GEVANGENISSTRAF

Gistermiddag opende Rob Zijlstra, rechtbankverslaggever van het Dagblad van het Noorden, de videoinstallatie van Harry Bos in het voormalige Huis van Bewaring in Groningen. 

De installatie is een onderdeel van de Fotomanifestatie Noorderlicht.

Harry Bos (1958) is forensisch maatschappelijk werker en vierdejaars student aan Academie Minerva. Hij begon ooit als bewaarder in de Bijlmerbajes en werkte in het Huis van Bewaring in Utrecht en Groningen. Hij laat zien in welk een humaan klimaat er binnen deze muren ook vorm en inhoud gegeven kan worden aan detentie. Zijn film is een ode aan deze ogenschijnlijke tegenstelling.

Het voor een groot gedeelte afgebroken voormalig Huis van Bewaring in Groningen speelt een hoofdrol in de film.

verhaal Rob Zijlstra bij presentatie film Harry Bos

zondag 5 september 2009, voormalig huis van bewaring – Groningen

GEVANGENISSTRAF

De rechtszalen van het strafrecht zijn voor velen de voorbode van een verblijf in een gevangenis.

In die rechtszalen gaat het eigenlijk maar om twee dingen.

Heeft hij het gedaan?

En welke straf moet hij dan krijgen?

Ik neem u even mee naar de rechtbank.

Daar zat eens een man.

Het zijn meestal mannen.

Deze man heeft het gedaan.

Zoals de meeste mannen.

Hij is negentien jaar, 29, 35, 51, of 67 jaar oud.

De officier van justitie zegt dat zij zijn schuld wettig en overtuigend kan bewijzen.

De officier van justitie zegt niet alleen dat de man het heeft gedaan, maar ook dat hij een strafbare dader is, dat er geen strafuitsluitingsgronden zijn.

En dat de samenleving ernstig is geschokt.

De officier van justitie eist vijftien maanden celstraf, waarvan vijf voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar.

Ze eist vierentwintig maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf.

Zeven jaar en de maatregel tbs met dwangverpleging.

Ze eist twaalf jaar.

De man zegt dat hij spijt heeft.

Kon hij het maar terugdraaien.

De advocaat houdt een vurig pleidooi en besluit zijn verhaal met een feit van algemene bekendheid.

Het is een feit van algemene bekendheid, zegt de advocaat vol vuur tegen de officier van justitie en tegen de drie rechters, dat gevangenisstraf niet helpt.

Sterker nog: het tegendeel is waar.

Gevangenisstraf werkt averechts.

De officier van justitie knikt.

De drie rechters ook.

De advocaat zegt, wijzend naar zijn cliënt, dat er een moment zal komen dat hij, de man, weer deel gaat nemen aan de samenleving.

En om hem daarop voor te bereiden, sluiten we hem op, halen we hem uit de samenleving.

Hoe krom.

De officier van justitie zegt dat de advocaat gelijk heeft.

Dat zij ook wel weet dat nog nooit iemand beter is geworden van gevangenisstraf.

Maar dat zij ook moet denken aan de slachtoffers, aan misschien wel het onherstelbare leed.

Dat zij rekening moet houden met het klimaat in de boze samenleving.

Vierentwintig maanden.

De rechters vragen aan de verdachte, aan de man, of het waar is, wat de advocaat beweert.

Dat als zij rechters hem naar de gevangenis sturen, stel dat, dat hij dan alles kwijt is. Zijn baan, zijn huis, waarschijnlijk ook zijn vrouw, zijn kinderen. De hond.

De man knikt en snikt: Alles.

Of hij zich dat niet eerder had moeten realiseren, vragen de rechters.

De man: ja.

Maar hij kan het niet terugdraaien.

Rechters: Het is niet de eerste keer dat u, de man, hier zit.

De man zegt: Het kan zo niet doorgaan.

Zeven jaar.

De advocaat: De beste straf is de laagste straf die het meest effectief is.

Twaalf.

De drie rechters merken op dat de advocaat een punt heeft.

Dat zij, zij de rechters die al zo veel jaren in het vak meelopen, weten dat recidive onder de gevangenisbevolking aanzienlijk is.

Tegen de verdachte man zeggen ze dat ze goed over zijn zaak zullen nadenken en dat ze over veertien dagen,’s middags om een uur, uitspraak zullen doen.

Dank voor uw komst, zeggen de rechters tegen de verdachte.

In afwachting van het vonnis wordt de man teruggebracht naar het huis van bewaring, misschien wel eens naar hier.

In de rechtbank van Groningen eist justitie jaarlijks 750 jaar gevangenisstraf. De rechters leggen twee weken later om en nabij de 500 jaar op. Ieder jaar weer, maar een verband tussen die jaren en de voortdurende toe- en afname van de misdaad lijkt er niet te zijn.

Foto 11

Kunstenaar Harry Bos (rechts) & verslaggever Rob Zijlstra (links)

Foto 14 t/m 18

Stills uit de film

N.B.

Zie ook de blogs over Fotomanifestatie Noorderlicht & de voormalige gevangenis in Leeuwarden.

Volgend artikel in dit blog

2reacties