
Trend voor 2010: Eerlijke voeding en waarschijnlijk nieuwe oneerlijkheden van Oxfam/Novib
Op vijf december nam Oxfam/Novib afscheid van het Nederlandse publiek met een advertentie waarin ze trots terugkijkt op haar actie tegen ‘foute’ chocoladeletters. In de advertentie belooft ze in het voorjaar weer terug te komen. Ik ga er maar van uit dat ze dan actie gaat voeren tegen ‘foute’ paaseitjes.
De actie van Oxfam/Novib is echter zelf zo bedenkelijk dat de term ‘fout’ alleszins van toepassing is. De actie geeft geen eerlijke informatie over wat er aan de hand is in cacao-land. De verduurzaming van de cacao-productie is een al langer lopend internationaal proces, waarin Nederland een belangrijke rol speelt. Ook door de Nederlandse regering wordt het proces ondersteund.
Oxfam/Novib claimt dat dankzij haar actie Lidl, Jamin, HEMA,
V&D,
Albert
Heyn, Kruidvat en Plus voortaan eerlijke
chocolade gaan verkopen. Niets is minder waar. De meeste van deze
retailers zijn al langere tijd betrokken bij het verduurzamen van
de productie van en handel in cacao. De terughoudendheid van deze
ondernemingen heeft vooral te maken met het besef dat het nog
jaren vergt om het hele traject op orde te krijgen. Dit heeft
vooral te maken met het feit dat de cacao-productie overwegend
door
kleine boeren gebeurt. Met de teelt van cacao is nog heel veel mis en dat vergt opleidingen. De neiging tot samenwerken in coöperaties is onder cacaoboeren niet groot en dient ontwikkeld te worden. De verwachting is dat het tot 2020 zal duren voordat er sprake is van een gezonde keten van teelt tot product in de winkel.
Het door Oxfam/Novib ondersteunde keurmerk ‘Max Havelaar’ is maar een kleine speler op de markt en omvat niet meer dan 1% van de verkochte chocolade. Niettemin heeft Oxfam/Novib de traditionele chocoladeletter aangegrepen om uitsluitend haar eigen keurmerk ‘Max Havelaar’ te promoten.
Er zijn echter nog twee andere keurmerken die een veel groter deel van de teelt, handel en chocoladeproductie omvatten. UTZ Certified en Rainforest Alliance zijn internationale keurmerken die wereldwijd streven naar verantwoorde teelt en eerlijke handel in tropische producten, waaronder cacao. Albert Heyn is bijvoorbeeld een van de grote retailers die bij hun inkoop naar UTZ-certificering streeft en daar zelfs in 2002 het initiatief voor heeft genomen. Mars is in antwoord op de agressieve actie van Oxfam/Novib een advertentiecampagne begonnen voor het keurmerk ‘Solidaridad’, een keurmerk dat is aangesloten bij de Rainforest Alliance.
Oxfam/Novib, belooft in haar laatste advertentie om in het voorjaar weer terug te komen. Vermoedelijk met een ‘groene paashaas’ in plaats van een ‘groene sint’. Als ze dan weer uitsluitend het keurmerk van Max Havelaar promoot, weet u dat u voor het lapje wordt gehouden. Het is een agressieve promotie van het eigen keurmerk dat beroep doet op sentimenten. Het grootste deel van de realiteit in cacao-land wordt u onthouden.
Oxfam/Novib onthoudt u ook het feit dat ze absoluut niet kan garanderen dat producten met haar keurmerk ook echt voor 100% ‘eerlijk’ zijn. Ze verzwijgt er ook bij dat op de teeltmethoden van de cacao voor Max Havelaar chocolade uit milieutechnische en ecologische overwegingen nog heel veel valt aan te merken.
