Midden in de zomer brachten kranten, radio- en televisierubrieken het alarmerende bericht dat zonnebanken te vergelijken zijn met arsenicum en mosterdgas. Het International Agency for Research on Cancer (IARC), onderceel van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO, had na een analyse van de wetenschappelijke literatuur vastgesteld dat zonnebanken kankerverwekkend voor mensen zijn en in dezelfde gevaarscategorie vallen als onder meer asbest en een HIV-infectie.

 Volgens het IARC was aangetoond dat bruiningsapparatuur de kans op een melanoom, de dodelijkste vorm van huidkanker, met 75 procent verhoogt. Jaarlijks komen er 132 duizend nieuwe patiënten bij.

 De branchevereniging van zonnestudio’s (SVZ) verweerde zich begin deze maand met een landelijke advertentiecampagne. Daarin werd benadrukt dat in Nederland voor zonnebanken veilige  normen gelden: ze mogen niet meer uv-straling afgeven dan de zon hartje zomer aan de Middellandse Zee, en dan schakelt het apparaat na een half uur ook nog uit. Maar het kwaad was al geschied: het bezoek aan zonnestudio’s is sinds de onheilstijding met 20 procent teruggelopen.

 Edoch: eind vorige week kwam de Gezondheidsraad met een rapport dat gerust als een rectificatie mag worden beschouwd. Op verzoek van minister Klink van Volksgezondheid keek het adviesorgaan naar de beschikbare kennis over de gevolgen van uv-straling. De Gezondheidsraad blijkt ‘reserves’ te hebben over het wetenschappelijke bewijs waarop het IARC zich baseert.

 Volgens de raad is het niet  zeker dat de zonnebank verantwoordelijk is voor het ontstaan van melanomen bij gebruikers. Het is best denkbaar, schrijft de raad, dat andere factoren de verhoogde incidentie van melanomen daar verklaren. Zo is gebleken dat mensen die graag gebruikmaken van de zonnebank, ook ‘een zongedrag vertonen’ dat een verhoogde kans op melanomen met zich meebrengt. Melanomen komen veel voor in de hogere sociale klassen, bij mensen die geld hebben voor zowel een zonnebankkuur als zonvakanties.

 Bestuurslid Huib van Heest van branchevereniging SVZ zegt dat hij de afgelopen week tevergeefs heeft geprobeerd de media te interesseren voor de genuanceerde boodschap van de Gezondheidsraad. Frustrerend, verzucht hij: ‘Mensen zijn bang geworden voor de zonnebank, maar niet voor de gewone zon. Terwijl die al twintig jaar in de hoogste gevaarscategorie van het IARC staat. Ze gaan wel met hun onbeschermde huid urenlang in de volle zon zitten. Juist dat levert de meeste risico's op. Terwijl één keer in de tien dagen een half uurtje voorbruinen op de zonnebank de huid beschermt.’

 Nederland is op zonnebankgebied het braafste land van Europa, zegt Van Heest: jongeren onder de 18 jaar mogen hier niet onder de zonnebank, en de sterkte van de lampen is twee jaar geleden al gereduceerd. De Europese branchevereniging gaat binnenkort op tournee om andere landen ervan te overtuigen het Nederlandse voorbeeld te volgen.

 Van de Gezondheidsraad hoeft de zonnebank niet in de ban. Het advies dat al in 1986 werd afgegeven, blijft van kracht: ‘zon verstandig en met mate’.  Conclusie: ‘Een onderscheid tussen zonnebaden en zonnebanken is vooralsnog niet gerechtvaardigd.’

Ellen de Visser (in het katern Kennis van 21 november 2009)

Volgend artikel in dit blog

6reacties