Klimaathype
De opkomst en ondergang van een kostbare waan
Of: Hoe een weerkundig fenomeen in een kopje water
past.
De record-diepe depressie die vrijdag over Nederland draaide, maakt deel uit van een groter systeem dat nu heel Europa in zijn greep houdt. Het zorgde voor grote problemen in Frankrijk en Spanje.
(met dank aan buienradar)
Deze luchtgesteldheid leek veel op die van 1953 toen de depressie een stuk oostelijker voorbijtrok en de Noordzee opstuwde, wat deze keer gelukkig niet gebeurde:
Het is beide het directe gevolg van een bel koude lucht die vanaf de Noordpool over Europa stroomt, aan de rand vinden dan wervelingen plaats. In de vloeistof-fysica is dit fenomeen bekend als de Rayleigh-Taylor instabiliteit (RT-instabiliteit). Hier is een animatie van de afbeelding van de RT-instabiliteit op wikipedia: een zware blauwe vloeistof wordt geinjecteerd in een lichte gele vloeistof, let op de wervelingen die aan de rand optreden!
De RT-instabiliteit is ook zichtbaar in een lavalamp, zoutkoepels, een atoombomexplosie, vulkaanuitbarstingen, supernovaexplosies, bij stervormingen, tot op kleine schaal bij verfdruppels aan het plafond.
Het is eenvoudig zelf te produceren met een eetlepel koffiecreamer en een hoog glas water, met een vaas is het nog mooier.
Wat je noemt een storm in een glas water.
In 1993 is door professor Marcel Leroux de bel koude lucht die van de noordpool afdaalt gedoopt tot Mobile Polar High (frans: AMP).Hier is zijn schematische tekening.
Het concept kreeg geen bijval, want ik hoor weermannen en -vrouwen nog steeds enkel over lagedrukgebieden spreken.
Hier is een animatie van de koude lucht aan de noordpool zoals die de afgelopen week rondtolde. De ene na de andere Mobile Polar High wordt naar het zuiden geslingerd.
met dank aan Greg Hakim
Wat de engelsen storm in a tea cup noemen: thee, met een wolkje melk.
Ferd Crone, burgemeester van Leeuwarden meende afgelopen zaterdag in Tros kamerbreed te kunnen constateren dat deze storm een bewijs is dat het klimaat verandert. Inderdaad maar het is geen bewijs dat de noordpool opwarmt. maar dat de noordpool juist afkoelt! Immers een koudere noordpool zorgt voor een groter verschil tussen evenaar en pool, en dus voor sterkere Rayleigh-Taylor pulsen.
Doet me sterk denken aan het "consistent with" verhaal op Real Climate.
Literatuur:
Inez Flameling, 2003., Hoogwater - 50 jaar na de watersnoodramp, Ministerie van Verkeer en Waterstaat 164 pp + kaart ISBN 90 21539 65 92,
Marcel Leroux, 1993, The Mobile Polar High: a new concept explaining present mechanisms of meridional airmass and energy exchanges, and global propagation of paleoclimatic changes,Global Planetary Change, 7, 69-93.
Lord Rayleigh: 1883, Investigation of the Character of the Equilibrium of an Incompressible Heavy Fluid of Variable Density, Proc.Roy.Math.Soc., 14, 170
Taylor, G.I.:1950, The Instability of Liquid Surfaces when Accelerated in a Direction Perpendicular to their Planes, Proc.Roy.Soc.London A, 201, 192
Donald L Turcotte and Gerald Schubert, 1982, Geodynamics: Applications of Continuum Physics to Geological Problems, John Wiley and Sons
De record-diepe depressie die vrijdag over Nederland draaide, maakt deel uit van een groter systeem dat nu heel Europa in zijn greep houdt. Het zorgde voor grote problemen in Frankrijk en Spanje.
(met dank aan buienradar)
Deze luchtgesteldheid leek veel op die van 1953 toen de depressie een stuk oostelijker voorbijtrok en de Noordzee opstuwde, wat deze keer gelukkig niet gebeurde:
Het is beide het directe gevolg van een bel koude lucht die vanaf de Noordpool over Europa stroomt, aan de rand vinden dan wervelingen plaats. In de vloeistof-fysica is dit fenomeen bekend als de Rayleigh-Taylor instabiliteit (RT-instabiliteit). Hier is een animatie van de afbeelding van de RT-instabiliteit op wikipedia: een zware blauwe vloeistof wordt geinjecteerd in een lichte gele vloeistof, let op de wervelingen die aan de rand optreden!
De RT-instabiliteit is ook zichtbaar in een lavalamp, zoutkoepels, een atoombomexplosie, vulkaanuitbarstingen, supernovaexplosies, bij stervormingen, tot op kleine schaal bij verfdruppels aan het plafond.
Het is eenvoudig zelf te produceren met een eetlepel koffiecreamer en een hoog glas water, met een vaas is het nog mooier.
