In Museum & Galerie Van Lien te Fijnaart is momenteel de tentoonstelling Breedbeeld, 50 jaar geometrische kunst te zien. Breedbeeld behandelt de geometrische kunst in Nederland van de laatste vijftig jaar. Behalve schilderijen zijn er ook constructies te zien, kubussen en geperfectioneerd snijwerk in karton. Over deze tentoonstelling zal ik verder niet uitweiden, u kunt hem zelf gaan zien. Wel vond ik er een aanleiding in om - beknopt - iets te vertellen over geometrische kunst.
Rita Jansen
Het klassieke kunstideaal beleefde een opleving in de Renaissance en werd in de eeuwen daarna op allerlei Academies gehuldigd. Halverwege de negentiende eeuw zien we bij de Franse schilders de eerste tekenen van verzet tegen de opgelegde schoonheidsidealen. De geboorte van het Modernisme is niet meer ver.
Geometrische kunst behoort als genre tot de
Moderne Kunstperiode. Het kent veelal een strakke en
klinische, meetkundige verschijningsvorm.
Over de betekenis van geometrie vond
ik op de website van Kunstbus het
volgende: "De meetkunde of geometrie is het
onderdeel van de wiskunde dat zich bezighoudt met het
bepalen van de afmetingen en andere
eigenschappen van vlakke en ruimtelijke
figuren."
Dat geometrische kunst juist in Nederland en Duitsland zo'n belangrijke kunststroming werd kan te maken hebben met de aard van het volk, met zijn hang naar orde, regelmaat en doelmatigheid. Daarnaast ligt het verband met onze rechte sloten en vaarten, die vierkant en rechthoekig land doorsnijden, voor de hand.
De Russische kunstenaar
Wassily Kandinsky (1866-1944),
die les gaf aan het Bauhaus, zegt over zijn
geometrische kunst, een stijl die hij vanaf ca 1920
beoefent:
"Geometrische vormen zijn niet aan een object gebonden. Zij roepen daarom een gevoelservaring op die elastischer is, vrijer dan die van objecten afgeleide vormen."
Compositie VIII, Wassily Kandinsky
In een manifest over conrete kunst legde Theo van Doesburg de basis voor kunst waarin alleen nog lijnen, kleuren, vormen en materialen belangrijk waren. In 1917 wilde hij, met de oprichting van De Stijl, de abstracte en geometrische kunst van Piet Mondriaan bekend maken. Hij was abstracte kunst gaan waarderen nadat hij in 1913 een biografie van Kandinsky had gelezen.
Elk van Mondriaans werken heeft zijn eigen plaats in diens ontwikkeling, van figuratief (bomen, kerken, bloemen) tot aan abstractie.
De boom hiernaast laat al duidelijk een geometrische beeld zien; horizontale en verticale lijnen domineren het beeld.
De grijze boom, 1912
Chrysant, 1908
Geïnspireerd door Braque en Picasso raakt Mondriaan ervan overtuigd dat de tegenstellingen tussen voor- en achtergrond moeten wegvallen en gaat hij zich richten op de eliminatie van elke bijzondere waarneming.
Zijn
werk groeit van figuratief
naar nonfiguratief, met enkel zwarte lijnen en kleurvlakken.
Primaire kleuren nemens steeds meer de plaats in van de
natuurlijke kleur. Victorie Boogie
Woogie laat dit proces goed
zien. Op het laatst
veranderen zwarte lijnen in kleurlijnen, die nog later
worden vervangen door aaneengeschakelde
kleurvlakjes.
Mondriaan is zich na zijn meest abstracte doeken verder blijven ontwikkelen, gedreven door een enorme vitaliteit.
De laatste en gelukkigste jaren van zijn leven bracht hij door in New York, de stad die hij bewonderde om haar stratenpatroon van van rechthoekige vormen.
