Mist bij Caspar David Friedrich en Herman Hesse

Bepaalde onderdelen van deze website vereisen het gebruik van javascript. Indien u van alle functies gebruik wilt maken, zult u javascript moeten toestaan.

passagenproject

kunst wetenschap politiek

< Voorpagina

dinsdag 4 november 2008 20:19 door Maria Trepp

Tags: nebel. herman hesse, nevel, mist, caspar david friedrich

Seltsam, im Nebel zu wandern!
Einsam ist jeder Busch und Stein.
Kein Baum sieht den andern,
Jeder ist allein.
(Herman Hesse)

Dichte mist in Leiden vandaag..

Caspar David Friedrich, Nebel, 1807

Caspar David Friedrich, Morgen, 1821

Caspar David Friedrich, Nebel im Elbtal

Toon gerelateerde artikelen

Dit bericht maakt deel uit van de groep(en)

Volgend artikel in dit blog

45reacties

Bart 04-11-2008 20:25

Mooi die woorden van Herman Hesse, en zo goed getroffen!
De mistige sfeer ook in je mooie foto's gevangen... :)

Groet Bart

laila 04-11-2008 20:25

Een fraaie combinatie van woord en beeld.

maria 04-11-2008 20:26

November was vroeger mijn meest gehate maand. Maar nu niet meer, nu heb ik geen meest gehate maand meer.

Ina Dijstelberge 04-11-2008 20:32

November heeft iets wachtends nog net geen afscheid, nog net geen nieuw begin.

Prachtige foto's.

Coby 04-11-2008 20:49

Jeder ist allein... ja, dat gevoel is prachtig verwoord bij zo'n mistdag. Die onderste foto geeft dat ook precies weer...

Hartelijke groet, Coby

George Knight 04-11-2008 21:19

November is een eenzame maand. Uitdagend mooi omdat ze niet kan kiezen. Koket in haar naaktheid. Passend voor onze ogen dat ze zich omhult met mist. Om haar naaktheid tussen blad en sneeuw te verbergen.

Ze noemen haar slacht, bloed of nevel. Dieren en krijgers vallen voor haar charme. Ze worden geofferd. Kies wordt het geweld gefilterd door de nevel. Anders was het niet om aan te zien. Ze kleurt blauw en niet rood.

De negende maand van de Romeinse kalender is zwanger van verwachting. De sluier van een godheid verbergt haar eenzaamheid van de naderende dood. November is de bypass van het leven. Een gasfitter sluit het licht.
Reactie is geredigeerd

Theo Korthals Altes 04-11-2008 21:29

Und nach heute Nacht ist auch Bush allein :-)

Kokopelli 04-11-2008 21:38

@Maria: Bijzonder mooi gedaan! De mistige herfstsfeer helemaal juist getroffen!

Groet,
Kokopelli

maria 04-11-2008 21:58

Dank voor de reacties.
Ik kan het nooit voorspellen wat jullie bevalt.
Ik dacht dat dit veel te somber was.

George, zeer bedankt voor denkvoer... ik hoop dat ik met jouw gedachten nog verder kan werken...

Linda 04-11-2008 22:08

Helemaal niet somber, het is heerlijk!

maria 04-11-2008 22:10

Er zijn recentelijk een paar boeken verschenen over de hoge waarde van de melancholie, daar wilde ik al lang over bloggen... misschien nu binnenkort...

jeg synes 04-11-2008 22:23

de prachtige woorden van Hesse ken ik als geen ander...hij is één van mijn meest favoriete schrijvers...
en november is mijn geboortemaand en ik vind het één van de meest prachtige periodes van het jaar...@George Knight (whoever he is!?...:))) zegt het al...

jeggroet

maria 04-11-2008 22:45

Hoi Jeg, als je van Hesse houdt, ga eens naar mijn blog Iris-sprookje
met een mooi sprookje van Hesse.

Reactie is geredigeerd

jeg synes 04-11-2008 23:41

dank je ...het sprookje ken ik ook en in onze tuin staan ontzettend veel irissen, gele en blauwe en paarse...(mooie blog ook over de irissen!!!)

jeggroet

Zwollywood 05-11-2008 00:34

Dit zijn echte toppers maria: zeldzaam mooi.

JdK 05-11-2008 01:09

Hesse is hier niet van toepassing, vind ik, want al het gekiekte gewas staat langs het water. Overigens lijkt Hesse hier een voorganger van Morgenstern.

ceesincambodja 05-11-2008 08:39

Mooi hoor Maria.
(Gelukkig hoef ik geen mist meer te smaken...)

anoniem 05-11-2008 09:07

@Jdk, Hesse niet van toepassing vanwege het water?? Dat zie ik niet.
Maar jehebt gelijk, Morgenstern heeft ook een mooi nevelgedicht geschreven, dat vrolijker is (dromen) dan de eenzaamheid van Hesse
NOVEMBERTAG
Christian Morgenstern

Nebel hängt wie Rauch ums Haus,
Drängt die Welt nach innen.
Ohne Not geht niemand aus,
Alles fällt in Sinnen.
Leiser wird die Hand, der Mund,
Stiller die Gebärde.
Heimlich, wie auf Meeresgrund
Träumen Mensch und Erde.

