De perceptie van tijd

Bepaalde onderdelen van deze website vereisen het gebruik van javascript. Indien u van alle functies gebruik wilt maken, zult u javascript moeten toestaan.

Mephisto

< Voorpagina

maandag 28 januari 2008 14:01 door Mephisto

De tijd die wij waarnemen, is die lineair verbonden met de tijd die de zon ons aanreikt?
Als kind was een uur heel lang, een dag duurde úren.
Als 12-jarige was 6 jaar school de helft van mijn mensenleven.
Als 30-jarige verbruik ik 5 jaar om zover te geraken dat ik een stap verder kom.
Als ik 60 ben, is een dag waarschijnlijk zo voorbij, te kort om te vernoemen.

Wat is dat toch, die perceptie van de tijd?
De tijd in relatie tot onze eigen tijd(-sbeleving)?
Is het een versnelling die wij meemaken?
Of juist een vertraging?

Om het één en ander duidelijk voor te stellen, neme men een taart.
Deze ete men niet geheel op, want dan is het voorbeeld verdwenen.

Men neme nu deze taart en snijde hem in 8 stukken. Dat is geen ramp, nietwaar?
De binnenring is het verschrijden van de tijd in 8 jaar (vanaf nu zonnejaren geheten) en de buitenring is de ervaring ervan voor u als mens:

U ziet het verschil in grootte?
1/8 is nu eenmaal kleiner dan 1/1
In uw 8e levensjaar bent u a.h.w. al veel beter in staat
te relativeren dan in het absolute, 1e levensjaar

Snijdt deze taart nu eens in 16 stukken. 1/16 is de tijdsbeleving van 1 jaar in relatie tot uw leven, toen u zelf 16 werd. De binnenring zijn dan 16 zonnejaren en de buitenring is de ervaring voor u als mens:

U ziet het verschil in grootte?
1/16 is nu eenmaal véél kleiner dan 1/1

Snijdt deze taart nu eens in 64 stukken.
1/64 is de tijdsbeleving van 1 jaar in relatie tot je leven, als je zelf 64 wordt.

U ziet het verschil in grootte?

Kijkende naar het laatste diagram
Het eerste jaar lijkt even groot als de eerste 2 in de tijdsverschrijding. Dat wordt allengs minder, tot men ergens de 40 overschrijdt en een beleefd jaar als 'minder' wordt ervaren dan het geleefde jaar.

Ten eerste: dat is niet halfweg, hoe vreemd ook. Dat zal eerder bij Pi of Phi liggen, die verhouding.
Ten tweede: Zou dat iets te maken hebben met het gevoel 'dat we zo snel oud worden', op latere leeftijd?
Het verklaart in elk geval ons verschil in de beleving van de tijd versus het verstrijken ervan in zonnejaren. De jeugd lijkt immers altijd eeuwig te duren, terwijl de ouderdom razendsnel intreedt. Voor de persoonlijke beleving dan toch. Om dit te verduidelijken heb ik de diagram in 3D gelegd:

Bij deze laatste diagram begint het leven rechts en eindigt daar ook (met een heel dun groen streepje). Als je gaat tellen, passen en meten, ga je zien dat iemand die 64 wordt, pas zo rond zijn 40e levensjaar perfect 1 jaar als 1 jaar beleeft. Daarna wordt de perceptie van tijd korter dan 1 echt zonnejaar. Maf hè?

Last but not least
Nu ik bijna met dit stukje klaar ben, bedenk ik mij ineens: zou Einstein's relativiteitstheorie hier iets mee van doen hebben?

Omdat ook de zon onderhavig is aan veroudering is ook voor de zon geen enkel jaar gelijk. Ook al beleven wij ze als evenredige jaren. Die tijdskromming kunnen we op héle lange afstanden waarnemen, maar bij mij om de hoek gemeten is dat quasi-onmogelijk. Anders gesteld: als wij spreken over het verloop van atoomklokken die in tegengestelde draairichting van de aarde vliegen (Superman), spreken wij dan niet óók over de veroudering van de zon?

ps. speciaal voor Zoë en andere OOo-gebruikers: die diagrammen heb ik in OpenOffice Werkblad gemaakt en vervolgens gekopieerd naar Photoshop, om ze als .GIF op het internet te kunnen zetten. Waarmee ik wil aangeven dat OpenOffice.org écht wel voldoende is voor huis- tuin- en keukengebruik. Al wil ik dat laatste ten stelligste afwijzen, als uw PC daar niet tegen bestand is.

