Het heeft mij verbaasd dat niemand tot nu toe nog iets over deze drogredenering gezegd heeft. De parlementaire kant is immers slechts immers slechts één aspect van de democratie, het meest doorslaggevende misschien, maar voor het dagelijks leven bepaald niet het belangrijkste. Veel belangrijker is de mate waarin de macht van de staat beperkt is, en de rechten van het individu beschermd zijn.


Ik denk daarbij aan de scheiding van de wetgevende, de uitvoerende, en de rechtsprekende macht, aan de vrijheid van meningsuiting, vergadering, en oppositie, aan nog verfijnder zaken als het recht om dienst te weigeren, de vrijheid van godsdienst, en van demonstratie en tenslotte ook de vrijheid om het beminde vaderland nog eens te verlaten zodra je daar zin in hebt. Het begrip 'politieke gevangene' wordt in een democratie niet erkend. Geen democratie is in al deze opzichten consequent genoeg en geen staat die niet proberen zal, wanneer hem dat uitkomt, de vrijheid van zijn burgers te schenden, maar zulke schendingen van de rechtszekerheid zullen in elk geval niet uit naam van de democratie bedreven kunnen worden. Ook al is de huidige regering van Nederland een aartsconservatieve, je rechten als burger zijn daar niet door bedreigd. Timemagazine1969
Wat dat betreft maakt het geen verschil of we een rechtse of een linkse regering hebben. Men kan dit interpreteren als een bewijs voor ons ‘een-partij-systeem', maar dan toont  men alleen aan dat de parlementaire verhoudingen voor het wel of niet bestaan van een democratie niet doorslaggevend zijn. Hetgeen niet wegneemt dat het verbod van oppositiepartijen, hoe onbelangrijk hun bestaan in onze snobistische ogen ook mag zijn, altijd het eerste kenmerk is van een revolutionair bewind.

Ik vind het niet prettig om deze zaken op te sommen, ik doe het ook niet erg goed, omdat ik niet suggereren wil dat alles bij ons in orde is. In hun koloniën, neo of paleo, kunnen democratieën zich zo beestachtig gedragen, dat de lust om de lof op ze te zingen, je vergaat. Maar wie een diktatuur verdedigt en zelfs als een 'hogere' vorm van democratie beschouwt, omdat ons parlementaire systeem ook niet alles is, die lokt het uit. Iemand die over de democratie zo'n onzin zegt, die kan geen betrouwbare gids zijn in een land waarvan hij de taal niet verstaat en dat hij niet werkelijk
kent. Als ik in Cuba leefde, en ondanks alles toch goede moed hield, dan zou ik met een reportage als die van Machel Frayn ook al is die overwegend pessimistisch, blij zijn. Juist wanneer het je in je eigen land onmogelijk is, je kritiek en je irritatie te luchten, moet het prettig zijn te weten dat iemand anders het elders voor je doet, dat de waarheid of een stukje ervan, gezien is en doorgegeven. Maar ik ben dan ook geen regent.

Belangrijker dan democratische vrijheden is genoeg te eten hebben. Een land waarvan een deel van de bevolking honger lijdt is niet democratisch. De bezoekers aan Cuba zijn het erover eens dat iederéén nu arm is, maar dat bittere armoede niet meer voorkomt (met uitzondering misschien van de kampen, waartoe men geen toestemming krijgt). Daarom zou Castro's Cuba wel eens democratischer kunnen zijn, dan wat eraan voorafging. Maar juist daarom is het bericht van die 150 landarbeiders die naar Guantánamo vluchtten zo verontrustend. Ik wou dat de solidariteit van het Comité ‚ van Solidariteit met Cuba zich ook over deze Cubanen uitstrekte, zodat we iets meer van ze te weten kwamen. Maar tot nu toe heeft het Comité‚ nog niets dan propaganda voortgebracht. En als er iets is dat je ongerust maakt over Cuba, dan is het juist dat.
 
Bron: Renate Rubinstein Sta ik toevallig stil, 1 februari 1969 

Volgend artikel in dit blog