Eau de vie de prunes 31 oktober 2007

Bepaalde onderdelen van deze website vereisen het gebruik van javascript. Indien u van alle functies gebruik wilt maken, zult u javascript moeten toestaan.

We worden ouder .............

Uit het heden naar toekomst of verleden

< Voorpagina

maandag 5 november 2007 21:15 door oliphant

Woensdagmorgen vroeg al op weg naar mijn vriend de distillateur. Hij belde dat het tijd werd de pruimen, die ik hem had geleverd, te gaan distilleren. Het is me nooit duidelijk geworden, hoe dat nou precies in zijn werk gaat, dus had ik hem gevraagd me te waarschuwen als het zo ver was.
Dat telefoontje kreeg ik maandag j.l. en de afspraak was gemaakt. Ik zou het hele proces kunnen bijwonen onder het verlenen van hand- en spandiensten. Onderweg toch weer wat foto's gemaakt. Die hebben jullie inmiddels kunnen zien. Je weet meteen wat prioriteit heeft:-)))

De pruimenoogst in Frankrijk was dit jaar overvloedig. Als de vorst tijdens de bloei in april uitblijft, hangen de bomen in augustus afgeladen vol. Zo ook dit jaar en ik besloot te rapen en te plukken om er eens een distillaat van te laten maken. Ik heb ik een eerder blog, Bezoek van een vriend, al verteld dat hij er noodgedwongen mee ophoudt en het leek me een daad van 'naastenliefde' hem aan het distilleren te zetten voor een minimale bijverdienste. Het feit dat naastenliefde tussen aanhalingstekens staat, vertelt hopelijk al dat het vooral in MIJN belang is, want ik ben gek op : lekker sterk, lekker geurig en lekker brandend in de mond, 60% alcohol.
Maar...hoe gaat dat nou precies in zijn werk?

DE ZELF VERVAARDIGDE KETEL. BROODDEEG TER AFDICHTING. GASBRANDER VAN DE BOILER ZELF.
HET KOELWATER WORDT VIA DE GELE SLANGEN EN AANGESLOTEN BUIZEN DOORGEVOERD.

Eerst moeten de pruimen (of de appels of de peren of de druiven of...) gekneusd worden om het gistingsproces op gang te brengen. Als dit niet spontaan gebeurt, moet er gist worden toegevoegd. Er ontstaat dan een pruttelende, borrelende drap, waarbij de gisting de suikers omzet in koolzuurgas en alcohol. Fifty-fifty, hartstikke eerlijk! Er kan suiker worden toegevoegd, om zodoende het alcoholpercentage te verhogen. Af en toe omscheppen en een maand of twee laten staan. De troep komt boven drijven, het sap zit onderin, vanzelfsprekend.

Woensdag moesten we het residu uit het sap halen. Een heerlijk geknoei, maar de geur was veelbelovend.
Als er 'most' mee de ketel in gaat, verbrandt dit en dan is het proces naar de knoppen. Zorgvuldig zeven is de boodschap. Mijn 100 kg pruimen gaven zo'n 50 liter gegist sap. Dat sap wordt dan in de ketel gegoten, de brander gaat aan en dan begint het 'verdampingsproces'. Bij ongeveer 60 graden C begint de voorloop met de verdampte methylalcohol: je wordt er bij nuttiging ziek van, of zelfs blind. Lekker laten lopen, dus. Dan komt het moment, zo tussen de 70 en 80 graden, dat de alcohol gaat verdampen. Pure alcohol, dus. Het stijgt op en wordt, door de lengte der buizen en het doorvoeren door watergekoelde gedeelten, weer gecondenseerd en loopt als een vriendelijk straaltje in de erlenmeyer. Een prachtig geluid. Eventuele waterdamp, condenseert sneller en loopt terug in de ketel. Doordat het mengsel alcohol bevat, ligt het kookpunt ruim beneden de 100 graden, waarop het water echt gaat koken en verdampen. Als dat punt is bereikt, is er al geen alcohol meer en moet het distilleersproces stopgezet worden. Heel eenvoudig, maar tegelijkertijd heel ingewikkeld, voor een niet-natuurkundige! Je laat alleen water toe, als je een lager alcoholpercentage wil dan 100%. Ik ben dus gestopt op 60% en heb daar bijna 4 liter van overgehouden. Ik verheug me op zo af en toe een glaasje. Het gaat mee naar Frankrijk, want daar heb ik deze drank leren kennen.