Gefeliciteeerd Obama, fantastisch!!
Alleen: puinruimen na Bush, dat zal niet meevallen....

Ingrid van den Bergh 05-11-2008 09:10

Irgendwie heeft Hesse gelijk. Maar af en toe zo'n nevelige wereld kan heerlijk zijn.
En om in te haken: vanmorgen rond vijf uur zijn de nevelen opgetrokken. Yes we can!

PS: ik ga nog naar je ontaarde paarden kijken;-))
Reactie is geredigeerd

eva 05-11-2008 11:01

Prachtig gedicht bij deze foto's!
Kende het niet!
Vooral die eerste foto is subliem!

gr eva

Jasper 05-11-2008 11:40

Heel mooi ja. Zie ook de recentste bijdrage op mijn blog voor meer Hesse.

Waar heb je de foto's gemaakt, Maria? En uit welk werk van Hesse komt dit citaat?

Nevel en mist zijn fascinerend vind ik. O.a in Eco's boek over voorbije tijden ('de mysterieuze vlam van koningin loana') speelt de mist een belangrijke rol. De hoofdpersoon krijgt letterlijk en figuurlijk de mist van het verleden om z'n oren.

maria 05-11-2008 12:09

Jasper:
De foto’s zijn gemaakt in warmond rond de Kagerplassen en de Zwanburgpolder.
Het hele gedicht van Hesse:
Im Nebel

Seltsam, im Nebel zu wandern!
Einsam ist jeder Busch und Stein,
Kein Baum sieht den anderen,
Jeder ist allein.

Voll von Freunden war mir die Welt,
Als noch mein Leben licht war;
Nun, da der Nebel fällt,
Ist keiner mehr sichtbar.

Wahrlich, keiner ist weise,
Der nicht das Dunkel kennt,
Das unentrinnbar und leise
Von allem ihn trennt.

Seltsam, im Nebel zu wandern!
Leben ist Einsamsein.
Kein Mensch kennt den andern,
Jeder ist allein.

Hermann Hesse, Sämtliche Gedichte (Suhrkamp Verlag Frankfurt a.M., 1992).

Yes we can 05-11-2008 12:12

Weltschmerz! Of Menschenschmerz???

maria 05-11-2008 12:15

Weltschmerz, Waldeinsamkeit, ja geheel romanisch-Duits.

@Subliem, Eva,is het goede woord, en daarmee zijn we terug bij...jawel, Edmund Burke.
Hierover later meer.

(in mijn universum hangt alles samen met alles, net als in het echte trouwens!!)
Reactie is geredigeerd

Yes we can 05-11-2008 12:40

Tijdens mijn middelbare schoolopleiding werd ook wel de term spleen gebruikt. Daarna heb ik dit woord zelden of nooit meer gehoord. Jij wel, maria, of iemand anders hier in de reactieruimtes?

Jasper 05-11-2008 12:49

Dat is iets van de franse (zwart)romantici voorzover ik weet. Gautier, Baudelaire, Rimbaud, Verlaine.

Zie ook wikipedia: http://nl.wikipedia.org/wiki/Spleen en http://fr.wikipedia.org/wiki/Spleen_baudelairien in het Frans. In de amerikaanse wikipedia is dit woord trouwens niet te vinden.. misschien iets typisch Europees net als Weltschmerz?

maria 05-11-2008 12:54

"spleen" ligt er dichtbij, ondanks de negatieve connotatie van dit woord.
"Spleen" is meer Oscar Wilde en zo voort.

Wilde, Beauelaire, ze zijn allemaal erfnemers van de Duitse romantische traditie.

Maar het is verkeerd het romanticisme te vereenzelfigen met overspannenheid.
Er zijn overspannen romantici, maar de kern van de Duitse romantiek ( waar bijvoorbeeld ook Goethe bij hoort) is niet overspannen, hooguit melancholiek.

Ik schrijf nog een blog over melancholie, en neem dan de spleen ook mee!

Reactie is geredigeerd

jan bouma 05-11-2008 13:25

@Maria
"Weinen, Klagen, und Sorgen" waren de bestanddelen voor Bach maar ook voor Goethe. De romantische 19e eeuw is jou wel toevertrouwd. Das Unvollendete in de Romantiek. Das Leiden des junge Werthers! Van Goethe. (misschien maak ik er taalfouten in).

Maar je begrijpt me wel. De mist zal eigenlijk nooit moeten optrekken voor de mensheid omdat de grauwe werkelijkheid die onverdraaglijk maakt om te worden aangezien; en daardoor tegelijkertijd DE VERBEELDING zal vermoorden!

