Middernachtszon
Chaos in de Vrije school (1): de antroposofie als spagaat tussen seculier en transcendent
maandag 16 maart 2009 08:38 door Hugo Stephan - VERBRUGH
'Op de Geert Groote School in Amsterdam-Zuid, een Vrije
school voor basisonderwijs op twee locaties, heerst totale chaos.
De algemeen directeur is door leerkrachten gedwongen op te stappen.
Een bestuurslid is bedreigd. Er is nog maar één bestuurslid over.
Ouders zijn in opstand gekomen. ... Er zijn ouders op de school die
vinden dat de grotere nadruk op cognitieve vakken en toetsen [die
de schoolleiding sinds enge tijd legt] haaks staat op het
antroposofische gedachtengoed van Rudolf Steiner waarop de Vrije
scholen gebaseerd zijn. Dat gaat ervan uit dat kinderen zich niet
alleen cognitief, maar ook creatief ontwikkelen.'
Dat lees ik in de krant van 12 maart. Wat is hier gaande? Ik denk dat ik het begrijp. De chaos is een uiterlijke manifestatie van een keihard maar in essentie totaal transparant probleem: het probleem van de antroposofie. In de Geert Groote school woedt een variant van een klassiek religieus-politiek probleem. Ik ga het zo kort en eenvoudig mogelijk uitleggen.
Wat in Nederland de Vrije school heet, is een onderwijssysteem op basis van de antroposofie. De antroposofie is het door Rudolf Steiner (1861-1925) opgezette systeem van leven en denken waarin de uiterlijk zichtbare wereld en de onzichtbare innerlijke wereld, inclusief hun ontstaansgeschiedenis, in één netwerk van theoretisch geldige en praktisch toepasbare begrippen wordt beschreven en begrijpelijk gemaakt. De kern van dit systeem is een specifiek mensbeeld.
In dit mensbeeld komt een nieuw mensenkind niet als een onbeschreven blad ter wereld. Het brengt iets mee uit de wereld waar het zich bevond vóór zijn conceptie. Het is op aarde gekomen om hier te doen wat het zich voorgenomen heeft toen het nog in die wereld hiervóór was. Opvoeding en onderwijs zijn in de eerste plaats de kunst om het kind datgene wat het meegebracht heeft te laten herontdekken, zodat het zich bewust kan worden van dit meegebrachte voornemen. Steiner heeft concreet en in detail een programma geformuleerd hoe ouders en anderen die met het kind werken dat het beste kunnen doen. In geen enkel ander systeem van opvoeding en onderwijs leeft expliciet iets van deze strekking.
Overal ter wereld herkennen enerzijds talloze mensen de geldigheid van dit systeem. Anderzijds bestrijden talloze anderen het als levensgevaarlijke idioterie. Ik ken geen enkele auteur wiens werk enerzijds door zo veel, veelal serieuze mensen zó serieus genomen en in theorie en praktijk gevolgd wordt, en anderzijds door zo veel andere mensen zó totaal en in zulke abjecte bewoordingen afgebrand wordt, als Steiner. Onder hen bevinden zich sommigen die het ook verdienen serieus genomen te worden; inzake anderen is dat kwestieuzer. Een treffend voorbeeld is Jan Blokker met zijn column in nrc next van vorige week. Die wordt gekenmerkt door een mix van totale onwetendheid over de antroposofie, een extreem negatief negatief oordeel erover en een houding van al even extreme zelfverzekerdheid.
Die mix van sterke positieve en negatieve waardering is er sinds Steiner met zijn werk begon, eind 19e eeuw. Twee overwegingen maken dit contrast begrijpelijk. (1) De antroposofie gaat over het belangrijkste probleem dat de mens kent sinds hij zich van zich zelf bewust is, en dat van oudsher vooral in de sfeer van de religie behandeld wordt: de relatie tussen het hier en nu, het 'Diesseits' zoals het in het Duits heet, het seculiere, en het hierna, het 'Jenseits', het transcendente. En in de antroposofie, doortrokken van de realiteit van karma en reïncarnatie, is dit transcendente niet alleen het hierna maar tegelijk ook het 'hiervóór'. (2) Het USP, het Unique Selling Point van het mensbeeld van de antroposofie is een, verder dan in enig ander filosofisch systeem uitgewerkte notie dat de mens in wezen vrij is. Dat maakt dat inherent aan de antroposofie is dat iedereen vrij is om daarvan te maken wat hij zelf meent dat er het best van gemaakt kan worden.
Voor zover de antroposofie een zuiver levensbeschouwelijk, filosofisch en wetenschappelijk systeem is, geeft dat relatief weinig maatschappelijk relevante problemen. Sinds ruim twee eeuwen mag in Europa iedereen in vrijheid denken over het transcendente zoals hij zelf wil. Maar opvoeding en onderwijs is een sector van het maatschappelijk leven waar mensen zodanige verantwoordelijkheid hebben voor anderen die zelf nog geen verantwoordelijkheid kunnen nemen voor hun leven, dat de overheid en de politiek zich daarmee bemoeien. Deze bemoeienissen zijn niet vrijblijvend. Integendeel, ze worden steeds dwingender. En overheid en politiek legitimeren hun niet-vrijblijvende bemoeienissen met opvoeding en onderwijs op basis van de wetenschap. Maar de wetenschap is onversneden seculier en kent de notie van het transcendente niet. Dat botst, en die botsing leidt tot chaos omdat in die botsing radicaal tegenstrijdige antwoorden op de belangrijkste vraag in het leven, de vraag wat de mens in wezen is, op elkaar knallen. Dat bedoelde ik toen ik hierboven stelde dat in de Geert Groote school een moderne variant woedt van een klassiek religieus-politiek probleem.
In ander verband wordt het probleem dat hier aan de orde is wel getypeerd als het conflict tussen de 'rekkelijken en de preciezen', de 'Realo's' en de 'Fundi's' zoals het in Duitsland in verband met 'de Groenen' heet. Binnen de antroposofie is het probleem wel bekend. 'De antroposofie geeft best waardevolle ideeën en inzichten over kinderen', zeggen de rekkelijke 'Realo's, 'maar die verhalen van Steiner over karma en reïncarnatie kun je beter vóór je houden en in je vrije tijd bestuderen'. Daartegen komen de precieze 'Fundi's' natuurlijk in opstand. Tel uit, je winst.
Het probleem is, zoals gezegd, in de antroposofische beweging wel bekend, maar het krijgt daar nog niet de aandacht die het verdient. Een Duitse auteur, Johannes Kiersch, heeft het treffend en compact weergegeven in 'Vom Land aufs Meer: Steiners Esoterik im verändertem Umfeld' (Verlag Freies Geistesleben, 2008). Het is aanbevolen lectuur voor hen die de chaos in de Geert Groot school moeten oplossen.
Dat lees ik in de krant van 12 maart. Wat is hier gaande? Ik denk dat ik het begrijp. De chaos is een uiterlijke manifestatie van een keihard maar in essentie totaal transparant probleem: het probleem van de antroposofie. In de Geert Groote school woedt een variant van een klassiek religieus-politiek probleem. Ik ga het zo kort en eenvoudig mogelijk uitleggen.
