The Orb schijnt een nieuwe plaat uit te hebben. Ik ben 'm nog niet tegengekomen maar ben er wel nieuwsgierig naar. Die vorige was best aardig en heb ik regelmatig gedraaid, om vervolgens toch weer vast te stellen dat het nooit meer zo goed zal worden als in 1992. Eigenlijk was het na die live-dubbelaar Live 93 wel klaar met The Orb. Ergens daarna liet Kris Weston Alex Paterson in de steek, en werd oude niveau nooit meer gehaald.

Ik was indertijd nog wel enthousiast over platen als Orbus Terrarum en Orblivion, maar ook die kunnen niet in de schaduw staan van U.F.Orb vooral The Orb's Adventures Beyond The Ultraworld. Op die platen uit resp. 1992 en 1991 staat eigenlijk alles wat The Orb uniek maakte: een combinatie van ambient, reggaedub, techno en vooral een flinke dosis humor. Het was die humor, vooral bestaande uit krankjoreme samples op onverwachte momenten,  die The Orb live ook zo bijzonder maakte.

Om even terug te gaan naar die vroege jaren negentig: dance (heette gewoon nog house trouwens) was in een paar jaar tijd niet alleen mainstream geworden, er was ook een crossover gemaakt van de discotheken naar de concertzalen. Technoproducers kwamen niet alleen over om een dj-set te doen, er waren ook dance-acts die zich presenteerden als een echte live-band. Een logisch gevolg van de succesvolle crossoverbands tussen rock en dance als Happy Mondays en Primal Scream, wiens shows altijd werden omlijst door puike house/techno dj-sets.

808 State, Orbital, Underworld, Eat Static, The Prodigy en niet te vergeten ons eigen Quazar ontdekten de concertpodia als ideale uitlaatklep, maar een van de allereerste dance-attracties die een echte tournee langs de grootste Britse rockpodia ondernam was The Orb. Ook een van de minst voor de hand liggende trouwens, want juist hun eigen stijl, ambient house geheten, leek zich het minst te lenen voor een live-uitvoering.

Ellenlange nummers zonder een dwingende beat, lekker om bij weg te 'spacen' maar ongeschikt voor de energie die je van een live-band mocht verwachten. Maar toch, het leek me wel wat.

Ik was in 1991 steeds meer onder de indruk geraakt van dat rare debuutalbum. Een dubbel-cd vol lange, soundscapes die me aan Brian Eno deden denken maar ook, en dat was toch wat minder, aan Mike Oldfield, Jean Michel Jarre en Vangelis.

Maar dat openingsnummer Little Fluffy Clouds met die rare, wat stonede damesstem die later van Rickie Lee Jones bleek te zijn, was toch behoorlijk catchy. En dan een titel als A Huge Ever Growing Pulsating Brain That Rules From The Centre Of The Ultraworld: ja het had iets, net als die reggaeritmes en technobeats die op onverwachte momenten opdook.

Dat Orb-debuut was echt een plaat die de tijd nodig had om te 'landen'. Toen voorjaar 1992 de opvolger U.F.Orb verscheen was The Orb in de UK niet alleen de hipste band van het moment, het album kwam ook op de eerste plaats binnen.

Ik kan me nog goed herinneren dat ik de dubbel-lp kocht, ingepakt in een soort zwart rubberen hoes die volledig was dichtgelast. Dat was bij Dance Tracks in Amsterdam, die nu niet meer bestaat, en toen net open was. Een beroemde dj was de plaat aan het luisteren: 'mooi maar ik kan er niks mee in mijn set.' Hij had waarschijnlijk gelijk, want ga dat achttien minuten durende The Blue Room (de single-versie duurde zelfs bijna veertig minuten) maar eens draaien op een dansavond. Wat ik alleen niet begreep is dat hij een plaat die hij heel mooi vond toch niet kocht. Dj's die geen platen kopen omdat ze die mooi vinden, maar alleen platen waar ze 'iets mee kunnen'  die deugen niet, heb ik die middag besloten   

U.F.Orb was een rare plaat maar wederom zeer geestig. Hoogtepunt natuurlijk dat reggaenummer Towers Of Dub.

Ik was fan geworden.

En toen las ik in de NME dat ze op tournee gingen in Engeland en in oktober een zogeheten all nighter in de Londense Brixton Academy zouden houden met als dj's onder meer Andrew Weatherall en Paul Oakenfold. Daar moest ik heen. Ik bestelde telefonisch een kaartje en ging sparen.

