Moslims en “Judeo-Christenen” hebben het er maar druk mee, dag-in dag-uit elkaar voor rotte vis uitmaken en ongefundeerde claims doen over wie nu weer de “superieure” beschaving c.q. cultuur heeft. Met droge ogen beweren onze zelfbenoemde “intellectuele leiders” in dit politieke debat de grootste onzin, en die onzin komt van beide kanten. Helaas hanteert bijna niemand het historische lange-termijn perspectief om die onzin door te prikken. In dit drieluik doe ik een poging, door me op drie claims te richten die het fundament vormen van de positie van de “Judeo-Christenen” in dit debat. Deze zijn:

- “De Europese Beschaving is au fond Judeo-Christelijk”
- Er bestaat een onoverbrugbare kloof tussen “De Islam” en die “Judeo-Christelijke Beschaving”
- Het Westen is de uitvinder van en enige rechthebbende op concepten als “atheïsme” en “religieuze tolerantie”

Vandaag deel 1, over de claim:

“De Europese Beschaving is au fond Judeo-Christelijk”

Laten we eerst even doen alsof het samentrekken van het Jodendom en het Christendom géén gotspe is. Laten we even doen alsof de Christenen niet twee hele millennia lang er alles aan hebben gedaan het Joodse volk zwart te maken, te verguizen en uit te roeien, en laten we even doen alsof de pogroms van bijvoorbeeld London en York (1189 – 1190), die in onder andere Chillon, Basel, Stuttgart, Ulm, Speyer, Dresden, Straatsburg, Mainz (1348) en de velen die daarna volgen, zelfs gelegitimeerd door Maarten Luther himself , culminerend in Hitlers Holocaust, allemaal uitingen waren van broederliefde binnen de “Judeo-Christelijke beschaving” in plaats van allesverterende haat jegens die allochtonen avant la lettre. Als we die grote leugen aan onszelf kunnen verkopen, kunnen we dan hard maken dat “de” Europese beschaving “Judeo-Christelijk” is?

Natuurlijk niet. Ik zal niet ontkennen dat het Christendom een zeer grote rol heeft gespeeld in de afgelopen twee millennia. Maar die twee millennia laten zich niet reduceren tot 2000 jaar gezapige, stabiele en vredige “Judeo-Christelijke” beschaving. Sterker nog, als je één label zou moeten plakken op de afgelopen 2000 jaar, dan zou dat label eerder “strijd tégen het Christendom” moeten zijn. Ga maar na: de Romeinen, aan wie wij een groot gedeelte van ons rechtssysteem te danken hebben, hebben zich met hand en tand verzet tegen dit nieuwe uit het Midden-Oosten komende, het Westen wezensvreemde geloof, totdat hun eigen keizer Constantijn als een omgekeerde Judas zich bekeerde tot dat on-Europese geloof. Na de val van het Romeinse Rijk voerden de van oorsprong Indo-Europese volkeren, met een van oorsprong vredelievende Indo-Europese religie, oorlogen tegen elkaar met als inzet: bekering tot het Christendom. Na de (wel vreedzame) bekering van de Franken ging deze “Christenen” vrolijk aan de slag met het uitmoorden van de heidense Saxen, met als hoogtepunt het Bloedgericht van Verden in 782. Later zouden de Germaanse volkeren onderling laten zien dat ze deze les van Charlemagne goed begrepen hadden: Olaf de Eerste voerde eigenhandig een beeldenstorm om achtereenvolgens de Noren en de Ijslanders met grof geweld te dwingen tot het Christendom.

Het valt niet te ontkennen dat het Christendom na hevig verzet uiteindelijk het gehele Europese continent veroverd had. Maar de echte “clash of European civilizations” moest toen nog beginnen: de Renaissance. In dit licht is het interessant ons te herinneren waarom het unieke tijdgewricht van de 13e en 14e eeuw ook alweer de Renaissance genoemd wordt. Het is letterlijk de Wedergeboorte, de herontdekking van de verloren gegane klassieke Romeinse en Griekse werken. Die terugkeer van Hellenistische ideeën naar hun oorspronkelijke ontstaansgrond, waar het Christendom ze eertijds van verdreven had, zou het aangezicht van het Christendom voorgoed veranderen: de werken van heidense auteurs als Plato, Aristoteles, Euclides, Hippocrates, maar ook van Moslim(!)-auteurs als Averroës en Avicenna, allemaal droegen ze bij aan het intellectueel broeierige klimaat wat onder andere het humanisme en via het humanisme de Reformatie voort zou brengen. Het humanisme en de Reformatie zijn misschien nog te scharen onder de schaduw van het Christendom, maar een latere ontwikkeling die zijn intellectuele wortels kan traceren tot de Renaissance staat duidelijk apart van het originele Christendom: De Verlichting van de 17e en 18e eeuw. Kants sapere aude! (durf te weten!) was een regelrecht mes tussen de ribben van het nog altijd dogmatisch-totalitaire Christendom. Denkers van deze periode vertrouwden maar op één bron: het menselijk vermogen tot rationeel denken. De Bijbel werd in naam nog wel vereerd maar vele Verlichtingsdenkers “bekeerden” zich tot het atheïsme – dezelfde Verlichtingsdenkers die middels hun werken de basis hebben gelegd voor “onze” moderne democratie. Denkers als Rousseau, Locke en nog heel wat meer creëerden de intellectuele rechtvaardiging van de representatieve democratie die gebonden is de basisvrijheden van haar eigen burgers te respecteren.

Het politieke systeem dat wij heden ten dage kennen is juist tot stand gekomen ondanks de religieuze intolerantie die het Christendom jegens Jan en alleman tentoon spreidde: zaken als scheiding van kerk en staat, respect voor fundamentele mensenrechten ongeacht de religieuze overtuiging van de persoon, de soevereiniteit van de natie-staat in haar eigen grondgebied (cuius regio, eius religio), allemaal zijn ze tot stand gekomen in het vijandige klimaat van het Christendom: ze zijn ontworpen om de toenmalige Christelijke oorlog tegen allen illegitiem te maken.

De conclusie: het is een contradictio in terminis om te spreken over “onze” beschaving als een Judeo-Christelijke beschaving. Ten eerste hebben “wij Westerlingen” bijna 2000 jaar het Joodse volk de meest onuitsprekelijk afgrijselijke dingen aangedaan, en ten tweede is er onder diezelfde Westerlingen al bijna 2000 jaar lang sprake van hetzij strijd tegen, hetzij strijd binnen het Christendom. En tot slot, juist de waarden die iemand als Geert Wilders centraal acht voor onze democratische rechtstaat, waarden als “vrijheid van meningsuiting” en “scheiding tussen kerk en staat”, dat zijn allemaal waarden die juist tot stand zijn gekomen in weerwil ván die “Judeo-Christelijke beschaving”. De claim dat onze beschaving dus in de basis een “Judeo-Christelijke beschaving” is, is in het licht van onze geschiedenis een belachelijke claim.

Volgend artikel in dit blog