Wat in Nederland de Vrije school heet, is een onderwijssysteem op basis van de antroposofie. De antroposofie is het door Rudolf Steiner (1861-1925) opgezette systeem van leven en denken waarin de uiterlijk zichtbare wereld en de onzichtbare innerlijke wereld, inclusief hun ontstaansgeschiedenis, in één netwerk van theoretisch geldige en praktisch toepasbare begrippen wordt beschreven en begrijpelijk gemaakt. De kern van dit systeem is een specifiek mensbeeld.
In dit mensbeeld komt een nieuw mensenkind niet als een onbeschreven blad ter wereld. Het brengt iets mee uit de wereld waar het zich bevond vóór zijn conceptie. Het is op aarde gekomen om hier te doen wat het zich voorgenomen heeft toen het nog in die wereld hiervóór was. Opvoeding en onderwijs zijn in de eerste plaats de kunst om het kind datgene wat het meegebracht heeft te laten herontdekken, zodat het zich bewust kan worden van dit meegebrachte voornemen. Steiner heeft concreet en in detail een programma geformuleerd hoe ouders en anderen die met het kind werken dat het beste kunnen doen. In geen enkel ander systeem van opvoeding en onderwijs leeft expliciet iets van deze strekking.
Overal ter wereld herkennen enerzijds talloze mensen de geldigheid van dit systeem. Anderzijds bestrijden talloze anderen het als levensgevaarlijke idioterie. Ik ken geen enkele auteur wiens werk enerzijds door zo veel, veelal serieuze mensen zó serieus genomen en in theorie en praktijk gevolgd wordt, en anderzijds door zo veel andere mensen zó totaal en in zulke abjecte bewoordingen afgebrand wordt, als Steiner. Onder hen bevinden zich sommigen die het ook verdienen serieus genomen te worden; inzake anderen is dat kwestieuzer. Een treffend voorbeeld is Jan Blokker met zijn column in nrc next van vorige week. Die wordt gekenmerkt door een mix van totale onwetendheid over de antroposofie, een extreem negatief negatief oordeel erover en een houding van al even extreme zelfverzekerdheid.
Die mix van sterke positieve en negatieve waardering is er sinds Steiner met zijn werk begon, eind 19e eeuw. Twee overwegingen maken dit contrast begrijpelijk. (1) De antroposofie gaat over het belangrijkste probleem dat de mens kent sinds hij zich van zich zelf bewust is, en dat van oudsher vooral in de sfeer van de religie behandeld wordt: de relatie tussen het hier en nu, het 'Diesseits' zoals het in het Duits heet, het seculiere, en het hierna, het 'Jenseits', het transcendente. En in de antroposofie, doortrokken van de realiteit van karma en reïncarnatie, is dit transcendente niet alleen het hierna maar tegelijk ook het 'hiervóór'. (2) Het USP, het Unique Selling Point van het mensbeeld van de antroposofie is een, verder dan in enig ander filosofisch systeem uitgewerkte notie dat de mens in wezen vrij is. Dat maakt dat inherent aan de antroposofie is dat iedereen vrij is om daarvan te maken wat hij zelf meent dat er het best van gemaakt kan worden.
Voor zover de antroposofie een zuiver levensbeschouwelijk, filosofisch en wetenschappelijk systeem is, geeft dat relatief weinig maatschappelijk relevante problemen. Sinds ruim twee eeuwen mag in Europa iedereen in vrijheid denken over het transcendente zoals hij zelf wil. Maar opvoeding en onderwijs is een sector van het maatschappelijk leven waar mensen zodanige verantwoordelijkheid hebben voor anderen die zelf nog geen verantwoordelijkheid kunnen nemen voor hun leven, dat de overheid en de politiek zich daarmee bemoeien. Deze bemoeienissen zijn niet vrijblijvend. Integendeel, ze worden steeds dwingender. En overheid en politiek legitimeren hun niet-vrijblijvende bemoeienissen met opvoeding en onderwijs op basis van de wetenschap. Maar de wetenschap is onversneden seculier en kent de notie van het transcendente niet. Dat botst, en die botsing leidt tot chaos omdat in die botsing radicaal tegenstrijdige antwoorden op de belangrijkste vraag in het leven, de vraag wat de mens in wezen is, op elkaar knallen. Dat bedoelde ik toen ik hierboven stelde dat in de Geert Groote school een moderne variant woedt van een klassiek religieus-politiek probleem.
In ander verband wordt het probleem dat hier aan de orde is wel getypeerd als het conflict tussen de 'rekkelijken en de preciezen', de 'Realo's' en de 'Fundi's' zoals het in Duitsland in verband met 'de Groenen' heet. Binnen de antroposofie is het probleem wel bekend. 'De antroposofie geeft best waardevolle ideeën en inzichten over kinderen', zeggen de rekkelijke 'Realo's, 'maar die verhalen van Steiner over karma en reïncarnatie kun je beter vóór je houden en in je vrije tijd bestuderen'. Daartegen komen de precieze 'Fundi's' natuurlijk in opstand. Tel uit, je winst.
Het probleem is, zoals gezegd, in de antroposofische beweging wel bekend, maar het krijgt daar nog niet de aandacht die het verdient. Een Duitse auteur, Johannes Kiersch, heeft het treffend en compact weergegeven in 'Vom Land aufs Meer: Steiners Esoterik im verändertem Umfeld' (Verlag Freies Geistesleben, 2008). Het is aanbevolen lectuur voor hen die de chaos in de Geert Groot school moeten oplossen.
27reacties
Hugo
Stephan Verbrugh 16-03-2009
09:51
Ik reageer op onderstaand mail-bericht dat ik kreeg: Beste
Volkskrantblogger,U heeft mail van een bezoeker van het
Volkskrantblog:
Naam: anneke
Email: abruynesteyn
Tekst: Dank voor dit mooie stuk ! Heeft U Arie Bos ( antroposofisch arts) "hoe de stof de geest kreeg" al gelezen?
Antwoord: dank voor deze aanmoediging; ik ken en waardeer Arie Bos en ben in zijn boek aan het lezen: het is typisch het soort boek dat de wereld nu nodig heeft!
Naam: anneke
Email: abruynesteyn
Tekst: Dank voor dit mooie stuk ! Heeft U Arie Bos ( antroposofisch arts) "hoe de stof de geest kreeg" al gelezen?
Antwoord: dank voor deze aanmoediging; ik ken en waardeer Arie Bos en ben in zijn boek aan het lezen: het is typisch het soort boek dat de wereld nu nodig heeft!
B.
Poldermans 16-03-2009 10:02
Is de manier waarop ze elkaar op die Vrije School in de haren
vliegen, over de ruggen van de leerlingen heen, tekenend voor de
antroposofie? Geen wonder dat ze erover denken ondergronds te
gaan.
wiljan45
16-03-2009 13:00
Hugo, ik hoop dat je dat boek 'hoe de stof de geest kreeg'
binnenkort aan de orde stelt!
In discussies rond BDE en van Lommel verwees ik er wel eens naar, terwijl ik het, wederom, alleen maar 30 minuten in handen heb gehad. (foei).
Maar ik denk dat de wereld het nodig kan gebruiken, dat is mijn snel oordeel óók...
In discussies rond BDE en van Lommel verwees ik er wel eens naar, terwijl ik het, wederom, alleen maar 30 minuten in handen heb gehad. (foei).
Maar ik denk dat de wereld het nodig kan gebruiken, dat is mijn snel oordeel óók...
