DE ZAAK O'BRIEN. (bron: artikel van Menno van Dongen, getiteld "Onschuldig achter Tralies", in de Volkskrant van 19 jan. 2008)
Michael O'Brien, tot levenslang veroordeeld wegens moord, zat 11 jaar vast in de gevangenis van Leicestershire ( Engeland). Onderzoek van de CCRC, Criminal Cases Review Commission, leerde dat hij wegens meinedige getuigen en onbetrouwbare politiefunctionarissen onterecht was veroordeeld.
De CCCR , inmiddels ook ingevoerd in Schotland en Noorwegen, werd opgericht in 1997, toen bleek dat de IRA-verdachten de Guilford Four en de Birmingham Six vele jaren onschuldig hadden vastgezeten. Door de CCCR zijn 400 strafzaken heropend, waarvan  tweederde deel werd herzien.
In Nederland zijn sinds 1997 slechts twee zaken teruggedraaid, de Puttense en Deventer moordzaak. In de laatste affaire volgde opnieuw veroordeling.
Het probleem is tweeledig.

• 1) De norm voor herziening, het novum, is te streng.
• 2) Veroordeelden zijn afhankelijk van rechtsbijstand; er is geen fonds voor duur forensisch onderzoek.
• 3)

Rechtspsychologen als van Koppen, Crombag, Israëls en Wagenaar en strafrechtgeleerden als Franken, Knoops en Brants willen een CCCR dat onderzoek doet op verzoek van veroordeelden. Van Koppen spreekt van de Revisieraad.
Na de Schiedammer Parkmoord kreeg ons land een tijdelijk onderzoeksinstituut, de CEAS ( Commissie Evaluatie Afgesloten Strafzaken), met de volgende nadelen:

• 1) Verdachten en hun advocaten kunnen er niet terecht.
• 2) Fouten door rechters gemaakt komen niet in aanmerking; alleen nieuwe feiten.
• 3) Aanvragen mogen slechts worden ingediend door wetenschappers en klokkenluiders bij politie en justitie.
• 4)

De CEAS heeft in slechts twee zaken advies uitgebracht: de ontuchtzaak Hennie K. en de moordzaak Lucia de B. Van twee andere twijfelachtige zaken, de affaire van de butler Dick van Leeuwerden en de bejaardenverzorgster Ina Post, volgt over de laatste binnenkort een advies van de CEAS.
  Harm Brouwer, topman van het OM en minister Hirsch Ballin, vinden een commissie naar Engels model niet passen in ons rechtssysteem, hoewel het in Noorwegen met een vergelijkbaar systeem uitstekend werkt. Het OM en de Minister willen de CEAS vervangen door de procureur-generaal bij de Hoge Raad.. Critici, waaronder prof. G, Knoops echter stellen dat rechters en OM niet meer onbevangen kunnen oordelen over dwalingen van hun collega's. Er zijn mensen met een frisse kijk nodig.
De ervaringen met de CCRC in Engeland zijn zeer positief. Het publieke vertrouwen in het Engelse rechtssysteem is, dank zij de CCRC , toegenomen.

Volgend artikel in dit blog