Misschien heeft het niet zoveel zin, je er een voorstelling van te maken en te bedenken hoe het zal zijn als jij daar ooit aangekomen zal zijn: Het Einde. Zin of niet, het is intussen wel een terugkerend, ja misschien wel het meest bereden stokpaard in de ideeënwereld van de Westerse beschaving.
Ik durf te beweren dat aan Het Einde meer menselijke aandacht en energie is besteed, dan aan zijn natuurlijke tegenhanger - Het Begin.

De grote meester van het imaginaire reizen door de duistere krochten, via het steile bergpad naar de steeds ijlere sferen van Het Einde, Dante Alighieri, komt tenslotte -in zijn  Commedia (Paradiso, Canto 33; ofwel III, 33)- uit bij het volmaakte Einde. En volmaakter kan een einde niet zijn dan daar, omdat het er verdomd veel weg heeft van het tegendeel: Het Begin!
Dante's  laatste verzen in III, 33 beschrijven het aldus: 

"A l'alta fantasia qui mancò possa;
ma già volgeva il mio disio e ‘l velle,
sì come rota ch'igualmente è mossa, 

l'amor che move il sole e l'altre stelle." 

(in de prettige vertaling van Rob Brouwer gaat dit als volgt: 
"Verheven beeldingskracht was hier onmachtig,
maar reeds bewoog mijn lust en wil - een wiel
in immer eendere wentelgang - de liefde 

die ook de zon beweegt en de andere sterren." 

Rob Brouwer, De Goddelijke Komedie, Deel III: Paradiso; Leiden, Primavera Pers, 2002)

Zo blijken Begin en Einde in een -tot nu toe- oneindige transformatie steeds in elkaar over te gaan. En zo bezien is er eigenlijk helemaal geen sprake van een begin en van een einde, behalve in het vernauwde bewustzijn van de taal waarin wij mensen onze levens denken en leven.
Een absoluut en allesomvattend Begin is niet meer dan een conceptie, iets dat wij mensen ons proberen voor te stellen. Een ‘Stunde Null' waarin ‘alles' wel begonnen zal moeten zijn.
Een waanzinnige gedachte als je beseft dat er aanvankelijk helemaal niets was of kon zijn, zelfs nog geen licht kon ontsnappen in een gebeurend heelal waarin materie volledig in de greep was van zijn antimaterie. Een potentiaal verschil, onevenwichtigheid, het ontbreken van een enkel geladen deeltje deed het heelal zichzelf uitbraken in zoiets als geen tijd. Want er was geen tijd, het heelal had de tijd en heeft dat feitelijk nog steeds...
Lang nadat de kosmos ontstond ging pas het licht aan. En pas heel lang daarna ontstond op onze planeet een klimaat met specifieke chemische componenten waaruit nog veel later iets levends ontstond. Vies, stinkend, slijmerig, drabbig leven dat energie uit licht kon omzetten in nog meer vies, stinkend, slijmerig, drabbig leven plus zuurstof.
En vele, vele honderden miljoen jaren later was daar onze soort die gaandeweg het hier beschreven proces min of meer heeft gemonopoliseerd...

Anno 2008 lijkt de weg open te liggen naar nieuwe horizonten, naar waar het ons vrij staat te denken en te geloven wat we willen. Maar wat heb je aan al die vrijheid, als je niet weet hoe je die moet gebruiken?
Wat is dan toch vrijheid en hoe weet je dat, als er niemand is die je gekluisterd houdt? Is het vrijheid, ongebreideld je zakken te kunnen vullen en met niemand solidair te hoeven zijn? Is het vrijheid, je buurman een kippen- en je overbuurman hardop een geitenneuker te kunnen noemen? Misschien hebben velen onder ons diep in hun hart toch meer behoefte aan richting; een Einde met links een ‘weg met jou, naar de Hel!' en rechts een ‘weg voor jou, hierna!'. ‘Misschien', zeg ik, want ook ik ken niet de weg die voor iedereen naar de vrijheid voert.
Meer nog dan met lege handen, sta ik hier met mijn hoofd in mijn handen. Wat er in zit weegt amper meer dan een kilo en stelt me in staat geuren, kleuren en klanken te onderscheiden, ja zelfs uit te stoten... Zolang het zuurstof krijgt, zolang er licht is; voldoende licht in een overvloed van duisternis. Het Einde zou ik me op geen andere wijze willen voorstellen dan zo, indien ik met dat hoofd nog over vermogens beschik om mij het Begin van het Einde bewust te zijn.

En zo eindigt hier, wat ik ooit zonder veel voorbehoud begonnen ben, - 332 afleveringen geleden. 333: 3 + 3 + 3 (= 9), 3 x 3 x 3 (= 27 = 2 + 7 = 9); er is niets toe te voegen dat nog iets zou kunnen toevoegen aan het volmaakte Einde dat 333 is.
 
On line, aan het andere eind, groet uw K. van Vulpen.

© KvV, 27 juni 2008    

alle foto's (c) KvV, juni 2008
(gevel te Auxerre; Dante/fragment plaquette Musée d'Orsay-Paris; fragmenten links en rechts uit het hoofdtimpaan van de Ste Madeleine te Vézelay; Rue de la Liberté-Auxerre; beeld St. Dénis/ Kathedraal Abbaye St. Germain-Auxerre; licht in de Crypte/Kathedraal Abbaye St. Germain-Auxerre)

Volgend artikel in dit blog