1A4 MET GRAM & ZWIER
Anti hollandse en andere Rancunes

Hella Haasse, Oeroeg en de ongemakkelijke waarheid over beiden volgens Ronald Pino.
zondag 4 januari 2009 13:30 door Ronald Pino
(de tekst kan vergroot worden door op de ctrl knop te drukken en gelijktijdig het wieltje op de muis te draaien)
Hella Haasse, Oeroeg en de
ongemakkelijke waarheid over
beiden volgens Ronald Pino.
beiden volgens Ronald Pino.
Wie weet het beste wat de waarde is van lucht? De vis op het droge of de caféhouder die pleit voor vrij roken in zijn café? Wie kent het beste de waarde van vrijheid? De gevangene of de vrije vakantieganger? Wie kent Indië het best, de levenslang onderdrukte Javaan of de succesvolle schrijver die in Indië geboren het land op 20 jarige leeftijd voorgoed verlaat na er 16 jaar als kind onder rijke omstandigheden geleefd te hebben? En die het land al lang verlaten heeft voor er problemen tussen de oorspronkelijke bevolking en de onderdrukkers met wederkerige bloedbaden werden beslecht.
Het gaat hier eigenlijk om leugens van Hella Haasse maar zij is al zo beroemd dat ze niet meer door waarheid bezoedeld kan raken; iedere uitspraak, ieder boek wordt onbesmet ontvangen en als een evangelie gelezen. De waarheid over Oeroeg en het koloniale Nederland - alleen een gek kan zich over zoiets druk maken. Derhalve, geachte lezers, ziehier uw dienaar, waarschijnlijk de enige Nederlander die stiefzoon is van een onvervalste Nederlandse oorlogsmisdadiger uit het KNIL dat geen oorlogsmisdadigers in zijn gelederen telde. Uw schrijver, kind uit het voormalig Nederlands Oost-Indië - u weet wel waar het altijd lachen en lekker eten was en tante Lien weet daar zo smakelijk over te vertellen - neemt het op voor de waarheid rondom Oeroeg en tegen Hella Haasse.
Hella Haasse liegt over Oeroeg. Zo, dan kent u de teneur van dit stuk en hoeft u niet verder te lezen, tenzij u behoort tot die spaarzame kaste van on-Nederlands eerlijke, buiten de strikte paden van de historische canon wandelende, rechtvaardige Nederlanders. ‘Rechtvaardige Nederlanders' - wat staat dat vreemd. Dat vloekt bijna met het nationale bewustzijn van dit land van jongens van Karremans en Holleeder. Jongens van Jan de Wit zijn wij nooit geweest. De gebroeders de Wit werden levend gevild om hun rechtvaardigheidsgevoel.
Waarom is Hella Haasse een leugenaarster? Omdat zij zich voordoet als iemand die Indonesiërs begrijpt; als iemand die het gewone leven in Indië heeft meegemaakt; als iemand die bekend is met toestanden ten tijde van de koloniale overheersing. Wat niet waar is omdat zij tot de afgeschermd levende bovenste kaste van het leven in Indië heeft behoord. Omdat zij tot de zeer bevoorrechte witte koloniale kaste in Nederlands-Indië heeft behoord en nog steeds met het koloniale megalomane denken is doordrenkt.
Hella Haasse werd in 1918 in Batavia geboren. Van 1924 tot 1928 verblijft zij in Nederland. Dan keert zij terug om in 1938 voorgoed naar Nederland te vertrekken en pas in 1969 als toeriste terug te keren naar het land waarvan zij zich kenner als der cultuur en het volk voordoet. Waarom zij dat doet? Omdat het goed verkoopt in de algemene behoefte van Nederlanders om de koloniale schuld te verdoezelen. Waar liegt zij? In Oeroeg en in Heren van de thee. We beperken onze kritiek hier tot Oeroeg; de Heren van de thee komen mettertijd op de thee.
Wie zoals ik in armoede opgegroeid is tussen Indonesiërs en tussen hen heeft gewoond ten tijde van de perfide politionele acties (zie Google) kent de visie van Indonesiërs op hun onderdrukkers. En niet te vergeten hun visie op het verleden ten tijde van de koloniale overheersing door Nederland! Indonesiërs in het algemeen - de christenen onder hen soms uitgezonderd - kennen het begrip vergeving niet; wel des te intenser het begrip wraak! En de Indonesiër kent ook heel goed het begrip Putupan. Een woord dat in hedendaags Nederlands niet terug te vinden is, maar via Google aan de vergetelheid kan worden ontrukt. Voor de haastigen: Putupan als begrip heeft te maken met gras maaien; maar ook met met de grond gelijkmaken van een dorp en de inwoners vrouwen en kinderen incluis af te slachten. Wat Mladic met 4 á 5000 moslims (telling VN) deed zou je een Putupan kunnen noemen; en uiteraard wat kapitein Westerling in 1948 met zo'n 4 á 5000 moslims deed ook (4 á 5000 volgens Nederlandse tellingen). Maar Mladic was een schurk en kapitein Raymond Westerling streed in een politionele actie voor de rechtvaardige belangen van Heren van de Thee en andere Nederlanders die niet als Hella Haasse ver weg en veilig in Nederland woonden.
