Laten we toch hopen dat dit soort "spontane" acties vaker gebeuren,
tsja... wat zal ik verder zeggen,

kijk




   

Nu ook

Er is vaak een ‘moeten’ dat mij drijft

ook als het juist een antibeweging blijkt

En het is me nog steeds niet duidelijk

waar de wil overgaat in een plicht, of andersom

Vandaag had ik een vreemdgrappige gedachte

Misschien behoorde ik in een vorig leven

tot het huishouden van een welgestelde familie

met bedienden en alles

Waarom dat grappig is?
omdat ik er een verklaring in vond voor
mijn gebrekkige lust aan opruimen

Eenmaal gewend dat zulke dingen voor je worden

gedaan, zinkt het besef slechts langzaam

Dat je het nu zelf moet doen, zoiets

Binnen de nieuwetijds rage hoef ik niet eens meer

enkel in mijn eigen huidige leven te zoeken naar verklaringen

voor mijn gedrag, ik kan er niks aan doen, het was voor mijn tijd

ik ben de uitkomst van de som mijner levens – meervoud

afkomst is een samen gesponnen draad waarin je achterover kunt hangen

Toen begon ik dus te grinniken

Smoesjes! Smoesjes!

Sommige gedachten duren langer dan

het opnemen van de verantwoordelijkheid van je zou verlangen

Vervuld met een hernieuwd besef

maar met snelle efficiëntie omdat ik het niet wil overdrijven,

-de verheerlijking van de plicht zou op de loer kunnen liggen

en proporties doen er zeker toe-

gedaan wat nodig was

Iemand zei over mijn zoon “gelukkig gelooft hij niet in chot”
mijn zoon die in nummertjes denkt, volgens mij beseft hij al bijna,
net als de wiskundige, dat er geen macht ter wereld kan bestaan die niet
wordt overtroffen door een hogere macht.
Dus waar ligt dan het begin, of het einde van die macht?
En hoe zullen we die dan noemen?

Ik ben niet Joods, maar ik zie wel iets in hun gewoonte g’d nooit rechtstreeks
te benoemen.

Erna

Ook al was het mijn vaste voornemen

Geweest

Dat hij me nooit meer zó zou raken

Ik werd geraakt

Een gevoelige snaar

De valse melodie

bleef rondzingen in de dag

beheerste mijn denken

trof me als een mokerslag

Erna

We praten veel over de dood
ik weet ook niet waarom
hij wil het
dus we praten erover

we praten over het laatste nummertje
en hoe je weet of je al bij je laatste nummertje bent.
Is Opa al bij zijn laatste nummertje?
ik zeg dat het allerlaatste nummertje zo groot is
dat ik het niet ken, niet kan benoemen of uitspreken

Maar mamma kan wel tot duizend tellen, toch?
Het is heel saai, maar die nummertjes ken ik inderdaad allemaal
- Eigenlijk herhaalt het zich de hele tijd. Doe eens voor dan, vraagt hij
Zijn hoofd knikt op de cadans van de door mij uitgesproken cijfers,
automatisch benadruk ik de ronde getallen, die hij beantwoord met een
diepe knik terwijl hij naar mijn mond blijft staren als gehypnotiseerd -

Hoe vind je zekerheid in onwetendheid… maar hij laat me geen tijd
En als jij dood gaat mama, en papa ook, waar moet ik dan wonen?

Ik praat hem moed in, dan heb jij al een eigen huis, een vrouw en kinderen,
zodat ik ook nog Oma kan worden van zijn kinderen.

- ik zal er altijd voor je zijn-

Slinks probeer ik hem af te leiden, en jij? Wat zijn jouw plannen?

Ik word later Oma, en jij? Vreemd antwoord hij dat hij het nog
een paar keer gaat veranderen, want dat kan, je kan het wel een
keer of vier veranderen, of misschien wel vijf, want zo oud is hij,
dus hij weet het nog niet.

Haast vermoeid wimpelt hij me af.
En logica raast voort, ik kan hem nog nauwelijks bijbenen
Want wat als er helemaal geen kinderen meer worden geboren?

