Ombudsman
VKBlog Headerimage

Nieuws laat zich niet dwingen

zaterdag 2 januari 2010 00:06 door ombudsman

Vervelend. In de eerste column van dit nieuwe jaar moet ik al een van mijn goede voornemens breken.


Ik had me bedacht dat ik in 2010 geen aandacht meer zou besteden aan Laura, het meisje dat alleen rond de wereld wil zeilen.

Maar nieuws laat zich niet dwingen door voornemens en na alles wat in december rond de tiener speelde, zijn het vragen van lezers en geluiden op de redactie die me nopen toch over Laura te schrijven.

Dat doe ik in het volle besef dat ik daarmee publiciteit geef aan een onderwerp dat in mijn ogen beter buiten de media had kunnen blijven, maar zoals gezegd, nieuws heeft zijn eigen dynamiek.

 

Want helaas is Laura sinds deze zomer wereldnieuws. Haar vermissing in december werd gemeld op CNN en ook de televisiebeelden van de thuiskomst gingen de wereld rond.

 

Natuurlijk had de krant dit allemaal kunnen weghouden uit de kolommen, maar dat heeft iets potsierlijks. Je verzwijgt dan de werkelijkheid. Ja, natuurlijk had de krant de brief van de grootouders van vaders kant uit de kolommen kunnen houden. Die brief zou dan elders zijn aangeboden. Daarna had de krant er vervolgens alsnog over moeten schrijven, omdat andere media het ook doen en het zo alsnog een nieuwsfeit wordt.

 
Op momenten dat ik heel recht in de leer ben, zeg ik dan: de redactie moet haar eigen afwegingen maken en kan Laura uit de krant houden. Dat is echter niet vol te houden als het meisje verdwijnt, internationaal wordt gezocht en uiteindelijk in de tropen en in alle media opduikt.

 

Toch begrijp ik de brief die een moeder van vier kinderen me stuurde. Ze schreef: ‘Ik zou u willen vragen of er geen mediastilte kan komen over dat arme zeilmeisje, Laura. Zo'n kind heeft toch ook recht op bescherming? (…) Dit kind heeft het al moeilijk genoeg (zoals veel 14-jarigen weliswaar) en niemand is gebaat bij al dit nieuws. Dat roddelbladen over haar berichten, kan waarschijnlijk niemand voorkomen, maar een kwaliteitskrant als de onze kan toch beter?’

 

Ook andere lezers vroegen om terughoudendheid in de berichtgeving. Lezers van de papieren krant in ieder geval. Want de lezers van de website maakten afgelopen weken een andere keus. Volgens de internetredactie stonden in de toptien van meest gelezen berichten op de site van afgelopen week, vijf artikelen over Laura, waarvan drie op de bovenste  drie plaatsen.

 

Dit tekent het dilemma voor de redactie. Ze wil terughoudend zijn en schrijft lang niet alles op wat ze weet, maar tegelijk wil de lezer wel alle nieuws of in ieder geval antwoord op vragen die steeds weer opnieuw opduiken.

Hoe is het mogelijk dat een meisje van 14 kennelijk in haar eentje de halve wereld over kan vliegen? En welke tiener heeft 3500 euro op een rekening staan en kan die zomaar opnemen? De mijne in ieder geval niet.

 

Daar komt bij dat de familie zelf ook de media opzoekt of in ieder geval niet ontloopt. Dat het meisje zich door jeugdzorg niet begrepen voelt en in de kou gezet, weten we alleen omdat de grootouders dat willens en wetens hebben gemeld. Het is bevoogding als de redactie zou besluiten dat die grootouders niet het recht hebben hun mening publiek te maken via de krant.

 

Natuurlijk, je kunt zeggen: het had niet in de Volkskrant gehoeven, maar dit soort zaken heeft een eigen werkelijkheid. Uiteindelijk was het linksom of rechtsom in de kolommen gekomen.

 

De verslaggeefster die zich met Laura bezighoudt, schrijft lang niet alles op wat ze weet, om de persoonlijke levenssfeer van het meisje niet te schaden. Zij vraagt zich elke keer af of ze nieuws wel of niet moet melden.

 

Soms echter is een nieuwsfeit zo schokkend dat het geen zin heeft het niet te melden. De verdwijning van Laura valt helaas in die categorie.

Sinds vader en dochter wereldkundig maakten dat het meisje van plan was als jongste zeilster ooit alleen rond de wereld te gaan varen, is de persoonlijke levenssfeer van Laura opgerekt tot ver buiten haar directe omgeving.

 

Daarmee is vermoedelijk niemand echt gelukkig, maar als de geest eenmaal uit de fles is, is die niet meer terug te stoppen.
Terughoudendheid blijft voor de redactie een eerste vereiste zou ik zeggen, maar een complete mediastilte in krant en op de website is niet meer mogelijk. Daarvoor is al te veel gebeurd.

Laura verdwijnt pas uit het nieuws wanneer ze afziet van haar reis, of zodra de reis achter de rug is. Tot dan zal de redactie elke keer weer zorgvuldig moeten afwegen of een nieuw feit wel of niet moet worden gemeld.

 

 

Thom Meens

Volgend artikel in dit blog

26reacties Volg reacties met RSS   aanbevelen afbevelen Waarschuw de redactie Je moet inloggen om het bericht in een van je groepen onder te brengen Attendeer je vrienden Delen op nujij.nl Delen op ekudos.nl Delen op del.icio.us
Avatar van An van den Burg An van den Burg 02-01-2010 10:29
NIEUWS LAAT ZICH NIET DWINGEN????