Oxfam/Novib gaat niet voor het eerst in de fout bij de wijze waarop ze haar doeleinden nastreeft. Ik neem aan dat haar acties tegen de ‘foute chocoladeletter’ bij veel cacao verwerkende bedrijven heel slecht is gevallen omdat de voorlichting buitengewoon eenzijdig en voor een belangrijk deel onjuist is. Mars is al een campagne begonnen om het veel omvangrijkere keurmerk ‘Solidaridad’ onder de aandacht te brengen. Ook een grote producent als Cote d’Or heeft voor het keurmerk van Rainforest Alliance gekozen. Te verwachten is dat meer bedrijven die cacao verhandelen of chocoladeproducten maken in actie zullen komen tegen de oneerlijke methoden van Oxfam/Novib.
Uit een breed Amerikaans onderzoek voor de voedselindustrie blijkt dat eerlijke voeding in 2010 de belangrijkste trend zal worden bij de productie van voedingsmiddelen. Dat is het verheugende nieuws. Terecht wordt in het artikel gewaarschuwd voor namaak. Het gaat niet om de ‘illusie’ van eerlijkheid, maar om de eerlijkheid zelf. In dat opzicht heeft Oxfam/Novib laakbaar gehandeld door de publieke opinie te manipuleren met onvolledige en onjuiste informatie en daarmee retailers onder druk gezet om voor haar keurmerk te kiezen.
Ruud Zweistra 16-12-2009 12:53
George
Knight 16-12-2009 14:11
Het bevorderen van een wereldsamenleving waarin de sociaal-economische tegenstellingen tussen arm en rijk worden doorbroken, waarin de welvaart van de wereld rechtvaardig is verdeeld en waarin mensen en bevolkingsgroepen elkaars culturen kunnen leren kennen en respecteren en ten behoeve van hun ontwikkeling samenwerken op basis van gemeenschappelijke verantwoordelijkheid en onderlinge solidariteit.
www.cbf.nl/Goededoelen/903/Oxf...
Da's een ruime doelstelling die algemeen en breed geformuleerd allerlei activiteiten als noodhulp, bewustwording, projecten en politieke actie onder een noemer brengt. Oxfam International is een multinational en het Nederlandse Oxfam/Novib is met een begroting van € 193 miljoen (2008) en zo'n kleine 400 medewerkers (2008) een bedrijf met een eigen continuiteit en noodzaak tot bestaan.
www.cbf.nl//Uploaded_files/Jaa...
Naar mijn idee is Oxfam/Novib een kolos die voor de gemiddelde donateur zoveel projecten, activiteiten, samenwerking met talloze partners en subdoelstellingen combineert dat de overzichtelijkheid geschaad wordt. Hoe de geldstromen precies lopen is door de complexiteit en diepte van de organisatie alleen al lastig na te gaan. Een opsplitsing van Oxfam/Novib zou een optie zijn om voor de nodige transparantie te zorgen en de verschillende activiteiten beter te onderscheiden.
www.dagelijksestandaard.nl/200...
Ik vermoed dat Oxfam/Novib met haar tegen de 400 werknemers genoeg denkkracht in huis heeft om het gevaar te zien dat het als kolossaal, weinig transparant en bureaucratisch wordt ervaren. Als neutralisering van die vraag naar het wezen van Oxfam/Novib zie ik de publieksactie van de groene Sint en de chocolade. Het legt -naast de noodzaak om de eigen rol voor de continuering van de overheidssubsidies van € 136 miljoen per jaar te accentueren- een lekker snoepje in de etalage. Zodat donateurs tevreden worden gesteld en niet verder vragen naar het diepere wezen van Oxfam/Novib.
peter louter
16-12-2009 14:29
@George, die doelstelling lijkt verdacht veel op een pleidooi voor een wereldwijde oemma.
Een keurmerk is natuurlijk ook handel. Degene die het keurmerk mogen gebruiken betalen daar iets voor. Oxfam/Novib verdient geld aan het keurmerk en doet met haar actie tegen de 'foute'chocoladeletter aan oneerlijke concurrentie. Ik vermoed dat het nog wel wat staartjes krijgt.