De ketel heeft Willem laten maken van een oude boiler, 80 liter inhoud. Het buizensysteem, alles van koper, is ook in opdracht vervaardigd. Alle overblijfselen worden, zoals dat hoort, uit het raam in de gracht gekieperd. De resten brooddeeg liggen zichtbaar op de boden, evenals de pruimenpitten. Kijk maar eens goed. Bij hoog water spoelt het meeste derwaarts en keert niet.

HET BROODDEEG IS HALVEMAAN-VORMIG, DE PITTEN GEVEN DE ROODACHTIGE KLEUR

Ik wil graag zelf zo'n ketel, want ik vind het een zeer boeiende bezigheid, met een resultaat om naar uit te zien. Als het lukt, kan ik alles op mijn gemak in Frankrijk afhandelen.
De kunst zal echter zijn, de douane buiten de deur te houden, want anders wordt 'invoeren' wel erg moeilijk met veel administratieve rompslomp. En daaraan heb ik een broertje dood.
(Alleen bestellingen via e-mail, graag)

Toon gerelateerde artikelen

Volgend artikel in dit blog

7reacties

Eline 05-11-2007 21:44

Onderhoudend blog, weer wat geleerd :-)

In Griekenland schijnen ze 'souma' te stoken van 'just about everything & anything'. Inclusief vijgen en, meen ik, pruimen. Nooit een idee gehad hóe ze het precies stoken - nu wel, denk ik - maar de smaak was er niet minder om :-)

Zo te horen heb je er weer een hobby bij :-)

Klaverblad 05-11-2007 22:25

Kan ik een doos bestellen of komen halen?

Coby 05-11-2007 22:48

Je vertelt er ook heel smakelijk over, Oliphant. Ik wist ook niet hoe destilleren ging,
het is wel bijzonder, vind ik. Maar ook een heel precies klusje dus. Stel je voor, even te lang....en je kunt alles weggooien...

Hartelijke groet, en proost! Coby

Oliphant 06-11-2007 00:20

@Eline, er is altijd zoveel fruit dat ligt te liggen, dat ik dat zeker ga verstoken. Er is in ieder dorp een gemeenschappelijk distilleerapparaat, wat ik binnenkort ga verkennen!
@Klaverblad: voorlopig niet.
@Coby, even te lang en je kunt alles weggooien. En...even te kort en je krijgt enge ziekten van de methyl. Maar met de voorloop kun je weer prima je ramen lappen e.d., want het is wel alcohol.

anoniem 06-11-2007 09:19

Cher Stoker?

Je hebt ook franse douane. Die zijn minder leuk als nederlandse.
Je kunt niet zomaar "zelf" stoken in frankrijk. Daar heb je een "patent" voor nodig en die worden niet zo maar afgegeven.
Dus "gare a vous".
Van een mobiele officiele stoker (met patent dus) heet zijn aparaat "un lambique".
Bij hem zal je naast zijn werk, ook belasting moeten betalen die gerekend word op elke liter standaard gestookte alcohol (la gout)
Dit is denk ik alleen voor eigen gebruik (je mag zonder patent geen alcohol verkopen, zeker geen "goute) en het is niet handig met ongezegelde home made flessen door frankrijk te crossen. Neem in ieder geval uw belasting/stook bewijs mee. Controles zijn er niet alleen bij de grens, maar vooral in wijnstreken. De boetes zijn niet mals.
Het is leuk en bijna middeleeuws maar een fles jenever kopen bij de slijterij is waarschijnlijk goedkoper. Een echte "prune" wel beter. Gooi eens een scheut in de koffie.

