Mag je een videogame maken over een oorlog die nog niet voorbij is?

UPDATE: Konami is inmiddels gezwicht voor de kritiek en heeft besloten het spel niet op de markt te brengen.

De Tweede Wereldoorlog, Vietnam en de strijd tegen het terrorisme: het zijn dankbare onderwerpen voor makers van videospelletjes. Spellen als Brothers in Arms, Medal of Honor, Battlefield en Call of Duty laten ons de verschillende oorlogen van dichtbij meemaken. Veel controverse hebben die spellen nooit opgeleverd. Als er al een discussie over werd gevoerd, ging die over het gebruik van geweld in het algemeen, en niet om het feit dat in het spel een oorlog wordt afgebeeld die daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.

Protesten
Maar bij het spel Six Days in Fallujah van de Amerikaanse studio Atomic Games ligt dat anders. Het spel, dat zich afspeelt in Irak, is nog volop in ontwikkeling en zal op zijn vroegst pas volgend jaar in de winkels liggen, maar het heeft nu al flinke protesten opgeroepen. Nabestaanden van de soldaten die in die strijd omkwamen noemen het spel ‘volstrekt smakeloos', ‘onbeschoft' en ‘hardvochtig', en de Britse vredesgroepering Stop The War Coalition spreekt van 'een verheerlijking van het bloedbad dat Amerikaanse en Britse troepen in Fallujah in 2004 hebben aangericht onder de bevolking'. Six Days in Fallujah is een spel waarin de makers de tweede slag om Fallujah, ook wel bekend als Operation Phantom Fury, zo waarheidsgetrouw mogelijk in beeld willen brengen. Ze hebben daarvoor naar eigen zeggen de getuigenissen, foto's en video's van 47 mariniers gebruikt en informatie verzameld van opstandelingen die de slag hebben overleefd. Ze zouden door soldaten zijn benaderd om de game te maken. Het verhaal wordt verteld vanuit het gezichtspunt van de Amerikaanse troepen in de Iraakse stad.

Vers in het geheugen
Waarom roept deze game zoveel weerstand en woede op, terwijl de eerdergenoemde games over de Tweede Wereldoorlog of Vietnam nauwelijks kritiek op dit punt krijgen? Is het omdat dit één van de hevigste stedelijke gevechten is die het Amerikaanse leger heeft gevoerd? Dat lijkt me sterk; Vietnam was minstens net zo bloedig. Eerder komt het doordat het conflict in Fallujah nog vers in het geheugen ligt: het vond nog geen vijf jaar geleden plaats. Dat is ook het unique selling point van Six Days in Fallujah: nog niet eerder is er een grote game gemaakt rondom een specifiek conflict dat zo kort geleden heeft plaatsgevonden. Ook is Operation Phantom Fury zelf niet bepaald onomstreden: de burgerbevolking kwam klem te zitten tussen de strijdende partijen, de Amerikaanse soldaten gebruikten fosforgranaten en er vielen veel onschuldige slachtoffers.

Zeer ernstig allemaal, maar moet er daarom dan maar geen videogame van worden gemaakt? Ik zou zeggen: laten we eerst eens afwachten hoe het spel er precies uit gaat zien, want erg veel is er nog niet over bekend. Wordt het een puur op sensatie beluste game, of is het inderdaad een waarheidsgetrouwe weergave van het conflict, die veel inzicht geeft in wat de soldaten hebben meegemaakt? In het laatste geval lijkt het me geen enkel probleem dat deze betrekkelijk recente gebeurtenis wordt verwerkt tot videogame. Ook een oorlog die nog niet voorbij is, zou wat mij betreft best 'vergamed' mogen worden, mits subtiel en nauwkeurig aangepakt.

Volgend artikel in dit blog