Waarom is de Volkskrant dan een rechtse krant geworden?? (die ik heb opgezegd?).
Avatar van flip willemsen flip willemsen 02-01-2010 13:14
1 Op de website worden de stukken over Laura hoog aangeslagen door de lezer. Daar kan je volgens mij niet de conclusie uit trekken dat die lezer een andere mening heeft dan de lezer van de papieren krant die om terughoudendheid vraagt. Het hapt gewoon lekker en zichtbaar weg, zo'n stukje op de site. Wat betreft de papieren krant is het niet zichtbaar en dus niet meetbaar hoeveel lezers ervan 'genoten' hebben.

2 De brief van de grootouders plaatsen met het argument: anders was hij wel in een andere krant geplaatst en had de VK er ook moeten berichten vind ik een slecht argument.
Het is 'verkwanseling' van uitgangspunten, met andere woorden: het scoren gaat voor.

3 Ik vind het reilen en zeilen van Laura totaal oninteressant. Zoals ik al eens eerder schreef: het is een uit de hand gelopen ordinaire scheidingsruzie geworden. pappa heeft 1 kind en mamma heeft 1 kind. En die moeten de droom waarmaken van hun ouders. Laura op zee en het andere kind op het toneel(ik geloof dat de moeder toneelspeelster wilde worden)
Niets nieuws onder de zon.
Avatar van flip willemsen flip willemsen 02-01-2010 13:25
Correctie: bij 2, r 2
'Had de VK er ook moeten berichten...' Moet zijn: Had de VK er ook OVER moeten berichten...'
Avatar van JMV JMV 02-01-2010 16:48
"Kwaliteitskrant". Wat een pretentie! "Zorgvuldig afwegen". Zorgvuldig afwegen hoe te sollen met mensen. Scoren inderdaad. Er niet te dik bovenop. Linksom of rechtsom of laag er onderdoor.
Wat moet een foto van slapende Amerikaanse soldaten boven een stuk over vermoorde Amerikaanse soldaten? Beelden van dode Amerikaanse soldaten mogen niet. Dan maar suggestief. Dan maar soldaten die een tukkie doen. Werkt ook ongeveer. Dat triggert ergens hetzelfde dus dat is mooi meegenomen en er is toch niemand die er over lult.
Als nieuws zich niet laat dwingen doet de VK toch iets wat er verdacht veel op lijkt.
De media verliezen alle krediet als het gaat om geweten.
Avatar van JvW JvW 02-01-2010 16:57
"... maar tegelijk wil de lezer wel alle nieuws of in ieder geval antwoord op vragen die steeds weer opnieuw opduiken.
Hoe is het mogelijk dat een meisje van 14 kennelijk in haar eentje de halve wereld over kan vliegen? En welke tiener heeft 3500 euro op een rekening staan en kan die zomaar opnemen? De mijne in ieder geval niet. "
-Ik heb in elk geval in de Volkskrant geen antwoorden op deze vragen gelezen, of heb ik iets gemist?

"Dat het meisje zich door jeugdzorg niet begrepen voelt en in de kou gezet, weten we alleen omdat de grootouders dat willens en wetens hebben gemeld."
-Gemeld wat Laura gezegd heeft? Een verwende puber die niet begrepen wordt? Weten wij dat zeker? De grootouders hebben -misschien gewoon uit mediageilheid- en zeer zeker alles behalve objectief, een brief geschreven.

De grootouders hebben beschuldigingen geuit aan het adres van de jeugdzorg waar de jeugdzorg zich niet tegen kan verdedigen gewoon omdat zij niet mógen reageren in individuele zaken. Beschuldigingen die bovendien betwijfeld mogen worden omdat de "geciteerde" woorden van de jeugdzorg in alle gevallen dezelfde zijn.

De Volkskrant noemt zichzelf graag een kwaliteitskrant, maar ook Thom Meens geeft nu toe dat kwaliteit niet belangrijk is. "Als wij het niet doen doet een ander het" getuigt niet van kwaliteit, of wel, mijnheer Meens?

En daar betaal je €28,90 per maand voor. Hoe lang nog?
Avatar van Eric Eric 02-01-2010 17:02
@ JMV. Je hebt duidelijk het stuk van Meens niet goed gelezen, en kiest ervoor je eigen mening dat de media niet deugen over zijn observatie heen te walsen.

Waarop baseer je je mening dat de media niet deugen, overigens? Weet je dat of vind je dat? Waarom moet de media een geweten hebben? Wiens geweten dan? Rechts schreeuwt dat het een links geweten heeft en andersom.

Overigens, de ombudsman schrijft voor de VK, maar is niet synoniem met de VK.
Avatar van Robert van Waning Robert van Waning 02-01-2010 19:08
Even testen of ik door mijn verbanning (nu al meer dan een maand) ook niet meer mag reageen op de Ombudsman.
Avatar van Robert van Waning Robert van Waning 02-01-2010 19:35
Hé, dat kan dus wel.

Ik mag dus kennelijk alleen niet reageren op de agitatieve propaganda ('agitprop') van neoconservatieve havikken als Afshin Ellian, Paul Brill, Manfred Gerstenfeld, Yochanan Visser, etc..

Dankzij het actieve censuur- en verbanningsbeleid van VK-moderator Henk Müller hebben zijn beschermelingen vrij spel op de opiniepagina's Volkskrant. Zij worden daar niet gehinderd door tegenspraak en kritiek van mensen die er andere meningen op na houden. Hoezo 'checks and balances?

Dankzij de 'waakhond van onze democratie' is de oppositie effectief uitgeschakeld. De publieke en politieke meningsvorming krijgt op die manier wel een eenzijdig karakter, maar wie mag en kan daar nog iets van zeggen? En waar?
Avatar van JMV JMV 02-01-2010 21:54
Tsja Eric... Zou een leuke poll zijn misschien.

