Ik en mijn CO2-uitstoot
Think Global - Act Local

Niet alleen kinderen, ook volwassenen hebben grenzen nodig. De brutalen hebben de halve wereld omdat de andere helft niet in staat is om grenzen te stellen. Het is niet iedereen gegeven om zonder dreiging van straf ‘het juiste’ gedrag te vertonen. Dus uit jezelf afblijven van de eigendommen van een ander, die ander niet lastig te vallen en wellich zelfs bij te dragen aan zijn of haar levensplezier.
Ik denk soms dat het een kwestie van beschaving is die grenzen zelf te kunnen bewaken. Maar er zijn ook hoogopgeleide en maatschappelijk succesvolle mensen, die zichzelf zeer beschaafd zouden vinden als je het ze zou vragen, die stelen in het groot. Onpersoonlijker diefstal meestal, waardoor het makkelijker is het niet zo te zien. Beschaafdheid is dus niet een eenduidig begrip.
Alle milieuproblemen hebben te maken met dat onpersoonlijke stelen in het groot. Je neemt meer dan waar je recht op hebt zodat er onvoldoende over blijft voor anderen. Maar die anderen hebben geen gezicht en stem en dus kun je net doen of er niets aan de hand is. Dan hoef je je niet schuldig te voelen en kun je gewoon doorgaan met nemen wat je niet toekomt. Die anderen zonder gezicht of stem leven bijvoorbeeld in ontwikkelingslanden, zodat ze nog niet het geld hebben om hetzelfde te doen als jij doet. Maar het kunnen ook je eigen kleinkinderen zijn, die nog niet doorhebben wat je ze afneemt en het tegen de tijd dat ze groot zijn maar zelf uit moeten zoeken.
Dit soort problemen is onoplosbaar zonder tussenkomst van een overheid. Blijkbaar hebben mensen de hardnekkige neiging om hun ogen te sluiten voor belangen van anderen en zelfs voor hun eigen lange-termijn belangen als die botsen met hun korte-termijn belang. Zonder grenzen aan de uitstoot van fabrieken zouden onze lucht en rivieren er net zo uitzien als die in China. Zonder overheidsmaatregelen was de uitstoot van drijfgassen niet aangepakt en zou het gat in de ozonlaag nu niet aan een herstel begonnen zijn.
Het grootste milieuprobleem van onze tijd, klimaatverandering, is niet anders. Het is wél het meest complexe tot nu toe. Het is deels technisch oplosbaar, bijvoorbeeld met woningisolatie. Wellicht is op termijn meer technisch oplosbaar, maar het lijkt erop dat we voorlopig ook moeten minderen in alles dat we fijn vinden. De auto meer laten staan, minder vliegvakanties, minder vlees en exotische producten. Dat doet de mens met zijn zojuist geschetste zwakke kanten natuurlijk niet vrijwillig.
Onze regering en ook de EU hebben uitgesproken het probleem ambitieus aan te willen pakken. Er is echt een niet eerder getoonde ‘sense of urgency’ en ik denk dat we die grotendeels te danken hebben aan de grote communicator Al Gore. Blijkbaar was iemand van zijn niveau nodig om regeringsleiders echt wakker te schudden. Maar ik ben zo bang dat men weer de kool én de geit wil sparen en onvoldoende effectieve maatregelen gaat nemen.
Ik zou onze regering en de EU willen oproepen Green4sure te omarmen. Dit recente plan van milieuorganisaties en vakbonden is uniek omdat het uitgaat van de gewenste eindsituatie en dat als vaststaand gegeven neemt: 50% minder CO2-uitstoot in 2030. Dus niet probéren daar naar toe te werken, maar zéker stellen dat we daar uitkomen. Hoe werkt dat? Kort gezegd: door een klimaatwet en ondersteunende maatregelen.
In de klimaatwet word door middel van drie ‘klimaatbudgetten’ de maximale jaarlijkse hoeveelheid CO2-uitstoot vastgelegd. Deze uitstoot neemt elk jaar af tot hij in 2030 nog maar 50% is van de uitstoot in 2005. Die CO2-uitstoot wordt geproduceerd in 3 sectoren, met elk hun eigen klimaatbudget. Vanuit de consument gezien behelst dat:
- alle producten die je koopt (incl lucht- en zeevaart)
- alle overige mobiliteit
- alles m.b.t. de gebouwen waarin je woont en verblijft.
De consument merkt in eerste instantie niets van die klimaatbudgetten; de aanbieders van producten hebben daarmee te maken. Ze moeten emissiecertificaten kopen voor hun CO2-uitstoot op 3 markten. De eerste twee markten (voor producten en mobiliteit) zijn Europees, de laatste (voor gebouwen) is Nederlands.
Die certificaten worden op die markten schaarser (en dus duurder) naarmate de klimaatwet zijn werk gaat doen. Dat leidt tot nieuwe producten met minder CO2-uitstoot zodra de ontwikkeling daarvan goedkoper wordt dan de aanschaf van die certificaten. Als consument zul je dus vooral merken dat producten CO2-neutraler worden. Dat zal ongetwijfeld wel iets betekenen voor het aanbod en de prijs van bijvoorbeeld grote auto’s en vliegreizen, want als de aanbieders ervan hun budget opgebruikt hebben mogen ze het niet meer aanbieden.
Om dat alles enigszins pijnloos te laten verlopen zijn ondersteunende maatregelen nodig, zoals normering, innovatiesubsidies en een kilometerbeprijzing voor auto’s. Energiebedrijven moeten in 2030 100% duurzame elektriciteit leveren aan ‘de gebouwde omgeving’. En om het niet meteen mis te laten gaan (er zijn plannen voor 5 nieuwe kolencentrales) wordt wettelijk vastgelegd dat nieuwe elektriciteitcentrales niet meer CO2 mogen uitstoten per geleverde kWh dan de efficiëntste gascentrale.
Dat was het in zeer kort bestek; ik raad iedereen aan om het uitgebreide plan te lezen. Het zal een hele toer worden om dat plan Europees ingevoerd te krijgen, maar de tijd lijkt er rijp voor, en wát een verfrissend plan. Goed voor de ontwikkeling van een nieuwe economie met heel andere producten en nieuwe werkgelegenheid. En het belangrijkste: gegarandeerde halvering van onze CO2-uitstoot in 2030.
Green4sure
henk daalder
22-07-2007 21:28
DOEN!
Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.
Beperkt HTML (<b>vet</b>, <i>cursief</i> en <u>onderstreept</u> toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).