En iedereen gaat dood? – jij zei dat iedereen dood ging, toch?-
Dan zijn er geen mensen meer, en is hij helemaal alleen, angst hij verder

Met overredende zekerheid in mijn stem zodat hij mij zal geloven,
dat zal nooit gebeuren, dat is onmogelijk,
de natuur zal dat niet toestaan. Iedereen tegelijkertijd het laatste nummertje?
Behalve hij? Onmogelijk!
Grote woorden, voor Grote gedachten

Afwachtend kijk ik toe, wat zal hij hier van brouwen?
want hij gaat naar een plek waar ik nog amper kan volgen
en hoe gemakkelijk is het dan je te verbazen
over de snelheid van zijn conclusies?

Want met welke gegevens die ik hem gaf,
kon je die uitkomst verwachten?
Wat heb ik in zijn hoofd gestopt tijdens al die terloopse gesprekjes
over laatste nummers, toekomst, doodgaan, alleen zijn, de natuur?
Al die schijnbaar kleine vragen waarop ik antwoorden gaf,

hij zegt, in het kort

Eerst gaat opa dood, dan pappa, dan jij en dan ik,
- ik hou mijn adem in-

jullie zullen op mij wachten en dan zijn we weer samen

totdat we geboren worden met het eerste nummertje

Spreekt hier de kalme zekerheid van de eindconclusie?
-ik ben verbluft-

Zulke Grote woorden en Grote gedachten uit zo’n klein mondje
dat nog altijd in onschuld door blijft spelen met de Lego
-hij bouwt gewoon verder, wat moet ik antwoorden?-

Ja, maar het zal wel even wennen zijn

Erna

Tijd dwarrelt niet voor hij neerstrijkt
maar valt altijd op zijn plek uiteen,

vooruitstrevend.

Hoed u voor de wachter.

Stil aan op de uitkijk
voor wat komen gaat

Verbeeldt hij zich dat hij
ook maar iets te behouden heeft?

Wat doet hij meer, dan de illusie
van uitstel verlenen?

De tijd wint geen slag
in besluiteloosheid

Zelfs het oog van de storm

is zich bewust van het voortrazen

Waar om heen de wachters staan,
alsof zij nooit zullen verweren!

Erna. 

Lieve mensen, Linda en anderen die zich in bootjes bevinden:

"Een boot is het veiligst in de haven,
maar daar is die niet voor gebouwd "

Citaat:  Hakim Traïdia

Liefs, Erna

Misschien komen we ook pas in de handeling tot leven, kijk ik naar de foto van mijzelf van de vorige bijdrage dan zeg ik dus "wie is dat kind?"

Kijk ik hier, dan zie ik mij zoals ik mij herken. In de handeling, in gezicht, houding en uitstraling.  

In de zandbak met eeuwige kameraad. 'Hond' met haarband die altijd scheef over z'n ogen zakte, maar wat dan moederlijk weer wat te frunniken gaf.
Ik weigerde naar school te gaan zónder Hond. En een ieder die het waagde mij op andere gedachten te brengen 'want je bent toch al een grote meid' die liet ik mijn allergrootste baby-ogen zien en een droef hangende tril-lip. Waarmee ik iedere verdere discussie om zeep trachtte te helpen, Hond ging mee.

Ouwelijk kon ik ook zijn in postuur en blik. Maar ik wílde het kind zijn, en was schuw voor ieder spoortje dat neigde naar opgroeien; groter worden ging blijkbaar vanzelf, maar Groot worden nee, dat nooit! Ik was niet uit de zandbak te slaan en liet me erop voorstaan de allerbeste 'baby' te kunnen spelen, mijn babygehuil ging iedereen door merg en been, en kon zo echt lijken dat kinderen erom heen gingen staan
"huilt ze echt?" "Wat is er gebeurd?" "hebben jullie dat gedaan?"
Niet zonder trots jankte ik dan nog een tijdje voort om het spel en de aandacht.