Toon gerelateerde artikelen

Volgend artikel in dit blog

19reacties

Ruud 28-01-2008 18:06

Van 1 naar 2 jaar verdubbel je leven. Maar ja, van 64 naar 65 komt er maar 1/65 stukje bij. Vandaar dat de jaren steeds korter lijken te duren.

En wat Einstein betreft, een seconde duurt altijd 300.000 lichtkilometers. Als we sneller door de ruimte gaan dan zullen de seconde's steeds sneller voorbij tikken.

Mephisto 28-01-2008 18:26

Dat zég ik toch?
Alleen wat uitgebreider... :-)

Aad Verbaast 28-01-2008 18:43

Waaauw..... ga ik echt nog eens rustig op me in laten werken..
Je blijft een BB-er :-))

morticia 28-01-2008 18:49

jipie hij staat ;-)
gka'm nog eens lezen!
een zonderhoestknuffel ;-)

Mephisto 28-01-2008 18:56

hé, da's goed nieuws!
Want ik zit hier nog te blaffen dat het zijn weerga niet kent...
@Aad: wat is een BB?
@Ruud: ps. thanx for reacting; ik ga jouw blog nog eens uitpluizen. Interessant!

Aad Verbaast 28-01-2008 19:03

@Mephisto: Boeiende Blogger :-)

Mephisto 28-01-2008 19:11

Ah, dat hoor ik graag, dank u! :-)

Anna 28-01-2008 19:56

erg interessant, maar ook ingewikkeld na een vermoeiende werkdag
ga bookmarken en later terug lezen!

knaap met knapzak 28-01-2008 20:31

De zon ken toch niks voellu?

morticia 28-01-2008 21:00

Dit klinkt allemaal zo logisch en duidelijk als ik er over nadenk. Het gevoel dat we hebben over 'tijd' heb ik nog nooit eerder zo logisch uitgelegd gekregen.
1 dag in het leven van een zesjarige voelt als enorm lang omdat deze persoon dat tijdsgevoel nog maar zes jaar kent. Terwijl een zestigjarige 1 dag al zestig jaar heeft gevoeld.
Prachtig!

Mephisto 28-01-2008 23:15

Morticia: dank u. Zó kort had ik het nog niet geformuleerd :-)

@knaap: dat zeg jíj.
En los daarvan: de zon is ook onderhavig aan ouderdomsverschijnselen. Het ding verjaart. Dus ook voor de zon zelf is een dergelijk 'verslijtingspatroon' wellicht mogelijk. Waardoor een dag nu wellicht een aantal seconden korter is dan een dag 100.000.000 jaar geleden. Ik noem maar iets; ik acht het niet onmogelijk.
Reactie is geredigeerd

morticia 28-01-2008 23:37

Mephisto,
zou de zon ver-jaren? Misschien kunnen we bij de zon beter spreken over ver-eeuwen of zoiets :-)

Mephisto 28-01-2008 23:48

welke kleur is vermiljoen ook alweer? :-)

knaap met knapzak 29-01-2008 02:42

Ik leerde vandaag dat oorspronkelijk alleen waterstof en helium de heelaldienst uitnmaakten, en dat bij de vorming der zonnen de andere elementen ontstonden. Maar ja, dat moet je ook maar allemaal aannemen...Als kind was ik dol op een plaatje van een knipogende maan in eerste kwartier met slaapmuts op zijn kruin, en zelf zit ik een lachende zon te schilderen, dus misschien hejje toch gelijk.