Nooit zal ik die avond vergeten, het staat bij mij in het rijtje buitencategorie tussen Bruce Springsteen in Ahoy' (1981), Tom Waits in het Concertgebouw (1985), Brian Wilson in de Festival Hall (2002) en Stevie Wonder in Madison Square Garden (2007).

Ik was als een van de eersten binnen, even na negen uur. The Orb begon pas tegen half twee. In de grote zaal klonk lekkere techno (de meeste techno klonk toen nog goed), maar leuker vond ik de muziek die in de hal gedraaid werd. Reggae-singletjes op 1 pickup afgespeeld. Was een singletje bijna afgelopen dan draaide de dj de echo-knop op de versterker helemaal open. Dat gaf een soort dubeffect en ruimte om van plaatje te wisselen.

Het werd drukker en drukker, toen de lichten uitgingen was het stampvol en toen klonken de rustige ambient tonen van Spanish Castles In Space, een diepe baslijn drukte op het middenrif. Het podium zag er met twee enorm grote witte ballonnen die psychedelische lichtbundels reflecteerden, schitterend uit.

Het zou nog een half uur duren voordat er iets van een dansbeat te horen was, eerst werkte Patterson zich met Weston en een paar muzikanten onder wie Steve Hillage op gitaar, zich door rustige nummers als Back Side Of The Moon.

Het was allemaal schitterend, vooral omdat het werkte. Een bomvolle zaal, meer dan vijfduizend mensen stonden ademloos toe te kijken. Als beloning werd het tempo langzaam opgevoerd, culminerend in een spijkerharde technoversie van A Huge Evergrowing etc.

Het was al bijna half vier in de ochtend, de bar was gesloten, maar het feest zou nog tot zes uur door gaan. Aan drugs doe ik niet, aan dansen wel. Dan maar geen bier, danst ook niet lekker met zo'n pint.

Om half zes vond ik het mooi geweest, ik nam de eerste metro naar m'n hotel in Bayswater en genoot nog dagen, nee weken, na.

Zo leuk zou het niet meer worden. Precies een jaar later speelde The Orb er weer, ook een all nighter. Ik ging weer, en werkte inmiddels voor de Volkskrant. Ik herinner me dat ik er een stukje over schreef dat ik besloot met het advies aan de Pinkpop-directie The Orb te boeken als afsluiter.

Zo geschiedde, de jubileum-editie van Pinkpop in 1994 werd door The Orb afgesloten. De organisatie was teleurgesteld: de lichtshow vonden ze niet zo mooi als was beloofd.

Ik was blij, ik was nog altijd fan.

Dat werd langzaam minder, ook live vond ik er steeds minder aan. Dieptepunt was de show een paar jaar geleden in Den Haag, ook midden in de nacht tijdens Todays Art. Lelijke techno. Bah.

Maar voor die eerste twee platen, en de live-plaat heb ik altijd een zwak gehouden.

Dus gisteren toch maar weer naar De Melkweg. Ik had mezelf in de stemming gebracht met The Orb's Adventures... maar vreesde het ergste. Alex had weer een plaat met Thomas Fehlmann gemaakt, begreep ik. Steriele techno leek me het gevolg.

Maar van Fehlmann was in de Oude Zaal (heerlijk!) geen spoor. Paterson had een zwarte reggaezanger meegenomen, een drummer en een iemand wiens werkzaamheden achter de pc me onduidelijk voorkwamen.

Hij begon meteen met versneld A Huge Evergrowing Pain, Towers In Dub, Outlands en ook Perpetual Dawn en een tot vier minuten teruggebracht Blue Room kwamen voorbij. Een soort 'greatest hits' dus. Zeer vermakelijk allemaal. Een echt hengstenbal dat wel, zelfs bij Klaus Schulze waren zondag meer vrouwen, maar The Orb is altijd meer iets voor jongens geweest geloof ik. 'Wat is daar nu leuk aan, live voetbaluitslagen van de radio door de muziek mixen', riep mijn vriendin indertijd. Wij waren het over Elvis Costello, The Smiths en Saint Etiennne roerend eens maar zij haatte de muziek The Orb vanuit de grond van haar hart.

Tja, wat is daar leuk aan? Ik vroeg mezelf ook wel eens af wat ik nu zo leuk vond aan The Orb, maar sinds gisteren weet ik het weer.

Zou het toch wat zijn, die nieuwe plaat?

Volgend artikel in dit blog

10reacties