Gisteren heeft het parlement van Estland de Europese Grondwet goedgekeurd. De goedkeuring door het Estse parlement komt op een bijzonder moment. De stemming in het parlement viel samen met 9 mei Europadag.

En vandaag zal de Commissie bekendmaken op welke wijze zij denkt dat Europa uit de politieke impasse kan komen en de Grondwet, of een nieuwe versie daarvan zo spoedig mogelijk in werking kan treden.


Groeiende politieke steun
De goedkeuring van de Grondwet door het Estse parlement brengt het aantal lidstaten dat hiermee instemt op veertien; twaalf daarvan hebben zelfs het gehele goedkeuringsproces doorlopen en de nodige goedkeuringsdocumenten ondertekend. Tot op heden hebben slechts twee landen – Frankrijk en Nederland – de Grondwet afgekeurd.

Onlangs hebben Romano Prodi (beoogd premier van Italië) en Frank-Walter Steinmeier (de Duitse minister van buitenlandse zaken) steun betuigd aan een reanimatie van de Europese Grondwet. De Duitse premier Angela Merkel herhaalde dit gisteren nogmaals.

Wolfgang Schussel, de Oostenrijkse premier en nu voorzitter van de EU, onderstreepte gisteren nog eens het belang van de Grondwet: "Als we het publiek hiervoor niet winnen dan is het afgelopen met Europa."

Minder positief is de Nederlandse minister van buitenlandse zaken, Ben Bot. Hij verklaarde de Europese Grondwet onlangs “dood en begraven”.


Geringe belangstelling burgers
Deze politieke steun voor de Europese Grondwet gaat gepaard met een geringe belangstelling van de Europese bevolking. Zo blijkt uit een vorige week gepubliceerde speciale ‘eurobarometer’ over de toekomst van Europa.

Hoewel een gemeenschappelijke Europese Grondwet voor Europeanen de op twee na belangrijkste manier is om de toekomst van Europa zeker te stellen, moet worden geconstateerd dat steun van 25% van de bevolking gering is. Tussen de oude en de nieuwe lidstaten bestaat overigens een verschil van 9%-punten qua steun voor een Europese Grondwet: 27% respectievelijk 16%.

In alle lidstaten vergelijkbare leefomstandigheden en de introductie van de euro in alle lidstaten staan met 51% en 26%, respectievelijk nummer 1 en 2 op het ‘verlanglijstje’ van de Europese burgers.


Voorstellen Europese Commissie
De Commissie lijkt de resultaten van dit onderzoek serieus te nemen. Naar verwachting zal ze vandaag voorstellen de Grondwet vooralsnog te laten rusten (zie de Volkskrant). Commissievoorzitter Barosso zou liever bezien op welke wijze de huidige Europese Verdragen effectiever kunnen worden ingezet en de nationale parlementen nauwer kunnen worden betrokken bij de verdere integratie van Europa.

Hiermee geeft de Commissie tevens gehoor aan de helft van de Europeanen die ‘Brussel’ technocratisch (49%) en inefficiënt (43%) vinden.


Slotopmerkingen
De huidige Europese Verdragen hebben reeds een grondwettelijke status. Aangezien de Europese Grondwet inhoudelijk nauwelijks afwijkt van deze Verdragen, wat de omvang van de Grondwet niet ten goede komt, is er weinig aanleiding tegen de wil van sommige lidstaten in de goedkeuring van de Europese Grondwet te forceren.

Zolang de Europese Unie een samenwerkingsverband is van staten, kan geen enkele lidstaat worden gedwongen tegen zijn wil hiermee in te stemmen.

Het is belangrijker de huidige juridische en politieke mogelijkheden ten volle te benutten om grensoverschrijdende kwesties als milieu, criminaliteit en terrorisme op Europees niveau effectief te kunnen aanpakken.

Alleen als ‘Brussel’ erin slaagt concrete resultaten te bereiken voor Europese burgers zal Europa meer dan nu als een gedeelde toekomst worden gezien. Ik acht het hoopvol dat Wolfgang Schussel gisteren tevens pleitte voor "zeven of acht Europese projecten met concrete tijdpaden, en een symbolische resonantie".

Copyright © Atilla Arda

Foto: © by HOPI-MEDIA Medienservice GmbH
Opening van de tentoonstelling 'Het Imago van Europa', samengesteld door Rem Koolhaas. Lees hier Koolhaas' Europese visie.

Volgend artikel in dit blog