Er wordt gesteld dat: "Tot dan zal de redactie elke keer weer zorgvuldig moeten afwegen of een nieuw feit wel of niet moet worden gemeld."

Hoeveel mensen geloven er nog in dat dat ook werkelijk gebeurt, zorgvuldig afwegen ten gunste van de betrokkenen welteverstaan, als regel, en niet bij wijze van hoge uitzondering omdat de krant zich niet in de eigen schrijvende vingers wil snijden?

JA ik geloof.
NEEN ik geloof niet.
Avatar van Robert van Waning Robert van Waning 02-01-2010 22:12
>Thom Meens: "Nieuws laat zich niet dwingen door voornemens.."

-RvW: Nee, maar het laat zich door de journalistiek wel selecteren, opblazen, exploiteren, uitbuiten, manipuleren en desgewenst zelfs in de doofpot stoppen.

>Thom Meens: " Nieuws heeft zijn eigen dynamiek."

-RvW: Zonder media en journalistiek bleef het bij de dynamiek van gerucht, nieuwtje, dorpspomp en stamtafel.

>Thom Meens: "Natuurlijk had de krant dit allemaal kunnen weghouden uit de kolommen, maar dat heeft iets potsierlijks. Je verzwijgt dan de werkelijkheid."

-RvW: Nee, je kiest gewoon voor een ander (wellicht betekenisvoller) bericht, met het enige riscico dat je daar minder mee scoort en dus minder kranten verkoopt.

>Thom Meens: "Die brief [van de grootouders van Laura D.] zou dan elders zijn aangeboden. Daarna had de krant er vervolgens alsnog over moeten schrijven, omdat andere media het ook doen en het zo alsnog een nieuwsfeit wordt."

-RvW: Precies, dát is de 'dynamiek van het nieuws': De ándere media, de concurrentie dus!

>Thom Meens: "Volgens de internetredactie stonden in de toptien van meest gelezen berichten op de site van afgelopen week."

-RvW: Inderdaad: De Telegraaf-formule. Media werken samen als een kweekreactor die met een kleine input verder zijn eigen brandstof genereert.

>Thom Meens: "Daar komt bij dat de familie zelf ook de media opzoekt of in ieder geval niet ontloopt."

-RvW: Dat werkt alleen als en zolang mensen maar dingen te vertellen hebben die de journalistiek voor haar eigen doeleinden denkt te kunnen gebruiken. Mensen die komen aandragen met 'inconvenient truths', kloppen vaak tevergeefs aan en worden botweg weggestuurd of zelfs verbannen naar de Goelag van de journalistiek: "Oprotten, wegwezen en val ons niet meer lastig met wat wij niet wensen te horen."

>Thom Meens: "dit soort zaken heeft een eigen werkelijkheid. Uiteindelijk was het linksom of rechtsom in de kolommen gekomen."

-RvW: Precies, linksom of rechtsom, daar gaat het om om. Zoiets heet redactioneel beleid. Een krant maken betekent niet per definitie dat men afscheid neemt van fatsoen, zorg, mededogen en medeverantwoordelijkheid.

>Thom Meens: "Soms echter is een nieuwsfeit zo schokkend dat het geen zin heeft het niet te melden. De verdwijning van Laura valt helaas in die categorie."

-RvW: Ik zal hier niet schrijven hoe ik denk over dat 'helaas', want ik bén al verbannen. De Volkskrant schrijft echter niet over alle jonge kinderen die van huis weglopen en/of die 3500 euro op hun bankrekening hebben staan. Deze krant heeft ook nooit gevraagd wie Laura D's 27-voets zeiljacht 'Guppy'heeft betaald.

>Thom Meens: "Als de geest eenmaal uit de fles is, is die niet meer terug te stoppen."

-RvW: Alsof er één VK-redacteur is die dat zou willen zolang deze berichten goed zijn voor de verkoopcijfers.

>Thom Meens: "Sinds vader en dochter wereldkundig maakten dat het meisje van plan was als jongste zeilster ooit alleen rond de wereld te gaan varen, is de persoonlijke levenssfeer van Laura opgerekt tot ver buiten haar directe omgeving."

-RvW: De journalistiek had ook kunnen zeggen: "Laat ons alstublieft weten wanneer u denkt aan te komen ná voltooiing van uw wereldreis", want dát was pas echt nieuws geweest.

Tenslotte: Hoe denkt de Ombudsman over de volledige naamsvermelding van de man die de 'onderbroekterrorist' in het vliegtuig overmeesterde. Dankzij de wakkere en begripvolle media loopt die man nu groot gevaar om vanwege zijn heldendaad te worden vermoord door meelopers van Al-Qaida. 'De eigen dynamiek van het nieuws' zal hem dan zijn leven hebben gekost, maar zodoende wel voor extra hoge oplagecijfers hebben gezorgd. Tel uit je winst..
Avatar van Eric Eric 02-01-2010 22:23
@ JMV: Misschien gebruiken zij een ander soort zorgvuldigheid dan jij, en komen ze tot andere conclusies. Als je die conclusies niet deelt, dan heet dat een meningsverschil. Dat betekent nog niet dat je mag zeggen dat ze onzorgvuldig zijn, hooguit dat jij andere keuzes gemaakt zou hebben.

Ik snap je reactie overigens wel. Ik vind ook dat het soms beter was geweest om een artikel of stuk multimedia niet, of misschien in een aangepaste vorm te plaatsen. Maar dat doe ik op basis van mijn eigen argumenten en kennis, ik ken de hunne niet. Dergelijke dilemma's zijn een eeuwig dilemma in de journalistiek. Ik denk dat dat is wat Meens ook probeert te zeggen.

