Trajectina
in en om Utrecht

Al sinds september ligt er een
Turkse muts in onze tuin. Aan de foto kunnen oningewijden direct
zien dat het niet om een tulband of een fez gaat. Nee (ik wist het
zelf ook niet), het gaat om een sierkalebas die zo genoemd
wordt. De andere, ronde, kalebassen zijn allang naar een mestvaalt
verdwenen, maar deze fraaie streekdrachtkalebas hield het
vol.Hij wachtte gewoon op iets moois, wat, dat wist niemand. Tot gisteren, toen het 's morgens mistig was en er een soort poedersneeuw naar beneden kwam. Die poedersuiker viel op die Turkse taart, en kijk eens even wat voor aardigs moeder natuur toen tevoorschijn toverde.
Een Turkse muts! Wat twee generaties geleden nog exotisch geklonken moet hebben, toen je naar Istamboel moest gaan om een Turk te zien, klinkt nu als een scheldwoord. Hé muts! Daar stel je je geen oosterse schoonheid bij voor. Sinds een paar jaar is dat wat je ook wel een taart noemt. Mijn oude Van Dale geeft nog 'zotte muts', malloot.
Mijn moeder riep vroeger 'ben je besuikerd!', maar ook 'ben je belatafeld!', en die twee wanhoopskreten staan ook in Van Dale. Het kon nog erger, 'ben je bezandsodemieterd!'. Ja, dan was ze aardig boos. Dat was allemaal nog uit de oude doos, toen we ons nog niet druk maakten om hoofddoekjes. Die droeg ze zelf ook als ze op de fiets stapte, om haar permanent te beschermen.
Maar terug naar het begin. In de winkel kun je 'Grootvruchtig mengsel van diverse Turkse mutsen' kopen. Zaaien onder glas in potten of in de vollegrond op een komposthoop. Enzovoorts enzovoorts. Pas op voor nachtvorst (zegt Sluis Garden). Dat is te zien, Er is een rot plekje aan de muts. Hij gaat naar de komposthoop.
Beus 10-01-2009 09:56
Het gaat goed met je integratpeproces.
marijke
10-01-2009 11:17
grappig. ben je besuikerd! wat is het lang geleden dat ik dat
hoorde.
Interessant en leuk geschreven.
Nieuwe uitdrukking in de dikke van dale: besneeuwpoedersuikerd.
Nieuwe uitdrukking in de dikke van dale: besneeuwpoedersuikerd.
Thera 10-01-2009 11:52
Leuk he, taal in een veranderende maatschappij. Het leukst en
liefst vind ik de Turkse Mutsen wanneer ze ontkiemen en de twee
babyblaadjes uitstrekken naar de wereld.
kees smit 10-01-2009 12:19
Marijke, zo verdwijnen veel van die oude uitdrukkingen. Mijn
moeder was heel zachtaardig, maar met een heel stel drukke en
stoute kinderen om zich heen, verloor ze haar geduld nogal
eens.
Ingrid, dat zou een mooi nieuw woord zijn voor de volgende druk.
Thera, zo kom je van het ene woord op het andere, en ook nog op pompoenen van ontkiemend zaad tot rijp voor de komposthoop. (hier staat in de tikletter pompoen en kompost precies onder elkaar: tweemaal -ompo-). Nee zulke blaadjes heb ik nooit gezien, we kopen de kalebassen kant en klaar.
Ingrid, dat zou een mooi nieuw woord zijn voor de volgende druk.
Thera, zo kom je van het ene woord op het andere, en ook nog op pompoenen van ontkiemend zaad tot rijp voor de komposthoop. (hier staat in de tikletter pompoen en kompost precies onder elkaar: tweemaal -ompo-). Nee zulke blaadjes heb ik nooit gezien, we kopen de kalebassen kant en klaar.
Taal is iets ongelooflijk boeiends! Dat blijkt nu maar weer. De
herkomst van woorden, de veranderende betekenissen van woorden
etc. Er zitten allerlei verhalen achter die ons iets vertellen
over onze geschiedenis en cultuur.
kees smit 10-01-2009 17:54
Sanne, het is ook merkwaardig dat de een weer een hele andere
woordenschat heeft dan de ander, en ook dat a weer hele andere
dingen ondhoudt dan b. Mijn zus zei me vanmiddag dat ze
'belatafeld' wel wist van vroeger, maar die andere twee woorden
niet. Ze was een lief meisje, zei ze, dus ze hoefde nooit
uitgescholden te worden.
PHM
van de Kletersteeg 10-01-2009
20:28
het was "belaaitafeld" trouwens.
nederlands is de enige taal met het compleetste woordenboek; anderhalve meter boeken; met woorden vanaf de zestiende eeuw geloof ik.
nederlands is de enige taal met het compleetste woordenboek; anderhalve meter boeken; met woorden vanaf de zestiende eeuw geloof ik.
kees smit 10-01-2009 20:32
PHM, mijn moeder én de dikke Van Dale 1961 zeiden belatafeld,
basta.
De enigste taal met een compleet woordenboek (WNT). We zijn een uniek volkje.
De enigste taal met een compleet woordenboek (WNT). We zijn een uniek volkje.
kees smit 11-01-2009 10:43
Rene, mijn muts zakt over mijn oren. Tesekür ederim betekent
dankuwel, blog-enz. kan ik ook nog raden, maar mütsünlar, 'voor
dit stukje over de muts'??? Nou petje af hoor.
de Stripman 11-01-2009 12:49
Mooie foto en mooie bespiegelingen, Kees. Mijn moeder ging tot
ver in de jaren '60 met een hoofddoek om de straat op. Daar
hoorde je toen niemand over. Maar met een Turkse muts heb ik haar
nooit gezien...;o0
marsjan
11-01-2009 12:52
Ik dacht eerst dat het een soort anemoon was ofzo of een
kwalletje...Leuk! En belatafeld en sodemieters werd in het
ouderlijk Marsjanhuis ook gebruikt.
kees smit 11-01-2009 16:03
Jan, die hoofddoekjes waren er vooral voor op de fiets, maar er
was ook een tijd dat vrouwen niet zonder hoed of doek de kerk in
mochten. Hopelijk waait het ook bij moslima voorbij.
Haha, Marsjan, je herkende die kalebas niet? Het is ook geen alledaags plaatje. Moe had heel wat verbaal geweld nodig, om de wilde jeugd in bedwang te houden. Goed dat ze nooit voor het onderwijs gekozen heeft.
Haha, Marsjan, je herkende die kalebas niet? Het is ook geen alledaags plaatje. Moe had heel wat verbaal geweld nodig, om de wilde jeugd in bedwang te houden. Goed dat ze nooit voor het onderwijs gekozen heeft.
Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.
Beperkt HTML (<b>vet</b>, <i>cursief</i> en <u>onderstreept</u> toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).