Aad Verbaast 29-01-2008 09:14

Nog eens rustig doorgelezen, en genoten van het fraaie kleurige blad, en het verhaal uiteraard :-)
Ik denk je te snappen..
Over die relativiteitstheorie.. heeft er niets mee te maken, tenzij je stelt dat alles relatief is.
Daarmee moet ook meteen het commentaar van Ruud gerelativerd worden.. Niet veel mensen hebben begrepen wat die theorie nu feitelijk zegt.. Ook Ruud niet: leest te veel SF boeken lijkt me.. :-)
Reactie is geredigeerd

Ruud 29-01-2008 16:23

Geen SF boeken, gewoon een andere interpretatie van meetgegevens. Als de RT relatief is, dan zouden we hem op zijn minst een keertje moeten omraaien. En het is vreemd dat de wetenschap dat een belachelijk idee vindt. Snelheid was toch relatief?

landheha 26-02-2008 23:59

Nee, deze had ik nog niet gezien. Nu wel.
Hij is leuk!

rudolfhendriques1 30-10-2009 10:06

Ik had je stuk gelezen, en ik begrijp je perceptie van tijd uitstekend. Waar je het over hebt zou ik de pshychologische tijdsbelieving willen noemen. Ik ben echter met die wetenschappers in de weer waarbij ik de logica van een altijd constante lichtsnelheid naar boven probeer te halen. Want of je nu 1 of 60 bent, die snelheid blijft wel altijd gelijk. Maar ja.. dat valt nog niet mee.. :)

Mephisto 30-10-2009 10:34

@Rudolf: dat is wat ik bedoel.
Discussie over de 1000 meter in een kilo-meter is toch ook onzinnig?
De meter is een meetinstrument, nu net omdat het een constante is.
Of ik nu 100 of 10.000 meter loop, die meter blijft een meter.
Dus, of ik nu 10.000 uren of 100.000 uren leef, die uren blijven een constante, de meetlat.
Ik leef geen uur per uur, ik leef een uur.

Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.

Beperkt HTML (vet, cursief en onderstreept toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).

Click here to give

Zegt u die titel niets? Klik dan eens op deze link of op het plaatje hierboven. Daarmee komt u op "The Hunger Site" terecht. 1x klikken = 1 kopje rijst voor diegenen die het nodig hebben. Puur door middel van sponsoring. En al járen lang. Maak er uw homepage van, en klik elke dag 1x.

U kunt ook deze url op uw desktop plaatsen en ze elke dag 1x aanklikken (rechtermuisklik / opslaan als... / op uw bureaublad plaatsen). Zelf heb ik deze url in mijn opstartmap staan, zodat ik er nooit omheen kan kijken.

Het ontstaan van AIDS

Voor velen wellicht nog onbekend; dankzij de VPRO (documentaire in 2 delen) kan ik mensen er op wijzen. Het ontstaan van: AIDS is niet uit de lucht komen vallen. AIDS is [letterlijk] oraal ingebracht. Lees er meer over op bovenstaande [engelstalige] website of op deze site, waar een supporter van Hooper's idee véél tekst en uitleg geeft.

Klik hier voor de eerste 5 á 6 minuten. In 6 delen is de '1st cut' te zien van deze documentaire; 43 minuten. De originele is 91, of zelfs 124 minuten..

VKblog Links

Mijn favoriete blogsters:

Morticia

Jezzebel

En toen kwam ik Amy tegen: Submission part I in real life..

Humor: Amelie Pardouze - behoeft geen verdere introductie, toch?

Paco Painter - dagelijkse dosis; (hoe) houdt íe het vol? :-)

ook Rein van Geest is een serieuze aanwinst; zijn stukjes doen de mijne verbleken. Het doet mij deugd om te lezen dat het gedachtengoed wat ik als paria zorgvuldig heb moeten koesteren de afgelopen 15 jaar, eindelijk wortel heeft geschoten in NL en naar buiten mag komen!!

Belangrijk, na vandaag, 19 juli 2007: Grietje Anoniem.

Zojuist ontdekt (19-12): Anne D'Or..

En om niet te vergeten in deze rare tijden: Waterput

Nu kom ik Galadriël tegen, met een stuk over verwantschap, en realiseer mij dat ik mijn infoblok eens nodig dien aan te passen ende door te nemen.

Zonder de aanpassing, toch wel geplaatst: Aad verbaast inderdaad! Het leven is meestal vrij basaal. Uit eigen belang gaan mensen heel ver. Hij plaatst hier even 20 (ofzo) oorlogen op een rijtje, gekoppeld aan de grondstoffen die ertoe leidden.. Aanrader!

Kunst: Patricia van Lubeck - erg goed!