Paul Broekman
Gedachtenfladders vanuit een Turks dorp
Niet ver hier
vandaan ligt de 'Zwarte Kerk'. Hij heeft nog twee andere namen, de
'Apostelkerk' en de 'Pinksterkerk'. Gisteren ben ik op zoek gegaan
naar deze kerk, die alleen al vanwege zijn naam erg tot mijn
verbeelding spreekt.
Drie dagen geleden kwam een studente uit Ankara bij mij op bezoek, samen met Mehmet Ali die weet dat ik de omgeving afstruin op zoek naar verborgen kerkjes. Zij had een mooi boek bij zich met enkele afbeeldingen die in de 'Zwarte Kerk' te zien zijn. Ik kende ze niet en beloofde na te gaan bij enkele vrienden van me die de omgeving ook goed kennen of zij de 'Zwarte Kerk' kenden. Een van hen kende de kerk maar hij vertelde me dat de kerk was ingestort.
Het was schitterend weer gisteren. Overal bomen in hun herfstpracht. De wandeling begon ergens buiten een dorp verderop, Mustafapasa, bij een klooster met minstens honderd kamers en een prachtig kerkje. Ik besloot dieper het achterland in te trekken op zoek naar de 'Zwarte Kerk' want men had men mij verzekerd dat hij in daar moest liggen.
Ik vond andere verscholen kerkjes, maar niet de 'Zwarte Kerk'. De wandeling was schitterend. Over smalle jagerspaadjes over de vulkanische toeters, door boomrijke valleien wandelde ik maar door, niet meer wetend waar ik nu eigenlijk moest zoeken. Ik ontdekte de ene na de andere ingesloten vallei en het begon me te duizelen. Hier was geen beginnen meer aan. Her en der verspreid zag ik gaten, ramen en deuropeningen in de vulkanische puntmutsen. Onbegonnen werk. Al die verborgen plekken waar zich ooit monniken hebben teruggetrokken spreken wel tot de verbeelding.
Dat is wat mij nog het meest boeit tijdens mijn wandelingen: het verborgen karakter van de kloosters en kerkjes. Ze liggen op de meest desolate plekken, ver van de bewoonde wereld. Op onderstaande foto, die ik gisteren nam, zie je een kerkje dat bijna geheel is ingestort. Ik liep er toevallig tegenaan, omdat ik hogerop wilde om me te kunnen oriënteren. En wat eerst een onnozel gat in de grond leek, bleek een oud kerkje te zijn geweest. Ik daalde erin af en vond deze muurschildering. Ik ken helaas geen Grieks; als iemand weet wat er staat wil het graag weten.
Het kerkje en de schildering met Griekse tekst binnenin het kerkje
Ook al weet ik dat de meeste van deze verborgen kerkjes in kaart zijn gebracht, kan ik me niet aan het gevoel onttrekken, dat ik de eerste ben die ze vind. Mijn tocht ging verder, geënthousiasmeerd door de vondst. Vanaf het hoge punt waar dit kerkje lag had ik een uitgehakte vorm in een van de andere bergjes gezien. Daar wilde ik naar toe. Via een slingerend jagerspad dat eerst de verkeerde kant op leek te gaan, belandde ik tussen een aantal grotere puntmutsen. Er is geen woord voor de eigenaardige toetervormige heuveltjes hier. In het Turks heten ze 'peribacaları' wat 'elfenschoorstenen' betekent.
In een van deze bergjes zag ik glazen ramen! 'Nou breekt mijn klomp,' dacht ik. Ik sta hier in een totaal verlaten gebied, kom ik dit tegen. Ik roepen of er iemand was en warempel, ik kreeg nog antwoord ook. 'Gel, Gel,' of in goed Nederlands, 'kom, kom'. De toeter bleek een voordeur te hebben. Ik naar binnen en in een allergrappigst hobbitsteetje zat daar een man die ik kende. Een zekere Mustafa, uit ons dorp! Er stond een bed waarop een gigantisch jachtgeweer lag, een kachel, twee luie stoelen (Mustafa zat thee te drinken op de vloer ernaast!), een radiootje en wat andere spullen. Een gezellige huiskamer. Ik moest wennen aan wat ik zag. Het duurde echt even voordat ik mijn eigen ogen geloofde.
Hobbit Mustafa
We dronken thee en Mustafa leidde me rond in zijn kleine verborgen paradijsje op aarde. Er stonden appel- en perenbomen, tomaten en pepers in de moestuin, en hij hield bijen in bijenkorven die ik nog niet eerder had gezien. Alles picobello schoon. Water uit een bron. Zijn tuin bestond uit verschillende terrassen die tot in de vallei eronder doorgingen. Daar had hij een opslagplek in een grot. Uit de kruizen die ingehakt waren boven de ingang leidde ik af dat het ook ooit een kerkje moest zijn geweest. In de boomgaard rookten we een sigaret en ik proefde zijn fruit.
Het uitzicht van Mustafa en zijn bijenkorven
We namen afscheid. Ik beloofde een kilo van zijn honing af te nemen. Mustafa wees me de weg terug via de vallei waar hij zijn boomgaard had. Waarschijnlijk had hij dat pad al een tijdje niet meer zelf gelopen, want ik moest kruipen onder doornstruiken door, klimmen over gevallen rotsblokken, maar wat een mooi pad.