Victory Boogie Woogie, Piet Mondriaan
© Ingrid van den Bergh
© Bronnen:
Rinze Brandsma, artikel over strenge en minder stenge geometrie
Jan Schippers, docent Moderne Kunst
Artikel Victorie Boogie Woogie, Ingrid van den Bergh
webiste architectenweb, info over Theo van Doesburg
www.kunstbus.nl (info over het begrip geometrie)
Breedbeeld, 50 jaar geometrische kunst
Museum & Galerie Van Lien, Fijnaart
te zien tot en met 30 mei 2010
Ingrid van den
Bergh 04-02-2010 11:54
Hij heeft inderdaad een prachtige serie bomen geschilderd, steeds meer abstraheert hij zijn vormen. Ik zag op een tentoonstelling laatst een van die bomen waarbij ik het mooi vond, dat je nog nét kon zien dat het een boom voorstelde. Want eigenlijk waren het allemaal horizontale en vertikale lijnen.
Pierra 04-02-2010 12:21
Ingrid van den
Bergh 04-02-2010 12:25
images.google.com/images?q=mon...
In zijn abstracte bomen herken ik de winterboom die ik zelf zo bewonder. Zo zonder bladerdek kan je het karakter van een boom pas goed zien.
Ingrid van den
Bergh 04-02-2010 12:30
www.vkblog.nl/bericht/260507/S...
Annet 04-02-2010 14:14
behoor
misschien wel bij de stroming zelf....het water....
mooie bijdrage Ing:)
Ingrid van den
Bergh 04-02-2010 14:16
En water... ja...
Laat je meevoeren, Annet.
coby 04-02-2010 14:18
Ik vind en vond het zelf een hele lange periode heerlijk om in en met strakke vormen te werken. Het mooiste is als je een mengeling van rust, ontspanning en toch spanning in het werk kunt en weet te brengen. Dan blijft het boeiend en steeds weer anders om naar te kijken, dan kun je er ook naar blìjven kijken. Kandinsky was hier echt een meester in, volgens mij.
Fijne bijdrage!
Hartelijke groet, Coby
Ingrid van den
Bergh 04-02-2010 14:43
Rein-John
Scholtens 04-02-2010 14:56
Voor mij blijft de geometrische kunst van Wassily Kandinsky de absolute top. Geometrische vormen zijn niet aan objecten verbonden, maar bij Kandinsky wel heel vaak aan muziek.
Bij hem vloeien vormen en muziek in elkaar over. Werkelijk prachtig. Muzikale doeken. Echt weergaloos.
Groet.
Ingrid van den
Bergh 04-02-2010 15:35
Bij het luisteren naar verschillende instrumenten zag hij de meest uiteenlopende kleuren voor zijn ogen. Kleuren die hij later met de spatel op het doek zou uitsmeren en die hij, zoals hij het zelf zei, zo hard wilde laten zingen als ze maar konden. De toenmalige avant-gardistische schilders keken letterlijk de kunst af van muziek, die zij als de meest abstracte kunstvorm zagen. Mede onder invloed van de atonale muziek van Schönberg drong Kandinsky concrete voorstellingen steeds verder terug uit zijn werk. Harmonie en disharmonie, in de muziek toen al belangrijke thema's, kregen hun vertaling in de beeldende kunst. Met titels als 'Compositie' en 'Gele' of 'Blauwe Klank' benadrukte Kandinsky het verband tussen muziek en schilderkunst en daarmee tussen klank en kleur.
Ik zoek nog even de link naar het artikel op, voor het geval je het nog niet eerder hebt gelezen en er in bent geïnteresseerd. Ik zet de link in een volgende reactie.
Simen Vrederat
04-02-2010 15:38
dus als ik wat maak dan is menig
portret of gedicht
wel krom van gezicht
maar, als dochters, altijd tweebenig.
Ingrid van den
Bergh 04-02-2010 19:10
Op mijn limmerblog kan je je uitleven en leskrijgen als je wilt. Je stuurt daartoe een limerick in op het thema van de dag en dan blijkt al spoedig of je een correcte limerick hebt geschreven.
www.volkskrantblog.nl/blog/110... (sLIMMERsCHRIJFkUNST).
@ Martin, Kandinsky staat niet bekend als een van de helderste theoretici, maar hier is hij inderdaad redelijk goed te volgen.