Oxfam/Novib vraagt er tegenwoordig om om nauwkeuriger te worden gevolgd. Eerlijke handel is een nastrevenswaardig doel. De onethische methoden die Oxfam/Novib er echter binnenlands op na houdt doen de vraag rijzen of bij haar het doel de middelen rechtvaardigt.
Ik weet niet of het alleen de schaalgrootte is die haar weinig transparant maken. In zee gaan met figuren als René Daanen lijkt me niet echt handig voor een organisatie die op de sympathie van de nederlandse bevolking rekent.
Wat mij betreft is er alle reden voor Koenders om eens met een vergrootglas door de organisatie en haar aktiviteiten te gaan.
George
Knight 16-12-2009 15:00
Ik vermoed dat we over verschillende keurmerken praten. Ik doelde op het CBF-keurmerk dat een verwaarloosbaar bedrag kost. Het wordt door derden als onmisbaar gezien voor een organisatie die serieus mee wil draaien in de charitatieve sector. Dus, de goede doelen. Op zich verdient Oxfam/Novib niets aan dit CBF-keurmerk.
Ik doe mijn meeste boodschappen bij de natuurwinkel. Daar stikt het van de ECO-keurmerken. Maar het is een oerwoud van keurmerken die commercie en ethiek vermengen. Hoewel ik bereid ben om meer te betalen voor een echt groen produkt, zie ik onderhand door de bomen het bos niet meer en haak af. De bio-dynamische en fairtrade sector helpt het eigen imago om zeep.
Schaalgrootte van een organisatie kan helpen om in de breedheid wat lastig verkoopbare politisering weg te stoppen. In hoeverre Oxfam/Novib zich daaraan bezondigt weet ik niet. Maar het grote budget, het grote aantal medewerkers en de complexiteit maken de vraag naar transparantie actueel.
Mijn kritiek is er een van doel en middelen. Als minister Koenders een specialistische organisatie als Oxfam/Novib inhuurt als onderaannemer zou het in mijn ogen gewenst zijn als deze onderaannemer alleen specialist is op dat bepaalde gebied waarvoor het ingehuurd wordt. En niet een oligopolist dat allerlei activiteiten en disciplines combineert en met collega-aanbieders aan kartelvorming doet in de ontwikkelingssamenwerking en de bewustwordingsindustrie. Daarom mijn voorstel: opknippen.
peter louter
16-12-2009 15:31
Het CBF-keurmerk stelt, dacht ik niet zo erg veel voor. Het zegt weinig over de transparantie en de organisatie zoals je al duidelijk hebt gemaakt. Het gaat bij CBF voor zo ver ik weet vooral over de relatie tussen beheerskosten en de kosten van aktiviteiten. Op zichzelf zegt dat ook niet zo veel. Interessanter zou zijn om een onderscheid te maken tussen de beheerskosten ter plekke en de resultaten die de aktiviteiten genereren.
Je schrijft: Mijn kritiek is er een van doel en middelen. Als minister Koenders een specialistische organisatie als Oxfam/Novib inhuurt als onderaannemer zou het in mijn ogen gewenst zijn als deze onderaannemer alleen specialist is op dat bepaalde gebied waarvoor het ingehuurd wordt. En niet een oligopolist dat allerlei activiteiten en disciplines combineert en met collega-aanbieders aan kartelvorming doet in de ontwikkelingssamenwerking en de bewustwordingsindustrie. Daarom mijn voorstel: opknippen
Daar is denk ik veel voor te zeggen, als het al niet buitengewoon wenselijk is. De publieksbeïnvloedingsaktiviteiten in Nederland hebben een nogal links-radicaal karakter. Dat kan op de lange duur schade betekenen voor de feitelijke ontwikkelingswerkzaamheden.
Ik weet niet of er nog een hechte band met de PvdA bestaat, maar ook daar zullen ze zich moeten gaan beraden.
Bovendien denk ik dat het Nederlandse publiek als donateur (of de overheid als subsidient) niet erg ingenomen zijn met het feit dat hun bijdragen worden gebruikt voor misleidende campagnes.