René
16-03-2009 13:47
Verhelderend en vooral bewonderenswaardig mooi opgeschreven. Kan
Blokker nog een puntje aan zuigen; die heeft nooit leren
schrijven.
En meneer Poldermans; op mijn Kruisheren middelbare school was het minstens even erg.
En meneer Poldermans; op mijn Kruisheren middelbare school was het minstens even erg.
John Wervenbos
16-03-2009 15:29
Nee, dit is niet tekenend voor de antroposofie als zodanig B.
Poldermans. De splijtzwam van rekkelijken en preciezen duikt in
allerlei, zo niet alle maatschappelijke geledingen op, dat leert
de geschiedenis ons telkens weer.
Fundi's en realo's tja. Een onderwerp op zich, waarmee tegelijkertijd ook veel samenhangt, zeker ook als het om toepassingswetenschappen en nieuwe vaardigheden en kunsten gaat (antroposofie heeft ook vernieuwingen in toepassingsgebieden voortgebracht).
Op het moment dat de 'antroposofie zou onderduiken' stap ik uit de Antroposofische Vereniging in Nederland. (AViN) Verwacht echter niet dat dit gebeuren zal. Maar goed, stel je voor. Met geheime (geheimhouderij) clubjes heb ik weinig van doen, ik bedoel: daar wil ik niet zelf actief aan mee werken.
Bekend is een uitspraak van de filosoof Wittgenstein, zie bijvoorbeeld deze webpagina: Waarvan men niet spreken kan:
"Waarvan men niet spreken kan, daarover moet men zwijgen"
Met name of in het bijzonder Steiner was echter wel in staat over die zaken te spreken, waarover de meeste mensen in stilzwijgen vervallen. Door veel mensen voor en na zijn tijd (ook door veel spiritueel ingestelde mensen) werd/wordt gedacht, dat men zaken die hij naar voren bracht eigenlijk/feitelijk niet verwoorden of zelfs niet kennen kan/mag of sterker nog: feitelijk onjuist, lariekoek is, zelfs op verzinsels (daar heb je die taal weer) berust. Daarover mag een ieder zijn eigen oordeel vellen. Zie zijn boekwerken 'Filosofie der vrijheid', 'Hoe verkrijgt men bewustzijn op hogere gebieden' enzovoort.
Als een toepassingswetenschap zich in de praktijk maar bewijst, als het maar werkt, dat brengt mensen vanzelf op één lijn of maakt dat ze ondanks verschillen in opvatting en bij afwijkende praktijkhandelingen toch door één deur kunnen met elkaar, wordt vaak gedacht. Daar zit wat in , maar zo simpel is het echter toch niet. Er blijft immers genoeg munitie voor aanval en verweer, verwijt en respijt over: hoe staat het met het tijdpad, wat zijn de gewenste tussen- en eindoelen, wat is werkelijke oorzaak, wat is werkelijk gevolg(?) enzovoort.
In hoeverre heb je je een wetenschap, kunst, vaardigheid en houding, verbonden aan een bron waaraan je lest, een gemeenschap die je voedt, je zo eigen gemaakt, dat je erover naar buiten kunt treden en er werkelijk deskundig over spreken kunt? Wanneer heb je zaken je zo eigen gemaakt dat je ze ook echt behartigen en vertegenwoordigen kunt? Dat hangt samen met eisen, een eisenpakket, waaraan ook antroposofen zich niet kunnen en mogen onttrekken. Mensen hebben verantwoording aan elkaar af te leggen, maar het is een grote opgave om elkaar daarin te verstaan.
Soms kunnen sommigen beter maar zwijgen en pas op de plaats maken, niet omwille van geheimzinnigheid en geheimpleging, maar gewoon omdat ze zelf (voorlopig) nog niet rijp genoeg zijn om iets wat ze aan het ontwikkelen zijn uit te dragen en te vertegenwoordigen. Anderen in hun werk- en leefgemeenschap kunnen dat misschien (al) wel. Dit vormt één van de belangrijke ontwikkelpunten waaraan antroposofen in de 21e eeuw nader moeten werken, denk ik: a. op een goede manier verantwoording kunnen afleggen aan de gemeenschap als geheel (als mens onder mensen) en b. binnen en rond de eigen leef- en werkgemeenschap het belang van rijpheid en geschiktheid slagvaardiger en trefzekerder centraal stellen, toepassingsgericht(er) optreden bij aanstellingen, toekenning van bevoegdheden enzovoort binnen en bij antroposofische instellingen en initiatieven.
Tenslotte zij nog even gewezen op de studietip en overwegingsstof van Hugo Verbrugh, het boek Vom Land aufs Meer: Steiners Esoterik im verändertem Umfeld van Johannes Kiersch.
Anna-Katharina Dehmelt bespreekt het boek kort in het tijdschrift die Drei, nummer 5, 2008: Frischer Wind für die Esoterik (Bladzijde 5,6 en 7 van het PDF document = bladzijde 89, 90 en 91 van het die Drei nummer.)
En Michel Gastkemper heeft vandaag op 'Antroposofie in de pers' opnieuw een uitstekend nieuwsartikel aan de perikelen op de Geert Groote School gewijdt: Oplossing
Reactie is geredigeerd
Fundi's en realo's tja. Een onderwerp op zich, waarmee tegelijkertijd ook veel samenhangt, zeker ook als het om toepassingswetenschappen en nieuwe vaardigheden en kunsten gaat (antroposofie heeft ook vernieuwingen in toepassingsgebieden voortgebracht).
Op het moment dat de 'antroposofie zou onderduiken' stap ik uit de Antroposofische Vereniging in Nederland. (AViN) Verwacht echter niet dat dit gebeuren zal. Maar goed, stel je voor. Met geheime (geheimhouderij) clubjes heb ik weinig van doen, ik bedoel: daar wil ik niet zelf actief aan mee werken.
Bekend is een uitspraak van de filosoof Wittgenstein, zie bijvoorbeeld deze webpagina: Waarvan men niet spreken kan:
"Waarvan men niet spreken kan, daarover moet men zwijgen"
Met name of in het bijzonder Steiner was echter wel in staat over die zaken te spreken, waarover de meeste mensen in stilzwijgen vervallen. Door veel mensen voor en na zijn tijd (ook door veel spiritueel ingestelde mensen) werd/wordt gedacht, dat men zaken die hij naar voren bracht eigenlijk/feitelijk niet verwoorden of zelfs niet kennen kan/mag of sterker nog: feitelijk onjuist, lariekoek is, zelfs op verzinsels (daar heb je die taal weer) berust. Daarover mag een ieder zijn eigen oordeel vellen. Zie zijn boekwerken 'Filosofie der vrijheid', 'Hoe verkrijgt men bewustzijn op hogere gebieden' enzovoort.
Als een toepassingswetenschap zich in de praktijk maar bewijst, als het maar werkt, dat brengt mensen vanzelf op één lijn of maakt dat ze ondanks verschillen in opvatting en bij afwijkende praktijkhandelingen toch door één deur kunnen met elkaar, wordt vaak gedacht. Daar zit wat in , maar zo simpel is het echter toch niet. Er blijft immers genoeg munitie voor aanval en verweer, verwijt en respijt over: hoe staat het met het tijdpad, wat zijn de gewenste tussen- en eindoelen, wat is werkelijke oorzaak, wat is werkelijk gevolg(?) enzovoort.