Ben ooit begonnen aan zijn geschrift "Über das Geistige in der Kunst" ("Over het spirituele in de kunst". Ik kan je verzekeren dat dit geen lectuur is om even voor het slapen door te nemen. Uiteindelijk heb ik afgehaakt en voed ik mijn brein met incidenteel iets van en over hem te lezen in de vele boeken die over de kunstenaar en zijn werk zijn geschreven. Maar vooral met kijken naar zijn kunstwerken.
Ernaar kijken is immers het belangrijkste wat je met kunst kunt doen.
Simen Vrederat
04-02-2010 19:30
Martien
04-02-2010 19:31
Ingrid van den
Bergh 04-02-2010 19:33
@ Des te meer waardeer ik dat je komt lezen, Martien
Bart 04-02-2010 19:59
De 'tussenvorm' bomen van Mondriaan spraken me ook altijd aan, meer eigenlijk dan zijn 'Victory boogie woogie'-achtige werk.
Hartelijke groet, Bart
Ingrid van den
Bergh 04-02-2010 20:02
Kunstgroetje van Ingrid.
Kokopelli 04-02-2010 20:21
Ik ben een liefhebber van geometrische kunstwerken.
Maria Trepp 04-02-2010 20:40
Weet je dat op zaterdag "Kandinsky en Der Blaue Reiter" van start gaat in het Gemeentemuseum Den Haag?
Ik maak er nog een blog over.
Er is ook een andere interessante geometrische tentoonstelling gaande, met Mondriaan en een belg. Moet ik ook zien.
Ingrid van den
Bergh 04-02-2010 21:04
@ Hallo Maria, ja, deze expo ga ik bezoeken met mijn limburgse vriendin. Ben benieuwd naar je blog.
Dank voor je tip over Mondriaan en de Belg, ik ga er naar op zoek. Ook in Den Haag?
R. Kruzdlo 04-02-2010 23:10
Geometrische kunst heeft te maken met een GEN, als je die niet hebt maak je zulks niet. De genieter heeft een andere gen,... om te kijken.
Ben benieuwd of je een andere kunstuitdrukking neemt voor een volgend blog.
Groet Robert
Ingrid van den
Bergh 05-02-2010 07:54
een gen, hm, wie weet.
Als je vanaf deze plek nog één tikje naar beneden scrollt zie je rechts - in mijn widget DE KUNSTEN - nog enkele artikelen staan. Onder Beschouwend gaat het daar bijvoorbeeld over 'Abstract'- 'Absoluut' en over Entartete Kunst.
En net daaronder wordt er gefilosofeerd a.d.h. van citaten van kunstenaars en bezochte tentoonstellingen. Daaronder kan je nog verder kijken of er wat van je gading is.
Alles vrijblijvend, uiteraard.
Fijne dag, daarginder. Waaien de winden om de rotsen?
Draver 05-02-2010 09:36
Ingrid van den
Bergh 06-02-2010 10:02
Wassily Kandinsky, een van mijn favorieten, staat ook al op mijn lijstje.
Veel museumplezier gewenst, Draver.
fravapa 06-02-2010
15:17
Ik ga voor jou nog even op zoek naar Victory Boogie Woogie op YouTube.
grfrvp
Ingrid van den
Bergh 06-02-2010 19:44
Ik was er en zag de geometrische kunst, o.a. van Lissitzky.
Houd jij er van?
Ben benieuwd naar je youtube-Boogie;-))
Jim Hasenaar
07-02-2010 19:48
Alles wat er voor nodig is, zit verscholen in wiskunde (geometrie). Heb je dat door en kun je kleuren dan ben je een Mondriaan 2.
Het is me te rechtlijnig denken en tekenen tegelijkertijd.
Dat terwijl de wereld helemaal niet rechtlijnig in elkaar zit.
Neem de prachtige rondingen van een vrouw. Ik moet er niet aan denken zoiets moois in rechte lijnen te gaan verwerken.
Ingrid van den
Bergh 07-02-2010 20:15
Kunstenaars staan zichzelf vaak niet toe enkel te denken vanuit hun materiaal, er zit een wereld van gedachten en ideeën achter. Sommige, zoals Kandinsky, stelden deze ideeën op schrift, wat niet wil zeggen dat ik zijn theorieën nog snel even voor het slapen gaan tot mij neem.