Soms is de natuur zo mooi dat ik de neiging om foto's te nemen verlies. Geen zin. Maar ondanks deze schitterende evaring geen 'Zwarte Kerk'.
De zoektocht ging verder met de auto in oostelijke richting. De blauwgroene bergen achter Mustafapasja in. Het leek wel een maanlandschap. De weg leidde naar een groot stuwmeer, de Damsa Baraji. Prachtig blauw water. Ik zag er zilverreigers die traag weg vlogen toen ze het geluid van mijn auto hoorden. Mooi gezicht, maar geen kerk. Ik terug. Links van me doemde er opeens een oude brug of aquaduct op. Ik de auto uit om foto's te maken. Ver weg zag ik jagers tegen de hoge bergen op klauteren.
Brug of
aquaduct?
Terug op de asfaltweg besloot ik de zoektocht op te geven. De zon daalde en scheen zo fel in mijn ogen dat ik bijna niets meer goed kon zien om me heen.
Uiteindelijk Vind Ik hem wel, die 'Zwarte Kerk'. En elke zoektocht ernaar is een belevenis op zich, dus ik heb geen haast.
Drie dagen geleden kwam een studente uit Ankara bij mij op bezoek, samen met Mehmet Ali die weet dat ik de omgeving afstruin op zoek naar verborgen kerkjes. Zij had een mooi boek bij zich met enkele afbeeldingen die in de 'Zwarte Kerk' te zien zijn. Ik kende ze niet en beloofde na te gaan bij enkele vrienden van me die de omgeving ook goed kennen of zij de 'Zwarte Kerk' kenden. Een van hen kende de kerk maar hij vertelde me dat de kerk was ingestort.
Het was schitterend weer gisteren. Overal bomen in hun herfstpracht. De wandeling begon ergens buiten een dorp verderop, Mustafapasa, bij een klooster met minstens honderd kamers en een prachtig kerkje. Ik besloot dieper het achterland in te trekken op zoek naar de 'Zwarte Kerk' want men had men mij verzekerd dat hij in daar moest liggen.
Ik vond andere verscholen kerkjes, maar niet de 'Zwarte Kerk'. De wandeling was schitterend. Over smalle jagerspaadjes over de vulkanische toeters, door boomrijke valleien wandelde ik maar door, niet meer wetend waar ik nu eigenlijk moest zoeken. Ik ontdekte de ene na de andere ingesloten vallei en het begon me te duizelen. Hier was geen beginnen meer aan. Her en der verspreid zag ik gaten, ramen en deuropeningen in de vulkanische puntmutsen. Onbegonnen werk. Al die verborgen plekken waar zich ooit monniken hebben teruggetrokken spreken wel tot de verbeelding.
Dat is wat mij nog het meest boeit tijdens mijn wandelingen: het verborgen karakter van de kloosters en kerkjes. Ze liggen op de meest desolate plekken, ver van de bewoonde wereld. Op onderstaande foto, die ik gisteren nam, zie je een kerkje dat bijna geheel is ingestort. Ik liep er toevallig tegenaan, omdat ik hogerop wilde om me te kunnen oriënteren. En wat eerst een onnozel gat in de grond leek, bleek een oud kerkje te zijn geweest. Ik daalde erin af en vond deze muurschildering. Ik ken helaas geen Grieks; als iemand weet wat er staat wil het graag weten.
Het kerkje en de schildering met Griekse tekst binnenin het kerkje
Ook al weet ik dat de meeste van deze verborgen kerkjes in kaart zijn gebracht, kan ik me niet aan het gevoel onttrekken, dat ik de eerste ben die ze vind. Mijn tocht ging verder, geënthousiasmeerd door de vondst. Vanaf het hoge punt waar dit kerkje lag had ik een uitgehakte vorm in een van de andere bergjes gezien. Daar wilde ik naar toe. Via een slingerend jagerspad dat eerst de verkeerde kant op leek te gaan, belandde ik tussen een aantal grotere puntmutsen. Er is geen woord voor de eigenaardige toetervormige heuveltjes hier. In het Turks heten ze 'peribacaları' wat 'elfenschoorstenen' betekent.
In een van deze bergjes zag ik glazen ramen! 'Nou breekt mijn klomp,' dacht ik. Ik sta hier in een totaal verlaten gebied, kom ik dit tegen. Ik roepen of er iemand was en warempel, ik kreeg nog antwoord ook. 'Gel, Gel,' of in goed Nederlands, 'kom, kom'. De toeter bleek een voordeur te hebben. Ik naar binnen en in een allergrappigst hobbitsteetje zat daar een man die ik kende. Een zekere Mustafa, uit ons dorp! Er stond een bed waarop een gigantisch jachtgeweer lag, een kachel, twee luie stoelen (Mustafa zat thee te drinken op de vloer ernaast!), een radiootje en wat andere spullen. Een gezellige huiskamer. Ik moest wennen aan wat ik zag. Het duurde echt even voordat ik mijn eigen ogen geloofde.