In hoeverre heb je je een wetenschap, kunst, vaardigheid en houding, verbonden aan een bron waaraan je lest, een gemeenschap die je voedt, je zo eigen gemaakt, dat je erover naar buiten kunt treden en er werkelijk deskundig over spreken kunt? Wanneer heb je zaken je zo eigen gemaakt dat je ze ook echt behartigen en vertegenwoordigen kunt? Dat hangt samen met eisen, een eisenpakket, waaraan ook antroposofen zich niet kunnen en mogen onttrekken. Mensen hebben verantwoording aan elkaar af te leggen, maar het is een grote opgave om elkaar daarin te verstaan.
Soms kunnen sommigen beter maar zwijgen en pas op de plaats maken, niet omwille van geheimzinnigheid en geheimpleging, maar gewoon omdat ze zelf (voorlopig) nog niet rijp genoeg zijn om iets wat ze aan het ontwikkelen zijn uit te dragen en te vertegenwoordigen. Anderen in hun werk- en leefgemeenschap kunnen dat misschien (al) wel. Dit vormt één van de belangrijke ontwikkelpunten waaraan antroposofen in de 21e eeuw nader moeten werken, denk ik: a. op een goede manier verantwoording kunnen afleggen aan de gemeenschap als geheel (als mens onder mensen) en b. binnen en rond de eigen leef- en werkgemeenschap het belang van rijpheid en geschiktheid slagvaardiger en trefzekerder centraal stellen, toepassingsgericht(er) optreden bij aanstellingen, toekenning van bevoegdheden enzovoort binnen en bij antroposofische instellingen en initiatieven.
Tenslotte zij nog even gewezen op de studietip en overwegingsstof van Hugo Verbrugh, het boek Vom Land aufs Meer: Steiners Esoterik im verändertem Umfeld van Johannes Kiersch.
Anna-Katharina Dehmelt bespreekt het boek kort in het tijdschrift die Drei, nummer 5, 2008: Frischer Wind für die Esoterik (Bladzijde 5,6 en 7 van het PDF document = bladzijde 89, 90 en 91 van het die Drei nummer.)
En Michel Gastkemper heeft vandaag op 'Antroposofie in de pers' opnieuw een uitstekend nieuwsartikel aan de perikelen op de Geert Groote School gewijdt: Oplossing
Reactie is geredigeerd
Zozo
16-03-2009 15:45
Heeft u ook ergens een bron voor het volgende?
'Steiner heeft concreet en in detail een programma geformuleerd hoe ouders en anderen die met het kind werken dat het beste kunnen doen.'
'Steiner heeft concreet en in detail een programma geformuleerd hoe ouders en anderen die met het kind werken dat het beste kunnen doen.'
John Wervenbos
16-03-2009 15:52
Hier een snelkoppeling naar het weblogartikel
Oplossing van Michel Gastkemper, die wel werkt.
B.
Poldermans 16-03-2009 15:52
Nou nou, meneer Wervenbos, wat weet u dat allemaal goed. Uw
aanbeveling dat antroposofen in de loop van de 21e eeuw 'als mens
onder de mensen' verantwoording gaan afleggen, is ronduit
geniaal.
Maar in één ding heeft u, denk ik, geen gelijk. Ik ken geen school, geen andere school dan de Geert Grooteschool 2, waar ouders de leraren uit de klas geknikkerd hebben om zelf voor de klas te gaan staan. Wat valt daar uit te leren?
Reactie is geredigeerd
Maar in één ding heeft u, denk ik, geen gelijk. Ik ken geen school, geen andere school dan de Geert Grooteschool 2, waar ouders de leraren uit de klas geknikkerd hebben om zelf voor de klas te gaan staan. Wat valt daar uit te leren?
Reactie is geredigeerd
John Wervenbos
16-03-2009 16:06
Meneer/mevrouw Poldermans, ik verdedig hier niet onverkort wat
zich daar allemaal op de Geert Groote School heeft voorgedaan.
Zeer zeker niet. Als het zo is en ik sluit zeker niet uit dat dit
werkelijk waar is, 'dat ouders de leraren uit de klas geknikkerd
hebben om zelf (tijdelijk; J.W.) voor de klas te gaan staan',
keur ik dat ten stelligste af. En wat dat dan zegt? Onder andere
iets over de mentaliteit van die ouders in kwestie en de
'stevigheid' (lees in dat geval zwakte en verdeeldheid -ook op
inhoud-) van het lerarencollege van de school dat op dat moment
actief was.
Reactie is geredigeerd
Reactie is geredigeerd
John Wervenbos
16-03-2009 18:46
Zozo, zie ondermeer:
a1. Algemene menskunde als basis voor de pedagogie
a2. Algemene menskunde als basis voor de pedagogie
b. Menskunde, pedagogie en cultuur
c. Pedagogie - Een kunst, een kunde
Er is nog veel meer, juist ook van de hand van Steiner zelf, maar dit vormt een eerste indruk.
Reactie is geredigeerd
a1. Algemene menskunde als basis voor de pedagogie
a2. Algemene menskunde als basis voor de pedagogie
b. Menskunde, pedagogie en cultuur
c. Pedagogie - Een kunst, een kunde
Er is nog veel meer, juist ook van de hand van Steiner zelf, maar dit vormt een eerste indruk.
Reactie is geredigeerd
John
Wervenbos 16-03-2009 19:15
Vraag naar bronnen door Zozo betreffende zinsnede:
"...hoe ouders en anderen die met het kind werken dat het beste kunnen doen...".
Oh juist, in mijn bovenstaande lijstje spits ik het meer toe op aanwijzingen voor leraren. Blijft daarmee deze vraag min of meer ondermeer openstaan voor Hugo Verbrugh.
Reactie is geredigeerd
"...hoe ouders en anderen die met het kind werken dat het beste kunnen doen...".
Oh juist, in mijn bovenstaande lijstje spits ik het meer toe op aanwijzingen voor leraren. Blijft daarmee deze vraag min of meer ondermeer openstaan voor Hugo Verbrugh.
Reactie is geredigeerd
zozo
16-03-2009 23:33
Meneer Wervenbos,
De vraag "Heeft u ook ergens een bron voor het volgende?
'Steiner heeft concreet en in detail een programma geformuleerd hoe ouders en anderen die met het kind werken dat het beste kunnen doen." was ook gesteld aan meneer Verbrugh.
De vraag "Heeft u ook ergens een bron voor het volgende?
'Steiner heeft concreet en in detail een programma geformuleerd hoe ouders en anderen die met het kind werken dat het beste kunnen doen." was ook gesteld aan meneer Verbrugh.
René
17-03-2009 13:20
De overheid bemoeit zich steeds verdergaand met onderwijszaken.
Daar gaan alle scholen onder gebukt. Met name binnen Vrije
Scholen kom je, hoewel het schaars aan het worden is, mensen
tegen die zich hieraan niet wensen te conformeren. Overigens ook
op andere gebieden is de overheidsinvloed doorgeschoten, denk
bijvoorbeeld aan de gezondheidszorg. Als je ook maar enigszins
'out of the box' denkt en handelt dan dreig je vermalen te worden
door de raderen van inspecterende, controlerende instanties. Dit
alles brengt grote spanningen teweeg tussen wat Verbrugh typeert
met de termen 'rekkelijken en preciezen'.
René
17-03-2009 13:36
Nog even dit: de bovenstaande reactie is alleen van mij. Dus niet
de reactie van 'de andere' René die het over Blokker heeft.
