
Ingesloten...
In dit tweede deel van deze serie wil ik een voorbeeld geven van niet verwijtbaar gedrag van cliënten die voor een hulpverlener zeer bedreigend (kunnen) zijn. Het zijn ervaringen die ik tegenkwam tijdens mijn stage als leidinggevende bij de gezinsverzorging in de gemeente Brummen. (1983-1984)
Naast het leidinggeven aan een groep gezinsverzorgenden, ouderenverzorgende en alfahulpen bestond mijn taak uit het bieden van psychosociale begeleiding aan cliënten die dat nodig hadden. Ook hiervoor ging je op huisbezoek. Onder deze mijn cliënten bevonden zich ook vader Job met een 21 jarige laagbegaafde en autistische zoon Arjen. Job zat in de WAO en kreeg drie keer twee uur huishoudelijke ondersteuning. Job was in een sociaal isolement geraakt omdat zoonlief het niet kon verdragen wanneer hij het idee had dat aan vader meer aandacht besteed werd dan aan hem. Arjen uitte zijn onmin in overdreven claimend gedrag in de richting van zijn vader terwijl hij zich tegen de bezoeker vaak agressief gedroeg. De opdracht was om te kijken of middels gesprekken het sociaal isolement van Job enigszins doorbroken kon worden.
Mijn allereerste doel was om voldoende vertrouwen bij Arjen te kweken zodat het mogelijk werd om ook met vader Job te spreken zonder dat Arjen dit als een bedreiging ervoer. Arjen had één grote hobby en dat was met ministeck portretten maken. Hij was daar erg goed in. De zolder die speciaal voor hem was ingericht hing vol met zijn kunstwerken. Favoriet waren de leden van ABBA, Agnetha, Björn, Benny & Anni-Frid waren in al hun outfits te bewonderen. In het eerste gesprek dat ik bij hen thuis raakte hij daar niet over uitgesproken.
Als ik ook maar even de neiging vertoonde om het onderwerp en daarmee ook de aandacht naar zijn vader te verplaatsen, sloeg hij met zijn vuist op tafel en eiste dat ik of zijn vader hem lieten uitspreken. I
k bedacht een andere strategie en probeerde een deal met hem te maken. Wanneer hij mij een kwartiertje met zijn vader zou laten spreken zou ik drie van zijn mooiste portretten bekijken. Na wat wikken en wegen ging hij hiermee akkoord en verdween hij naar zolder om drie van zijn creaties uit te zoeken. Een half uur heb ik met Job kunnen praten. Drie gesprekken werkte deze tactiek. En toen moest ik met iets nieuws komen.
De oplossing bood Arjen mij zelf aan, door te vragen of hij mij mocht portretteren in ministeck. Ik stemde daarin toe mits hij mij dezelfde tijd gunde met zijn vader. Dat mocht en zo gebeurde het dat ik twee keer per week op huisbezoek ging bij Job en Arjen. Het werd een vruchtbare relatie. Job kreeg weer bezoek, Arjen portretteerde mij drie maal en had het druk met het maken van portretten van de andere bezoekers van zijn vader. Drie maanden later zat mijn stage erop en moest ik Arjen en Job verlaten. Job begreep dit wel, maar voor Arjen zou dit als een schok komen en daarom stelde hij voor dat hij Arjen zou voorbereiden voordat ik hem het nieuws zou brengen dat ik niet meer zou terug komen.
De dag van het aankondigen van het afscheid kwam. Ik ging zoals altijd met Arjen naar zolder. Arjen was wat stiller en norser dan normaal. Hij reageerde niet op mijn grapjes en kwam gespannen over. Ik ging op mijn vaste plekje zitten, maar arjen liep niet naar zijn werkplek. In plaats daarvan sloot hij het luik en ging er, met zijn negentig kilo, bovenop zitten.
“Jij mag niet weg”, waren de enige woorden die hij uitbracht. Een half uur lang heb ik mij in allerlei bochten gewrongen om hem te overtuigen van het onmogelijke, maar Arjen was niet te vermurwen. Toen kwam, zoals ik had afgesproken, Job kijken. Het kostte hem een kwartier om Arjen te bewegen het luik te openen en mij te laten gaan. Dit alleen op de voorwaarde dat ik, zoals ik hem eerder aangeboden had, één keer per maand een bezoekje zou brengen.
eerder verscheen:
Marius van
Artaaa 22-01-2010 13:20
onderhandelen over sociaal-emotionele behoeften
is sowieso het lastigst van alle deals die we
moeten maken, omdat tijd en aandacht altijd als
een schaarste ervaren wordt.
ik heb met mijn vroegere buren daar vreemde taferelen
mee meegemaakt. Als ik op bezoek kwam dan
praten ze tegelijk tegen mij, zonder zelf te merken
dat dat niet echt tot een gesprek kan leiden. Na iedere
toezegging ieder voor zijn beurt te praten, verliep
het weer tweestemmig. Ze waren vast gewend
nooit naar elkaar te luisteren.
