Het is wel duidelijk, dat schuld toekennen voor fouten, vaak niet leidt tot een verbetering van de situatie. De kans is zelfs groot dat een zelfde situatie in de toekomst, niet leidt tot een beter resultaat. Ten eerste omdat de persoon die het de eerste keer "fout" deed, het de tweede keer niet mag doen. En dus geen kans krijgt om de geleerde lessen uit te proberen. Ten tweede omdat de persoon, die het de eerste keer fout deed en het nu weer mag proberen, bang is om het fout te doen. En in zijn angst juist fouten gaat maken.

Aan het eerste probleem kun je niet veel doen, behalve de "fouten" maker het recht geven om het nog een keer te doen. Dat vraagt natuurlijk om vertrouwen van beide kanten, dat het dit keer gaat lukken. Om dat vertrouwen te creëren, kun je natuurlijk een goed gesprek met elkaar aangaan over het uit te voeren werk. Het punt is echter, dat een goed gesprek het gevaar in zich draagt, dat er een uitvoeringsplan komt, dat niet van de uitvoerder is. In plaats daarvan komt er een plan, dat de opdrachtgever en schuld toekenner het gevoel geeft, dat er dit keer wel iets goeds uitkomt. En eigenlijk is dat geen vertrouwen, maar controle. De kunst van zulke gesprekken is dus, het vinden van de gulden middenweg. Wel vertrouwen creëren over het plan van aanpak, zonder een plan te creëren dat eigenlijk controleren betekent.

Bij de tweede situatie gaat het om het voorkomen of wegnemen van angst om fouten te maken. Het voorkomen is niet zo moeilijk. Dat is gewoon een zaak van het niet zoeken naar schuld, maar naar oplossingen. Daarvoor zijn de enige twee dingen die gedaan hoeven te worden, niet praten over de persoon, maar praten over de uitkomst en de oorzaak. Dus niet de persoon tot inhoud van het gesprek maken, maar de activiteit. Het punt is namelijk, dat het toekennen van schuld geen oplossing brengt of creëert. Maar het praten over mogelijke oplossingen wel. Een bijkomend voordeel is, dat de uitvoerder de kans krijgt om te reflecteren op wat er is misgegaan en wat er anders gedaan zou kunnen worden.

Het echte probleem ontstaat natuurlijk, als de uitvoerder bang is om fouten te maken. Dat kan natuurlijk veroorzaakt zijn door de reactie van de beoordelaar. Maar het kan ook een gevolg zijn van ervaringen in het verleden. Helaas is de enige, die daar echt iets aan kan doen, de uitvoerder.

The English version

Volgend artikel in dit blog