Xaya
28-10-2009 18:43
Het is een mooie uiteenzetting Hugo, maar dit is maar
gedeeltelijk wat er op de Geert Groote school2 in Amsterdam aan
de hand was.
Het punt was eenvoudig dat de kinderen er op taal- en rekengebied weinig leerden en de inspectie zich ermee ging bemoeien. Dit zorgde inderdaad voor het soort conflict zoals jij dat beschrijft. Maar het lijkt of veel mensen vergaten waarom men kinderen naar een school stuurt, namelijk om er iets te leren.
Kinderen werden er beziggehouden, ook leuk, maar veel meer gebeurde er niet.
De kinderen waarvan het leek alsof ze er wél leerden, hadden ouders die na schooltijd nog urenlang zélf een het bijspijkeren sloegen.
Mijn kinderen heb ik daar jaren eerder al weg moeten halen, aangezien ze toentertijd geen van drieën (toen 10, 9 en 8) nog konden lezen, schrijven of rekenen.
Inmiddels gaan ze naar een reguliere school en hebben hun achterstanden ingelopen.
De reguliere school is een zgn. 'kunstmagneet' en daar werd tot mijn verbazing veel meer aan echte creativiteit gedaan dan op de GGS, waar ook de 'creativiteit' aan strakke antroposofische regels gebonden was: middeleeuwse toneelstukjes met oud Hollands taalgebruik, waar ze vaak niet veel van begrepen maar wel uit het hoofd moesten leren. Muziek die niet aansprak. Idem dito de liedjes. Het aan regels gebonden breien, haken, knutselen en schilderen. Euritmie.. een bewegingsvorm die op geen enkele wijze nog aansluit bij de 21ste eeuw en waarbij kinderen zich zichtbaar stonden te schamen bij een uitvoering.
Te weinig kinderen hadden daar op school plezier in het het 'creatieve'.
Dus ook dat bleek geen meerwaarde te hebben.
Op hun tegenwoordige 'kunstmagneet' school, sluit alles aan bij de beleving van het kind anno 2009.
Dus geen euritmielessen, maar breakdance, streetdance of af en toe een kickboxles.
Of een voetbaltoernooi.
Geen oud Hollandse prefab toneelstukjes, maar zelfbedachte toneelstukken, met eigen teksten.
Geen Duitse liederen reciteren maar zélf een act brengen. En een jaarlijkse playbackshow (heel erg 'fout' op de GGS).
Geen regels aan het maken van schilderingen, of knutselwerkjes, maar totale vrije expressie.
Geen verplichte brei- en haakwerkjes. Wat een opluchting vonden ze dat.
De nieuwe school is leuk, stoer, hip, ze leren er fantastisch, blaken weer van het zelfvertrouwen en ze zijn enorm opgeleefd.
De GGS was echt zó niet meer van deze tijd. Kinderen kozen er niet voor, dat deden de ouders.
Mensen die hun identiteit ontleenden aan het 'antroposoof zijn' en krampachtig bovenop hun kind en de leerkracht zaten.
Dat zijn ook het soort mensen die denken dat je een kind voor het leven beschadigd door 'm zo af en toe even te toetsen. De leraren dachten er net zo over. Toetsen werd als zwaar schadelijk gezien.
Terwijl het natuurlijk best een handig middel is om erachter te komen waar het kind staat in zijn cognitieve ontwikkeling.
Een groot deel van het onderwijzend personeel van de GGS was niet capabel.
Er was geen zorgbeleid voor zorgleerlingen. En zorgleerlingen waren er, door het slechte onderwijs, in overvloed.
En zo kan ik nog wel even doorgaan.
Ik las vandaag in Het Parool dat wethouder Asscher voor de GGS2 de subsidiekraan wil dichtdraaien en misschien ook € 170.000,- van vorig jaar wil terugvorderen, aangezien er nauwelijks verbetering is opgetreden.
Ik vind het een strak plan. Deze school is niet goed voor kinderen.
Het lijkt een school voor ouders, die naast het rooibosthee drinken, de bloemetjesbakfiets, de henna haren en de macrobiotisch geteelde schoenen, het plaatje compleet maken door hun kind op de Vrije School te willen hebben en houden. Vandaar ook al die conflicten. Want wie ben je, als antroposoof op een reguliere school? Dan ziet niemand meer dat je speciaal bent.
Afijn, er zullen heus Vrije Scholen zijn waar het er prima aan toe gaat.
Maar de Geert Grooteschool2 in Amsterdam hoort daar niet bij.
Het punt was eenvoudig dat de kinderen er op taal- en rekengebied weinig leerden en de inspectie zich ermee ging bemoeien. Dit zorgde inderdaad voor het soort conflict zoals jij dat beschrijft. Maar het lijkt of veel mensen vergaten waarom men kinderen naar een school stuurt, namelijk om er iets te leren.
Kinderen werden er beziggehouden, ook leuk, maar veel meer gebeurde er niet.
De kinderen waarvan het leek alsof ze er wél leerden, hadden ouders die na schooltijd nog urenlang zélf een het bijspijkeren sloegen.
Mijn kinderen heb ik daar jaren eerder al weg moeten halen, aangezien ze toentertijd geen van drieën (toen 10, 9 en 8) nog konden lezen, schrijven of rekenen.
Inmiddels gaan ze naar een reguliere school en hebben hun achterstanden ingelopen.
De reguliere school is een zgn. 'kunstmagneet' en daar werd tot mijn verbazing veel meer aan echte creativiteit gedaan dan op de GGS, waar ook de 'creativiteit' aan strakke antroposofische regels gebonden was: middeleeuwse toneelstukjes met oud Hollands taalgebruik, waar ze vaak niet veel van begrepen maar wel uit het hoofd moesten leren. Muziek die niet aansprak. Idem dito de liedjes. Het aan regels gebonden breien, haken, knutselen en schilderen. Euritmie.. een bewegingsvorm die op geen enkele wijze nog aansluit bij de 21ste eeuw en waarbij kinderen zich zichtbaar stonden te schamen bij een uitvoering.
Te weinig kinderen hadden daar op school plezier in het het 'creatieve'.
Dus ook dat bleek geen meerwaarde te hebben.
Op hun tegenwoordige 'kunstmagneet' school, sluit alles aan bij de beleving van het kind anno 2009.
Dus geen euritmielessen, maar breakdance, streetdance of af en toe een kickboxles.
Of een voetbaltoernooi.
Geen oud Hollandse prefab toneelstukjes, maar zelfbedachte toneelstukken, met eigen teksten.
Geen Duitse liederen reciteren maar zélf een act brengen. En een jaarlijkse playbackshow (heel erg 'fout' op de GGS).
Geen regels aan het maken van schilderingen, of knutselwerkjes, maar totale vrije expressie.
Geen verplichte brei- en haakwerkjes. Wat een opluchting vonden ze dat.
De nieuwe school is leuk, stoer, hip, ze leren er fantastisch, blaken weer van het zelfvertrouwen en ze zijn enorm opgeleefd.
De GGS was echt zó niet meer van deze tijd. Kinderen kozen er niet voor, dat deden de ouders.
Mensen die hun identiteit ontleenden aan het 'antroposoof zijn' en krampachtig bovenop hun kind en de leerkracht zaten.
Dat zijn ook het soort mensen die denken dat je een kind voor het leven beschadigd door 'm zo af en toe even te toetsen. De leraren dachten er net zo over. Toetsen werd als zwaar schadelijk gezien.