Enfin.. zomaar even iets op je blog. Terwijl ik Obama feliciteer vandaag met mogelijk een van belang zijnde overwinning. Terwijl ik weet dat Bertold Brecht gelijk heeft met zijn ontnuchterende quote:

"..Zuerst kommt das Fressen, und dann die Moral!"
Reactie is geredigeerd

maria 05-11-2008 13:37

Jan, als het over de kunst gaat zijn we het helemaal eens.
Over het Fressen:
Ik heb de kippenvleugels voorbereid die Sivia Witteman gisteren voor de verkiezingsnacht had aanbevolen.
Omdat ik s'nachts slaap liggen deze voorlopig nog lekker in de marinade, tot het avondeten.

En ik heb het al honderd keer gezegd tegen jou
Bertolt

Reactie is geredigeerd

Wilma 05-11-2008 14:14

Jeder ist allein.
Prachtig verbeeld in de eerste foto!

Yes we can 05-11-2008 15:20

@ Jasper: heb mijn studie (helaas) niet in die richting vervolgd. Dank voor toelichting.
@ Maria, dank. Denk je bij 'spleen' ook aan Dylan Thomas (bijvoorbeeld in zijn gedicht "Do not go gentle into that good night" [... "rage, rage, into the dying of the light)? Dit gedicht schreef hij bij het sterven van zijn vader.
Reactie is geredigeerd

Yes we can 05-11-2008 15:24

@ Jan Bouma: Mooi gedacht, dat de mist eigenlijk niet moet optrekken. Stevige motivatie ook. en "..Zuerst kommt das Fressen, und dann die Moral!", dat leert ons - meen ik - toch ook Matlov, in zijn lessen (schema)?

jan bouma 05-11-2008 15:54

@Nee, lieve Maria..; ik zond je ooit het inschrijvingsbewijs uit het geboorteregister van Bertold Brecht! Met een "d", dus. Dat de hele wereld zijn geboorte- en naamrecht, sinds de inschrijving door zijn ouders wil verkwanselen.., moet die "wereld" weten. Ik doe er niet aan mee. Het is en blijft daarom Bertold Brecht met een "d". Men herschrijve dan maar de geschiedenisboeken.

@Yes we can
Weet niet veel te melden over Matlov. Er bestaan soms zekerheden in het menselijke bestaan die niet al teveel duiding en bewijsvoering behoeven. Dat wil zeggen: als men ontvankelijk is voor "de waarheid". En dat laatste staat - helaas - tussen aanhalingstekens waardoor de criminelen en de domeinjagers van deze wereld "ermee wegkomen!"
Terwijl ze wel beter wisten.

martien 05-11-2008 17:01

Prachtige foto's, aber warum auf Deutsch? :-)

Luke 05-11-2008 17:03

Mooie tekst, en vooral de eerste foto mooi!

groet Luuk

maria 05-11-2008 17:24

Deutsch ist eine schoene Sprache; ich bin Deutsche; und die Romantik kommt aus Deutschland!!
Reactie is geredigeerd

Yes we can 05-11-2008 17:29

@ Jan: als mijn grijze massa me niet in de steek laat gaat het over de eerste (en daarmee belangrijkste) levensbehoeften: eten, drinken, een dak boven je hoofd.Pas daarna komt de rest.
Zo zijn er - helaas - vele waarheden. Het is maar wie ze bedenkt.

maria 05-11-2008 17:35

Ingrid ik kende Dylan Thomas niet, maar ik kijk daar nog naar zodra ik me in de spleen en de melancholie ga verdiepen. Dank!

Fressen und Moral, ach dat is ook weer een zeer ingewikkeld thema!

lebonton 05-11-2008 18:30

nou dacht ik toch echt gister al gereageerd te hebben, zeker een verkeerd knopje gedrukt.
mooi gedicht van hesse, en de foto's zijn zeer sfeervol.
zeker de laatste, die in het klein laat zien waar mist groot in is.

maria 05-11-2008 18:54

Ah nu is er iemand die de laatse mooi vindt!! Ha, ik namelijk ook, de laatste is mijn favoriet, met de zon achter de mist.

Ik heb natuurlijk zeer veel foto's gemaakt, zoals altijd. 50 of 60. Pas thuis zie je dan wat echt goed is, en welke tekst past.

Blew 05-11-2008 19:57

Niet somber, hoopvol!

maria 05-11-2008 20:01

Blew, wie zelf een beetje melancholisch is, die wordt vrolijk van het bekijken van melancholische beelden, en wordt daarentegen somber van geforceerde vrolijkheid.
Reactie is geredigeerd

Arjan Fernhout 05-11-2008 21:29

Mooi, Maria

Polders rond Leiden. Frisse novemberlucht. Uren wandelen. Jeugdherinneringen. Onder zo'n boom zat weleens een dikke snoek vanwege de slagschaduw. En gedichten die in het water vallen.

jan bouma 06-11-2008 12:57

Dan zal het dus gaan om de strijd tussen het heldere licht en dat van de mist. Het heldere licht brengt dood en verderf zonder enige schaduw; dat van de mist daarentegen brengt het licht en ook de dood maar wel met schaduw... Men voelt zich minder eenzaam als men sterft in de schaduw. Die is je bondgenoot.

anoniem 06-11-2008 13:13

wouw , Jan...

Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.

Beperkt HTML (vet, cursief en onderstreept toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).