Je bent jong en iemand die je lief is, overlijdt. Alles is ineens anders. Mensen in je omgeving weten niet altijd hoe ze met je moeten omgaan. En zelf aangeven wat je nodig hebt is ook niet makkelijk. Hoe ga je dan verder? 

In Verder zonder jou vertellen 28 jongeren over hun leven na de dood van hun broer, zus, vader, moeder of grootouder. Ze vertellen hoe binnen hun omgeving, vrienden- en familiekring en op school op die dood werd gereageerd. Ook geven zij tips hoe je om kunt gaan met jongeren die een dierbare verliezen. Verder zonder jou is het eerste boek waarin alleen jongeren zelf aan het woord komen.

Met een voorwoord van dr. Margaret Stroebe, onderzoeker en hoofddocent aan de afdeling Klinische Psychologie, Universiteit Utrecht.

Je kunt het boek hier bestellen: www.rouwboeken.nl

Ik ben journalist en rouwdeskundige, en publiceerde op 15 november 2007 mijn eerste boek: Leven zonder ouders, bij Uitgeverij Ten Have. In het boek, dat zijn oorsprong vindt in het Volkskrantblog, staan de verhalen van 61 zonen en dochters over het leven met en zonder hun ouders. In juni 2009 is de derde druk verschenen. Meer informatie over mij, over de trainingen en symposia die ik organiseer, en over mijn volgende boek, vind je op mijn website: www.daanwesterink.nl

(Daan Westerink ©Foto Rop Zoutberg)

Ik publiceer regelmatig artikelen (o.a. in Trouw) en blogs (o.a. hier, bij de Volkskrant). Een greep:

Laat de slachtoffers in Dendermonde met rust zodat ze kunnen rouwen - artikel in Trouw en in De Standaard, 28 januari 2009. 'Hoe vaak zullen de kindjes die in Dendermonde zo tragisch aan hun einde kwamen het gesprek van de dag zijn geweest in Nederland en België? Honderdduizenden keren? Niet alleen aan de koffietafel was het drama een gewild 'tussendoortje', ook in de media was het heel hip om over de rug van de overleden kindjes en hun leidster sensationele foto's en informatie uit te wisselen. Van verdieping was op een enkele uitzondering na helemaal geen sprake. De focus lag op het scoren van foto's van de slachtoffers, en op de gekheid van de dader. Over het ondersteunen van ouders en kinderen de komende jaren, waarbij het nu van belang is de mensen uit de media te houden, de hoorde je bijna niemand.'

Vier het leven tot het eind - artikel in Trouw, 7 januari 2009. ' Ik hoop dat mijn lieven en ik nooit in een verzorgingstehuis terecht komen, al is het maar omdat de kans dat je daar binnen de kortste keren overlijdt heel groot is. Hoe lief het personeel ook is, en hoe begrijpend de artsen: verzorgingstehuizen zijn nare gebouwen, en niemand komt er levend vandaan. Dat is een naar vooruitzicht. Het laatste station, nee dank u wel, dan stap ik liever eerder uit.'
Verder leven zonder broer en zus  - artikel in Leef!, december 2008. 'De band met een broer of zus is vaak heel bijzonder – al was het alleen al vanwege een gedeeld verleden. Hoe is het als deze bijzondere band - al dan niet onverwacht - door de dood wordt verbroken? ‘De afgelopen 22 jaar zijn er misschien 10 dagen geweest waarop ik niet aan mijn broer gedacht heb. Hij zit als het ware op mijn schouder.’

Aboutaleb en de weduwen - uit Trouw, 9 december 2008.
'Uit onderzoek blijkt dat je naast het rouwen ook moet werken aan je herstel. Een baan kan je daar letterlijk bij helpen. Thuis is het al zwaar genoeg: je komt als alleenstaande ouder haast niet aan je eigen rouw toe, omdat er ook rouwende kinderen rondlopen. Het hebben van een baan, attente collega’s, een begripvolle baas die je werktijden tijdelijk aan wil passen, en goede opvang, betekent voor veel mensen een grote steun. Die regelmaat blijkt bovendien belangrijk als je zo’n intens verlies meemaakt, en een reden om je bed uit te komen.'  

Zorgen voor je ouders - uit Trouw, 23 augustus 2008.
'Nederlanders worden steeds ouder. En ze blijven het liefst zo lang mogelijk thuis wonen. Want mensen in bejaardenhuizen stoppen, dat doen we niet meer. Maar geld en ondersteuning is er niet als die zelfstandige ouderen gebreken gaan vertonen. En dus rijden veertigers, vijftigers en zestigers om mij heen, en ook mijn schoonouders van zeventig plus een paar keer per week en soms dagelijks naar familieleden van ver in de 80, of soms zelfs 90, om ze te ondersteunen. Want als jij het niet doet, dan gebeuren er ongelukken, en dat kan natuurlijk niet.'  

Het speeltuintje is leeg - uit Trouw, 29 juli 2008.
'Vaak liepen ze met zijn drietjes hand in hand over het speelpleintje. En de oudste van vijf sloeg regelmatig zijn armpjes om zijn broertje en zusje heen. Uit bescherming, of als voorbereiding, omdat hij wist dat er zo maar weer iets zou kunnen gebeuren. Ik keek heel graag naar hem. Naar dat kleine manneke, waar zulke heftige woorden uit konden komen als iemand iets deed tegen zijn zin. Naar dat, ondanks de scheldwoorden, prachtige ventje, dat, tegen het hekje aan leunend, me aankeek alsof hij wilde zeggen: 'hee, zie eens hoe leuk ik eigenlijk ben, wil je met me spelen?' Huilen zag ik hem nooit. Ook niet toen hij in het speeltuintje ineens een klap kreeg van zijn oma. Hij gaf geen kik, pakte zijn broertje en zusje wederom bij de hand en liep terug naar huis. Zijn grootmoeder scheldend achterlatend.'  