De wereld van een kunstenaar is breed, er zullen er ongetwijfeld zijn die redenen hebben om een ronde vrouw weer te geven in rechte lijnen. Met alle respect voor hen die zich daar niet in kunnen vinden.
Marius van
Artaaa 08-02-2010 10:38
verbindt ons kijken als een kind
met de behoefte wat fraai is nog fraaier
te maken. Het polijst de werkelijkheid
door al het onaangename glad te
strijken en de belijning opnieuw
aan te brengen. Het verbindt
ook Oost en West qua grafische
voorstelling van een sacrale realiteit
waar we geheel in kunnen
opgaan in onze fantasie
van een raadselachtig universum
dat zijn wonderen niet laat
doorgronden.
Overigens hebben sculpturen van
beeldhouwers als Henri Moore
ook die krachtige beeldtaal.
En die van Auke de Vries
www.kunstbus.nl/kunst/auke+de+...
meegekregen van de beeldhouwer
Ingrid van den
Bergh 08-02-2010 10:47
Mooie zienswijze, Marius.
Inloggen is niet verplicht om je commentaar achter te laten.
Beperkt HTML (<b>vet</b>, <i>cursief</i> en <u>onderstreept</u> toegestaan; webadressen worden automatisch omgezet in werkende links).
Ingrid van den Bergh
Kleindochter Isa met haar oma
Foto: Isa's opa
Oudste dochter en kleinzoon Levi
Foto: Levi's papa
Jongste dochter en kleindochter Isa
Foto: Isa's oma
Groepen
Actualiteit
Opgericht door aadverbaast op maandag 29 juni 2009 13:16, 98 leden
Reacties, commentaren en visies op de actualiteit in het binnen- en buitenland.
Alle VKblogdagen
Opgericht door aadverbaast op maandag 29 juni 2009 13:33, 26 leden
Alle aankondigingen en alle bijdragen van de VKblogdagen.
Bandeloze Badeenden
Opgericht door Grutte Pier op woensdag 10 juni 2009 22:17, 20 leden
Bevrijd de Badeend!
Beeld, woord en geluid
Opgericht door Geroma op maandag 8 juni 2009 14:17, 23 leden
Beeld woord geluid muziek fotografie schrijven
Columns
Opgericht door Maydana op maandag 6 juli 2009 01:05, 14 leden
Columns over dagelijkse dingen, politiek, samenleving, gebeurtenissen
Film.
Mijmeren over fims
K(r)anttekeningen
Opgericht door njoez op maandag 8 juni 2009 05:00, 17 leden
Kritische, satirische, cynische en andere bijtende K(r)anttekeningen bij het nieuws.
Kunst en cultuur
Opgericht door solvejg op maandag 25 mei 2009 15:35, 67 leden
Eigen werk en besprekingen van het werk van anderen
Met kinderen
Opgericht door thera op dinsdag 26 mei 2009 18:24, 46 leden
Opvoeding, problematiek, onderwijssystemen, perikelen op school, luisteren naar elkaar, anekdoten, ontdekkingen en bijdragen van kinderen zelf
Muziek
Opgericht door sjaal op woensdag 27 mei 2009 08:08, 55 leden
Deze groep is gereserveerd voor eenieder die op het vkblog wenst bij te dragen over muziek.
poëzie
Opgericht door jeg_synes op woensdag 27 mei 2009 00:38, 82 leden
het dansen met woorden en letters op papier, oftewel poëzie
Prentenkabinet
Opgericht door jeetjemina op dinsdag 26 mei 2009 14:45, 34 leden
fotootjes van allerlei onderwerpen.Al dan niet voorzien van een passende tekst.
Voorwaarde: eigen fabrikaat!
Schrijfplatform
Opgericht door Linda Morgan op dinsdag 26 mei 2009 18:00, 44 leden
schrijftips, positieve en opbouwende kritiek, opdrachten, alles wat met schrijven te maken heeft!
Stich 'n Bitch
Opgericht door pas_ivy op dinsdag 30 juni 2009 13:27, 8 leden
Handwerken is in.
