Nederlander heeft weinig kaas gegeten van historie


Aan de historische kennis van de Nederlandse burger schort het nodige. Voor een test, gebaseerd op de historische canon voor het basisonderwijs, scoorden zij gemiddeld een 5,2. Zo wist maar 54 procent van de ondervraagden dat op de Grebbeberg tegenwoordig een pannenkoekenhuis is gevestigd. Slechts 17 procent wist dat je canon met een c schrijft, en dat er in de meidagen van 1940 dus onmogelijk mee geschoten kan zijn.

Dit blijkt uit de Geschiedenismonitor van de Volkskrant, het Historisch Nieuwsblad en Andere Tijden. In de monitor werden ook vragen gesteld over de Nederlandse identiteit. Van de respondenten wist 66 procent niet van wie de uitspraak ‘Doet u mij maar een sneetje kaas' was (Wim Kok op het Elysée tegen Jacques Chirac). 88 procent van de ondervraagden geloofde dat thuisbevallingen zonder verdoving en onder ondeskundige begeleiding alleen nog in Kazachstan en Moldavië plaatsvonden.

Op slechts zes vragen gaf meer dan 60 procent het goede antwoord. Zo wisten de meesten dat Geert Wilders een film heeft gemaakt, dat De ontdekking van de hemel zich voor een deel in Drenthe afspeelt en dat Harry Mulisch zijn boeken in het Nederlands schrijft. Het slechts beantwoord werd de vraag wat het thema van de afgelopen Boekenweek was: meer dan 90 procent antwoordde ‘euthanasie'. Van alle ondervraagden dacht 31 procent dat hun dochter van vijf de schilderijen van Karel Appel had geschilderd, 49 procent wist niet hoe je die schilderijen moest houden.

Op de vraag hoeveel mensen er afgelopen zaterdag aanwezig waren bij de manifestatie van Nederland Bekent Kleur antwoordde 99 procent ‘nog geen vijftienhonderd'. Slechts 1 procent (Hedy d'Ancona) hield het op ‘meer dan vijfduizend'. Ouderen scoorden gemiddeld hoger dan jongeren, al wisten de meeste 65-plussers zich het thema van de Boekenweek (‘Alzheimer') niet te herinneren. Op de vraag hoeveel procent van de Nederlandse schrijvers Hugo Claus persoonlijk heeft gekend, gaven beide groepen het juiste antwoord: 94 procent. Dat is een hogere opkomst dan bij Gerard Reve en Jan Wolkers, maar lager dan bij Joseph Stalin en Michail Saakasjvili.

Willem van Oranje was een Duitser die zich verzette tegen de warme middagmaaltijd met rode wijn, zoals die door de Spanjaarden werd opgediend. Toch vindt meer dan 50 procent de aanwezigheid van buitenlanders in Nederland een historische vergissing. De andere 50 procent verbond het sneetje kaas direct met een Nederlandse premier.

Mannen scoren in de monitor een punt hoger dan vrouwen. Mannen kunnen dan ook meer drank aan dan vrouwen (21 glazen tegen 14 per week): goed beantwoord door zowel allochtone jongeren als blanke vroedvrouwen. De vraag tussen welke plaatsen de eerste spoorverbinding liep, wordt door 65 procent van de mannen goed beantwoord. Bij de vrouwen is dat 46 procent. ‘TomTom' was bij die laatste groep een veel gehoorde oplossing. In welk jaar de eerste treinvertraging werd omgeroepen, en met hoeveel minuten en op welk perron de trein naar Haarlem dan wél zou binnenrijden, werd door zowel mannen als vrouwen goed beantwoord.
 
Op de vraag wat het voornaamste verschil was tussen Hugo Claus en hemzelf, antwoordde Harry Mulisch afgelopen week bij Pauw & Witteman: ‘Ik leef nog.' Ruim 24 procent van de ondervraagden rekende dit antwoord goed. Op de slotvraag wat de voorkeur verdient, een klok die gemiddeld vijftig jaar achterloopt of een klok die stilstaat, antwoordde 100 procent van de Nederlanders unaniem: ‘Een klok die stilstaat, want die geeft tenminste nog twee keer per etmaal de juiste tijd aan.'

Daarna vuurde de canon twintig voorgeschreven saluutschoten af.

Volgend artikel in dit blog