Erken recht op zorg voor stervende - uit Trouw, 24 april 2008.
'Alsjeblieft, werknemers en werkgevers: stel samen een rouwprotocol op, en laat dit door iedere werknemer invullen. Maak wensen bespreekbaar hoe te handelen als de dood van een dierbare onafwendbaar is. We zijn er een beetje bang voor: anticiperen op de verdrietige dingen in het leven. Maar ze horen er wel bij. Afwachten tot het mis gaat is de slechtste preventie denkbaar. In die gevallen heb je inderdaad een wettelijke regeling nodig om je te beschermen.'

Mijn dochters krijgen die maagdenprik, punt uit - uit de Volkskrant, 17 april 2008. (winnaar Columnwedstrijd)
'Hoogleraar Gemma Kenter waarschuwt voor te hooggespannen verwachtingen tegenover het vaccin. We moeten de eigen afweer van het lichaam inzetten, en niet valse hoop geven omdat het vaccin 'slechts' bescherming biedt tegen maximaal 70% van de virussen die baarmoederhalskanker veroorzaken. Zegt ze. 70%, ik heb wel eens slechtere scores gezien. Juist binnen het huidige vaccinatieprogramma. Vroeger gingen vrouwen massaal dood aan o.a. baarmoeder-, vulva-, borst- en eierstokkanker. Je hoorde er haast niets over, want vrouwen waren thuis, en hadden geen invloed op de economie. Nu doen we wel mee. En tellen we mee. En hebben we de keuze. Vrouwenkanker wordt serieuzer genomen. Preventie ook. Was will dass Weib is nu de vraag. Dit wijffie wil zelf kunnen beslissen. Die pre-kankercellen zijn mijn lijf uit. En ik wil mijn dochters graag beschermen. Dat kan nu. Niet volledig, net zoals je je tegen de rest van het leven niet volkomen kunt beschermen. En desnoods betaal ik de vaccinatie zelf.' De dood moet besproken worden - uit Trouw, 02 februari 2008.
'Ik pleit ervoor dat er in ieder ziekenhuis een overlijdensplan komt te liggen. Een plan van aanpak waarin (terminale) patiënten aan kunnen geven wat hun wensen, vragen en hun angsten zijn rondom het sterven. Een plan dat met de behandelend arts doorgenomen dient te worden als voorbereiding op de laatste levensfase. Een protocol waarin de arts aan kan geven wat hij voor de patiënt kan betekenen, welke pijnbestrijding mogelijk is, en waarin inhoudelijke informatie staat over de laatste, medische handelingen. Een houvast voor de patiënt, en een stok achter de deur voor de artsen. De dood hoort net als de geboorte bij het leven en moet besproken worden. Al was het maar in het belang van de preventie, want goed afscheid nemen kan het stervensproces van de patiënt en het latere rouwproces van nabestaanden een stuk draaglijker maken.'

Savanna woont bij ons om de hoek - Volkskrant, 16 december 2006. 'De bel gaat heel lang over en ik haast me naar de voordeur. Het is Ria, op blote voeten en hevig gebarend. 'Ga jij de politie voor mij bellen?' roept ze. ' Tuurlijk wil ik dat voor je doen Ria, wat is er gebeurd?' ' Sonja loopt de boel kort en klein te slaan, en ze heeft me er uit gezet. Ik wil dat ze haar ophalen. We worden knettergek van haar'. Ria woont bij mij in de buurt. Ze is eind veertig en net als haar dochter, van in de twintig, psychiatrisch patiënt. De dames gaan regelmatig helemaal uit hun dak. Dan volgt vaak een opname, maar aangezien de hulpverlening het belangrijk vindt dat gezinnen samen blijven, worden Ria en Sonja na een week vaak alweer naar huis gestuurd. Waar nog twee dochters, een schoondochter en drie kleinkinderen wonen. Het gaat dan meestal een dag of wat goed, tot de ruzies weer uit de hand lopen, en er weer een tijdelijke opname volgt. Ik bel ook deze keer de politie en Ria gaat, voor even opgelucht, naar huis om de agenten op te vangen.'

Bomen voor het leven - Volkskrant, 2 december 2006. ''Mam, ga jij straks huilen?', vraagt mijn jongste dochter. 'Dat weet ik niet meis, wat denk jij?' 'Ik denk dat jij gaat huilen ja', zegt ze overtuigd. 'Hoe zouden jullie dat vinden dan, als ik moet huilen?' 'Dan ga ik met je meehuilen', valt mijn oudste mij bij, 'want dat doe ik altijd, als jij moet huilen'. 'En ik ga troosten', zegt jongste, 'want dat kan ik goed, troosten'. 'We zien wel', zeg ik. We gaan die middag naar Dronten, waar we twee bomen zullen planten voor mijn ouders in het Koningin Wilhelminabos. En we zijn niet de enigen: 6.500 mensen gaan deze zaterdag op weg om een boom te planten voor een, aan de gevolgen van kanker gestorven, vader of moeder, oma of opa, dochter of zoon, broer of zus of partner. Tijdens deze ' Bomen voor het leven'-dag wordt de 13.000ste boom in de grond gezet, sinds de start in 2000. En ook dit jaar worden er glasplaten onthuld met de namen van overledenen er ingegraveerd.'

Bekijk het hele archief van Daan Westerink, of klik op een van de jaren hieronder om een deel van het archief te ontsluiten.

Zoek in het archief

Abonnementen

Alle blogs
Deze gebruiker