Enne... mensen geloven wel vaker dingen, maar zijn bijzonder slecht in het onderbouwen van hun ideeen. Ze denken ook alles te weten omdat ze alles op het internet kunnen opzoeken. Er zijn nogal wat onderzoeken gedaan (en die ken ik ook, ik roep niet zomaar wat van horen zeggen!) die uitwijzen dat mensen helemaal niet zo zorgvuldig zijn met hun zoekacties. Ze denken nogal eens dat die informatie waar is die ze zelf geloven. Ze zoeken naar bewijs voor hun eigen gelijk en dat zullen dan ook wel ergens vinden. Recent voorbeeld: als je wilt vinden dat de griepprik vol met gif zit, dan zul je altijd wel een site vinden met mensen die ook kiezen dat te geloven. De VK staat dan voor het lastige dilemma om daar iets over te melden, of dat niet te doen.
Avatar van Eric Eric 02-01-2010 22:40
@RvW. Ik snap geloof ik wel - als het tenminste echt zo is - dat ze je verbannen hebben. Ik denk dat de reden is dat je betoog vol met beschuldigingen zit die je niet hard maakt. Misschien is het best interessant wat je te zeggen hebt, maar als ik zoveel gif moet lezen, zonder dat ik concreet overtuigende ideeen zie waarom het waar kan zijn wat je vindt, dan kom je over als iemand met een hoop frustraties.

Kun je mij, zonder dat ik door een muur van agressieve taal heen hoef te lezen, duidelijk maken waarom je denkt dat de krant enkel gekozen heeft voor het best verkopende nieuws? Ik weet namelijk niet of ik dat aan de hand van de getoonde berichten kan zeggen en ik ben nieuwsgierig hoe jij dat dan weet. Mag ik dan ook vragen of je bij beslissingsrondes over het plaatsen van artikelen aanwezig was?
Avatar van Ron Schoof Ron Schoof 02-01-2010 23:24
Hulde ombudsman!

U geeft duidelijk weer welke dilema's er voor de redactie spelen bij berichtgeving over een minderjarige, een pubermeisje.

Geen twijfel aan dat de volwassenen die haar zouden moeten beschermen zelf uitgebreid de publiciteit zoeken, en natuurlijk moet de krant berichten over het nieuws.

Dan gaat het er niet meer om of een verwende puber koste wat het kost in het GBoR wil komen. Of dat er dollartekens in de ogen van vader en grootouders staan. Hoewel dat wel vragen zijn waarop, nu het eenmaal nieuws is, antwoorden gezocht en gepubliceerd moeten worden.

Deze HAVO-3 scholiere, die naar zeggen superintelligent en vooruit op al haar leeftijdsgenoten is, werd opeens symbool van de Staat die mensen teveel beschermd. Tja, ik zou ook niet weten hoe je als redactie zou kunnen besluiten daar niets over te berichten.

Maar ik ken nog wel een tiental pubers die heldendaden verrichten, die niet in de krant willen, maar beslist de aandacht waard zijn.
Geen namen, zodat de redactie over hen geen discussie hoeft te voeren.
En het gekwijl van reaguurders hen bespaart blijft.

Een helder artikel over de vragen die de redactie zich heeft gesteld.
Daarvoor dank.
Avatar van Dirk Bakker Dirk Bakker 03-01-2010 10:29
Erg vermoeiend stuk om marktwerking uit te leggen en een bullshit verhaal op te hangen om je eigen individuele morele verantwoordelijkheid te ontlopen. Publiceer het gewoon of niet, maar ga niet achteraf zo onschuldig en verheven doen als hier gebeurt. Buitengewoon hypocriet.
Avatar van Robert van Waning Robert van Waning 03-01-2010 13:15
De gewetenloosheid en immoraliteit van de journalistiek had niet beter kunnen worden verwoord dan de ombudsman van de Volkskrant hier heeft gedaan.

De krant schrijft wat andere kranten schrijven, want 'nieuws heeft zijn eigen dynamiek'. Asociaal gedrag heeft óók zijn eigen dynamiek, net als hooliganisme, vandalisme en terrorisme en alle andere menselijke gedragingen waarbij geweten, moraliteit en medemenselijkheid geen rol spelen.


@Eric schreef op 02-01-2010 22:40: "Ik snap geloof ik wel - als het tenminste echt zo is - dat ze je verbannen hebben. Ik denk dat de reden is dat je betoog vol met beschuldigingen zit die je niet hard maakt."

-RvW: Jij bent het dus met de redactie van de Volkskrant eens dat iemand om zijn mening buitengesloten mag worden van het publieke debat, ook al heeft hij niemand bedreigt of persoonlijk beledigd of beschadigd en ook al formuleert hij zijn oprechte meningen nog zo zorgvuldig en correct.

Veel mensen koesteren merkwaardige opvattingen over democratie, rechtsstaat en over fundamentele en universele mensen- en burgerrechten. Zij worden daarin gesterkt door de journalistiek, de zelfbenoemde maar door niemand gecontroleerde waakhond van wat in feite helemaal geen democratie en rechtsstaat blijkt te zijn.

