Minstens 2 keer per jaar gebeurt het: er komt een rapportje uit over separeren en isoleren in Nederland en er springen weer een paar politici en journalisten in de boom die een kans zien om zichzelf op de kaart te zetten. Dit keer een politica, Mw. Anouchka van Miltenburg van de VVD die vragen gaat stellen. Het word tijd dat dit soort klanten verplicht worden om zich eerst eens in de materie te verdiepen voordat ze gaan lopen kwaken.
Ten eerste is het de vraag hoe de cijfers geïnterpreteerd dienen te worden. De meldlingen waar de inspectie het over heeft betreffen niet altijd separatie of isolatie. Kan ook dwangbehandeling zijn, gedwongen medicatie of anderszins. En dat duurt al snel langer dan een jaar. Vandaar die termijnen. Ook worden dit soort zaken wel aangemeld maar zelden niet afgemeld. Dat heb ik ook al vaak meegemaakt. Ook in de chroniciteit.
Er word wel gesepareerd in Nederland maar zelden onnodig. Daar zorgen de voorschriften en de patienten zelf wel voor. Die zijn zich prima bewust van hun rechten, daar kan elke psychiater van mee praten.
Bovendien is het de vraag of er wel redelijke alternatieven zijn. Ongeveer een jaar geleden heb ik over dit onderwerp een Duitse psychiater gesproken die meteen vertelde dat ze inderdaad minder separeren in Duitsland maar dat er heel mensen stevig gesedeerd rondlopen. Met andere woorden, platspuiten in plaats van separeren. En of je nu ongewild gesepareerd word of dwangmedicatie krijgt, het trauma is er niet minder om. Verder is er een aanpak waarbij er zoveel personeel op de afdeling is dat separeren niet meer nodig is. Dat klinkt leuk maar in Nederland wil niemand ook maar een cent extra aan gezondheidszorg uitgeven dus die aanpak is een utopie. Onuitvoerbaar, in goed Nederlands, tenzij er een totale mentaliteitsverandering plaatsvindt. De psychiatrie is er klaar voor, nu de maatschappij nog.
Separeren kan vaak zeer effectief zijn. De zogenaamde prikkelarme omgeving kan iemand in 1 dag verder brengen dan tien pillen, zeker in combinatie met een "goed gesprek". En zo gaat het in Nederland, geloof me.
Ik werk nu op een gesloten opname afdeling en de separeers zijn meer leeg dan vol. Het is echt een uitzondering dat er mensen, zoals vroeger, maanden lang in de eenzaamheid in een isoleersituatie zitten. 
Verder zijn we veel op de afdeling aanwezig, doen we activiteiten met de patiënten, leggen we de nadruk op wat goed gaat en niet primair wat niet goed gaat.
We koken 3x in de week, elke dag 2 uur in de ochtend van de afdeling en naar "hobby", sporten of de ontmoetingsruimte. De ijskast staat gewoon open met alles er in. Men zit veel op de groep en wij zitten erbij. Samen eten, koffie drinken, wandelingetje, noem maar op. Het kan en het gebeurt ook. Ook in de chroniciteit heb ik de afgelopen jaren het separeren enorm zien afnemen. Het is echt meer dan een aandachtspunt. Maar er zijn nou eenmaal grenzen.
Af en toe heb je die separeer gewoon nodig. Vaak uit veiligheid of om iemand even een rustige omgeving te bieden. Hier op de afdeling is ook een z.g. comfortroom. Een lekker rustig kamertje met tv, luie stoel, gezellige kleurtjes en een deur die niet op slot gaat. Veel patiënten vragen er zelf om. Het is een  buffer naar de separeer toe. Lukt het daar niet en blijf je uit je dak gaan dan is verder ingrijpen, via medicatie of een gesloten deur de volgend stap.
En willen we daar wat aan doen dan moet er meer geld bij. Geld voor activiteiten, vervoer, extra begeleiding op de afdeling maar met name ook buiten de afdeling, betere inrichting, kortom, randvoorwaarden voor een verandering van aanpak.
Want met de huidige middelen is dat niet een beetje onmogelijk, het is een droom die elke werknemer in de psychiatrie regelmatig heeft maar die we niet kunnen vervullen.
Laat dat vrouwtje van de VVD daar maar eens iets aan doen. Want verontwaardigd schreeuwen en kamervragen stellen is de makkelijke weg. Nutteloos en schijnheilig.
Daadwerkelijk iets veranderen en je daar hard voor maken en er moeite voor doen is wat nodig is. Het zal mij benieuwen of Mw. Anouchka van Miltenburg in staat is om actie te ondernemen.

Als verpleegkundige ben ik gefrustreerd en cynisch genoeg om te voorspellen dat het blijft bij praatjes van een zichzelf profilerende kamerdame. Ik geloof niet dat iemand mij de komende jaren een artikeltje kan laten lezen wat gaat over de inspanningen van deze VVD politica voor de doelgroep waar ze het nu over heeft.

Bpleeg

Volgend artikel in dit blog