Handel mag dan zo oud zijn als de wereld, in de Middeleeuwen was die handel toch behoorlijk stilgevallen. Natuurlijk werd er wel gehandeld op kleine schaal, maar pas op het eind van de Middeleeuwen begon de grote handel pas weer op gang te komen. Brugge, Parijs en Noord-Italiaanse steden groeiden uit tot de belangrijkste handelssteden van Europa.

Met de opkomst van deze steden, kwamen er ook handelaren. Zo woonde in het Toscaanse Prato Francesco di Marco Datini, een wolhandelaar, die één van de grootste van Noord-Italië zou worden. Deze Datini wist rijk te worden door wapens te kopen van huursoldaten in vredestijd en deze tijdens oorlogen met enorme winsten te verkopen.

Doordat zijn archieven bewaard zijn gebleven, weten we tegenwoordig alles over zijn handelshuis. Zijn belangrijkste handelswaar was wol die hij zelf liet wassen, spinnen, weven en verven om daarna duurder te verkopen. De winsten hierop waren echter minimaal doordat hij grote kosten had aan onder meer vervoer. Vooral met de aanvullende producten wist hij dus grote winsten te behalen, zo verdiende hij ook aan slavenhandel.

Zijn huwelijk bracht Datini geen kinderen, maar hij verwekte wel een dochter bij een slavin. Deze dochter werd door zijn vrouw opgevoed alsof het haar eigen kind was. Ondertussen bleef zijn netwerk maar groeien en had zijn handelshuis filialen in heel Europa, onder meer in Spanje en Frankrijk. Hij verdiende steeds meer geld.


Met dit verdiende geld liet hij in Prato een groot huis bouwen en daarna decoreren door enkele renaissanceschilders zoals Agnolo Gaddi, Niccolò Gerini en Lorenzo di Niccolò. Bij de betaling gaf Datini echter niet thuis omdat hij ze te duur vond. ‘Ik ben ervan overtuigd dat Giotto tijdens zijn levensdagen goedkoper was’, zou hij gezegd hebben.

Dus zagen de kunstenaars zich genoodzaakt naar de rechter te gaan. Deze oordeelde nadat hij de hulp had ingeroepen van een onafhankelijke expert dat Datini wel degelijk moest betalen. Het was in deze tijd in Italië gebruikelijke dat rijke handelaren een steentje bijdroegen aan de kerk en de samenleving. Datini deed dit door in Prato onder meer de kerk te laten beschilderen.

Datini was namelijk een vroom man die op het eind van zijn leven zelfs een pelgrimstocht naar Rome heeft gemaakt. Hij werd in dit deel van leven veel beïnvloed door een Dominicaner priester. Toch liet hij uit angst voor de corruptie zijn geld niet na aan de kerk. Na zijn dood werd er namelijk een stichting opgericht om met zijn fortuin arme mensen te helpen en tot op de dag van vandaag zijn er mensen die geld ontvangen uit deze stichting.

Datini werd begraven in de kathedraal van Prato, dezelfde kerk die hij tijdens zijn leven liet decoreren. Na zijn dood werd hij bovendien vereeuwigd door Filippo Lippi in een prachtig schilderij. Op het Gotische doek presenteert Datini in vrome houding de maagd Maria vier ‘eerbare’ mannen. Ook is er in Prato nog altijd een standbeeld van Datini te vinden.

Datini is een schoolvoorbeeld van de handelaar in de late Middeleeuwen. Hij was vroom, maatschappelijk betrokken en had kunstenaars in zijn huishouding. Zijn familie was alles voor hem ondanks dat hij veel van huis was. Zelfs nu nog herinnert men in Prato hun Francesco.

Francesco Datini leefde van 1335 tot 1410 en was één van de financiële kopstukken van zijn tijd. Zijn leven werd in 1957 beschreven door Iris Origo in haar boek “The Merchant of Prato”.

---

Ik heb net mijn eigen Prato foto's nog even nagekeken en het bleek dat ik zelf het beeld van Datini ook op de foto heb gezet, deze voeg ik hierbij dus nog even toe:

Volgend artikel in dit blog