Volgens een rechterlijke beslissing hoeven journalisten niet alles wat zijn schrijven met keiharde bewijzen te staven en zij hoeven hun beschuldigingen zelfs niet aannemelijk te maken mits zij maar begrijpelijk worden gemaakt. Er is geen enkele reden waarom aan uitingen van gewone burgers hogere eisen moeten worden gesteld. Mijn stelregels is: 'Wat Blokker mag, mag een blogger zeker.' Toch blijken gewone mensen in de praktijk over veel minder vrijheid van meningsuiting te kunnen beschikken dan journalisten. In onze zogenaamde vrije democratische rechtsstaat is het niet de overheid die kritische en onwelgevallige uitingen van burgers censureert en verwijdert, maar de journalistiek. Burgers die kritiek uiten op journalisten, redacteuren, columnisten en presentatoren worden dmv verbanning tot zwijgen gebracht en buiten het publieke debat geplaatst. Deze beschuldiging kan ik hard maken.

De conclusie dat Afshin Ellian c.s. aansturen op een militaire aanval op Iran door Israël met morele, politiek, militaire en financiële steun van de VS wordt voldoende gerechtvaardigd door hun artikelen in NRC Handelsblad en Volkskrant en mag dus conform de rechterlijke richtlijn openlijk worden geuit. Bij deze.
Avatar van Eric Eric 03-01-2010 15:12
@ RvW. Ik denk niet dat het zin heeft met je te discussieren als je kiest voor terugmeppen naar alles wat het niet met je eens is. Je zit blijkbaar nogal klem in je eigen woede. Dat lijkt me zonde.

Waar ik het DUS mee eens ben, dat weet je helemaal niet, die conclusie trek je op basis van niets. Waar jij je beschuldigingen vandaan haalt, dat weet ik ook niet. Dat jij je ongenoegen gewoon mag uiten, betekent dat je dat kunt doen en dat je dus die vrijheid hebt.

Overigens, censuur vindt plaats vanuit een overheid. Een krant is geen overheid en heeft in principe het recht om reacties te weren. Een krant heeft ook het recht om zelf te bepalen wat of er wel of niet geplaatst wordt. Als het daar niet mee eens bent, dan ga je maar naar de rechter, of makkelijker, ga naar een andere site. Bij de eerste ben je kansloos, bij de tweede heb je alle gelegenheid.

Wat weet je over wat 'veel' mensen denken. Hoeveel is 'veel'? Wie zijn die mensen? Uit welke statistiek heb je dat nu weer gehaald? Welke vragen zijn aan hen gesteld dat die conclusie getrokken mocht worden? Welk idee van democratie zet jij daar dan tegenover en is dat zoveel beter? Waarom is dat idee van jou dan wel goed?

Eh... jij formuleert je mening zorgvuldig en correct? Laat ik heel zorgvuldig en correct zeggen dat daar wel wat op valt af te dingen. Jij valt aan, je stelt niet ter discussie. Je argumenteert niet, je schoffeert en beschuldigt in het wilde weg. Je drukt mensen in de verdediging. Dat werkt vrees ik niet erg overtuigend.

Nogmaals, dat vind ik jammer. Als het werkelijk zo is dat de VK de democratie ondermijnt, zoals je lijkt te beweren, dan wil ik dat wel eens goed onderbouwd zien. Een of twee links volstaan dan niet, dan heb je een groot onderzoek nodig dat ook nog eens aan kritische peer review onderworpen is geweest. En zelfs dan is het alleen maar een voorlopige bevinding. Als jij zo'n onderzoek kent, dan ben ik heel nieuwsgierig.

Kun je ook nog enige vorm van waardering opbrengen voor het artikel van Meens? Ik denk dat hij ook wel een punt heeft. Bovendien is het geen mening, hij beschrijft een set van overwegingen.
Avatar van JMV JMV 03-01-2010 16:00
Hele geruststelling dat er nog timmerlieden aan het werk zijn als Robert van Waning. Het "meppen" hier is iedere spijker recht op z'n kop. Vakwerk!

Journalistiek definieert en selecteert het nieuws. En 'de' hoogtepunten van het nieuws. Dat is een macht die, zeker gezien de belangen van een krant als onderneming vandaag de dag, ziekelijk corrumpeert.

Als gewetenloosheid en immoraliteit aan de orde zijn is hier en daar nogal sprake van onverschilligheid blijkt maar weer. Als je dat wil (intellectualistische overwegingen?) kan je dergelijke kernwaarden dooddefiniëren tot ze geen enkele inhoud meer lijken te hebben.

Gelukkig legt Van Waning de vinger op iedere zere plek.
Avatar van Eric Eric 03-01-2010 16:11
Ignorance is truth. I rest my case...

E
Avatar van Robert van Waning Robert van Waning 03-01-2010 18:47
@Eric, je schreef op 03-01-2010 15:12: "Ik denk niet dat het zin heeft met je te discussieren als je kiest voor terugmeppen naar alles wat het niet met je eens is. Je zit blijkbaar nogal klem in je eigen woede."

-RvW: Over terugmeppen gesproken.. Ik reageer alleen op wat jij schreef, maar jij wordt persoonlijk.

Ik ben inderdaad boos over mijn onverdiende, willekeurige, onterechte verbanning die niet alleen in moreel opzicht verwerpelijk is maar bovendien in strijd met mijn fundamentele recht op vrije meningsuiting op het openbare forum van mijn keuze.

Jij schreef dat je snapte dat de Volkskrant mensen verbant die kritiek uiten op (bijvoorbeeld) wat een columnist heeft geschreven. Ik mag daar van jou echter niet uit concluderen dat je het er mee eens bent. Wat bedoel je dan wel? Wees alsjeblieft eens wat duidelijker en concreter. Je hebt het steeds over 'een betoog' en over 'beschuldigingen, maar je zegt niet wélk betoog en wélke beschuldigingen je bedoelt. Dat leidt alleen maar tot misverstanden.