Tentoonstellingen
Opgericht door gebruiker472 op woensdag 22 juli 2009 11:28, 12 leden
beeldende kunst & fotografie
VALT ER NOG WAT TE LACHEN?
Opgericht door sLIMME JUF en Brilmansje op dinsdag 16 juni 2009 16:09, 12 leden
Gezonde humor in woord, beeld, geluid of een keuze of combinatie hiervan.Seksistisch en racistisch getinte of kwetsende bijdragen zijn niet welkom.
Favorieten van Ingrid van den Bergh
SCHRIJVEN IS WAT IK BEN, DOE, ZIE, HOOR, WEET
Schrijven is wat ik ben.
Schrijven is wat ik doe:
Korte verhalen, sketches, karikaturen. Dichtkunst: in verschillende genres, o.a. combinaties van beeld en tekst.
Schrijven is wat ik zie en hoor.
Vanuit mijn belangstelling voor andere kunstvormen ontstaan essays over verschillende onderwerpen.
Schrijven is wat ik weet.
Iets "van mij afschrijven" is mij vreemd. Want welke boodschap heeft de lezer aan mijn persoonlijke besognes en hartenkreten? Schrijf ik toch iets over mezelf dan probeer ik mijn verhaal ook voor buitenstaander interessant of boeiend te maken.
Van de schrijvers REVE en BERNLEF leerde ik deze les: GEVOELENS EN EMOTIES MOET JE NIET BENOEMEN, JE MOET ZE LATEN ZIEN. Ook mijn docent Creatief Schrijven hanteerde dit als motto. Klik hieronder op de foto van het boek Hersenschimmen en lees er meer over.
Bernlef
Ben ook maar een mens (correctie: schrijver).
Fouten in een tekst kunnen de informatie, het verhaal en/of de spanning verstoren. Bovendien staan fouten slordig. Kom gerust met op- en aanmerkingen en correcties, waar het mijn teksten betreft. Dat kan naar keuze in de reactieruimte of per e-mail.
Schrijverscafé Oosterhout met thema JONG
Schrijverscafé Oosterhout luidt met thema JONG het voorjaar in.
JONG is het thema van de Boekenweek 2010.
Gastoptreden van
VK-blogster Marit Verheijen en muziekoptredens van
'jonge' musici.
DE PAARDEN VAN FRANZ MARC
"SCHRIJVEND BEN IK EEN BLOK IJS", J. BERNLEF
Over Bernlef, Hersenschimmen, geheugen en vergeten
OVER HEDENDAAGSE KUNSTENAARS GESPROKEN
De Pont,
Museum voor hedendaagse kunst, Tilburg (zie onder LINKS).
In deze rubriek vind u beknopte presentaties van hedendaagse kunstenaars.
Voor hun websites kijk in het infoblok LINKS onder 'KUNSTENAARS'.
Nederland
KUNSTENAARS (overleden)
Jacoba van Heemskerck (1876-1923)
Essay Jacoba van Heemskerck(1876-1923), Schilderes van doek naar glas
Kandinsky (1866-1944)
Zie artikel Hoe klinkt
kunst
Franz Marc (1880-1916)
KUNSTENAARS (hedendaags)
Laatste reacties
Vioolromance
Ingrid van den Bergh: Ach, Annet, dat doet me goed.
Vioolromance
Annet: Hè heerlijk nu kom ik thuis......
Lenteliefs van Annet
Vioolromance
Ingrid van den Bergh: @ vuurjuffer, ik wens je alvast vele voorpret en …
Vioolromance
Pierra: Heel mooie combinaties van kleuren en decoratief geordend met het …
Vioolromance
vuurjuffer: de frisheid spat van het scherm, ingrid
volgende week ga ik …
Archief / RSS
Bekijk het hele archief van Ingrid van den Bergh, of klik op een van de jaren hieronder om een deel van het archief te ontsluiten.
Zoek in het archief
Abonnementen
| Alle blogs |
|
 |
 |
| Deze gebruiker |
|
|
|
De volledige geometrisch kunst kan me niet meer zo boeien.