Hobbit MustafaWe dronken thee en Mustafa leidde me rond in zijn kleine verborgen paradijsje op aarde. Er stonden appel- en perenbomen, tomaten en pepers in de moestuin, en hij hield bijen in bijenkorven die ik nog niet eerder had gezien. Alles picobello schoon. Water uit een bron. Zijn tuin bestond uit verschillende terrassen die tot in de vallei eronder doorgingen. Daar had hij een opslagplek in een grot. Uit de kruizen die ingehakt waren boven de ingang leidde ik af dat het ook ooit een kerkje moest zijn geweest. In de boomgaard rookten we een sigaret en ik proefde zijn fruit.
Het uitzicht van Mustafa en zijn bijenkorven
We namen afscheid. Ik beloofde een kilo van zijn honing af te nemen. Mustafa wees me de weg terug via de vallei waar hij zijn boomgaard had. Waarschijnlijk had hij dat pad al een tijdje niet meer zelf gelopen, want ik moest kruipen onder doornstruiken door, klimmen over gevallen rotsblokken, maar wat een mooi pad.
Soms is de natuur zo mooi dat ik de neiging om foto's te nemen verlies. Geen zin. Maar ondanks deze schitterende evaring geen 'Zwarte Kerk'.
De zoektocht ging verder met de auto in oostelijke richting. De blauwgroene bergen achter Mustafapasja in. Het leek wel een maanlandschap. De weg leidde naar een groot stuwmeer, de Damsa Baraji. Prachtig blauw water. Ik zag er zilverreigers die traag weg vlogen toen ze het geluid van mijn auto hoorden. Mooi gezicht, maar geen kerk. Ik terug. Links van me doemde er opeens een oude brug of aquaduct op. Ik de auto uit om foto's te maken. Ver weg zag ik jagers tegen de hoge bergen op klauteren.
Brug of
aquaduct?Terug op de asfaltweg besloot ik de zoektocht op te geven. De zon daalde en scheen zo fel in mijn ogen dat ik bijna niets meer goed kon zien om me heen.
Uiteindelijk Vind Ik hem wel, die 'Zwarte Kerk'. En elke zoektocht ernaar is een belevenis op zich, dus ik heb geen haast.
5reacties
Zwollywood 05-11-2007 12:50
Wij wachten wel af Paul.
lidy
06-11-2007 15:55
Jeetje, dit vind ik wel weer een heel mooi verhaal. Moet je vaker
doen Paul :)
ada
07-11-2007 01:27
Hoi lieve Paul, Ik heb genoten van je verhaal, herken mezelf een
beetje in het avontuurlijke, nieuwsgierige. Leo en ik komen zeker
weer langs, wat Leo betreft deze winter nog!?
Een mooi verhaal!!!
Lieve groetjes Ada
Een mooi verhaal!!!
Lieve groetjes Ada
erik
07-11-2007 16:15
Als je hem in mei nog niet hebt gevonden, dan kom ik helpen
zoeken :)
Paul
Broekman 07-11-2007 17:31
@Erik, lijkt me een leuk idee!
Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.
Beperkt HTML (<b>vet</b>, <i>cursief</i> en <u>onderstreept</u> toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).
Paul Broekman
Woonplaats: utrecht/OtterloIk verblijf in Cappadocië, in het kleine traditionele dorp Ibrahimpasa of Babayan (Armeense naam), waar de vrouwen gesluierd zijn en de mannen samen theeleuten in de theehuizen. Ik run er samen met mijn vrouw een 'Art Residency'.
Beroep: Beeldend kunstenaar / Jazz muzikant (gitaar)
Hobbies: schaken, vogelen, wandelen, lezen, koken, filosoferen, schrijven
Koken: recepten en mijn koks verhalen
Pompoentaart met walnoten: een lokaal recept
Bladerdeeg met champignongehakt, gevulde venkel en selderijpuree
Koken,blunders en hoogstandjes
Tempura's in de winterzon: een vegetarisch kerstmenu
Een stagiaire van wie je wat kunt leren
Een beduimeld schoolschriftje met recepten
Laatste reacties
Weg met de Wintertijd
Pamela van Florestein: Nou ik doe zeker wel mee...
Wat een gedoe is dat …
Durmus en Hasibe zijn vertrokken
Paul Broekman: Restaureren kost een hoop geld, drie tot vier meer dan …
Durmus en Hasibe zijn vertrokken
Francisca: Wat jammer dat jullie buurtjes gaan vertrekken en om die …
Durmus en Hasibe zijn vertrokken
Arnold Boegborn: Hallo Paul en Willemijn,
Jammer dat die mensen niet meer zelfstandig …
De boerka versus de naaktloper
Willemijn: @ StadsfotograafVelsen: "Je baby van acht dagen oud ongevraagd …
Archief / RSS
Bekijk het hele archief van Paul Broekman, of klik op een van de jaren hieronder om een deel van het archief te ontsluiten.
2010
2009
2008
2007
Zoek in het archief
Abonnementen
| Alle blogs |
|
 |
 |
| Deze gebruiker |
|
|
|