De krant heeft volgens jou het recht om naar eigen believen kritische reacties te weren, dus ook als daarin geen enkele regel van wet, fatsoen of spelregels wordt geschonden. Ik noem dat willekeur en een verwerpelijke beperking van iemands fundamentele recht op vrije meningsuiting op een openbaar forum voor publieke debat.

De journalistiek mag en kan kritiek hebben op alles en iedereen, maar mensen die gegronde en beredeneerde kritiek hebben op journalistieke uitingen wordt de mond gesnoerd door de 'waakhond van onze democratie'. Als jij het daarmee eens bent, dan wens ik je verder veel succes in het publieke debat.

VK-Ombudsman Thom Meens schrijft "Op momenten dat ik heel recht in de leer ben, zeg ik dan: de redactie moet haar eigen afwegingen maken en kan Laura uit de krant houden. Dat is echter niet vol te houden als het meisje verdwijnt, internationaal wordt gezocht en uiteindelijk in de tropen en in alle media opduikt."

Vind jij dat een principieel en moreel verantwoord standpunt? Thom Meens zelf vindt dat kennelijk niet, maar toch verdedigt hij de (hoofd)redactionele beslissing om naam en de foto van het 15-jarige pubermeisje wéér voluit en herhaaldelijk te publiceren. Laat ik dan maar eens duidelijk zijn: Ik vind dat immoreel en verwerpelijk, want er wordt geen enkele rekening gehouden met de belangen van het jonge meisje.

VK-Ombudsman Thom Meens schrijft: "Sinds vader en dochter wereldkundig maakten dat het meisje van plan was als jongste zeilster ooit alleen rond de wereld te gaan varen, is de persoonlijke levenssfeer van Laura opgerekt tot ver buiten haar directe omgeving."

Dit is hypocrisie ten top. Dat 'wereldkundig maken' geschiedde namelijk niet door de vader van Laura D. maar door de pers! Als ik in een reactie of in een persbericht iets schrijf waar de pers geen brood in ziet, dan wordt in het beste geval mijn verhaal botweg genegeerd, maar ik loop zelfs de kans dat ik door verbanning word kaltgestellt, monddood gemaakt en uitgeschakeld.

Zo zijn de journalistieke manieren.
Avatar van Ron Schoof Ron Schoof 04-01-2010 02:08
@ Eric
Helemaal met je eens

@ Robert
Ga rustig zitten, zucht eens diep en herlees wat je in deze lijn hebt opgeschreven.
Neen. Je recht op vrije meningsuiting betekent niet dat je in ieder forum waar je te gast bent maar mag spuien wat je wilt. Als je vervelend bent, maakt niet uit of dat is naar andere gasten of naar de redactie, dan verspeel je gewoon je toegang.

Je recht op vrije meningsuiting betekent dat je op je eigen website mag zeggen wat je wilt, mits binnen de wet en regelgeving (ook al niet vrijblijvend dus), niet dat je als gast elders alles mag zeggen wat jij wilt.
Op het VK-forum ben je te gast. Simpel. Dus –geheel conform de regels- mag de VK-webredactie of moderator besluiten dat je niet langer welkom bent. Dat gaat niet van de ene op de andere dag, maar alleen al uit je bijdragen in deze lijn snap ik wel dat je geband bent.

Het forum voor ongenuanceerd gal spuwen is niet het VK-Blog. Daar hoef je het niet mee eens te zijn, er wordt slechts verwacht dat je je aan de regels binnen dit forum houdt.

Als je dat niet kan, dan ligt de oplossing voor de hand: begin je eigen website en forum.
Avatar van Suus Suus 04-01-2010 08:34
Het verhaal van Laura is een typisch "man bijt hond" verhaal. En daar is interesse voor, ook vanuit de VK lezer. Het staat je vrij je abonnement op te zeggen of simpelweg het artikel over te slaan. Want waar journalisten keuzes maken in wat zij op welke wijze publiceren, kan een individu kiezen wat hij of zij tot zich neemt.

Het jezelf uiten op een blog getuigt overigens ook van mediageilheid/behoefte aan publiceren. Niks mis mee, het is mooi dat dat kan; maar het blijven meningen. DE waarheid bestaat immers niet.
Avatar van Robert van Waning Robert van Waning 04-01-2010 11:07
@Ron Schoof,

Volgens jou mogen vervelende mensen worden geweerd van een forum waarop zij te gast zijn. Wat is volgens jou 'vervelend' en wat versta jij onder 'gast'? En aan welke regels heb ik mij niet gehouden en waar, wanneer en hoe heb ik 'ongenuanceerd mijn gal gespuwd'?

Gelden er ook nog regels mbt verwijdering en verbanning waar de redactie zich aan moet houden, of mag zij gewoon haar willekeurige gang gaan en dus ook mensen uitschakelen alleen omdat zij kritische opmerkingen maken, ongemakkelijke vragen stellen, onwelkome waarheden verkondigen of domweg een andere mening hebben dan (bijvoorbeeld) een columnist? Kenmerk van democratie is dat de oppositie niet mag worden uitgeschakeld. Waarom mag de journalistiek, zelfbenoemde 'waakhond van de democratie', dat dan wel? Zoiets gebeurt toch alleen door dictatoriale regimes van totalitaire staten?

Waartoe dienen volgens jou dan eigenlijk die reactie- en discussieruimtes onder opinie-stukken- over politieke en maatschappelijke kwesties van algemeen belang? Mogen daarin instemmende en lovende reacties worden geschreven en uitsluitend meningen worden geuit die de redactie bevallen? Jij beschouwt dit forum dus louter als applausmachine voor de redactie en de door haar geselecteerde opiniemakers?

