Koning Albert II houdt traditiegetrouw een toespraak aan de vooravond van de nationale feestdag van België, 21 juli. Dit jaar werd er natuurlijk met exta belangstelling naar zijn woorden uitgezien. Hier zijn ze. Veel zegt hij echter niet over de crisis. Zeker voor een koning geldt: spreken is zilver, zwijgen is goud.


Dames en Heren,

Het is nu bijna 15 jaar geleden dat Koning Boudewijn ons heeft verlaten, maar nog altijd blijft hij sterk aanwezig in de gedachtenis van onze medeburgers.

Zoals u weet, kent ons land ernstige politieke moeilijkheden. Niettemin sta ik erop eraan te herinneren dat moeilijkheden en crisissen aanleiding kunnen geven tot heropleven en tot bedaren. De scheiding der geesten is geen fataliteit.

Eenheid en verdraagzaamheid, met eerbied voor de identiteit van elke gefedereerde entiteit, zijn de enige uitweg in onze democratische samenleving. In ons land moeten wij nieuwe vormen van samenleven bedenken.

Ik wens me echter niet verder te verdiepen in de institutionele moeilijkheden van het heden, maar enkele thema's aan te halen die Koning Boudewijn na aan het hart lagen, om samen met u, na te gaan welke ontwikkeling ze de jongste 15 jaar doormaakten, en wat er nog dient gerealiseerd.

Mijn broer was zeer verknocht aan de fundamentele waarden van onze samenleving, in het bijzonder aan gerechtigheid, aan solidariteit met de zwaksten, en aan respect voor elke persoon.

Hij was met name bekommerd om de armoede. Deze heeft nieuwe vormen aangenomen en treft thans meer jongeren en eenoudergezinnen. Ze is ook nog altijd verbreid onder de bejaarden. Onderzoek door de Federale Overheidsdienst Economie toont aan dat in België één persoon op zeven, of 14,7 % van de bevolking, als arm kan worden beschouwd. Dit betekent heel concreet dat bij ons ongeveer een miljoen vijfhonderdduizend personen armoedig leven. Het betreft alleenstaanden met een inkomen van minder dan 860 euro per maand, en gezinnen van twee volwassenen en twee kinderen met een maandelijks inkomen van minder dan 1.805 euro. Dit percentage ligt hoger dan in onze buurlanden, en onze inspanningen om het significant te verlagen moeten we volhardend doorzetten. Immers, worden we niet onder de meest welvarende landen op deze planeet gerekend?

Armoede kent vele oorzaken, maar onderwijs, beroepsvorming, werkgelegenheid, en sociale huisvesting zijn bevoorrechte middelen om ze te bestrijden.

Bovendien blijven sommige ernstige misdrijven, helaas, droevig actueel. Zo, bijvoorbeeld, veroorzaakt de mensenhandel nog altijd bittere ellende onder de zwaksten. Het fenomeen wijkt niet, ondanks onze wettelijke bepalingen. Een recente studie van het Centrum voor gelijkheid van kansen toont aan dat de vormen van mensenhandel veranderen, veelzijdiger worden, en dat de slachtoffers, voor een deel, uit verschillende landen afkomstig zijn. Al is het verschijnsel wellicht minder opvallend, het bestrijden ervan moet opnieuw een prioriteit worden.

Een ander groot leed, waarover te weinig wordt gesproken, treft kwetsbare jongeren. Vooreerst is daar het geweld tegen henzelf. Het aantal zelfdodingen bij jongeren blijft in ons land vrij hoog. Een beleid met het oog op preventie, en luisterbereidheid naar jongeren in moeilijkheden, verdient te worden gestimuleerd. Recente gegevens van preventiecentra in ons land tonen aan dat één teenager op 10 zich al verminkt heeft of zelfmoord trachtte te plegen. Daarenboven is geweldpleging van jongeren tegen andere personen ook toegenomen, en dat is een teken van onbehagen bij een gedeelte van onze samenleving. Ook hier dient een preventiebeleid, gestoeld op eerbied voor elke persoon, versterkt te worden.

Maar het spreekt vanzelf dat de Overheid haar werk zal doen als, niettegenstaande alles, geweld toch voorkomt, en die jongeren zullen dan op een gepaste wijze worden begeleid.

Koning Boudewijn pleitte ook vurig voor de eenheid en de cohesie van het land, in volle respect voor zijn verscheidenheid. Hij was overtuigd dat het multicultureel karakter van ons land, een troef en een rijkdom is.

Tijdens zijn laatste toespraak in juli 1993 riep hij op, blijk te geven, en ik citeer: 'van verzoeningsgezindheid, van goede wil, van verdraagzaamheid en van federale burgerzin.' Hij vroeg, en ik citeer opnieuw: 'samen werk te willen maken van de andere problemen waarmee wij te kampen hebben. Ik denk aan de tewerkstelling, de veiligheid, het onderwijs, de Europese eenmaking.' Einde citaat.

Natuurlijk blijven die uitspraken heel actueel, en ik nodig iedereen uit ze te overwegen in dit Europees jaar van interculturele dialoog.

Ten slotte was mijn broer zeer bezorgd voor de groeiende kloof tussen rijke en arme landen. Is het nodig eraan te herinneren dat vandaag nog, minder dan 20% van de bevolking van deze aarde over meer dan 80% van het wereldinkomen beschikt. Eerlijk delen is een plicht van solidariteit die we verder moeten ontwikkelen en versterken.

De klimaatverandering, waarvoor het noordelijk halfrond hoofdzakelijk de verantwoordelijkheid draagt, versterkt verder die ongelijkheid, en de voedselcrisis verhoogt nog de moeilijkheden van talrijke landen.

Met de toestand in Afrika, in Centraal Afrika in het bijzonder, moeten we verder begaan zijn. De menselijke drama's die zich daar afspelen, inzonderheid de ontelbare tragedies die vrouwen en meisjes treffen mogen ons zeker niet onverschillig laten.

Om te besluiten hecht ik eraan hulde te brengen aan Koningin Fabiola die onlangs haar tachtigste verjaardag vierde. In ons aller naam wil ik haar danken voor wat zij aan de zijde van Koning Boudewijn gedurende meer dan 30 jaar is geweest, en ook voor alles wat zij nu nog doet.

Bij het herinneren aan deze thema's die Koning Boudewijn bijzonder ter harte gingen, moet men wel toegeven dat de toestanden waarin hij destijds zoveel energie heeft gestoken nu gedeeltelijk gewijzigd zijn, maar dat de fundamentele uitdagingen zijn gebleven. Als ik dit onderstreep is het omdat ieder van ons ertoe kan bijdragen onze samenleving nog rechtvaardiger en meer solidair uit te bouwen.

Dit is de wens van de Koningin, van mezelf en van gans onze familie op onze Nationale Feestdag.

Volgend artikel in dit blog