De criteria die voor deze rubriek over vijf aan te prijzen boeken gelden, zijn prettig genoeg rijkelijk vaag. Ik maak van de gelegenheid gebruik om niet een top vijf, maar vijf nummers één in zelfverkozen categorieën te presenteren.

Categorie: ABSOLUUT ONMISBAAR 

Auteur: God

Titel: De bijbel

Niet alle teksten die zijn ontstaan onder de uiteenlopende pseudoniemen zijn even leesbaar, maar de beste zijn de moeite van het soms even doorbijten waard. Toppers onder de vele stilistische experimenten zijn Genesis en Prediker, maar er is nog veel meer lekkers te vinden. Qua moraal is de schrijver dubieus en verwarrend tegenstrijdig, rating: lectuur voor boven de twaalf, maar noodzakelijk voor enig inzicht in onze cultuur en ons gevoel. Kleurrijk, verrassend en vaak ontroerend goed bedoeld, werkt het bij vlagen als zalf voor de ziel.

Categorie: EENVOUD

Auteur: Marie Kessels

Titel: De god met de gouden ballen

Ware eenvoud is nooit simpel ongecompliceerd of louter afwezigheid van pretentie. Marie Kessels geeft via het raampje van de kiosk waar de ik-figuur appelflappen verkoopt, zicht op het gehele universum in al zijn majesteitelijke raadselachtigheid. De ordening van maandverband en pakjes sigaretten roepen een betoverende spanning op tussen aristotelische systematisering en religieuze mystiek. Alles geeft licht.

Categorie: DIK EN ALLES GOED

Auteur: J.J. Voskuil

Titel: Bij nader inzien

In maar drie romans met veelal korte zinnen heeft Voskuil meer geschreven dan menig schrijver zal durven wensen. Boeken die soms schijnbaar een aaneenschakeling zijn van banale voorvallen als wandelen in de regen of karnemelk kopen, maar die op het tweede gezicht hun dikte waarmaken in een brede omvang van psychologische, historische, humoristische, emotionele, sociale en existentiële dimensies.

Categorie: ECHTE LITERATUUR

Auteur: Gerard Reve

Titel: Nader tot U

Er zijn zo acht titels die we kunnen noemen als ‘beste’ van Reve, afhankelijk van de stemming, maar Nader tot U is een van de eerste daarvan waarin echte literatuur in Nederland eigenlijk pas ontstaat. De combinatie van humor enerzijds en anderzijds het gepolijste besef van het menselijk bestaan in al zijn gruwelijke uitzichtloosheid, angst, kilte en vruchteloos verlangen naar iets hogers, laten de lezer dankbaar zijn dat hij leeft, want anders had hij dit niet kunnen lezen.

Categorie: LEUK

Auteur: Flann O’Brien

Titel: De derde politieman

Het is niet moeilijk om absurde dingen te schrijven. Het is wel moeilijk om absurde dingen te schrijven die achteraf op een bepaalde manier zinnig blijken, die de ernst van het leven raken en op een over de grenzen van betamelijke meligheid heen sleurende manier lollig zijn.

Ook al gaat de hoofdlijn van het verhaal over betrokkenheid bij een moord, terloops houdt de ik-figuur ons, onder andere via uitvoerige voetnoten over de betreffende secundaire literatuur, op de hoogte van zijn studie van de werken van ene De Selby die zich met bijna alles bezighoudt, zelfs met (citaat): ouderdom, liefde, zonde, dood en dergelijke levensvragen meer. Hij besteedt er weliswaar slechts een regel of zes aan, doch dit is te wijten aan de vernietigende stelling dat ze allemaal ‘onnodig’ zijn. Hoe wonderlijk het ook schijnen mag, deze stelling wordt rechtstreeks afgeleid uit zijn ontdekking dat de aarde geenszins een bol is, maar ‘worstvormig’.

Het Wezen Moet Verschijnen van Meulenhoff is nu verkrijgbaar

www.renevandelft.nl

Volgend artikel in dit blog

9reacties