En wij maar denken dat we er iets van begrepen: de economische conjunctuur heeft niet de vorm van de letter V, niet de letter U, niet L, maar die van de W.

Was het V geweest, dan stuit de economie net zo hard terug als het naar beneden viel. Die suggestie wekt een plaatje van het Centraal Planbureau dat we eerder op deze plek lieten zien.

Een heel andere school is die van de U: keiharde neergang, een hele tijd ellende op het laagste niveau waarna de economie weer omhoog spuit.

Dan had je nog de inktzwarte school van de L. Een neergang zo erg als een val in de afgrond gevolgd door een eindeloze comateuze toestand van de economie.

Maar het kan allemaal uit het raam, want economen overal in de wereld hebben gezegd dat het de W is geworden. Daarbij kelderen we eerst. Dan nemen monetaire autoriteiten verregaande maatregelen om uit de ellende te komen - geld bijdrukken bijvoorbeeld. Die hebben op de korte termijn succes, maar vervolgens lukt het niet om de verstoringen die optreden als gevolg van de eerdere rigoreuze maatregelen te temperen en belanden we weer in een dip. En dan is het de vraag of de conjunctuur het laatste pootje van de W volgt: weer omhoog.

Welke letters zijn er nog over? Krijgen we in plaats van een W een Y waarbij na een krimp een deel van de economie door het putje gaat en een ander deel weer de weg naar boven vindt? Of toch een Z waarbij we na een periode van stabiliteit met zijn allen ver terug in de economische tijd worden geworpen en waarna weer een periode van stabiliteit aanbreekt maar op een veel lager niveau? Of explodeert de economie - de X, zit die in een vicieuze cirkel - de O of in een eindeloze achtbaan - de B?

Voorlopig doen we het maar met de W. Oud-Robeco boegbeeld Jaap van Duijn gaf een prima verklaring voor de W in NRC: ‘De crisis wordt bestreden met hetzelfde middel dat haar veroorzaakt heeft: goedkoop geld. Hierdoor zal de economie snel opkrabbelen. Binnenkort zullen banken de lage rentetarieven ook weer gaan doorberekenen naar de klant, en dus ook aan bedrijven en huizenkopers die hypotheken willen.'

'Opkomende markten als China en India zullen doorgroeien, waardoor grondstoffenprijzen weer stijgen. Door de vergrijzing wordt arbeid schaarser en stijgen de loonkosten. Dit zal allemaal tot een terugkeer leiden van de inflatie. Overheden, die nu veel geld uitgeven aan de redding van banken en de stimulering van de economie, zullen dan de inflatie toelaten, want zij betalen hun schulden liever goedkoper af met geflatteerde euro's. Maar centrale banken hebben als doel inflatie te beperken en zullen de rente verhogen, waardoor de economie opnieuw vertraagt en huizenbezitters met te hoge schulden opnieuw in de betalingsproblemen komen.'

Wie een huis met een hypotheek heeft, moet dus ergens de komende (hooguit) twee jaar een knoop doorhakken. Op het moment dat de extreem lage beleidsrente van de ECB door gaat klinken in de rente van hypotheken van tien jaar of langer is het tijd om het rekenmachientje tevoorschijn te halen.

Als je ervan uit gaat dat in het tweede deel van de W de hypotheekrente minstens 8 procent wordt, zoals Van Duijn verwacht, en de rente is in het eerste deel van die letter nog pakweg 4 procent, dan kan het lonen om dan met de bank te gaan praten over een oversluiting. Mogelijk dat de boete minder is dan de opbrengst van zo'n move - maar dan moet die rente zich wel gaan gedragen zoals Van Duijn voorspelt.

Zonder de double dip van de W gebeurt dat niet. Maar de overeenstemming over die letter begint zich wel nadrukkelijk af te tekenen. De Financial Times is ook al voor de W gevallen. Ze zien een beurskoersexplosie vergelijkbaar met die tussen 2003 en 2007. ‘En daarna volgt weer een sprong van de klif.' Dus eigenlijk hebben we geen W, concludeert de gezaghebbende krant, maar een V en dan een L - weer wat nieuws. ‘In de praktijk is dat een soort W. Het herstel is snel, maar oppervlakkig. Daarna gaat het hard naar beneden gevolgd door een een lange periode van abnormaal geringe groei totdat de onderliggende economische en financiële problemen zijn gecorrigeerd.'

Conclusie: voor de economische ontwikkeling die ons te wachten staat, bestaat geen letter. Het is een W zonder het rechterpootje.

Robert Giebels

Volgend artikel in dit blog