Ina
Dijstelberge 22-01-2010
13:23
Om je even op het juiste pad te zetten wat betreft deze en vorige bijdrage: Het is een serie in het kader van van mijn persoonlijke leven.
Vergelijkbaar met de series een inkijkje in mijn leven en werken in de huiskamer voor straatprostituees.
Ina
Dijstelberge 22-01-2010
13:28
Ik ga aan het eind van deze serie in op de relatie met geweld en agressie.
Aad Verbaast
22-01-2010 13:45
Mooie illustratie overigens dat je met creatieve oplossingen je zoveel mogelijk inlevend in de denkwereld van een ander veel kunt bereiken uit potentieel uitzichtsloze situaties.
Alhoewel je je wrs niet op je gemak hebt gevoeld daar op die afgesloten zolder..
P.S.: eerste zin: "niet verwijdbaar" is wat anders dan "niet verwijtbaar".. ;-)
Ina
Dijstelberge 22-01-2010
13:59
Ruud Zweistra 22-01-2010 14:10
...Om je even op het juiste pad te zetten wat betreft deze en vorige bijdrage: Het is een serie in het kader van van mijn persoonlijke leven.
Reactie:
Net zoals gesteld werd dat de vorige serie over de pluriformiteit ging, maar in feite multiculturele propaganda werd?
BTW:
Hoe zou het nu komen dat mensen hun vertrouwen verliezen in politiek en middensector in het algemeen?
"Kijk eens wat een leuke lieve waardevolle buren je van ons krijgt..." Die je dan vervolgens wegpesten.
Boeiend beschreven Ina.
Hartelijke groet, Coby
Marius
van Artaaa 22-01-2010 17:31
landheha 22-01-2010 19:19
Sorry, maar van zo'n formulering krijg ik acute buikkramp.
Het niet-effectieve, de kansloosheid ervan druipt er toch van af. Maar goed, je was stagiaire, die krijgen wel vaker bezigheidstherapie. Kon je toen nog niet weten.
P.H.M. van de Kletersteeg 22-01-2010 21:57
Maar ik ben blij dat Reve er ook over heeft geschreven.Hij heeft eens uitgerekend, dat een maatschappelijkwerker gemiddeld 45 minuten per dag met een klant praat.
Het is in de welzijnssector vooral het motto; veel wazig lullen, geen moraal, en zakken vullen.
Helaas maar waar.
Daar waar eenvoudige hulpverlening nodig is; bejaardentehuizen en thuishulp-wordt bezuinigd als de pest.Maar psychotherapietjes als een scheet dwars zit mogen geld kosten.
Als er maar 10 A4tjes voor worden volgeboerd met onzin
Ruud Zweistra 22-01-2010 23:15
Nog iets inhoudelijks te melden Ruud?
Reactie:
Nog iets inhoudelijks te melden, Ina, naast "blanken deugen niet" en je balletje balletje?
helena 23-01-2010 00:12
Vraag me evenwel af hoe het nadat jij vertrokken bent met Job en Arjen is gegaan. Had je het idee dat ze het samen wel zo konden redden? Lees wel dat je een keer per maand nog langs zou komen, goed dat je dat hebt gedaan!
Is er iemand anders voor jouw plaats naar hen toegegaan?
Uiterst actueel en moeilijk thema: platspuiten, vastbinden enz. wat nu alles veel wordt gedaan.
Ina
Dijstelberge 24-01-2010
20:39
@ Coby : Een goede intake en rapportage van de verzorgende geeft altijd voldoende aanknopingspunten om je hulpverlening te starten.
@ vandyke : Ik heb de computer weer aan de gang dus ik kan weer publiceren.
@ Marius : Een van de redenen dat ik uit het welzijnswerk ben gestapt is de grote frustraties mbt hetgeen jij aanhaalt.
@ PHM : Ik vind het schandalig hoe juist die primaire zorg steeds verder na de achtergrond verdwijnt, daarbij komt dat vele die van de opleiding afkomen geen idee hebben van de harde praktijk.