Volgens jou blijft ieders vrijheid van meningsuiting beperkt tot zijn eigen notitieblokje op het internet. Daarbuiten zijn burgers eigenlijk overal te gast en moeten zij zich conformeren aan de opvattingen van de gastvrouwen en -heren van het medium, ook als dat een publieke omroep is of een krant waaraan hij/zij als abonnee meebetaalt.

Dit betekent dat alleen journalisten en opiniemakers vrij, onbeperkt en ook onweersproken hun opvattingen en meningen mogen spuien. Dit is inderdaad de huidige situatie, maar die is bepaald niet democratisch. Heb je trouwens wel eens nagedacht over de werkelijke betekenis van het woord medium? Dat betekent níet 'spreekbuis' of 'propagandamachine'.

Misschien laat nieuws zich inderdaad niet dwingen, maar het laat zich wel degelijk selecteren, manipuleren (verdraaien, opblazen of juist verdoezelen) en dus sturen. Dit sturen gebeurt altijd met het oog op bepaalde belangen en bedoelingen. Onder de dekmantel van de zogenaamde journalistieke ongebondenheid, onafhankelijkheid, onpartijdigheid en betrouwbaarheid blijven de ware bedoelingen van veel 'journalistieke' uitingen zorgvuldig verborgen.

Omdat de journalistiek zich met succes heeft weten te onttrekken aan de checks and balances die een democratie transparant, evenwichtig, rechtvaardig en eerlijk moeten houden, is de pers dus niet onderhevig aan enige vorm van controle, zelfs niet door de burgers.

Deze situatie heeft merkbaar geleid tot een scheefgroei in onze democratische verhoudingen, en dus tot een wanverhouding tussen de pers en de burgers, met als resultaat dat de journalistiek gaandeweg de meeste invloed heeft op de publieke meningsvorming en zelfs op de politieke besluitvorming. Bij gebrek aan controle, kritiek en tegenwicht is dit een in democratisch en maatschappelijk opzicht onwenselijke situatie die alleen maar steeds zorgwekkender wordt.

Birgit Donker, hoofdredacteur van NRC Handelsblad, schreef op 3 oktober jl in haar column 'De lezer schrijft over de taak van de krant':

"De lezer heeft gelijk: het controleren van de macht' is geen taak die ons is toebeeeld. Het is wel zo gegroeid. Ons vak komt immers voort uit de Verlichting en hangt samen met de scheiding van kerk en staat, de emancipatie van de burger en het publiek debat. "Een vrije pers engageert zich als het ware van nature mee de idee van de vrije samenleving van goed geďnformeerde, mondige burgers." aldus journalist Hendrik Jan Schoo in 2006 [..]

Als de journalistiek de macht controleert, wie controleert dan de controleurs? Dat doen we vooralsnog zelf, naar beste vermogen, door transparant te zijn en door verantwoording af te leggen. Aan onszelf en aan de lezers. Die controleren ons pas echt, elke keer opnieuw, als zij de krant openslaan. Of overslaan."


De NRC-hoofdredacteur schreef heel opvallend níet dat de burger de journalistiek controleert door middel van kritische vragen en opmerkingen in de reactierubrieken op haar eigen website, want daar zijn alle journalisten beducht voor.

Die democratische controle van de journalistiek vindt inderdaad nog steeds niet plaats zolang iedere anonieme redacteur botweg alle reacties kan en mag verwijderen die hem niet aanstaan en desgewenst dissidente lezers kan verbannen naar de journalistieke versie van de Goelag, Abu Graib en Guantanamo Bay!

Op de voorpagina van de Volkskrant van vandaag (4 januari, lees jij die krant eigenlijk wel?) staat een interview met bankier Kilian Wawoe die de ABN Amro Bank verlaat uit onvrede met de alsmaar voortdurende bonuscultuur aldaar en bij andere banken. Hij zegt o.a.:

"Mensen zijn nu eenmaal niet gemaakt voor zelfkritiek, bankiers ook niet. Verandering is daarom nodig van buitenaf."

Journalisten zijn ook maar gewone mensen. Ook zij zijn dus niet gemaakt voor zelfkritiek. Nog ernstiger is echter het feit dat journalisten door hun geprivilegieerde positie en door het gebrek aan democratische controle dmv weerwerk, tegenspraak en kritiek nog slechter dan gewone mensen tegen kritiek bestand zijn. Zij hebben legendarisch lange tenen, en iedere politicus, bestuurder of burger die daarop trapt, zal dat zwaar moeten bezuren.

Gekoppeld aan haar 'recht' (althans hun mogelijkheid) om hun critici uit te schakelen, heeft de journalistiek (en iedereen die de media voor de kar van zijn/haar eigen schimmige belangen weet te spannen) een griezelig grote macht en invloed in onze maatschappij verkregen.

De journalistiek blijkt echter voor veel burgers de 'sterke man' te zijn waar zij in hun hart naar verlangen. Zo krijgen zij de journalistiek die zij verdienen.
Avatar van Robert van Waning Robert van Waning 04-01-2010 16:58
(In ballingschap, maar gelukkig voorlopig nog gedoogd op dit forum van de Ombudsman van de Volkskrant.)

Moeten wij ons als de vrije, geëmancipeerde, goed-geďnformeerde en mondige burgers waar de hoofdredacteur van NRC Handelsblad over schreef (zie hierboven) inderdaad niet alleen het nieuws maar zelfs onze opvattingen en meningen laten voorschrijven door de media?

Moeten wij ons hier inderdaad beleefd en liefst onderdanig en met de hoed tegenover journalisten en opiniemakers opstellen en mogen wij hier dus alleen dingen schrijven die de redactie bevallen? Ik dacht het niet.

