Gisteren was ik bij de uitgifte van het eerste aandeel 'schone lucht' van de gemeente Amsterdam in de oude Effectenbeurs aan het Beursplein 5. Leuke gelegenheid dat mooie pand ook eens van binnen te zien. Het schoon maken van de lucht in Amsterdam is één van de speerpunten van het college van B&W, dat met de gisteren gelanceerde campagne 'Aandeel in de lucht' ook een beroep doet op Amsterdammers zelf om hun gedrag aan te passen. Via een mooie site kun je een stukje schone lucht 'reserveren', mits je belooft eens wat vaker de fiets of de tram te pakken in plaats van de auto. Milieudefensie heeft vast een aandeel schone lucht genomen boven ons eigen pand, op de Nieuwe Looiersgracht.

Met zo'n licht moraliserende campagne vind ik niks mis. Zestig procent van het autoverkeer in de stad is van bewoners zelf. We wonen dus in onze eigen uitlaatgassen. Terecht legt de gemeente de vinger op die zere plek. In de campagne laten Amsterdammers via min of meer grappige filmpjes zien welke alternatieven ze zoal voor handen hebben voor de gebruikelijke autorit en wat dat aan winst oplevert.

Tegelijkertijd weet de gemeente zelf natuurlijk ook wel, dat duurzame gedragsverandering pas wat wordt, als de structurele omstandigheden er naar zijn. Voor een aantal factoren zit dat in de grote stad wel snor: het openbaar vervoer kan altijd beter, maar is toch vrij goed. Door de drukte is de fiets qua tijd een goede concurrent van de auto. Het autobezit is laag, parkeerplaatsen zijn schaars en duur. Kortom: omstandigheden die ertoe leiden dat mensen relatief makkelijk geneigd zijn zich milieuvriendelijke voort te bewegen.

De campagne krijgt een tikje wrange bijsmaak, als je ziet hoeveel moeite het College heeft om de Gemeenteraad te overtuigen van de noodzaak om de lucht schoon te maken. De voorgestelde verhoging van de parkeertarieven, een essentieel onderdeel van de aanpak, is getorpedeerd door de PvdA. Ook trekken verschillende stadsdelen zich weinig aan van het uitgangspunt het aantal parkeerplaatsen te bevriezen, er wordt vrolijk bijgebouwd.

Maar ook B&W zelf geeft een dubbele boodschap af. Is het niet wat raar een beroep op burgers te doen wat vaker de trein te pakken, maar wel een bestuursovereenkomst te sluiten met minister Eurlings die voorziet in de aanleg van vele, vele kilometers extra asfalt rond de stad? Want is dat geen uitnodiging aan de mensen toch vooral in de auto te blijven zitten? De campagne is géén gebakken lucht, maar laten we de consequenties van het hele beleid onder ogen blijven zien.

Volgend artikel in dit blog