@ Landheha : Ach, zo heeft ieder vakgebied zijn jargon. Kansloos...nee niet echt. Daar waar ik een opening heb gemaakt heeft degene die de cliënt overnam hier op kunnen voortbouwen. Zie mijn reactie aan Helena voor de uitkomst.
@ Ruud : Niet dus.
@ Helena : Eigenlijk was het heel onprofessioneel om dat voorstel te doen. Maar ik ben nog vier keer op bezoek geweest. Voor Arjen werd een opvang van drie dagen per week gevonden. Daardoor kon Job ook weer de deur uit.
@ Maria : Waar jij over spreekt is tweede lijn. Daar heb ik zelf weinig ervaring mee. Platspuiten en isoleren is door de tijd heen een veel gebruikt middel geweest, nu komt het meer en meer in de publiciteit.
knutselsmurf
25-01-2010 16:43
In plaats van zijn 90 kilo gebruikt hij zijn 140 of in die buurt IQ punten.
Ik zie liever Ruud in het laboratorium en Ina in het gemeentehuis dan andersom.
landheha 27-01-2010 20:56
"Voor Arjen werd een opvang van drie dagen per week gevonden."
De enige oplossing om die vent uit de wurggreep te krijgen.
jargon of niet, dat heeft dus helemaal niets met 'gesprekken' te maken.
qed
Ina
Dijstelberge 27-01-2010
21:05
Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.
Beperkt HTML (<b>vet</b>, <i>cursief</i> en <u>onderstreept</u> toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).





INITIATIEF VAN

Puinruimen in probleemgezin
Door Sjors van Beek • 15.01.10 • 0 reacties
Amsterdam kent sinds kort gezinsmanagers. Ze coördineren de hulpverlening rond ‘overlastgevende multiprobleemgezinnen’. Binnenlands Bestuur liep twee weken mee met Indra Lodiers, gezinsmanager voor de families Benabdellah, Idrissi en Alaoui.
‘Hardnekkige gezinnen’, zo noemen de hulpverleners hen: recalcitrante familieverbanden die jaar in jaar uit veel problemen hebben én veroorzaken. Overlast, criminaliteit, schulden, spijbelgedrag, agressie, in alle mogelijke combinaties en gradaties. Vaak ook nog gezondheidsproblemen en beperkte verstandelijke vermogens. Plus onwil of onvermogen om het wangedrag aan te passen. En meestal een fikse aversie tegen bemoeienis van buiten.
...
Familie Benabdellah
Vader, moeder, de zonen Driss (19) en Moustafa (17) en de dochters Zohra (14) en Samira (10) wonen nog thuis in Amsterdam- West. Dochter Naima (22) woont elders. Ouders werken niet en hebben vele tienduizenden euro’s schuld. Vader heeft psychiatrische problemen. Driss is veroordeeld voor diefstal, oplichting en mishandeling. Hij leidt aan psychische problemen en koestert volgens hulpverleners ‘een diepe wrok tegen de Nederlandse samenleving’. Driss is een van de leiders van de Chasségroep, een beruchte groep jongeren in Amsterdam- West. Ook Moustafa heeft een strafblad, hij spijbelt, en maakt deel uit van zo’n overlastgevende groep.
Familie Alaoui
Vader, moeder, twee zonen van 18 en 7 en een dochter van 16. Ze zijn gedwongen verhuisd naar Amsterdam-Noord toen ruzie met andere familieleden elders in de stad volledig uit de hand liep. In het gezin spelen psychiatrische en financiële problemen, zwaarlijvigheid en huiselijk geweld. De oudste twee kinderen zijn beiden ooit gepakt voor diefstal, de zoon ook nog voor mishandeling. Deze zoon zat in een groep overlastgevende jongeren, maar heeft zich daar ogenschijnlijk van losgemaakt.
Familie Idrissi
Vader staat ingeschreven in Amsterdam-Zuid, moeder in Slotervaart. Ze hebben vijf zonen en vier dochters, de oudste is 25, de jongste 7. Formeel zijn de ouders gescheiden maar de instanties wantrouwen dat verhaal en vermoeden uitkeringsfraude. Eén dochter heeft een goede baan elders in het land; één zoon heeft TBS, hij was lid van de Diamantbuurtgroep. Een ander is veroordeeld wegens verkrachting maar loopt vrij rond in afwachting van hoger beroep. De instanties omschrijven hem als ‘een wandelende tijdbom’.
P.S.
De groeten van Maria, die in haar blibliotheek druk zit te lezen in Nietzsche en Schopenhauer, en die van Marius, die aan het schilderen is in zijn ivoren toren.