Het Darwin-jaar is dan nu wel al lang afgelopen, voor INFOGRAPHICMANIA toch nog een reden om het over dit onderwerp te hebben. De wetenschap heeft namelijk al genoeg geschreven over het geschrevene, daarom schijft INFOGRAPHICMANIA over het visuele aspect van Darwin.

Vandaag deel 3 (van 3) in de zoektocht naar het ontstaan van een ikoon dat de meeste mensen met de evoliutietheorie van Darwin associëren. 

In dit laatste deel de zoektocht in de 20ste eeuw. Want de man die met zijn drilboor achter zijn pc kruipt is toch wel de bekendste vrije associatie die de meeste mensen kennen. Maar INFOGRAPHICMANIA kon zich een nog eerdere afbeelding herinneren.

 De vroegste 20ste eeuwse afbeelding vond ik in een uitgave van 1979 van 'The origin of species' (TOOS), op de omslag een illustratie van D.L. Cramer Ph.D. Cellbioloog aan de Universiteit van NY.

De 120-jarige viering na eerste druk was waarschijnlijk een goede aanleiding om een 'complete and fully illustrated' editie te maken.  

Cramer was mede-auteur van het boek Craniofacial Morphology of Pan paniscus (1977) 

In een brief aan Nature is duidelijk wat Cramer bedoelde nl we hebben met de apen ergens een gemeenschappelijke voorouder.  

Cramer is in 1992 overleden, en INFOGRAPHICMANIA kon daarom niet navragen naar zijn bedoelingen achter de illustratie, daarom via amazon maar deze editie bestelt om meer te weten te komen, misschien dat het voorwoord meer duidelijk kon maken. Ook omdat ik nieuwsgierig was naar de andere illustraties in het boek. Die blijken verder allen te komen uit The Complete Encyclopedia of Illustration : J. G. Heck 1851 

Het voorwoord rept inderdaad over de misverstanden die bestaan over de theorie van Darwin. Over het ongeloof dat de vrouw van de Bisschop van Worchester had nadat deze de evolutietheorie had gehoord. "Afstammen van de apen? Ojee, als dat maar niet algemeen bekend wordt" 

De evolutie van de mens van van kruipend aapje tot blonde kaukasiër is hét symbool van de evolutie theorie geworden. Een beeld dat suggereert lineair-chronologisch te zijn, wat versterkt wordt door de stappende beweging van de (levende) figuren, niet meer de skeletten van Huxley (zie deel1). Door de ritmische positionering heeft het een soort sequentie van een stripverhaal; je 'ziet' het kleine aapje bijna opgroeien. 

Het blijft lastig als wetenschappers gaan tekenen, het is een zeer interessante tak die maar weinige beheersen in de wetenschap 

In 2000 illustreert Jody F. Sjogren dit, als cover voor het boek Icons Of Evolution: Science Or Myth? Why Much Of What We Teach About Evolution Is Wrong 

Het boek is een betoog over de misverstanden die er zijn over de evolutietheorie, mede veroorzaakt door de embryos van Heackel, die nog steeds in diverse biologie boeken te vinden zijn. De illustratie die ook als cover diende van het boek van Sjogren is alleen bedoeld om deze misverstanden te illustreren. Sjogren zegt zelf de illustratie van Cramer nooit gezien te hebben, ze houdt nu eenmaal van morphologiën. 

 

En hierna is het hard gegaan met de verbeeldingskracht veroorzaakt door dit ikoon 

De vele varianties zijn vaak ontzettend grappige en leuke mens-ontwikkelingen, allemaal met een goede bedoeling maar niet echt in de lijn van Darwin.

Cinematografisch zijn mensen die van links naar rechts in het beeld lopen in ontwikkeling, op de vlucht en op weg naar verandering. Een boef op de vlucht en van rechts naar links gaat binnen het filmkader, loopt meestal zijn einde te gemoet. 

INFOGRAPHICMANIA is met zijn vignet voor Kennis (deel1) net als Heackel en Cramer iets te kort door de bocht gegaan. In hun geloof in Darwin wisten zij de essentie van de evolutietheorie goed te visualiseren maar schoten zij door in illustratieve vaardigheden.

Over 50 jaar, bij de 200ste verjaardag van Darwin, en 250 jaar na de publicatie van TOOS hoop ik dat het Darwin-ikoon toch wat wordt bijgesteld.

INFOGRAPHICMANIA heeft daar nu al een idee over: iets met vinken.

 

 

 

Bronnenlijst