‘Apothekers worden uitgebuit door verzekeraars. Op hun schamele inkomen van 413.000 euro per jaar moeten ze duizenden euro's inleveren, als de verzekeraars met hun selectieve inkoopbeleid hun zin krijgen.'

Geen ijzersterke tekst voor een persbericht. Besparing op topinkomens is heden ten dage geen tranentrekker. Een nieuwe poging dus maar:

‘Verzekeraars romen topinkomens van apothekers af. Waar de politiek doorbabbelt over aanpakken van topinkomens maar niks doet, slagen de verzekeraars er in stilte in de topinkomens van apothekers te beperken. Inkomens van vier ton of meer, vooral te danken aan de bonussen en kortingen die ze van de farmaceutische industrie bedingen. Nu veel verzekeraars vanaf 2008 alleen nog het goedkoopste merk van de cholesterolverlager simvastatine vergoeden, zullen apotthekers een deel van de bonussen kwijtraken. En dat is nog maar het begin: iedere nieuwe deal belooft een volgende afroming. De uitgaven voor geneesmiddelen van 4,7 miljard per jaar kunnen zo in fors omlaag. Noodzakelijk, want in vijf jaar stegen de kosten met een miljard.

‘Stop maar Truus', moet iemand ten burele van de KNMP geroepen hebben tegen een voorlichter. ‘Zo winnen we de publieke opinie niet voor ons. We moeten het over de boeg van de patiënt gooien. We moeten betogen dat patiënten er de dupe van worden. Dat is het enige waar we de krant mee halen en sympathie mee wekken. We moeten patiënten opstoken zuinige verzekeraars massaal de rug toe te keren.' Aldus proberen ze ons wijs te maken dat wij de dupe worden van een beleid waar wij niets van merken. Hoogstens via lagere premies. Het zal ons toch worst wezen of de leverancier van simvastatine nu Apotheon, Katwijk, Centrafarm, Hexal, Bluefish of Ranbaxy heet. De laatste is aanzienlijk goedkoper en daar bovenop hebben de verzekeraars kwantumkorting bedongen.

Heel goed, zou iedereen moeten zeggen die pretendeert voor de belangen van patiënten op te komen. We merken toch ook geen verschil tussen paracetamol van Panadol, het Kruidvat of de Etos? Wel tussen paracetamol en asperine. Maar daartussen blijft keuzevrijheid gewaarborgd. De arts blijft het middel voorschrijven, de verzekeraar betaalt alleen het goedkoopste doosje.
De afspraak van een grote groep verzekeraars om alleen Ranbaxy te vergoeden, is een aanscherping van het preferentiebeleid uit 2006. Dit houdt in dat de verzekeraar binnen een groep geneesmiddelen (die dezelfde werkzame stof, toedieningsweg en sterkte hebben), bepaalde middelen aanwijst die hij vergoedt en andere (duurdere) zie hij niet vergoedt. Het nieuwe nu is slechts dat een grote groep verzekeraars binnen een bepaalde groep één middel aanwijst, van één leverancier. Dit omdat apothekers, de goedkopere leveranciers nogal eens boycotten. Daar ontvangen zij immers zelf minder korting van.

Het is verstandig dat apothekers niet langer beweren dat ze zelf de dupe zijn van strenger beleid. Een paar jaar geleden deden ze dat nog wel. Als Kamerlid werd ik een veelvuldig bestookt met mailtjes van apothekers over hun dreigende inkomensachteruitgang door beperking van bonussen en kortingen. Vaak mailde ik terug dat dit vast ernstig was, maar dat ik dat toch pas goed kon beoordelen als ik wist hoeveel inkomen ze overhielden. Daarna bleef het altijd erg stil.

De nieuwe strategie om het via de band van de patiënt te spelen, is echter ook hachelijk. Het gaat immers niet om verschillen die voor de patiënt uitmaken. De strategie is ook maatschappelijk onverantwoord. Wie werkelijk de belangen van patiënten voorop stelt, moet een medisch neutrale, kostenbesparende maatregel als deze omarmen. We laten ons niet de wet voorschrijven, stelde KNMP-voorzitter Van Weelden (nrc 10 december). Het venijn zit hem misschien wel vooral daarin. Waarom zouden apothekers zich niet de wet laten voorschrijven, en vele anderen wel? Omdat ze daarvoor te hoog opgeleid zijn?

Maar waarom zijn ze eigenlijk allemaal zo hoog opgeleid? In de 19^e eeuw was het vast een moeilijk beroep waar je zelf veel medicijnen maakte en dus veel scheikunde voor moest kennen. Inmiddels is de apotheker een groot deel van zijn tijd pillenwinkelier. Wij controleren het geneesmiddelengebruik van patiënten, zeggen apothekers. Prima, maar moet je daarvoor, met steun van computertechnologie, nog wel altijd een academische opleiding hebben? Een splitsing van de functie in HBO-opgeleide pillenwinkelier die standaardgevallen controleert, en een academicus voor specialistisch advies en controle van veelslikkers met meerdere kwalen lijkt een logische volgende besparing.

Maar eerst de geneesmiddelen. Patiënten, neem het advies van de KNMP ter harte maar dan omgekeerd: kies voor verzekeraars die topinkomens afromen en de kosten van geneesmiddelen beperken.

Volgend artikel in dit blog