BLUBBER.

Open brief aan Rita Verdonk.

Geachte Mevrouw Verdonk,
 
Op 25 januari van dit jaar richtte ik mij in een bericht getiteld  "Hall of Shame " tot U met de suggestie mee te denken over  verbeteringen in onze Nederlandse samenleving.
Ook ten aanzien van de rechtsspraak stelde ik , gezien een aantal onterechte en twijfelachtige arresten, maatregelen voor die tot herstel kunnen leiden.
 
Aangenaam verrast was ik, toen U mij opbelde met het verzoek om mijn brief nader te verklaren. Tijdens dat telefoongesprek werd mij duidelijk dat Uw beweging  "Trots Op Nederland " een aantal hete hangijzers ter discussie wil voorleggen aan panels van gewone burgers. U stelt immers dat de Nederlandse politieke cultuur gesloten en regentesk van aard is. Deze kwalificatie geldt dus ook voor de rechtsspraak.
 
U bent voorstander van meer betrokkenheid van de burgers bij de rechtsgang. U stelt voor dat burgers vanuit hun eigen belevingswereld kunnen meekijken en dat er niet alleen vanuit de rechterlijke macht wordt gekeken.
Volgens U moeten ook mensen die gewoon met hun voeten in de blubber staan hun zegje kunnen doen.
 
Met dit gezegde riskeert U het verwijt populisme te bedrijven, een adagium waarvan de gevestigde politieke orde zich graag jegens U bedient omdat men beducht is voor de door Maurice de Hond gepeilde groei van TON naar de tweede plaats binnen het politieke spectrum met 23 zetels.
Zeker het idee van juryrechtspraak zal zwaar onder vuur komen te liggen van de gevestigde politieke macht waarin ons rechtssysteem is geworteld. In geval van regeringsdeelname van TON in een volgend kabinet zult U niet om het CDA, met 33 gepeilde zetels thans de eerste partij, heen kunnen. Te vrezen valt dat een dergelijke rigoureuze verandering van ons rechtssysteem voor het CDA onbespreekbaar zal zijn.
Bovendien blijkt juryrechtspraak in de Angelsaksische landen ook geen garantie te zijn tegen justitiële missers.
 
Derhalve wil ik  veranderingen aangeven die wèl  effect zullen sorteren en waarvan een aantal al wordt of is  ingevoerd. Daarbij dient zowel gelet te worden op preventieve maatregelen ter voorkoming van gerechtelijke dwalingen  als op een herzieningssysteem tot herstel van later gebleken fouten.
 
Allereerst het politie-onderzoek.
Harrie Timmerman, de klokkenluider in de Schiedammer Parkmoordzaak en samen met rechercheur Dick Gosewehr onderzoeker in de zaak Ina Post, heeft in zijn geschriften behartenswaardige adviezen gegeven voor verbetering van de verhoormethoden.
Zijns inziens dient voorkomen te worden dat iemand al op voorhand als de dader wordt gezien en de politie vervolgens alle aanwijzingen tegen die persoon omzet in bewijs. Het hanteren van diverse scenario's kan de beruchte tunnelvisie helpen voorkomen.
Daarnaast is van belang dat de ondervragers een vertrouwensrelatie met de verdachte opbouwen, een psychologische benadering dus en dienen zij er voor te waken de ondervraagde persoon niet onder onmenselijke druk en bedreiging te zetten.
 
Zeer aan te bevelen voor de recherche is ook het lezen van het boek  "Het OM in de Fout" van de wetenschapsfilosoof prof. Ton Derksen.
De schrijver wijst politie- en justitiefunctionarissen op veel in hun werkveld voorkomende denkfouten die tot catastrofale gevolgen leiden.
 
Vervolgens kan het organiseren van tegenspraakteams de technische en tactische recherche behoeden voor het begaan van regelrechte blunders waardoor de activiteiten van het openbaar ministerie en de gerechten zo vaak zijn mank gegaan.
Dezelfde adviezen gelden ook voor de functionarissen van het openbaar ministerie en de rechterlijke macht.
 
Ten aanzien van het strafdossier kan worden opgemerkt dat het geen privé-bezit van het openbaar ministerie dient te zijn, dat de verdediging te allen tijde inzage kan krijgen en dat verhoren van verdachten audiovisueel worden opgenomen en door de verdediging kunnen worden geraadpleegd.

Komt het tot een rechtszitting dan dient gewaakt te worden voor de beginselen van evenwicht en wapengelijkheid.
Daartoe wordt een rechtercommissaris, bij het Hof  raadsheercommissaris, aangesteld, waarbij de andere rechters tijdelijk terugtreden. Deze functionaris overlegt met OM en verdediging welke deskundigen worden ingeschakeld die de RC onder ede schriftelijk rapporteren. Daarbij moet de verdediging op het werk en verslag van de deskundige à charge kunnen toezien. Deze deskundige mag niet afhankelijk zijn van justitie, zoals tot nog toe het geval was met onderzoekers van het NFI en het TNO.

Getuigenissen dienen niet zonder meer schriftelijk te worden afgedaan. Het moet de verdediging vrij staan getuigen op te roepen, zonder bemoeienis van de officier van justitie c.q. de advocaat-generaal.
 
Voor de bemanning van het gerechtshof is de toevoeging van een lekenrechter aan te bevelen, om de geslotenheid van het rechterlijke systeem te doorbreken en de binding met de samenleving te accentueren.
Nederland kent eminente rechtspsychologen en wetenschapsfilosofen met vertrouwen bij het publiek die een dergelijke functie kunnen vervullen. Deze lekenrechter kan ook in geval van gerede twijfel bij het arrest de doorslag geven.
 
Voorts wil ik er voor pleiten de immuniteit voor vervolging van de OVJ, de AG en de Rechter op te heffen en de bevoegdheden van de Raad voor de Rechtspraak uit te breiden met een tuchtrechtelijke, in geval van verwijtbaar falen van justitiële en rechterlijke functionarissen.
 
Wat de herzieningsfase betreft kunnen twee ingrijpende veranderingen in de toekomst tragedies als die in de Zaanse, Puttense, Schiedamse, Deventer en andere moordzaken als de affaire Ina Post, Lucia de B., Henk H. en Louis H. helpen voorkomen.

Op de eerste plaats dient de Hoge Raad te worden omgevormd tot een onafhankelijke revisie-commissie naar het model van de Nationale Raad voor de Veiligheid. Deze commissie zal bestaan uit juristen en wetenschappers van andere disciplines, door het parlement voor een bepaalde tijd en een bepaalde herzieningszaak aangewezen. Afhankelijk van de inhoud kan dat forensische, psychiatrische, pedagogische, economische, natuurwetenschappelijke etc deskundigen betreffen.

Op de tweede plaats dient het  "novum " als vrijwel onneembaar  obstakel  te worden verlaten en inwilliging van het herzieningsverzoek te worden gebaseerd op het onderzoeksresultaat van de revisiecommissie.
 

Volgend artikel in dit blog