In het Indonesië van het rijke koloniale leven waren er drie soorten mensen. De haves, de have-nots, en alles wat daar tussenin kon existeren. Wie niet wit was of Chinees was door geboorte en huidkleur door het koloniale lot aangewezen om geminacht of hooguit meesmuilend geaccepteerd te leven en te sterven. De haves waren de totoks - de Hollandse bezetters, de kolonialen, de machthebbers; zij die als Hella Haasse in hun biografie konden schrijven ‘mijn moeder in een draagstoel, getorst door vier koelies' (H. Haasse ‘Een handvol achtergrond' Querido1993 pag.23) en net als de ouders van Hella Haasse, de bezitters van een eigen auto met chauffeur.
Voor Nederlanders waren de Indonesiërs niet onverdienstelijke torsers van draagstoelen en meer niet. Voor Indonesiërs waren de Nederlanders onderdrukkers en beledigers van hun cultuur. Voor een Indonesiër kan een belediging van zijn identiteit nooit gedelgd worden.
Hella Haasse heeft het bestaan een man als Oeroeg te bedenken. Een Indonesiër, opstandeling, strijdend aan de kant van Indonesië tegen de koloniale overheersing ─ een voorbeeldige Indonesiër, een goeroe, vrijheidsstrijder (Een Masjumi, mevrouw Haasse, of een Hezbollah? Zo noemden zij zich of wist u dat niet mevrouw Haasse?), een plopper die genadig het leven schenkt aan een man van het volk dat sinds Jan Pieterszoon Coen duizenden, duizenden en nog eens duizenden Indonesiërs heeft vermoord.
Als je tot de autobezittende bovenste kaste behoorde werd je omringd door vriendelijke, diep buigende Indonesiërs, loonslaven die respectvol naar je opkeken. En zo hoorde dat ook zou de goeroe van Hella Haasse voorleven, de Oeroeg dus.
Die bevoorrechte zeer rijke klasse van totoks wist niets van de Indonesische ziel. Die witte bevoorrechte klasse van totoks wordt perfect verdedigd door Hella Haasse - met een mythologische figuur: Oeroeg. Zelfs de naam Oeroeg komt nergens voor in de Gordel van Smaragd. Oeroeg is spiegelbeeld van het woord goeroe - mooi bedacht.
Oeroeg zou in werkelijkheid zijn Hollandse vriend gedood en gemutileerd hebben - getjingtjangd. Tjing tjang, tjing tjang - zo zingt een sabelkling als hij heen en weer klieft door de vrije lucht of door het lillend vlees.
Er bestaan geen Oeroegs; ze hebben nooit kunnen bestaan maar ze passen wel mooi in christelijke vertelsels over vriendschap en naastenliefde. En onszelf vergeven in christelijke grootmoedigheid dat lukt ons aardig. We mogen er Hella Haasse dankbaar voor zijn en er haar een ordelint voor omhangen.
Ronald
Pino 04-01-2009 13:42
alea iacta est.
Ronald
Pino 04-01-2009 13:47
Zeer geachte TH!
Toen ik Heren van de Thee uitgelezen had, heb ik van machteloosheid gehuild. Maar dat zegt niets. Wel dat ik mijzelf in bescherming zal moeten nemen tegen mijn persoonlijke emoties.
Toen ik Heren van de Thee uitgelezen had, heb ik van machteloosheid gehuild. Maar dat zegt niets. Wel dat ik mijzelf in bescherming zal moeten nemen tegen mijn persoonlijke emoties.
Theodorus 05-01-2009 10:48
Ze schrijft de roman heel sterk vanuit de blanke, europese visie.
De inheemse bevolking is onderdanig, dienstbaar en bij tijden
corrupt en lui.
Denk wel dat ze de couleur local goed heeft weten te typeren.
Denk wel dat ze de couleur local goed heeft weten te typeren.
Ronald
Pino 06-01-2009 21:09
Reactie is geredigeerd
Ronald
Pino 06-01-2009 21:14
Haasse is en blijft een begenadigd schrijver.
Alleen wat Indië betreft komt ze niet verder dan blanke vooroordelen bevestigen en kitschplaatjes van de natuur produceren.
Indonesiers (de Boeddhisten, Animisten en Hindoes voorop) hadden een weerzin tegen thee dat geen inheems gewas is. 1829 ingevoerd uit China!
