Eerst even dit. Ik treur niet over mijn levenservaring. Als ik die niet had, was het bijna onmogelijk voor me geweest om onze zoon, met soortgelijke aanleg als ik, op weg te helpen. Het gaat hem al veel beter dan mij vroeger op die leeftijd.

Acht was ik. Een hele dag op stap met Scouting, onbekende kinderen en begeleiders. Goed, misschien kende ik twee kinderen. Meer niet. Ik wist helemaal niet te voor wat er ging gebeuren en ervaarde het allemaal als een hel. Liet ik er thuis iets van doorschemeren, dan moest ik me schamen. Omdat die vrijwilligers zo hun best deden om mij een fijne dag te bezorgen.

Tien jaar was ik. Ik zei nooit iets bij Scouting. Helemaal niets. Dat ging niet goed. Volwassenen vonden het verschrikkelijk als ik een uur naar een nest jonge mezen keek, want dat was geen gezond gedrag. Ik ging naar GGZ. De pedagoge had een oplossing. Ik zou een keer iets tegen een ander meisje moeten zeggen. Ik deed dat braaf, maar van omgaan met elkaar begreep ik nog steeds zo goed als niets. Ik voelde dat haar methode mij niet van mijn enorme sociale angst zou af helpen. Dat er nooit naar me geluisterd zou worden. Ik verdrong die angst, want als ik mijn best niet deed lagen mijn problemen aan mij. Dus ik ontkende dat ik me toch 'anders' voelde, dat ik andere meiden nooit zou aanvoelen.

Zestien was ik. Na jaren waarin in getreiterd werd, was ik van school veranderd. Mijn sociale angst was niet minder geworden. Ook al deden ze op deze school aardig, als ze me voor een feestje vroegen dacht ik dat er een complot tegen me werd gesmeed. Ik piekerde uren en uren op mijn kamer wat ik moest doen om zo goed met mensen om te kunnen gaan als anderen. Ik begreep niet hoe zij dat deden en waarom me dat niet lukte. Niets hielp me verder. De angst dat ik anders in elkaar zou zitten verdrong ik. Bovendien hadden hulpverleners me op het hart gedrukt dat ik volkomen normaal was.

Negentien was ik. Ik was uit de kliniek ontslagen, had enig sociaal gedrag geoefend, en ik was niet meer opstandig. Ik begreep een flinter van sociaal gedrag, maar nog niet echt veel. Deskundigen ontkenden dat ik in aanleg 'anders' was. Mijn 'anders' zijn kwam in afschuwelijke angstdromen naar boven. In een ervan droomde ik dat ik zelf de duivel was die mezelf stikte. Soms droomde ik dat ik zelf een slechte duivel was. Misschien omdat ik mezelf nog steeds erg slecht vond, want in aanleg was ik nog altijd opvliegend. Van een overload aan prikkels wist niemand iets. Ik was 'onverdraagzaam' en vervelend.

Negenentwinig was ik. Als ik eens niet hoefde te zorgen, dertien uur per dag aaneen voor een hyperactieve peuter, werd ik helemaal uitgelaten. Ik had met vriendinnen lachbuien waar ik totaal in bleef. En bleef maar praten. Van maar een glas wijn op een avond. Pas na een paar jaar wist ik dat ik altijd internaliserend was geweest, maar dat het moedergeluk en de inspanning van het opvoeden mijn hyperactieve trekken lieten ontwaken. Maar alleen als onze zoon niet in de buurt was - als onze jongen erbij was liep ik strak in de pas. Steeds meer. Want ik kreeg klachten van alle kanten dat hij te hyperactief was. En ik dacht dat het allemaal zou overgaan als ik maar beter mijn best deed om Roomser dan de paus te zijn - al was ik altijd al een modelmoeder, het moest nog beter. Iedere keer maar weer, want de problemen van onze zoon bleven.

Eigenlijk leek onze zoon gewoon heel erg op mij. Alleen was hij al als kleine jongen externaliserend. Hij kreeg na veel tegenwerking van mijn kant in 2003 de diagnose Asperger.

Voor mij als mens ook een schok. Ik ontdekte dat ik zelf ik toch ook wat Aspergertrekjes heb. Nu laat ik sindsdien elk symptoom los, het is goed zo. Zelfs al raak ik nergens in gesprek met andere vrouwen omdat ik ze totaal niet begrijp.

En sinds ik mijn energie niet meer hoeft te besteden aan het onderdrukken van mijn weten dat ik 'anders' ben, aan het met geweld weg drukken van symptomen, ben ik er in feite veel minder mee bezig. Alleen als ik er over schrijf eigenlijk. Want ik zie met verbazing dat ik, door gewoon mezelf te mogen zijn, veel beter functioneer. Ik denk als iets niet gaat: "Aspergertrekje'  en vergeet het dan direct weer. En voor ik het weet raak ik in gesprek met een vrouw. (Ik heb overigens geen problemen in de relatie met mijn man, of door de aangeleerde sociale vaardigheden, of omdat doorsnee mannen meer op vrouwen als ik lijken dan doorsnee vrouwen).

In de media noemt men dit wel 'profiteren van je stoornis' die er niet zou zijn als je het niet zou weten. Nu moet je je hersenen ook niet laten doorzagen als je niet vastloopt. In vroeger tijden liepen jongeren ook wel eens vast - ik bijvoorbeeld. Ik zie het als schone taak om waar ik kan een helpende hand toe te steken. Niet als hulpverlener, daar heb je weer een aparte opleiding voor nodig, maar door voor te lichten.

Het werkt als met fietsen met een kapotte rem zonder dat je het weet. Je trapt je kapot, je weet niet wat er aan de hand is, je doet harder je best, steeds meer, en besluit je Hb te laten nakijken bij de dokter omdat je altijd zo moe bent.

Tot ineens een handig persoon jou er op wijst dat je rem vast zit en deze niet los komt als je stopt met remmen. Je moet abnormaal hard trappen om maar een beetje vooruit te komen. Je wist het niet, want je had het nog niet door.

Ik weet nu dat boosheid meestal ontstaat door te veel prikkels. Vermijden van deze prikkels scheelt enorm. Als ik me tussen mensen echt niet thuis voel, accepteer ik dat en steek ik er geen energie meer in om dit gevoel te onderdrukken.  Ik spaar momenteel een boel energie uit, omdat ik niet meer doodsbang word van mijn te onderdrukken symptomen. En met die extra energie doe ik erg veel leuke dingen. Mijn sterke kanten maximaal uitbuiten, bijvoorbeeld. In studie en vrijwilligerswerk. Ja, ook in de opvoeding. Onze zoon is nog nooit een raadsel voor me geweest, ik wist automatisch wat er zou werken bij hem. En de deskundigheid van zorgverleners is hier gewoon een aanvulling op, geen correctie. Wat zij ouders in het begin altijd leren is om te snappen wat er in je kind omgaat. Dat hoofdstuk in de ouderbegeleiding kon ik alvast overslaan.

Volgend artikel in dit blog

7reacties