Terwijl het natuurlijk best een handig middel is om erachter te komen waar het kind staat in zijn cognitieve ontwikkeling.
Een groot deel van het onderwijzend personeel van de GGS was niet capabel.
Er was geen zorgbeleid voor zorgleerlingen. En zorgleerlingen waren er, door het slechte onderwijs, in overvloed.
En zo kan ik nog wel even doorgaan.
Ik las vandaag in Het Parool dat wethouder Asscher voor de GGS2 de subsidiekraan wil dichtdraaien en misschien ook € 170.000,- van vorig jaar wil terugvorderen, aangezien er nauwelijks verbetering is opgetreden.
Ik vind het een strak plan. Deze school is niet goed voor kinderen.
Het lijkt een school voor ouders, die naast het rooibosthee drinken, de bloemetjesbakfiets, de henna haren en de macrobiotisch geteelde schoenen, het plaatje compleet maken door hun kind op de Vrije School te willen hebben en houden. Vandaar ook al die conflicten. Want wie ben je, als antroposoof op een reguliere school? Dan ziet niemand meer dat je speciaal bent.
Afijn, er zullen heus Vrije Scholen zijn waar het er prima aan toe gaat.
Maar de Geert Grooteschool2 in Amsterdam hoort daar niet bij.
Hugo
Stephan - VERBRUGH 28-10-2009
20:26
@ Xaya 28-10-2009 18:43 : dank voor deze late maar noodzakelijke
reactie - ik vrees dat ik naadloos begrijp wat u edoelt, en ik
vind het zo serieus dat ik overweeg er voor dezer dagen een
aparte nieuwe blog van te maken.
Het lijkt me dat u het prima zult vinden dat ik uw tekst daar in zet, maar het ZOU handig zijn als u me dat zou melden; en als u nog its anders wilt aangeven, zal ik daar uiteraard ernstig rekening mee houden.
Neemt u even contact op met me, via dit blogbericht of via hugo@verbrugh.nl ?
Het lijkt me dat u het prima zult vinden dat ik uw tekst daar in zet, maar het ZOU handig zijn als u me dat zou melden; en als u nog its anders wilt aangeven, zal ik daar uiteraard ernstig rekening mee houden.
Neemt u even contact op met me, via dit blogbericht of via hugo@verbrugh.nl ?
R. van
Dijk 28-10-2009 21:40
Ik vind dit een zeer behartenswaardige reactie die Xaya
28-10-2009 18:43 hier geeft. In het bijzonder werd ik getroffen
door deze zinnen:
'middeleeuwse toneelstukjes met oud Hollands taalgebruik, waar ze vaak niet veel van begrepen maar wel uit het hoofd moesten leren. Muziek die niet aansprak. Idem dito de liedjes. Het aan regels gebonden breien, haken, knutselen en schilderen. Euritmie.. een bewegingsvorm die op geen enkele wijze nog aansluit bij de 21ste eeuw en waarbij kinderen zich zichtbaar stonden te schamen bij een uitvoering.
Te weinig kinderen hadden daar op school plezier in het het 'creatieve'.'
Want ik moet zeggen dat zulke dingen mij ook behoorlijk tegenstaan en als ik zou zien dat mijn kind zich stond te schamen met zo'n euritmie uitvoering en geen plezier in het soort creativiteit had, dan zou ik mijn kind er ook afhalen. En -zoals Hugo Verbrugh en anderen hier wel weten- komt dat niet omdat ik van antroposofie niets moet hebben, want ik lees al zowat 40 jaar met de grootste interesse boeken van Steiner en ik zie ook het zeer grote belang in van zijn werk.
'middeleeuwse toneelstukjes met oud Hollands taalgebruik, waar ze vaak niet veel van begrepen maar wel uit het hoofd moesten leren. Muziek die niet aansprak. Idem dito de liedjes. Het aan regels gebonden breien, haken, knutselen en schilderen. Euritmie.. een bewegingsvorm die op geen enkele wijze nog aansluit bij de 21ste eeuw en waarbij kinderen zich zichtbaar stonden te schamen bij een uitvoering.
Te weinig kinderen hadden daar op school plezier in het het 'creatieve'.'
Want ik moet zeggen dat zulke dingen mij ook behoorlijk tegenstaan en als ik zou zien dat mijn kind zich stond te schamen met zo'n euritmie uitvoering en geen plezier in het soort creativiteit had, dan zou ik mijn kind er ook afhalen. En -zoals Hugo Verbrugh en anderen hier wel weten- komt dat niet omdat ik van antroposofie niets moet hebben, want ik lees al zowat 40 jaar met de grootste interesse boeken van Steiner en ik zie ook het zeer grote belang in van zijn werk.
Xaya
29-10-2009 16:42
Hallo Hugo,
Bedankt voor je hartverwarmende reactie.
Het is inderdaad een behoorlijk serieuze zaak en ik begrijp niet goed waarom ouders hun kinderen nog 'blootstellen' aan het 'onderwijs' van GGS2, terwijl er zoveel beter onderwijs gegeven wordt in de omringende scholen. Dat volhardende geeft behoorlijk te denken..
Dat kinderen primair naar school gaan om goed onderwijs te krijgen is iets dat ouders van de GGS2 niet meer helemaal helder hebben. Zij hebben zich vastgebeten in het antroposofische aspect en lijken de realiteitszin verloren.
Misschien is het anders als je 1 kind daar op school hebt. Ik heb er 4 op de VS gehad. Voor de oudste zijn mijn ogen helaas te laat open gegaan, dus in die zin begrijp ik veel ouders. Maar toen het verhaal zich herhaalde met de andere 3, kon ik er niet meer omheen en werd me duidelijk dat mijn kinderen niet het probleem waren (zoals de GGS2 dat speelde naar de ouders toe), maar de GGS2 zelf.
Over de blinde vlek van ouders op de GGS2 kan ik je nog een sterk voorbeeld doormailen, als je dat wilt.
Ik vind het op zich wel interessant, moet ik zeggen, dat ouders zichzelf zo in het middelpunt wanen en daarbij voorbij gaan aan de belevingswereld van hun kind anno 2009.
Als Rudolf Steiner nu geleefd zou hebben, zouden zijn visie en zijn leer er anders uitzien.
Meer 21ste eeuw. Het kan nooit de bedoeling van Steiner geweest zijn dat mensen zich zo vastbijten in een leer die 100 jaar geleden actueel was. Kom op, denk ik dan. We snappen zijn denkwijze, we kunnen dit prima vertalen naar deze tijd. Voor onze kinderen!
Dit staat er op de GGS2 website:
"De Geert Groote School is een vrijeschool waar we kinderen willen opvoeden tot vrije, onafhankelijke mensen. De school wil eraan meewerken het unieke dat een ieder in zich draagt zichtbaar te maken en tot bloei te laten komen. Op onze school wordt het kind aangesproken op wat het wèl kan en niet afgerekend op wat het niet kan."
Kinderen opvoeden tot vrij onafhankelijke mensen doe je door goed onderwijs te bieden.
Zo niet, zullen ze altijd geconfronteerd worden met hun cognitieve beperkingen en in die zin niet 'vrij en onafhankelijk' zijn. En ook is het niet goed voor hun zelfvertrouwen als ze basisvaardigheden zoals taal en rekenen niet onder de knie hebben.