Totdat ik merkte dat de grens van spel naar
'net te echt' een irritatie begon op te wekken en ik razendsnel begon te baby brabbelen, wat ik overigens ook heel goed kon :)  

Nu hoop ik echt dat iemand anders zich ook in zo'n beschrijving herkent, want werkelijk waar, deze herinnering biecht ik toch op met een zeker gevoel van schaamte, ik grinnik bij de gedachte aan dat meisje.

 

Pas veel later merkte ik hoezeer ik me in de vingers had gesneden met al dat toneel spel. Ik kon huilen wat ik wilde om échte pijn, niemand scheen me nog te geloven.
"Ja maar zij huilt altíjd!" "Ja, hou maar weer op!"  
Zo verloor ik het gevoel in contact te staan met mijn leeftijdsgenootjes, ik was een baby geworden in het lichaam van een reus. Er was een gat ontstaan tussen gevoel en werkelijkheid dat ik niet meer kon dichten. Niemand was nog geinteresseerd in de zandbak, het spel was uit.

Misschien was er wel iets specifieks gebeurd, op school, maar wat dat dan moet zijn, kan ik me niet meer herinneren. Maar na de zandbak vond ik het heel moeilijk om te spelen met leeftijdsgenootjes, ik hing er maar verloren wat bij, en voelde mij steeds vreemder en vreemder worden totdat ik uiteindelijk besloot dat ik het liefste met rust gelaten wilde worden en bewust stille hoekjes opzocht om in weg te dromen.

Het liefst speelde ik met kinderen die ook écht fantaseerden en niet de voor hen normale maar voor mij vervreemdende spelletjes deden die de volwassenen te zeer kopieerden. Het moest over kinderen gaan. De Kinderen die we waren of wilden zijn. En die Kinderen mochten stoer zijn, een avontuur beleven, je kon het zo gek niet bedenken, zolang we maar niet dachten dat we volwassenen waren!
Alles wat zich buiten mijn droom-en- spel-wereld afspeelde boezemde mij een ontzagwekkende angst in die ik lang niet leerde overwinnen.

En ook dat kind herken ik nog in mijzelf, maar wat haar betreft ben ik trots dat zij nu een volwassene heeft om zich aan vast te klampen; ik :) 
  

Laten we beginnen met de foto, je kunt je ogen er toch niet voor sluiten.
Wie is dat onooglijke kind? Heeft ze zelf haar haren zo toegetakeld met een schaar?
Waar woont ze, wat doet ze, wat denkt ze? Hoe oud is ze?!

Dochterlief gaat het huis uit, dat wisten we vorig jaar al toen Oma dood ging.
Dus toen familieleden door het huis van Oma liepen zagen ze de spullen die wel eens handig zouden zijn voor Jongedames die bijna het huis uit gaan.
Het leven is al duur genoeg.

Een jaar later staan er dozen en vuilniszakken met handdoeken in mijn bijschuur voor Dochterlief. Die ondertussen al het huis uit is. Samen kijken we vlug in de dozen, we hebben nauwelijks een idee van wat er in zou kunnen zitten.
De eerste doos die ik open maak laat een foto zien van mij.

"Moet je nou eens kijken!" roep ik dochterlief's aandacht.
"Ben jij dat?"
"Ja" moet ik beamen, niet zonder gene "dat ben ik....."
"Hoe oud ben je daar?"
"Ik weet het niet,..... ik denk twee of drie... "
"En dit komt uit Oma's huis?"
"Ja.." antwoord ik stil.

We kwamen uit Oma's huis met een zak vol zoutjes, die droog en klef tegen je gehemelte bleven hangen, vaag naar pindakaas smaakten en verveelden ons.
Het was vroeg in de lente, we hadden koude benen in zomerjurkjes die we aan moesten van al te optimistisch gestemde moeders wat het weer betrof.
“Later vanmiddag wordt het nog wel mooi”

We wisten niets beters te verzinnen dus liepen we richting de vijver.
Mijn neefjes probeerden steeds plagerig mijn rokje op te tillen zodat ze konden gillen om mijn onderbroek, waar ik overigens niets abnormaals aan kon ontdekken.
Ik stond te blauwbekken met een zak vol smakeloze zoutjes en als het niet mijn neefjes waren die mijn rok optilden dan was het wel de wind, en vroeg me ondertussen af of de eenden niet zouden stikken in onze zoutjes. Zodat ik daarna, eenmaal weer binnen nog uit Oma's raam zou kijken, en bij het weggaan de eendjes controleerde; leefden ze nog? We hadden ze toch geen kwaad gedaan he?