De gehele plantagecultuur stond in Indië (behalve bij planters) in een kwade reuk. Planters ging door voor zuipers en jagers (enzo) op inheemse meisjes.
Alleen wat Indië betreft komt ze niet verder dan blanke vooroordelen bevestigen en kitschplaatjes van de natuur produceren.
Indonesiers (de Boeddhisten, Animisten en Hindoes voorop) hadden een weerzin tegen thee dat geen inheems gewas is. 1829 ingevoerd uit China!
De gehele plantagecultuur stond in Indië (behalve bij planters) in een kwade reuk. Planters ging door voor zuipers en jagers (enzo) op inheemse meisjes.
Nancy
Driegen 10-01-2009 21:28
Goed zo Ronald! De één een ordelint de ander een standbeeld (J.P.
Coen) Bizar!
Maar jouw woorden geven een ander licht die voor velen waarschijnlijk te pijnlijk is....
Reactie is geredigeerd
Maar jouw woorden geven een ander licht die voor velen waarschijnlijk te pijnlijk is....
Reactie is geredigeerd
Ingrid
Dümpel 13-10-2009 17:33
Meneer Pino,
Ja, zo was het, zo is het. Oeroeg is geschreven door een blanke met de bril van een blanke. En een eenieder die dit anno 2009 leest, neemt dit (nog steeds?) als waarheid en realiteit aan. De blanke die welwillend met een Indonesiër om wilde gaan. Maar zo was het niet. De blanke verbood het de Indonesiër naar school te gaan. Ja, uiteindelijk mocht dat wel, tot de derde klas lagere school.
Toch wil ik een tweedeling maken: 1e het verhaal op zich en het taalgebruik. Mooi bedachte plot. Maar 2e het is geen afspiegeling van de maatschappij toen. Die stelde zich hard op t.o.v. de Indonesiër. Ik spreek van een Indisch en Nederlands perspectief. Een Indische zou dit anders beschreven hebben, realistischer denk ik. Omdat zou qua denken en voelen over het algemeen dichter bij de Indonesiër staan.
Wanneer Oeroeg wordt gelezen met de voorkennis die u beschrijft (en ik ook een beetje), namelijk dat het geschreven is van uit het blanke perspectief en door een blanke, wanneer de lezer wordt ingeleid met uitleg over totok en Indisch en die klassemaatschappij, dan zal het boek met ander ogen gelezen worden. En dan ben ik benieuwd naar die reacties op dit boek.
Ja, zo was het, zo is het. Oeroeg is geschreven door een blanke met de bril van een blanke. En een eenieder die dit anno 2009 leest, neemt dit (nog steeds?) als waarheid en realiteit aan. De blanke die welwillend met een Indonesiër om wilde gaan. Maar zo was het niet. De blanke verbood het de Indonesiër naar school te gaan. Ja, uiteindelijk mocht dat wel, tot de derde klas lagere school.
Toch wil ik een tweedeling maken: 1e het verhaal op zich en het taalgebruik. Mooi bedachte plot. Maar 2e het is geen afspiegeling van de maatschappij toen. Die stelde zich hard op t.o.v. de Indonesiër. Ik spreek van een Indisch en Nederlands perspectief. Een Indische zou dit anders beschreven hebben, realistischer denk ik. Omdat zou qua denken en voelen over het algemeen dichter bij de Indonesiër staan.
Wanneer Oeroeg wordt gelezen met de voorkennis die u beschrijft (en ik ook een beetje), namelijk dat het geschreven is van uit het blanke perspectief en door een blanke, wanneer de lezer wordt ingeleid met uitleg over totok en Indisch en die klassemaatschappij, dan zal het boek met ander ogen gelezen worden. En dan ben ik benieuwd naar die reacties op dit boek.
Peter
van den Broek 28-10-2009 16:13
Ik kan H. Haasse geen bedriegster noemen, want een schrijfster,
die proza bij elkaar schraapt en dit een novelle noemt, heeft
alleen maar een heel mooi verhaaltje geschreven en dat is het
toch. Een vrouw die een verhaal schrijft over twee jongens, dus
even in de belevenswereld duikt van een Totok en een Inheemse,
die ze eigenlijk helemaal niet in haar belevenswereld kent,
kakelt in wezen in het luchtledige, maar een schrijfster mag dat
toch. Om deze roman, die nog geeneens een historische roman is,
een afspiegeling te noemen van de Indische werkelijkheid is
hetzelfde als "de Grote Broer", die reality show, een
afspiegeling van de werkelijkheid te vinden. Je kan dus zeggen
dat Oeroeg een reality show is wel een mooie maar het blijft een
boek
Terdad.C.Galstaun 08-11-2009 10:44
Dank voor de bevestiging! Al reeds mijn hele leven zit dit diep
in mij,maar ik kon er niet mee omgaan.