Wat je noemt een storm in een glas water.
In 1993 is door professor Marcel Leroux de bel koude lucht die van de noordpool afdaalt gedoopt tot Mobile Polar High (frans: AMP).Hier is zijn schematische tekening.
Het concept kreeg geen bijval, want ik hoor weermannen en -vrouwen nog steeds enkel over lagedrukgebieden spreken.
Hier is een animatie van de koude lucht aan de noordpool zoals die de afgelopen week rondtolde. De ene na de andere Mobile Polar High wordt naar het zuiden geslingerd.
met dank aan Greg Hakim
Wat de engelsen storm in a tea cup noemen: thee, met een wolkje melk.
Ferd Crone, burgemeester van Leeuwarden meende afgelopen zaterdag in Tros kamerbreed te kunnen constateren dat deze storm een bewijs is dat het klimaat verandert. Inderdaad maar het is geen bewijs dat de noordpool opwarmt. maar dat de noordpool juist afkoelt! Immers een koudere noordpool zorgt voor een groter verschil tussen evenaar en pool, en dus voor sterkere Rayleigh-Taylor pulsen.
Doet me sterk denken aan het "consistent with" verhaal op Real Climate.
Literatuur:
Inez Flameling, 2003., Hoogwater - 50 jaar na de watersnoodramp, Ministerie van Verkeer en Waterstaat 164 pp + kaart ISBN 90 21539 65 92,
Marcel Leroux, 1993, The Mobile Polar High: a new concept explaining present mechanisms of meridional airmass and energy exchanges, and global propagation of paleoclimatic changes,Global Planetary Change, 7, 69-93.
Lord Rayleigh: 1883, Investigation of the Character of the Equilibrium of an Incompressible Heavy Fluid of Variable Density, Proc.Roy.Math.Soc., 14, 170
Taylor, G.I.:1950, The Instability of Liquid Surfaces when Accelerated in a Direction Perpendicular to their Planes, Proc.Roy.Soc.London A, 201, 192
Donald L Turcotte and Gerald Schubert, 1982, Geodynamics: Applications of Continuum Physics to Geological Problems, John Wiley and Sons
5reacties
L 26-01-2009
02:54
helder! krijg het warm van deze mooie uitleg ;)
Tom
Zijlstra 28-01-2009 23:11
Beste Hans Erren,
Een interessant verhaal! De vraag rijst wel of je op basis van dit ene fenomeen al mag concluderen tot afkoeling van de Noordpool en hoe het zich verhoudt tot de waargenomen versnelde afsmelting van het poolijs. Die wijst immers op opwarming.
Een interessant verhaal! De vraag rijst wel of je op basis van dit ene fenomeen al mag concluderen tot afkoeling van de Noordpool en hoe het zich verhoudt tot de waargenomen versnelde afsmelting van het poolijs. Die wijst immers op opwarming.
Hans Erren 30-01-2009 22:38
@Tom
Hans von Storch was deelnemer aan de WASA studie (WASA, 1998: Changing waves and storms in the Northeast Atlantic? - Bull. Amer. Met. Soc. 79, 741-760) waarin geen enkele trend kon worden aangetoond in de stormen in de Atlantische oceaan. Dat een burgemeester beweert dat een storm in Frankrijk bewijs zou zijn van opwarming is dus kolder, te meer omdat je bij een opwarming juist minder sterke stormen van het Mobile Polar High type kunt verwachten, immers de IPCC prognose is dat opwarming sneller zal gaan aan de noordpool: het drijvende temperatuurverschil voor zware stormen moet dus afnemen. ALS er dus een hevige storm is dan is dat een bewijs voor een afkoeling aan de Noordpool, en geen bewijs voor een opwarming aan de Noordpool.
Reactie is geredigeerd
Hans von Storch was deelnemer aan de WASA studie (WASA, 1998: Changing waves and storms in the Northeast Atlantic? - Bull. Amer. Met. Soc. 79, 741-760) waarin geen enkele trend kon worden aangetoond in de stormen in de Atlantische oceaan. Dat een burgemeester beweert dat een storm in Frankrijk bewijs zou zijn van opwarming is dus kolder, te meer omdat je bij een opwarming juist minder sterke stormen van het Mobile Polar High type kunt verwachten, immers de IPCC prognose is dat opwarming sneller zal gaan aan de noordpool: het drijvende temperatuurverschil voor zware stormen moet dus afnemen. ALS er dus een hevige storm is dan is dat een bewijs voor een afkoeling aan de Noordpool, en geen bewijs voor een opwarming aan de Noordpool.
Reactie is geredigeerd
Tom
Zijlstra 31-01-2009 12:33
Hans,
Dat begrijp ik wel, maar ik doelde niet op de opmerking van de burgemeester. Mijn 1e vraag was: kan je op basis van één waarneming al concluderen tot afkoeling aan de Noordpool? Jouw antwoord is een verwijzing naar een studie uit 1998. OK. Ik blijf me toch afvragen of dat voldoende is.
