In mijn jeugdige overmoed schreef ik bijna drie jaar geleden het onderstaande stuk met bovenstaande titel. Volgens mij is dit stuk na bijna drie jaar aan revisie toe. Ik heb nog een maand om hieraan te werken.


Ieder weldenkend mens heeft in meer of mindere mate momenten in het leven dat er sprake is van overpeinzingen, bespiegelingen of reflecties. De ene mens wat meer dan de ander, hetgeen ook meteen leidt tot grote verschillen in de gemoedstoestand. Ik wil daarbij de non-denkers niet meteen bestempelen tot leeghoofden of psychopaten, maar in mijn overpeinzingen komt dat wel eens bij me op.


Nu zijn er ontwikkelingsfasen in het leven van de mens waarbij allen, zonder uitzondering, in ieder geval de mogelijkheid wordt geboden om eens bij jezelf stil te staan. Vaak ligt de ontregeling van de hormoonhuishouding, voor zowel hem als haar, hier aan ten grondslag. De puberteit en de meno/penopauze zijn hiervan de meest voor de hand liggende voorbeelden. Niet dat een ieder gebruik maakt van de kansen die het menselijk lichaam hen biedt om wijzer uit die hormonenstrijd te komen, maar ik gaf al aan dat de verscheidenheid tussen de mensen onderling groot is en dat is prettig voor observatoren met schrijversambities.
Naast de hormoonhuishouding is er binnen de ontwikkelingspsychologie een aantal indelingen gemaakt van ontwikkelingsstadia die een normaal mens zou moeten doorlopen. Nu wil ik in dit kader niet de discussie aangaan wat normaal is, want als amateur-observator kan ik daar geen zinnig antwoord op geven.


Het is de wetenschap eigen om via modellen, classificaties of enigszins kunstmatige indelingen de werkelijkheid in beeld te brengen, zo ook het ontwikkelingsmodel van Erik Erikson (1902-1994). Erikson geeft het leven van de mens weer in een aantal fases te weten de orale fase, anale fase, schooljaren, adolescentie en de verschillende fases in de volwassenheid.
In een grove simplificatie van de theorie van Erikson stel ik dat zich in iedere levensfase een levensles herbergt. De levenslessen zijn zeer uiteenlopend, maar het goed doorlopen van de fase gaat samen met het op een bevredigende manier beantwoorden van de levensvragen in een specifieke fase. Een positieve afsluiting van de ene levensfase herbergt garanties voor een sterker ego in de volgende levensfase.
Een psycholoog zou kromme tenen krijgen van bovenstaande uitleg en een psycholoog met wetenschappelijk aspiraties kan mogelijk met de simplificatie überhaupt niet leven.
Schrijver dezes is echter geen psycholoog en kan zich heel goed vinden in de indeling van de ontwikkelingspsycholoog Erikson.
Ik mis echter een belangrijk aspect in de indeling van Erikson die ook bij zijn collega's niet is terug te vinden en dat is de zogenaamde kruispuntfase. Een korte uitleg is hier wel op zijn plaats dunkt me.


De levensverwachting van Nederlandse mannen anno nu is ongeveer 76 jaar. Het is niet onmogelijk dat dit nog een klein beetje gaat toenemen de komende decennia, dus laten we uitgaan van 78 jaar voor de gemiddelde Nederlandse man en alles wat meer is, is een cadeautje van de Allesbestierende.
In het huidige tijdsbestek heeft de Nederlandse man op zijn negenendertigste verjaardag zijn kruispuntdag, want de kruispuntfase is slechts een dag. Ook hier is nadere uitleg op zijn plaats, al zal de intelligente lezer het al wel begrijpen. Op zijn negenendertigste verjaardag is de Nederlandse man statistisch precies op de helft van zijn leven. Je zou ook kunnen zeggen op zijn hoogtepunt, maar dat klinkt niet waardevrij en om mijn toevoeging aan de theorie van Erikson toch enig wetenschappelijk cachet te geven, kies ik voor kruispuntfase, slechts een dag dus.