Het is wel zo! Nu kan eindelijk de ware geschiedenis naar boven komen! Deze verhalen zijn goed voor
het achterhalen van de waarheid! De HOLLANDER wil nog steeds laten horen dat HIJ de GORDDOENER
is/was in Indonesia!
Het is wel zo! Nu kan eindelijk de ware geschiedenis naar boven komen! Deze verhalen zijn goed voor
het achterhalen van de waarheid! De HOLLANDER wil nog steeds laten horen dat HIJ de GORDDOENER
is/was in Indonesia!
Peter
van den Broek 21-11-2009 15:31
Als Oeroeg als een histrorische roman wordt beschouwd, dan kan
Pinto gelijk hebben maar dat is het niet, het is een roman en
niets anders. Als Pinto daar wat anders in wil lezen, dan kan hij
zijn gang gaan, maar dan is dat volledig uit het luchtledige
gegrepen. Als je het boek wil projecteren op de Indische,
koloniale werkelijkheid, dan sla je wel wat windslagen in de
lucht. En als Pino nou wat argumenten uit het boek aanhaal, ik
kan in zijn verhaal geen ene zin uit het boek ontdekken, dan kan
ik daar ook mee overweg. Er wordt wel uitgebreid verhaald over
niet ter zake doende futiliteiten.Want wat is nou precies waar of
niet waar in het boek; empirisch of logische waarheid. Daar laat
Pinto in al zijn geschrijf niet overuit en dan wordt beweerd dat
het boek Oeroeg wordt bekritiseerd.
De vriendschap tussen Oeroeg en de hoofdpersoon is een onmogelijke liefde, want de politieke standpunten staan lijnrecht tegenover elkaar en daarop eindigt de vriendschap. Oeroeg doodt de hoofdpersoon niet want er bestaat nog zoiets als solidariteit, iets gemeenschappelijk. Datzelfde heeft bijvoorbeeld mijn oom tijdens de oorlog meegemaakt, dat hij door Indonesiers geholpen werd, je kent mekaar tenslostte en valt mekaar niet af. Daarin kent HH de Indonesiers beter als menig Indo. Of is dat grootmoedigheid. Een oververhitte Al Quada-aanhanger zou dat misschien doen maar Oeroeg, die art is, hij heeft tenminste het rode kruis teken om zijn arm, symbool toch van het christendom, zou al vanwege zijn beroep als arts, die tenminste mensen wil redden of hij is de vermomde Dr Mengele in koloniale cadeauverpakking , dat niet doen.
Nee Mr. Pino kent zijn Eigenheimers beter en niet geremd door enige kennis over het boek zaait hij met zijn klewang verwarring en onzin.
Als ik U was zou ik het toch mooie boek eens lezen. Natuurlijk is het een koloniaal boek die de Indische werkelijkheid volgens een totok beschrijft maar het is toch een mooi geschreven roman, die met een stevige scheepslading zoutgenomen dient te worden. Ere wie ere toekomt
De vriendschap tussen Oeroeg en de hoofdpersoon is een onmogelijke liefde, want de politieke standpunten staan lijnrecht tegenover elkaar en daarop eindigt de vriendschap. Oeroeg doodt de hoofdpersoon niet want er bestaat nog zoiets als solidariteit, iets gemeenschappelijk. Datzelfde heeft bijvoorbeeld mijn oom tijdens de oorlog meegemaakt, dat hij door Indonesiers geholpen werd, je kent mekaar tenslostte en valt mekaar niet af. Daarin kent HH de Indonesiers beter als menig Indo. Of is dat grootmoedigheid. Een oververhitte Al Quada-aanhanger zou dat misschien doen maar Oeroeg, die art is, hij heeft tenminste het rode kruis teken om zijn arm, symbool toch van het christendom, zou al vanwege zijn beroep als arts, die tenminste mensen wil redden of hij is de vermomde Dr Mengele in koloniale cadeauverpakking , dat niet doen.
Nee Mr. Pino kent zijn Eigenheimers beter en niet geremd door enige kennis over het boek zaait hij met zijn klewang verwarring en onzin.
Als ik U was zou ik het toch mooie boek eens lezen. Natuurlijk is het een koloniaal boek die de Indische werkelijkheid volgens een totok beschrijft maar het is toch een mooi geschreven roman, die met een stevige scheepslading zoutgenomen dient te worden. Ere wie ere toekomt
Een
leerling 16-12-2009 21:01
Ik ben het met Peter van den Broek eens, veel kritiek is nergens
op gebaseerd. Geen citaten of zo, (bijna) helemaal niks. Dit
lijkt me niet de juiste manier om aan te geven dat je het ergens
niet mee eens bent.
Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.
Beperkt HTML (<b>vet</b>, <i>cursief</i> en <u>onderstreept</u> toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).

Ik behoud me nog even een oordeel voor en kom hier terug.