Proost/Santé, Maarten Boer

Klaverblad 06-11-2007 16:35

Jammer, een fles pruimenlikeur van Oliphant had ik graag als trophee aan mijn vele vrienden willen tonen. En uiteraard zelf tot de bodem opdrinken.

Oliphant 06-11-2007 20:40

@anoniem. Klopt wat je zegt. Het luistert erg nauw en de douane controleert ter plekke. Alleen mensen die al sinds mensenheugenis een licentie hebben mogen vorr EIGEN GEBRUIK stoken. Meer wil ik ook niet. Er is een ketel voor algemeen gebruik in het dorp en ik wil navragen wat ik daar mee mag en kan. En, alles is voor eigen gebruik, en komt Frankrijk, hoogstens stiekem en voor mezelf, uit.
@Klaver, je ziet dus de reden, voorlopig niet. Het is geen sinecure! maar wel lekker en zeker interessant. En ruimte en fruit is er genoeg.
Reactie is geredigeerd

Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.

Beperkt HTML (vet, cursief en onderstreept toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).

dames-en heerschappen

Heerschap Robert Krudzlo vindt het nodig deze fraaie reactie achter te laten:

*

Weet je teer meisje waar ik mij rot aan erg dat zijn de ' Oliphanten' met een enorme dikke huid, plank voor hun kop die TEER doen. Blote ouwe heren gedoe, tere tekstjes sturen waar van de nep als aangekoekte P... van afspringt.

Jij staat huizen hoog boven dit soort dames- en heerschappen. Begrijp je dat? En nu gewoon even de knop om anders ratteld het maar door in dat lieve hoofdje.

Groet Robert

Groepen

Autisme

Opgericht door ijskastmoeder op woensdag 27 mei 2009 00:36, 15 leden

Voor alle berichten uit het Autisme Spectrum

Bloggers in het Buitenland

Opgericht door Adriano_antoine_robbesom op dinsdag 26 mei 2009 20:12, 67 leden

Groep van bloggers in het buitenland

Duiven

Opgericht door cor3306 op donderdag 16 juli 2009 10:58, 2 leden

Verhalen, columns, gedichten en informatieve teksten over duiven en andere vogels

Feuteu's zonder zonsondergang

Opgericht door Fransois op dinsdag 26 mei 2009 21:14, 16 leden

Foto's of bewerkingen zonder kleurzweem en die niet steeds scheef staan

Fotoblog Fotoclub Zwijndrecht

Opgericht door fraheu op dinsdag 26 mei 2009 21:40, 19 leden

Het staat een ieder vrij om op de geplaatste berichten en/of foto's te reageren, graag zelfs

Géén groep!

Opgericht door off-topic op dinsdag 26 mei 2009 23:29, 34 leden

Tegen de hokjesgeest.

Haiku, Senryū en Tanka

Opgericht door Linda Morgan op woensdag 27 mei 2009 13:34, 20 leden

De titel zegt het al.

Met kinderen

Opgericht door thera op dinsdag 26 mei 2009 18:24, 54 leden

Opvoeding, problematiek, onderwijssystemen, perikelen op school, luisteren naar elkaar, anekdoten, ontdekkingen en bijdragen van kinderen zelf

Natuurfotografie

Opgericht door solvejg op maandag 25 mei 2009 21:47, 69 leden

Bijdragen van of over de natuur: foto's met of zonder tekst

Onderwijs

Opgericht door edu op zaterdag 6 juni 2009 14:11, 43 leden

Onderwijs is een onderwerp waar iedereen mee te maken heeft gehad, heeft of krijgt.