Ik begon mijn betoog over peinzers en losbollen, over mensen met zelfreflectie en domkoppen en het moge dus duidelijk zijn dat iedereen deze fase anders beleeft. Nederlandse vrouwen krijgen in de regel iets later te maken met de kruispuntfase dan mannen, maar ieder weldenkend mens ervaart zijn 39e verjaardag dus heel intens, niet voor de buitenwereld, maar voor zichzelf.


Negenendertig jaar is voor mij het beste te kwalificeren als het voorgeborchte van de midlifecrisis. Je bent nog te dicht bij je eigen jeugd en de jeugd in je directe omgeving, om al bezig te kunnen zijn met het opmaken van een balans van je leven. Maar aan de andere kant is iemand van 21 jaar vele lichtjaren verder verwijderd dan een 55-plusser die de midlifecrisis heeft doorlopen. 39 jaar, eigenlijk te groot voor het servet en nog te klein voor het tafellaken, zo kun je dat eigenlijk het beste omschrijven. Het voelt dus aan als het voorgeborchte van de midlifecrisis maar hoe beschrijf je dat?


Voor mij is dat het beste te omschrijven als je een leeftijdgenoot van de andere sexe observeert, want bij vrouwen is de strijd tussen de jeugdigheid, ijdelheid aan de ene kant en tevredenheid en doorleefdheid aan de andere kant, veel beter voor de buitenstaander waar te nemen. De buitenkant van een 39-jarige vrouw is vaak een spiegel van de innerlijke strijd die rondom de kruispuntfase gestreden moet worden. Bij mannen is dit veel minder zichtbaar, maar daarom is de strijd niet minder heftig.
Een vrouw van negenendertig ziet er in de regel niet meer zo jeugdig uit als een twintigjarige, of de cosmetische industrie, of erger nog, de plastische maffia heeft zijn werk goed gedaan. Toch kan de uitstraling van een 39e jarige vrouw ongelooflijk jeugdig zijn. Een negenendertig jarige vrouw met plezier in het leven, weldenkend en doorleefd, is misschien qua uiterlijk wel op haar hoogtepunt. Een tikje zwaarder, een rimpel of zelfs een grijze haar is daarbij absoluut geen bezwaar. Meestal zijn dat vrouwen die modern (of zelfs jeugdig) gekleed kunnen zijn, maar zich heel goed realiseren dat ze het niet meer zijn, dus niet met iedere vluchtige trend mee hobbelen, want dat zou pathetisch zijn.
Dit zijn niet de vrouwen die kost wat kost jeugdig moeten zijn en niet kunnen accepteren dat de zwaartekracht zijn tol eist en dit proberen te verbloemen met siliconen of andere correcties. En al evenmin zijn dit de vrouwen die al het jeugdig elan meer dan een decennium ervoor hebben opgegeven en tevreden zijn met een vijfenzestigplus permanentje en hun gebrek aan ‘joi de vivre' etaleren met slobberkleding en een afgetobde uitstraling waarvan de buitenwereld de schuld krijgt omdat ze totaal gebrek aan zelfreflectie hebben.
Het uiterlijk is in alle gevallen een afspiegeling van de innerlijke strijd en de persoonlijke oplossingen voor de levensvragen. Het willen blijven openstaan voor veranderingen en het accepteren van de dynamiek van het leven is in de kruispuntfase mogelijk wel het belangrijkste issue.


Ook voor mannen geldt dit, alleen is dit veel minder gemakkelijk af te lezen aan het uiterlijk. De aandacht voor uiterlijk mag al minder gemanifesteerd worden en een kalend hoofd wordt al snel met ouderdom geassocieerd. Toch geldt ook voor mannen in de kruispuntfase ‘ben ik klaar om nog flexibel in het leven te staan en daarmee mezelf in te dekken om de midlifecrisis zonder al te veel brokken te doorstaan?'


Hieperdepiep, de kruispuntfase is klaar!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Volgend artikel in dit blog