Geen inburgering, maar burgerschap 

Gepubliceerd op http://www.verkiezingsparade.nl

Conjunctuurallochtoon
Bij het Osmose-verkiezingsdebat in het grootste filmhuis van Europa, Lux in Nijmegen, valt het woord ‘hoofddoek’ of ‘extremist’ geen enkele maal. Mirjam Sterk (CDA), Naïma Azough (GroenLinks) en Jeroen Dijsselbloem (PvdA) debatteerden donderdagavond vooral over discriminatie op de werkvloer en over segregatie in het onderwijs. Marco Pastors van EénNL was helaas verhinderd vanwege een televisie-interview.
De afgelopen jaren was het beeld anders. Het politieke en publieke debat over integratie richtte zich vooral op het ‘anders’ zijn van de allochtoon. Mag een politieagente een hoofddoek dragen? De krantenlezer werd overvoerd met het woord ‘terrorist’ of ‘extremist’. Tijdens de laatste verkiezingen in 2003, vlak na de moord op Theo van Gogh, was de multiculturele samenleving en vooral de plaats van moslims daarin, het belangrijkste onderwerp.
Is Nederland integratiemoe? Bij de debaters in Nijmegen is segregatie in het onderwijs en werkloosheid onder vooral allochtone jongeren de hoofdmoot geworden. Allochtone jongeren hebben slechts kans op tijdelijke baantjes en kunnen geen carrière maken. Zij worden alleen aangenomen als de economie goed is. Discriminatie op de arbeidsmarkt is bij alle partijen een punt van aandacht.
Dijsselbloem is voorstander van een strenge aanpak van werkgevers die weigeren allochtonen aan te nemen en ze zo nodig op te sluiten. Azough vindt dat ‘stapelen’, waarbij een scholier weer de kans krijgt meerdere middelbare diploma’s te verwerven, weer mogelijk moet worden. Op deze wijze krijgen starters meer kans. Een betere aansluiting tussen VMBO en MBO is volgens Sterk heel belangrijk voor de kansen op de arbeidsmarkt.

Gezweef
Het debat begint chaotisch en wordt zeker twintig minuten opgeschort, omdat de stoptrein waarin Dijsselbloem zich bevindt vertraging heeft. Bovendien heeft de vervanger van Marco Pastors, Ronald Sørensen afgezegd. Een enkele debatbezoeker lijkt ongeïnteresseerd. Een man zit verstopt achter zijn krant en heeft zijn jas aangehouden. Soms moppert hij wat. Anderen zitten op het puntje van hun stoel en willen het liefst het debat overnemen.
Filmhuis Lux in Nijmegen staat bekend om de intieme sfeer. De kleine filmzaal waar het debat plaatsvindt is donker. Slechts enkele gekleurde lampen branden en er ontstaat een knusse onder-ons-stemming. De donkerblauwe stoelen zijn zacht en je kunt er goed in wegzakken. Vrijwel alle plaatsen zijn bezet.
Met een zaal vol linkse Nijmegenaren is het makkelijk debatteren voor Azough en Dijsselbloem die duidelijk ontspannen en soms bijna jolig voor de zaal staan. Slechts een handje vol CDA’ers bevolken het publiek. Het is te zien aan Mirjam Sterk, die verbeten debatteert, en in tegenstelling tot de andere twee sprekers weinig applaus ontvangt.
Er hangt een vrolijke stemming, woordgrapjes zijn niet van de lucht. Aan het begin wordt het aantal zwevende kiezers in de zaal gevraagd na afloop te vertellen of ze overstag zijn gegaan voor één van de aanwezige partijen. Een man achter in de zaal steekt zijn hand op en zegt dat hij nog steeds zweeft, maar toch wel iets is toegezweeft in de richting van Sterk. Een vrouw is Nijmeegs en “zweeft dus links”, maar denkt dat alle partijen zinnige standpunten verkondigen. Ze zweeft nog steeds.

Ja, en amen!
De sprekers zijn het opmerkelijk vaak met elkaar eens. Het is “zoeken naar spijkers op laag water”, onderkent Dijsselbloem, om iets te zoeken waar ze het over oneens kunnen zijn. Hilariteit in de zaal, wanneer Sterk reageert op Dijsselbloem in de kwestie ‘witte en zwarte wijken’, met slechts de woorden: “Ja, en amen.” “Mooi, dan hebben we dat punt gehad”, reageert de gespreksleider.
Ondanks dat de drie sprekers in dit debat elkaar regelmatig begripvol toeknikken, trekken ze soms fel van leer. Azough stelt dat “de eerste stap” naar verbeteringen op de arbeidsmarkt voor allochtone jongeren zou zijn, “dat Verdonk geen minister meer is.” Sterk vindt dat “zwarte scholen vaak beter onderwijs geven dan witte. Als zwarte scholen een probleem zijn, dan zijn witte het ook.”
Tijdens ronde drie - segregatie rondom witte en zwarte scholen bekent Dijsselbloem dat hij soms de neiging voelt opkomen om “schoolbesturen met de koppen tegen elkaar te slaan.” Hij doelt erop dat schoolbesturen de voor Nederlands typerende schoolvrijheid misbruiken om allochtone kinderen buiten de deur te houden.
Een aantal nieuwe woorden en zinsneden als ‘conjunctuurallochtoon’, ‘klapstoelbaan’, ‘taal is kaal’, ‘achter de voordeur’ en “outsiders moeten insiders worden” kleuren het debat. Uit de zaal komt de uitspraak: “Geen inburgering, maar burgerschap.” Azough noemt de “verzorgingsstaat een trampoline”, terwijl Dijsselbloem “helemaal niet geïnteresseerd is in de verzorgingsstaat, omdat die te veel kijkt naar wat de burger niet kan. We moeten meer kijken naar wat we wel kunnen. Allochtonen zijn geen slachtoffers.” Twee uur lang kan de zaal genieten van spitsvondigheden en grappige uitspraken.

Feiten op een rij
• De Nijmeegse allochtone beroepsbevolking zijn afkomstig uit:
• Suriname, Nederlandse Antillen en Aruba: 15%
• Turkije en Marokko: 20/21%

• Het totale aantal Nijmeegse allochtonen wordt door de gemeente onder verdeeld in:
• Westerse allochtonen, zoals Europeanen en Amerikanen, en
• Niet-westerse allochtonen uit: Suriname, Nederlandse Antillen en Aruba, Afrika, Azië, Iran, Irak, Zuid- en Midden Amerika, voormalig Joegoslavië.
• Zij vormen 16% van de Nijmeegse beroepsbevolking
• Van de niet-westerse allochtonen, vormen de vluchtelingen uit Afrika, Azië, Iran, Irak, Zuid- en Midden Amerika en voormalig Joegoslavië de helft van de populatie niet-westerse allochtonen in Nijmegen.

• Zwarte en witte scholen in Nijmegen:
• Zwarte scholen (50% of meer van de leerlingen is niet-westers allochtoon): 6
• Bijna zwarte scholen: 3
• Islamitische school (met regionale functie, daarom voor de statistieken gedeeltelijk een Nijmeegse school): 1
• Totaal zwarte scholen: 24%
• Totaal aantal basisscholen: 40

Volgend artikel in dit blog