“Hing dat bij Oma aan de muur?”
Wat een vragen één foto op kan roepen, “ja… dat denk ik” antwoord ik bedachtzaam.

Ik herken mezelf niet op deze foto, de herinneringen die boven komen drijven leven later dan deze foto genomen is, ik heb geen innerlijk beeld van het kind op deze foto.
‘hallo kindje’ praat ik tegen haar die ik niet herken ‘jij bent nog erg klein he? Heb je zelf een beetje stout je haren geknipt? Of heeft jou mamma dat gedaan..? ’

Maar ik ken deze foto toch? Die zit ook in mijn fotoboek.
Ik heb mezelf er nooit op herkend, ook niet toen die in Oma’s huis hing. Ik schaamde me voor deze foto, omdát ik mezelf er niet in herkende.
Het ergerde mij zelfs dat Oma een vreemde ophing in haar hal, als het haar dan aan mij moest herinneren dan wel de mij zoals ík mij zag, niet deze vreemde.
Ik kon me niet voorstellen dat Oma mij daar wel in zag. Dus zag Oma mij wel?
We kenden elkaar niet…
‘Nee, zoals ik jou nu ook niet herken.
Maar Oma zag Jou, en keek naar Jou. Jaar in jaar uit…’

Ze zag een mij die haar dierbaar was, ik voel dat ze die mij liefhad en dat zij haar nooit vergat, zoals het mij blijkbaar wel gelukt is.
‘hmm…. Dat is niet zo mooi he? Dus wie kijkt er nu naar je om?’

Langzaam sijpelt het besef binnen dat het wel een foto van mij is, maar dat het niet om mij gaat.
Hij hing in haar huis, het was haar foto. Van mij. Zij keek ernaar en voelde zich ermee verbonden, ook toen ik veranderde, en ook nog toen ik nooit meer kwam.
‘En nu ben je weer onmerkbaar terug verhuisd en kan ik niet meer naar je kijken zonder Oma te zien die jou zag, op haar manier. Hallo kindje. Hallo Oma’

“Ik ga deze foto ook weer ophangen”
“Is dat niet een beetje kitcherig?”
“Het is maar hoe je het bekijkt..”  












  

We lopen, nee sjokken, het is meer dat vermoeiende slenteren, door Amsterdam omdat een familielid daar aan het promoveren is.

Zojuist waren we getuige van een prachtige verdediging van het proefschrift toen verschillende hoogleraren pittige vragen stelden, maar nu heeft het programma pauze en slenteren we door de binnenstad, schijnbaar doelloos zoals het slenteren nu eenmaal gaat.

Mijn moeder in haar rolstoel, haar vriendin, mijn tante en oom, en ik. We gaan winkeltjes binnen om kaartjes te kopen, bladeren door boeken, staren door etalages en rijden met de rolstoel bijna een oudere heer van zijn sokken die ons in plat amsterdams toebijt "Wel uit je doppen blijvuh kijkuh, huh!"   
Hij zegt het op zo'n valse manier dat ik er van ga grinniken. Het valt me op dat als je eenmaal níet meer in Amsterdam woont je dit soort dingen erg snel ontwent raakt.

En zo gaat het van slenter de slenter richting Waterlooplein waar ze de boel aan het opbreken zijn, dus het heeft niet veel nut meer daar nog te gaan slenteren.
Dan ziet mijn tante het terrasje op de brug en zegt "Zullen we hier anders even gaan zitten?" Ik denk 'JA! Graag!!'
Waarop mijn moeder antwoord vanuit haar rolstoel  "Voor mij hoeft het niet hoor"

  

Waarom willen we toch altijd
iets dat we niet lijken te kunnen

kan het ook zijn, dat ik
iets kan wat een ander,
wil kunnen?

Wist ik maar wat,
ik zou er trots op zijn




mei, 2008