Vrij en onafhankelijk worden ze niet door ze als halve analfabeten van school te sturen.
En kinderen afrekenen op wat ze níet kunnen, dat doen ze inderdaad niet, op deze GGS2.
Maar dat is alleen maar een voordeel, omdat GGS2 kinderen veel minder kunnen dan kinderen van dezelfde leeftijd op andere scholen.
Toen ik mijn kinderen daar van school haalde, was er geen school die ze wilde aannemen, omdat de achterstanden te hopeloos waren.
Er was één school echter, die een zodanig stevig zorgprotocol hanteerde (een 'gemengde school' dus extra subsidie) dat de directeur het wel aandurfde mijn kinderen onder zijn hoede te nemen.
En hij heeft het waargemaakt. Het gaat weer fantastisch met ze.
En het antroposofische of creatieve aspect missen ze niet, in deze 'kunstmagneet' school. Integendeel.
Dit is Steiner 2009, om het zo te zeggen.
En Hugo, natuurlijk mag je mijn tekst gebruiken. Ik voel me vereerd zelfs.
Het is goed dat dit aan de kaak gesteld wordt. Mensen hebben geen idee wat zich daar afspeelt.
Bedankt voor je hartverwarmende reactie.
Het is inderdaad een behoorlijk serieuze zaak en ik begrijp niet goed waarom ouders hun kinderen nog 'blootstellen' aan het 'onderwijs' van GGS2, terwijl er zoveel beter onderwijs gegeven wordt in de omringende scholen. Dat volhardende geeft behoorlijk te denken..
Dat kinderen primair naar school gaan om goed onderwijs te krijgen is iets dat ouders van de GGS2 niet meer helemaal helder hebben. Zij hebben zich vastgebeten in het antroposofische aspect en lijken de realiteitszin verloren.
Misschien is het anders als je 1 kind daar op school hebt. Ik heb er 4 op de VS gehad. Voor de oudste zijn mijn ogen helaas te laat open gegaan, dus in die zin begrijp ik veel ouders. Maar toen het verhaal zich herhaalde met de andere 3, kon ik er niet meer omheen en werd me duidelijk dat mijn kinderen niet het probleem waren (zoals de GGS2 dat speelde naar de ouders toe), maar de GGS2 zelf.
Over de blinde vlek van ouders op de GGS2 kan ik je nog een sterk voorbeeld doormailen, als je dat wilt.
Ik vind het op zich wel interessant, moet ik zeggen, dat ouders zichzelf zo in het middelpunt wanen en daarbij voorbij gaan aan de belevingswereld van hun kind anno 2009.
Als Rudolf Steiner nu geleefd zou hebben, zouden zijn visie en zijn leer er anders uitzien.
Meer 21ste eeuw. Het kan nooit de bedoeling van Steiner geweest zijn dat mensen zich zo vastbijten in een leer die 100 jaar geleden actueel was. Kom op, denk ik dan. We snappen zijn denkwijze, we kunnen dit prima vertalen naar deze tijd. Voor onze kinderen!
Dit staat er op de GGS2 website:
"De Geert Groote School is een vrijeschool waar we kinderen willen opvoeden tot vrije, onafhankelijke mensen. De school wil eraan meewerken het unieke dat een ieder in zich draagt zichtbaar te maken en tot bloei te laten komen. Op onze school wordt het kind aangesproken op wat het wèl kan en niet afgerekend op wat het niet kan."
Kinderen opvoeden tot vrij onafhankelijke mensen doe je door goed onderwijs te bieden.
Zo niet, zullen ze altijd geconfronteerd worden met hun cognitieve beperkingen en in die zin niet 'vrij en onafhankelijk' zijn. En ook is het niet goed voor hun zelfvertrouwen als ze basisvaardigheden zoals taal en rekenen niet onder de knie hebben.
Vrij en onafhankelijk worden ze niet door ze als halve analfabeten van school te sturen.
En kinderen afrekenen op wat ze níet kunnen, dat doen ze inderdaad niet, op deze GGS2.
Maar dat is alleen maar een voordeel, omdat GGS2 kinderen veel minder kunnen dan kinderen van dezelfde leeftijd op andere scholen.
Toen ik mijn kinderen daar van school haalde, was er geen school die ze wilde aannemen, omdat de achterstanden te hopeloos waren.
Er was één school echter, die een zodanig stevig zorgprotocol hanteerde (een 'gemengde school' dus extra subsidie) dat de directeur het wel aandurfde mijn kinderen onder zijn hoede te nemen.
En hij heeft het waargemaakt. Het gaat weer fantastisch met ze.
En het antroposofische of creatieve aspect missen ze niet, in deze 'kunstmagneet' school. Integendeel.
Dit is Steiner 2009, om het zo te zeggen.
En Hugo, natuurlijk mag je mijn tekst gebruiken. Ik voel me vereerd zelfs.
Het is goed dat dit aan de kaak gesteld wordt. Mensen hebben geen idee wat zich daar afspeelt.
Hugo
Stephan - VERBRUGH 29-10-2009
16:46
Xaya 29-10-2009 16:42: jij minstens evenzeer bedankt - ik ga je
tekst NU copiëren op mijn blog van vandaag!
Xaya
29-10-2009 16:53
@R. van Dijk. Bedankt ook voor je reactie. Ik zag op je website
(leuk!) dat je inderdaad veel hebt met het gedachtegoed van
Rudolf Steiner.
Ik vind het fijn om te zien dat er ook mensen zijn die er wél eigentijds mee omgaan.
Groetjes, Xaya
Ik vind het fijn om te zien dat er ook mensen zijn die er wél eigentijds mee omgaan.
Groetjes, Xaya
Xaya
29-10-2009 16:58
Oh jee Hugo, wat spannend.
Ik voel me best stoer nu. Bedankt dat je me 'hoort'.
En ik mail je (op je mailadres) dan ook nog even een mailwisseling door die ik toen had met een afgevaardigde van een oudergroep, nadat de inspectie daar dus vorig jaar was langs geweest en de GGS2 de wacht had aangezegd.
Ik voel me best stoer nu. Bedankt dat je me 'hoort'.
En ik mail je (op je mailadres) dan ook nog even een mailwisseling door die ik toen had met een afgevaardigde van een oudergroep, nadat de inspectie daar dus vorig jaar was langs geweest en de GGS2 de wacht had aangezegd.
%20(Small)%20(Small)a.jpg)
Frans Wuijts
29-10-2009 17:31
@Hugo @Xaya
Op de website van het Rudolf Steiner college in Rotterdam vond ik de leerlijnen voor euritmie en dans.
Voor 9e leerjaar Dansexpressie:
'De leerlingen kunnen nu spelen met tegengestelde danselementen als snelheid, lichtheid, zwaarte, traagheid, hoog, laag. Hierdoor kunnen zij hun eigen gevoel volgen en variatie in hun dans aanbrengen. Ze
experimenteren met verschillende dansvormen en stijlen. In kleine groepen ontwerpen de leerlingen dansen en voeren ze uit. Hier ontstaan vaak spannende mixen van stijldans, dansexpressie en eigen vaardigheden als street dance, clip-dance en hip-hop.
Op de website van het Rudolf Steiner college in Rotterdam vond ik de leerlijnen voor euritmie en dans.