Laat de revolutie kraaien. Het gaat immers om behoud van onze moeizaam bevochten rechten, waaronder de vrijheid van meningsuiting. Laat de revolutie kraaien en laat zien dat de democratie zich niet laat ringeloren door de pers. Pak de macht en je eigen rechten terug van de media.
Avatar van Robert van Waning Robert van Waning 04-01-2010 22:30
Correctie:

"Moeten wij ons hier inderdaad beleefd en liefst onderdanig en met de hoed in de hand tegenover journalisten en opiniemakers opstellen en mogen wij hier dus alleen dingen schrijven die de redactie bevallen? Ik dacht het niet."
Avatar van peter de kort peter de kort 05-01-2010 12:07
Robert:. Zoals altijd heb je weer gelijk.

Ga een goed boek schrijven over hoe de pers met persvrijheid en alles wat er mee samenhangt, omgaat en stuur de eigenaar van de Volkskrant een mailtje. Oeps, dat heeft weinig zin. Die zegt geen inhoudelijke invloed enz te willen uitoefenen.

Thom. Sinds de Volkskrant een rechtse populistische krant is geworden, ben ik abonnee geworden van een andere krant. Wat mij opvalt is dat daar veel kritischer en veel vaker in de papieren versie stukjes worden gepubliceerd van lezers die het niet eens zijn met wat hun journalisten, opinieschrijvers en columnisten te melden hebben.
Is het daarom een goed idee een onafhankelijke journalist of kritische burger zoals bijv R van W. de reacties te selecteren op originaliteit en inhoudelijkheid enz. Zo hebben veel lezers het idee dat ze worden gehoord of steken ze er zelfs wat van op. Zou het ook beter zijn meteen de ombudsmannen/vrouwen te laten rouleren? (niks persoonlijks)


Over die Laura. Op beide journaals. radio enz was een dag eerder er uitgebreid en nietszeggend over bericht. Het moet juist een reden zijn om er niets meer over te schrijven. Vooral als er intussen geen extra nieuws te melden is. Of denkt u dat er een persoon is in Nederland die iets heeft opgestoken van uw berichtgeving over L.. Veel lezers denken hooguit dat de Volkskrant achter de feiten loopt en de krant nu helemaal volledig de weg kwijt is geraakt.
Avatar van Robert van Waning Robert van Waning 05-01-2010 16:25
@Peter de Kort,

Veel dank voor je bemoedigende woorden. Die kon ik wel gebruiken, want ik heb het moeilijk met mijn verbanning die ik ervaar al een groot onrecht.

Lezers in Angelsaksische landen schrijven inderdaad brieven aan de 'Dear Editor' die bij de Volkskrant de selectie niet zouden passeren en die onmiddellijk zouden worden verwijderd uit de reactieruimtes op de website. (Mijn verbanning heb ik te danken aan de woorden 'knap hč?' in mijn reactie op een column van Paul Brill.)

Er komt maar geen duidelijk antwoord op de principiële vraag of die reactie- en discussieruimtes behoren tot het 'journalistieke product' van de redactie of dat zij juist een openbaar platform zijn voor publiek debat waarop burgers in alle vrijheid hun oprechte meningen kunnen uiten over politieke en maatschappelijke kwesties van algemeen belang. In het tweede geval is voor de redactie en haar moderator slechtgs een taak weggelegd als een soort concierge c.q. politieagent die er alleen voor moet zorgen dat die openbare ruimte niet wordt vernield en vervuild, dat mensen er niet worden bedreigd of in hun menselijke waardigheid worden aangetast.

Als burgers hun meningen niet mogen uiten in de reactie- en discussieruimtes op de internetsites van de landelijke (al of niet publieke) media, waar vindt dat veelgeroemde (en uit democratisch oogpunt belangrijke) 'publieke debat' dan wél plaats? Op Geenstijl.nl? Ik ben daar nog nooit geweest, geloof ik, en ik ben het ook nog steeds niet van plan.

Mij dunkt dat de redactie en de door haar geselecteerde opiniemakers genoeg gelegenheid hebben om hún visies te geven. Ergens moet toch een gelijkwaardige plek zijn waar burgers daaraan het broodnodige weerwerk kunnen leveren in de vorm van kritische commentareren en vragen.

Het is in ieder geval duidelijk dat de lezers weinig te zeggen hebben over het nieuws, laat staan over de 'dynamiek' daarvan. Dat is nog steeds het monopolie van de journalistiek. Zolang als dat nog duurt, althans.

Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.

Beperkt HTML (<b>vet</b>, <i>cursief</i> en <u>onderstreept</u> toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).

  •  
Profielfoto ombudsman

ombudsman

Woonplaats: den haag
  • Niet verplicht
  • Je boodschap moet minstens 5 en hoogstens 1500 tekens bevatten
  •  

Links

Laatste reacties

persona

Goud gemist en de dvd (soms) ook
Harm: - Kijk nou, ik mis meer dan de helft van de …

persona

Wouter Bos, de verliezer als winnaar
Harm: - Kijk eens aan, we hebben hier een Filip en een …

persona

Wouter Bos, de verliezer als winnaar
Harm: - Overigens geeft "niet de echte Thom Meens" hier natuurlijk een …

persona

Wouter Bos, de verliezer als winnaar
Filip S.: Allemachtig, het is jammer meneer Meens, maar ik word zo …

persona

Wouter Bos, de verliezer als winnaar
Harm: - Nee Flipje, het is helemaal niet zo moeilijk om het …

Statistieken

TelMiep
  •