PeterV 16-12-2009 16:31
www.dagelijksestandaard.nl/200...
Terzijde, het is Damen, dus niet Daamen. Ik zie je die schrijfwijze vaker maken.
George
Knight 16-12-2009 16:53
Het is Danen.
@Peter
Alle kanttekeningen bij Oxfam/Novib zijn ook slecht voor de charitatieve sector als geheel. Esther Jacobs pleit al jaren voor openheid van de sector. Immers een sector waar inmiddels meer dan een miljard euro per jaar omgaat, maar het toezicht en de controle een vrijblijvend karakter vertonen. Donateurs hebben er recht op om eindelijk eens echt te weten wat er met hun geld gebeurt. Het is onbegrijpelijk dat de Nederlandse overheid geen striktere voorwaarden stelt.
Bij de zin en de werking van het CBF-keurmerk zet Jacobs naar mijn idee terechte vraagtekens:
De Nederlandse goede-doelen-wereld heeft zelf een keurmerk in het leven geroepen, het CBF-keur, van het Centraal Bureau Fondsenwerving. De indruk wordt gewekt dat dit keurmerk voor alle goede doelen is, en dat de bestedingen worden gecontroleerd. Dit is een groot misverstand. Van de dertigduizend goede doelen in Nederland voeren vooral de 270 landelijk wervende doelen dat logo. Het keurmerk is niet geschikt voor iedere organisatie. Bovendien is het vrijwillig: organisaties kunnen zichzelf aanmelden en moeten daar dan wel stevig voor betalen. Het is meer een keurmerk waarmee een soort ‘schijnzekerheid’ wordt gecreëerd. De achtergrond van het CBF is dat niet meer dan 25 procent van alle giften door een goed doel aan kosten van fondsenwerving mag worden besteed. Naar de overige 75 procent van de uitgaven, zoals voorlichtingskosten, overheadkosten en projectkosten, wordt niet gekeken. Over de effectiviteit van de bestedingen zegt het keurmerk niets.
www.peopleplanetprofit.be/arti...
peter louter
16-12-2009 17:33
De teksten waar je link naar verwijst, ken ik, zie ook mijn blog over dat onderwerp.
@George, in de hele keurmerkbranche wemelt het natuurlijk van slagers die hun eigen vlees keuren. Je tekst over het CBF-keurmerk klopt met wat ik me daarvan herinnerde, al zie ik dat het niet gaat om beheerkosten zoals ik dacht, maar om de kosten van fondswerving.
Esther Jacobs, kende ik niet, maar haar streven verdient wel steun. Je link geeft duidelijke informatie over haar werk dat me bepaald niet overbodig lijkt.
Ontwikkelingssamenwerking begint op zich al steeds meer vraagtekens op te roepen in verband met het feit dat van duurzame resultaten geen sprake is en de kans dat het zelfs negatief bijdraagt niet kan worden uitgesloten.
Dat het toezicht te beperkt is zal wel te maken hebben met de glansrol die ontwikkelingsorganisaties vroeger speelden. Ze doen goed werk, was het oordeel en dan is er ten onrechte te veel vertrouwen en te weinig kritisch toezicht.
Dat onethisch handelen zoals dat van Oxfam/Novib ook voor andere charitatieve organisaties een negatief effect kan hebben, was nog niet in me opgekomen. Die kans is groot al zijn er dacht geen zo agressief bezig als Oxfam/Novib.
@Francois, je kunt zonder veel gewetensbezwaren genieten van chocolade. De ontwikkelingen met cacao doorlopen een zelfde traject als dat voor koffie het geval is. Een traject dat al een aantal jaren eerder is gestart. 'Oneerlijke' koffie is er in Nederland eigenlijk nauwelijks meer te koop. Met cacao zal dat over een paar jaar ook het geval zijn als de hele keten vanaf teelt tot product duurzaam en eerlijk is. Wat Oxfam/Novib doet is eigenlijk niet meer dan een schijnmanoeuvre die het publiek op het verkeerde been heeft gezet.