Mijn 2e vraag was: overal lees je over versneld smelten van het poolijs. Over 5 - 20 jaar zou de Noordpool ´s zomers geheel ijsvrij zijn. Dat wijst toch op opwarming van de pool?
Ik heb inmiddels - excuus - nog een 3e vraag: Waarom is het concept van Leroux eigenlijk omstreden gebeleven in de wereld van de meteorologie?
Dat begrijp ik wel, maar ik doelde niet op de opmerking van de burgemeester. Mijn 1e vraag was: kan je op basis van één waarneming al concluderen tot afkoeling aan de Noordpool? Jouw antwoord is een verwijzing naar een studie uit 1998. OK. Ik blijf me toch afvragen of dat voldoende is.
Mijn 2e vraag was: overal lees je over versneld smelten van het poolijs. Over 5 - 20 jaar zou de Noordpool ´s zomers geheel ijsvrij zijn. Dat wijst toch op opwarming van de pool?
Ik heb inmiddels - excuus - nog een 3e vraag: Waarom is het concept van Leroux eigenlijk omstreden gebeleven in de wereld van de meteorologie?
Hans Erren 01-02-2009 11:52
1e vraag:
Nee op basis van 1 waarneming niet, maar zoals gezegd de stormwaarneming wijst op kou niet op warmte, bovendien zijn wel enkele kouderecords in de VS gebroken.
Von Storch heeft het in 2005 nog eens overgedaan in een workshop voor Munich Re, met dezelfde conclusies.
2) Het is een zomerfenomeen, natuurlijk kun je een trend doortrekken, maar waarom zou je dat willen? Bovendien is 5 tot 20 jaar een lange tijd en het klimaat aan de noordpool is grillig.
3) Leroux publiceerde voornamelijk in het frans, en zijn werk was kwalitatief beschrijvend. Voor zover ik weet, heeft hij nooit de link naar Rayleigh-Taylor gelegd, fysisch-mathematisch was het concept nog niet doorgerekend, alleen statistisch.
Nee op basis van 1 waarneming niet, maar zoals gezegd de stormwaarneming wijst op kou niet op warmte, bovendien zijn wel enkele kouderecords in de VS gebroken.
Von Storch heeft het in 2005 nog eens overgedaan in een workshop voor Munich Re, met dezelfde conclusies.
2) Het is een zomerfenomeen, natuurlijk kun je een trend doortrekken, maar waarom zou je dat willen? Bovendien is 5 tot 20 jaar een lange tijd en het klimaat aan de noordpool is grillig.
3) Leroux publiceerde voornamelijk in het frans, en zijn werk was kwalitatief beschrijvend. Voor zover ik weet, heeft hij nooit de link naar Rayleigh-Taylor gelegd, fysisch-mathematisch was het concept nog niet doorgerekend, alleen statistisch.
Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.
Beperkt HTML (<b>vet</b>, <i>cursief</i> en <u>onderstreept</u> toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).
Hans Erren
Woonplaats: Rijswijk ZHHans Erren (1961) studeerde geofysica in Utrecht. Na zijn afstuderen was hij werkzaam bij het geologisch-mineralogisch museum in Delft, bij het ITC en bij een mijnbouwbedrijf in Engeland. Voor het ITC heeft hij twee jaar in Tanzania gewerkt. Sinds 2000 is hij werkzaam voor een groot ingenieursbureau. Vanaf 2002 houdt hij zich in zijn vrije tijd bezig met het klimaat.
Man
Groepen
Klimaatverandering
Opgericht door johanna_nouri op vrijdag 5 juni 2009 20:19, 17 leden
Over zeespiegelstijging, verwoestijning en aanverwante zaken
Wetenschap
Opgericht door Qabouter op dinsdag 26 mei 2009 20:59, 69 leden
Artikelen over wetenschappelijke onderwerpenCO2 en temperatuur
Laatste reacties
Een antwoord aan Gert Korthof
Hans Erren: Heb je cijfers Henk, over die doden in uraniummijnen?
Je gaat …
Een antwoord aan Gert Korthof
Henk Daalder speelt het regionale energie mix spe: Neem je de doden in de uranium mijnen ook even …
Chileense komkommer
StadsfotograafVelsen: Ik moest meteen aan Tjerk Vermaning denken, die fantastische Drentse …
Een antwoord aan Gert Korthof
Hans Erren: Gert heb je cijfers voor alle doden van kernenergie tot …
Een antwoord aan Gert Korthof
Hans Erren: Je kunt sinds de liberaliseren kiezen voor atoomstroom of "groene" …
Archief / RSS
Bekijk het hele archief van Hans Erren, of klik op een van de jaren hieronder om een deel van het archief te ontsluiten.
2010
2009
2008
2007
Zoek in het archief
Abonnementen
| Alle blogs |
|
 |
 |
| Deze gebruiker |
|
|
|