Persoonlijk

Opgericht door mirosjabin op dinsdag 26 mei 2009 22:23, 110 leden

Deze groep is gereserveerd voor alle bloggers die de wereld bezien vanuit het perspectief 'ik'.

poëzie

Opgericht door jeg_synes op woensdag 27 mei 2009 00:38, 107 leden

het dansen met woorden en letters op papier, oftewel poëzie

Tegendraads

Opgericht door frans muthert op woensdag 27 mei 2009 09:07, 84 leden

Satirisch getinte bijdragen

Uitgaan en ont-moeten

Opgericht door countdown_cafe op maandag 25 mei 2009 19:23, 9 leden

Countdown café, bloggersbijeenkomsten, etc.

Woord en Beeld

Opgericht door ANNE_D_ORE op woensdag 24 juni 2009 19:05, 6 leden

Fotografie en Poëzie

Verlaten Schoonheid

Ik lig, ruwe bolster

Terneer, geslagen,

Tot mijn boorden gevuld

Stuurloos en zonder aandrijving

Mijn volte is compleet

Ik vrees

De volgende druppel

Die de druppel zal zijn

Die me doet overlopen

De spiegeling

Van ooit verwachte schoonheid

Is als glas waartegen

Ik te pletter loop

Het enige dat mij rest

Is blijven liggen

Waar ik lig

(Wat denken doet

Aan een oud spel)

En niet verroeren

Totdat ik word gevonden

En mijn schoonheid zal

Worden genoemd.

Dat iemand dan de toevoer dicht

Opdat die laatste druppel uitblijve

Foto en gedicht: Oliphant.

Oliphants geboorte

Geboren 12-4-1944

Er was eens een oorlog, al vrij lang geleden

Dat echtparen wachtten voordat ze het deden

Althans dat men zorgde voor weinig verwachting

En, eerlijk, mijns inziens verdient dat veel achting

Maar voor eeuwig kon zekerheid niet blijven duren

Met zoveel onzekerheid tussen de muren

Zie, wonder o wonder, de vijand was daar

Toch kwam mijn vader eens degelijk klaar

In Arnhem, in bed om een kind te verwekken

Ruim voor de tijd dat ze moesten vertrekken

Naar andere streken, naar 't noorden des lands

Met wagen en paard, over paden vol zands

De geboorte was zwaar en hij duurde te lang

En alle aanwezigen voelden zich bang

Door dat zuurstofgebek, want ik wou maar niet komen

Een 'worst case-scenario' uit heel nare dromen

Eindelijk, eindelijk het was een dag later

Kwam ik tevoorschijn zo rood als een pater

Die net na een mis van de wijn heeft gedronken

Gelukkig voor míj hingen borsten te lonken

Het kwam dus nog goed, en zie mij daar nu liggen

De billetjes bloot en zo rooz' als van biggen

Het is echter dan nog de tijd van zwart-wit

Die heidense tijd waar ik soms nog mee zit

Door Oliphant

Gevallen grootheid, doorgeprikte eigendunk

Diep gevallen

Diep gevallen ben ik

Hard neergekomen

In een hoek getrapt heeft men mij

Een poot uitgerukt

Geen poot om op te stáán

Geen poot om óp te staan

Het nieuwe groen

Weerspiegelt in mijn ogen

Ik kan het niet meer áánzien

Ik kan het niet meer zien

Ik kan niet meer zien

Is één arm genoeg

Om terug te slaan

Foto: Oliphant, in een Drôme-steegje Gedichtje Oliphant

(Gedicht ter verdediging tegen een aanval van een blogger)

Zo mooi, die oude handschriften op perkament

Bovenstaand fragmentje van het Gruuthuse handschrift had ik eerder geplaatst. Ik vind het altijd schitterend zo'n boek en het deed me weer terugdenken aan de tijd die ik doorbracht in de Koninklijke Bibliotheek met het zoeken naar Middeleeuwse gedichten in Middeleeuwse handschriften. Het was altijd een verstillende ervaring, als je, nadat de archivaris je het gevraagde manuscript bracht, zelf rustig de zware bladen mocht beroeren. Goede herinneringen. Het gruuthuse-handschrift is nu geheel op de website te bekijken, in-en uit te zoomen, te lezen, maar vooral te bewonderen. Kijk zelf maar eens.