Hyperinflatie 16-12-2009
21:05
Haren heet ook wel het Bloemendaal van het Noorden.
Van rijk naar arm willen we gewoon altijd het goedkoopste en schamen ons daar helemaal niet voor.
Juist dit soort lui moet naar een echte chocalaterie winkel, maar vergeet het maar.
De meeste Nederlanders zullen zeggen; ja die zijn slim, die blijven zo rijk, maar vergeten erbij te zeggen dat zo ook de armen, armer worden en blijven.
peter louter
16-12-2009 21:45
De pogingen om een goede keten van teelt naar eindprodukt op te bouwen kent zijn grootste problemen in de landen waar cacaoteelt plaats vindt. Het opbouwen van een goede infrastructuur kost tijd en geld.
Aldi wil dat kennelijk uitsparen en is in dit verband een 'freerider' want over een paar jaar zal de chocolade die ze verkoopt ondanks haar gebrek aan inspanning 'eerlijk' zijn. Net zo als dit voor koffie nu al nagenoeg het geval is.
Of,......
peter
louter 17-12-2009 16:40
Bas
17-12-2009 19:16
peter
louter 18-12-2009 08:17
rikus 19-12-2009 11:45
Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.
Beperkt HTML (<b>vet</b>, <i>cursief</i> en <u>onderstreept</u> toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).

1. Koop je
boeken tweedehands en verkoop je boeken via een
Als
vrijwilliger was (en ben) ik kind aan huis bij tientallen
vluchtelingenfamilies en bij enkele Marokkaanse gezinnen.
Immigranten noem ik ze liever, 'allochtonen' is zo'n vervelend
woord dat naar afkomst verwijst en niet naar toekomst. De meesten
zijn gewoon aardige mensen. Sommige reken ik tot mijn vrienden.Ik
heb veel van ze geleerd en zij van mij. Ik maak me echter zorgen om
hun toekomst. Vandaar dat ik voor harde woorden kies. Ze
zijn niet alleen voor hen bestemd, maar ook voor ons die hier al
generaties wonen en ons eigenaar van dit land voelen. De Islam is
domweg een irritante godsdienst. Dat mag best gezegd worden. De
Koran is niet mijn grootste bron van zorg. Die wordt gevormd door
de gebrekkig ontwikkelde individualiteit van immigranten. Het zijn
veel meer groepsmensen dan wij. Hun vrijheid wordt veel meer beknot
door sociale controle dan door de religie. Bij de meesten is dat
niet meer dan een sausje. Hun groepscultuur verhindert de
integratie méér dan wat ook. Zonder onze hulp komen ze daar nooit
uit. Daarom zijn harde woorden ook nodig om te voorkomen dat
we ons zelf blijven verschuilen achter harde woorden jegens hen.
Het blog is een weerslag van mijn eigen denken en soms verwarring.
Ik zal mezelf absoluut vaak tegenspreken, maar ik denk na! Wellicht
zal ik nooit veel méér puzzellstukjes bij elkaar krijgen dan ik nu
al heb. Maar om de puzzel af te maken, heb ik nog wel wat stukjes
nodig. Drie belangrijke puzzelstukjes heb ik tot nu toe. De
emancipatie van het individu leidt tot minder
groepsafhankelijkheid en rechtstreeks tot integratie. Het tweede
puzzelstukje is 

Bloggen is
een prachtig middel om meningen en zienswijzen onder de aandacht te
brengen. Reacties op een blog kunnen tot zinvolle discussies leiden
die voor alle betrokkenen waardevol is. Discussies zijn gebaat bij
vrijheid van meningsuiting. Ik zie daar in principe geen
andere beperkingen voor dan waarin de wetgeving voorziet.
Discussies op blogs en forums kunnen echter gemakkelijk ontsporen,
niet zelden door 