Toeristen komen er nooit. De koffiefinca waar ik zondag geweest ben, ergens rond Retalhuleu, is een plaats van werken, werken en nog eens werken. Elke familie moet per stuk land van 21 vierkante meter minstens 44 kilo koffie aan de baas overdragen, in ruil voor een loontje van ongeveer 5 quetzales per uur. Daarmee mogen ze blij zijn, want wie klaagt, kan vertrekken. Voor hem honderd anderen.

Ongeveer 25 mensen werken voor vast op de finca. Als ze dat volhouden, kunnen ze rekenen op een soort pensioentje. Verder zijn er zo'n 50 families die dan weer wel, dan weer geen werk krijgen. Op die manier hoeft de baas voor hen geen sociale lasten af te dragen. Een pensioen zit er voor deze mensen niet in, ze moeten werken tot ze heel oud zijn en er bijna letterlijk van neervallen. (Nee, het leven is zo slecht nog niet in Nederland.)

De bazen hebben zo hun trucjes om veel van het uitbetaalde loon snel terug te verdienen. Zo kunnen de arbeiders eten kopen in de winkel van de baas. Bovendien is er bier in overvloed pal naast het loket waar de lonen worden uitbetaald. En na een maand keihard werken in je uitzichtloze bestaan wil je best een biertje. Of twee, of drie, of vier, of...

Wonen gebeurt op de finca. In de oogsttijd, tegen het eind van het jaar, zitten er vele families op een veel te kleine ruimte (wat mede komt doordat Stan een aantal huizen heeft weggevaagd). Dat leidt tot overlast van allerlei verschillende soorten muziek door elkaar, of van dronken mannen die in de bomvolle ruimte seks willen van hun vrouw, die daar helemaal geen zin in heeft.

De naam van de finca weet ik wel, maar kan ik hier niet bekendmaken. De gids is bang dat hij problemen krijgt als de verkeerde mensen lucht krijgen van al die negatieve publiciteit. Want echt een vrolijk onderdeel van Guatemala zijn de finca's niet.

Overigens zijn er niet alleen finca's van koffie, maar ook van allerlei andere producten. Bijvoorbeeld bananen. Volgens de gids zijn dat bananen die behoren tot het concern dat vroeger United Fruit Company heette, het Amerikaanse bedrijf dat min of meer de burgeroorlog in Guatemala op zijn geweten heeft. Bloed-bananen, dus. De bloedbananen worden overal ter wereld, waaronder in Nederland, verkocht onder de merknamen Chiquita en Del Monte. Dus als het even kan: koop andere. Ikzelf hoef die Chiquita's en Del Montes in elk geval niet meer.

En wat de koffie betreft: bij de Wereldwinkel hebben ze uitstekende Fair Trade koffie. Uit Guatemala.

Volgend artikel in dit blog