Voor 9e leerjaar Dansexpressie:
'De leerlingen kunnen nu spelen met tegengestelde danselementen als snelheid, lichtheid, zwaarte, traagheid, hoog, laag. Hierdoor kunnen zij hun eigen gevoel volgen en variatie in hun dans aanbrengen. Ze
experimenteren met verschillende dansvormen en stijlen. In kleine groepen ontwerpen de leerlingen dansen en voeren ze uit. Hier ontstaan vaak spannende mixen van stijldans, dansexpressie en eigen vaardigheden als street dance, clip-dance en hip-hop.
Hugo
Stephan - VERBRUGH 29-10-2009
18:20
???
Ik vond dit bericht op mijn mail ...
Een reactie op een van je artikelen
Beste Hugo Stephan - VERBRUGH,
Je hebt een reactie gekregen op een van je berichten op het Volkskrantblog.
Het gaat om dit bericht: Chaos in de Vrije school (1): de antroposofie als spagaat tussen seculier en transcendent .
De eerste 200 tekens van het commentaar zijn: @Hugo @Xaya Op de website van het Rudolf Steiner college in Rotterdam vond ik de leerlijnen voor euritmie en dans. Voor 9e leerjaar Dansexpressie: 'De leerlingen kunnen nu spelen met tegengestel ...
Met vriendelijke groet
Redactie Volkskrantblog
... maar kan die reactie op de blog niet vinen
wat is dat nou?
Ik vond dit bericht op mijn mail ...
Een reactie op een van je artikelen
Beste Hugo Stephan - VERBRUGH,
Je hebt een reactie gekregen op een van je berichten op het Volkskrantblog.
Het gaat om dit bericht: Chaos in de Vrije school (1): de antroposofie als spagaat tussen seculier en transcendent .
De eerste 200 tekens van het commentaar zijn: @Hugo @Xaya Op de website van het Rudolf Steiner college in Rotterdam vond ik de leerlijnen voor euritmie en dans. Voor 9e leerjaar Dansexpressie: 'De leerlingen kunnen nu spelen met tegengestel ...
Met vriendelijke groet
Redactie Volkskrantblog
... maar kan die reactie op de blog niet vinen
wat is dat nou?
R. van
Dijk 29-10-2009 18:39
@Hugo Stephan - VERBRUGH 29-10-2009 18:20:
Staat die reactie van Frans Wuijts er nog steeds niet bij u? Bij mij staat hij er wel.
Voor alle zekerheid copiëer ik hem hier even:
Frans Wuijts 29-10-2009 17:31
@Hugo @Xaya
Op de website van het Rudolf Steiner college in Rotterdam vond ik de leerlijnen voor euritmie en dans.
Voor 9e leerjaar Dansexpressie:
'De leerlingen kunnen nu spelen met tegengestelde danselementen als snelheid, lichtheid, zwaarte, traagheid, hoog, laag. Hierdoor kunnen zij hun eigen gevoel volgen en variatie in hun dans aanbrengen. Ze
experimenteren met verschillende dansvormen en stijlen. In kleine groepen ontwerpen de leerlingen dansen en voeren ze uit. Hier ontstaan vaak spannende mixen van stijldans, dansexpressie en eigen vaardigheden als street dance, clip-dance en hip-hop.
Staat die reactie van Frans Wuijts er nog steeds niet bij u? Bij mij staat hij er wel.
Voor alle zekerheid copiëer ik hem hier even:
Frans Wuijts 29-10-2009 17:31
@Hugo @Xaya
Op de website van het Rudolf Steiner college in Rotterdam vond ik de leerlijnen voor euritmie en dans.
Voor 9e leerjaar Dansexpressie:
'De leerlingen kunnen nu spelen met tegengestelde danselementen als snelheid, lichtheid, zwaarte, traagheid, hoog, laag. Hierdoor kunnen zij hun eigen gevoel volgen en variatie in hun dans aanbrengen. Ze
experimenteren met verschillende dansvormen en stijlen. In kleine groepen ontwerpen de leerlingen dansen en voeren ze uit. Hier ontstaan vaak spannende mixen van stijldans, dansexpressie en eigen vaardigheden als street dance, clip-dance en hip-hop.
R. van
Dijk 29-10-2009 18:44
@Xaya 29-10-2009 16:53:
Bedankt voor je complimenten. Ein kleines Kompliment hört jede Frau so gern. (Nu ben ik toevallig een man, maar evengoed...)
Bedankt voor je complimenten. Ein kleines Kompliment hört jede Frau so gern. (Nu ben ik toevallig een man, maar evengoed...)
Hugo
Stephan - VERBRUGH 29-10-2009
18:45
@ Frans en anderen - kennelijk had de postbode even de hik ... -
ik heb nu alles binnen.
Ik copieer het wel ook meteen naar de blog van vandaag voor verdere afwerking
Ik copieer het wel ook meteen naar de blog van vandaag voor verdere afwerking
Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.
Beperkt HTML (<b>vet</b>, <i>cursief</i> en <u>onderstreept</u> toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).
Hugo Stephan - VERBRUGH
Woonplaats: RotterdamIk leef om een antwoord te vinden op de vraag 'Waartoe zijn wij op aarde?' Mijn voorlopige antwoord is: om antwoord te vinden op die vraag. Dat heeft alleen zin als wij mogen aannemen dat wij ooit zullen begrijpen waartoe wij op aarde zijn. Er is één ding dat wij nooit zullen kunnen begrijpen, namelijk de vrijheid. Dus, kun je zeggen, wij zijn op aarde om de vrijheid te realiseren. In één leven lukt dat nooit. DUS moet reincarnatie realiteit zijn. Q.e.d. Zie verder www.kairos-kr.nl
Beroep: arts, docent filosofie - gepensioneerd
Hobbies: denken over reincarnatie
Man
Favorieten van Hugo Stephan - VERBRUGH
Laatste reacties
 (Small) (Small)a.jpg)
Een discutabel boek met sensationele speculaties over Rudolf
Steiner: voer voor antroposofen?
Frans Wuijts: @M
'Erkend antroposoof' heb ik hier niet gelezen. Wel 'erkende deskundigen', …
Een discutabel boek met sensationele speculaties over Rudolf
Steiner: voer voor antroposofen?
Frans Wuijts: @Petra vd Geest @Hugo
Zo voel ik het ook. Toch blijf …
Een discutabel boek met sensationele speculaties over Rudolf
Steiner: voer voor antroposofen?
M.: Mevrouw ter Mull is een absoluut integer, betrouwbaar en professioneel …
Een discutabel boek met sensationele speculaties over Rudolf
Steiner: voer voor antroposofen?
Petra vd Geest: @ Frans Wuijts
'Ik heb die ervaring met iemand ca 7 …
Een discutabel boek met sensationele speculaties over Rudolf
Steiner: voer voor antroposofen?
Frans Wuijts: @Petra vd Geest
'Wanneer iemand me vertelt dat iemand anders in …
Archief / RSS
Bekijk het hele archief van Hugo Stephan - VERBRUGH, of klik op een van de jaren hieronder om een deel van het archief te ontsluiten.
2010
2009
2008
Zoek in het archief
Abonnementen
| Alle blogs |
|
 |
 |
| Deze gebruiker |
|
|
|
Niets van de strekking van je artikel had ik op beide scholen (Ede en nu Zwolle) meegekregen. Ik moet tot de conclusie komen dat daar de 'Realo's' les geven. Gelukkig!