Scherpe uitlatingen huidige Dichter des Vaderlands
Wat is de beste benoemingswijze?
Welke dichters willen?

In januari 2009 wordt de vierde Dichter des Vaderlands aangewezen. Hoe? Dat is nog de vraag. Initiatiefnemer Poetry International wil af van de rechtstreeks gekozen Dichter des Vaderlands en overweegt drie vooraf geselecteerde dichters kandidaat te stellen, bericht Joep van Ruiten van het Dagblad van het Noorden in dit artikel. De drie eerdere landspoëten - Gerrit Komrij (2000-2004), Simon Vinkenoog (2004-2005) en Driek van Wissen (2005-2009) werden via publieksverkiezingen gekozen.

Van Wissen karakteriseert de plannen om de benoeming te reorganiseren als 'tamelijk dubieus' en 'weinig democratisch'. 'Ik kan het niet anders zien dan als een poging om er voor te zorgen dat er straks een dichter wordt gekozen die wel goed ligt in de Grachtengordel. Ilja Leonard Pfeijffer, of zo', zegt hij. 'Met mijn verkiezing was niets mis. Iedereen kon campagne voeren, alleen niet iedereen deed het.'

Als een van de ongevraagde verkiezingswaarnemers van de Dichter des Vaderlandsverkiezing die eind 2004/begin 2005 plaats had kan ik bevestigen dat Van Wissen op een keurige en slimme manier campagne heeft gevoerd. Tegelijkertijd stelde ik - en anderen - toen vast dat de organisatie en voorbereiding van die verkiezing aan veel kanten rammelde. Reden voor een behoorlijk aantal mensen uit het veld om aan te dringen op een benoemingscommissie. Want verkiezingen via internet zijn a. niet te beveiligen, b. zeer manipuleerbaar en c. de voorselectie - de namen die op het 'stembiljet' stonden was absurd te noemen.

We stelden toen dit voor:

1. Stel een commissie in die om de vier jaar een Dichter des Vaderlands aanstelt. Deze commissie dient onafhankelijk te zijn en niet gelieerd aan een van bovengenoemde instellingen [NRC-Handelsblad, Poetry en de Koninklijke Bibliotheek].
2. Maak alle notulen en beleidsbeslissingen openbaar. Alleen op deze manier is een eerlijke, transparante benoeming mogelijk.
3. Stel een Dichter des Vaderlands aan met een eerbiedwaardige staat van dienst, iemand die op basis van de door hem/haar geleverde prestaties boven de partijen kan staan.

Bas Kwakman, directeur van Poetry International, benadrukt dat nog volop wordt nagedacht over precieze invulling en de te volgen procedure. In september of oktober wil Poetry International de verschillende mogelijkheden bespreken met NRC/Handelsblad, de Koninklijke Bibliotheek, De Poëzieclub en de Nederlandse Programma Stichting (NPS).

Ik hoop dat hij de voorstellen die we in de open brief aan onze premier kenbaar maakten, in de groep gooit. Want zoals het voorheen ging - nee, liever niet.

Tegelijkertijd ben ik, net als vier jaar geleden, benieuwd welke dichters zich tot de taak geroepen voelen. In ieder geval moet voorkomen worden dat net als negen en vier jaar geleden tal van dichters werden aangedragen die absoluut geen zin in de functie hadden. Dus: wie is beschikbaar?

Voor de verandering stel ik mij bij deze kandidaat. Wie zijn de andere dichters die willen en het zouden kunnen?

Volgend artikel in dit blog