Jan Pleus

De dollar zakt. Begin juli noteerde de Amerikaanse munt nog ongeveer 0,75 euro (zie grafiek).


Bron: www.dollarkoers.nl

Afgelopen vrijdag was hij zelfs onder de 70 eurocent gedoken. Aan de daling van de greenback lijkt geen einde te komen. Langzamerhand begint de wereld zich zorgen te maken.



Afgelopen weekeinde spraken de landen van de OPEC (Organisation of Petroleum Exporting Countries) in Riyad over een voorstel van Venezuela en Iran om de olieprijs niet langer in dollars uit drukken. Het grootste olieland, Saoedi-Arabië, is tegen. Zo'n actie zou de val van de dollar volgens de Saoedische minister van Buitenlandse Zaken verder versnellen en daarmee zijn ook de olielanden, met hun enorme dollarreserves, niet gebaat. Volgende week op de vergadering van de G-20 (de twintig rijkste landen) in Kaapstad staat de dollarkoers hoog op de agenda. Het gaat daarbij om de vraag wat er kan worden gedaan om een vrije val van de dollar te voorkomen.

Al jarenlang leven de Amerikanen op veel te grote voet. De Verenigde Staten (VS) hebben een spaartekort: zij besteden meer dan zij zelf produceren. Wat zij tekort komen moeten zij importeren. Dat kan alleen maar zolang landen met een uitvoeroverschot, en dus een spaaroverschot, hun spaargeld willen uitlenen aan de VS. Het Amerikaanse handelstekort wordt dan gefinancierd met buitenlands kapitaal. Jaarlijks gaat het om een bedrag van rond de 700 miljard dollar. Door die aanhoudende kapitaalinvoer zijn de VS het grootste schuldenland ter wereld geworden. Per saldo hebben zij een buitenlandse schuld van ruim 8.000 miljard dollar. Tot voor kort was het aantrekken van voldoende buitenland kapitaal geen probleem voor de Amerikanen. De wereld zag de VS als een solide partner die zijn verplichting altijd keurig zou nakomen. De dollar werd beschouwd als een betrouwbare munt die wereldwijd werd geaccepteerd. En centrale banken hielden het grootste deel van hun valutareserves aan in dollars. Maar aan die vanzelfsprekendheid is nu een eind gekomen. De kredietcrisis heeft het vertrouwen in de Amerikaanse financiële instellingen een knauw gegeven. De gedaalde huizenprijzen en de sterk gestegen olieprijs hebben het consumentenvertrouwen aangetast. Het vooruitzicht dat de VS hierdoor in de komende maanden in een recessie terecht zouden kunnen komen schrikt buitenlandse beleggers af. De belangstelling voor dollarbeleggingen wordt verder nog ondermijnd door de geldpolitiek van de Fed, de Amerikaanse centrale bank. Om de economie op te peppen heeft de Fed al twee keer de rente verlaagd. Om de koers van de dollar op peil te houden is een maandelijkse kapitaalinstroom van gemiddeld zo'n 60 miljoen dollar nodig. Maar uit cijfers van het Amerikaanse ministerie van Financiën blijkt dat in augustus en september van dit jaar er juist sprake was van een netto uitstroom van kapitaal. Het gevaar bestaat dat de dollarkoers hierdoor in een stroomversnelling raakt. Beleggers zien de waarde van hun dollarbeleggingen wegsmelten. Om verder verlies te vermijden kunnen zij hun dollars verkopen op de valutamarkten, waardoor de koers nog verder daalt. Denk aan de OPEC-landen en meer nog aan China dat voor een bedrag aan 10 biljoen dollar (duizend miljard, een 1 met 12 nullen) aan vorderingen heeft op de VS. Als de Chinezen eenmaal massaal aan het verkopen slaan, zullen anderen hun voorbeeld volgen...

Volgend artikel in dit blog