By Gijs Verbossen

At this very moment, 22:48 hours, the night of February 23^rd, the Israeli military bases around Elon Moreh are shining their search lights at the village of Azmut. Elon Moreh is an Israeli settlement, with a military base, located on one of the many hilltops surrounding Nablus. Down the slope Azmut is situated, neighboring Askar refugee camp it is part of the suburbia of the city of Nablus. Azmut is small, probably no more 2000 inhabitants. Elon Moreh is above it, lighting up the hill with its many and orderly placed street lights. At this time of day, when it is dark, the lights of Elon Moreh reveal its actual size and its proximity to Azmut, and with that to Askar and Nablus. It is bigger than just the houses you are able to see from Askar, especially while the military strongholds around it claim almost the whole mountain, made visible by their nightly illumination.

Tonight around ten the Israeli army lit up their search lights, which are normally switched off. This probably does not promise anything good. Just last week five hundred settlers entered Balata refugee camp outside Nablus. Under heavy army guard they came into the camp to pray at the Tomb of Joseph, and in the wake of morning their entry was illuminated by just the same search lights. Then from one of the other hilltops around Nablus, also hosting an Israeli military base. After their prayer several dozens of settlers entered the girls’ primary school nearby, by force. Windows, doors, furniture, and education material were destroyed, and garbage was spread through the building. Israel’s army was there for the protection of the settlers, not to police them, so they did not intervene.

The north face of Elon Moreh is the highest point of the surroundings of Nablus, from there you can see the whole Jordan valley. From the military watchtower a strong beam of light is moving from right to left, in a shaky manner, which adds to the movie-like scene of a search light piercing dark sky. From the middle of the settlement, which descends down the hill and is therefore much closer to Azmut, a second search light is steadily directed at one the houses of Azmut. I am afraid that at this moment, while I am looking at it from a distance, an Israeli military patrol is raiding one or more houses in the village, like it happens almost every night throughout the West Bank. Yesterday night the village of Iraq Burin, south of Nablus, was placed under curfew and homes were raided for the arrest of four young men. Yes, it could be the case right now; I just heard the very typical, low tuned alarm claxon of an Israeli army jeep, followed by the barking of a large troop of street dogs.

I am sitting on a large rock, in the fields between Askar and Azmut, while I am writing this story down in my notebook. Behind me a road passes. It is the same road of which I spoke in my blog a few weeks ago. In the second intifada the road was used by Israel’s army to surround the city of Nablus. From here tanks invaded the camp, as well as Nablus’ city center and the surrounding villages. Kids were shot from here while hurling stones at army vehicles and soldiers afoot. Like I described earlier, the road is still regularly used by the army today. It is an area C road, which means that it is under full Israeli control. Palestinian cars are allowed to use it though; the army lifted its checkpoint after the second intifada. Cars are driving fast. The Palestinian driving style seems to reflect the general fatalistic attitude here. I hear a car approaching slowly, and its light in the distance looks orange. I would probably be in trouble if this turns out to be an Israeli army jeep. Those jeeps typically drive slow, I guess because of their size and weight, and they have an orange alarm light on top. If you go from Nablus to Ramallah, about an hour’s drive, and you are behind one of these jeeps, it is going to take you an hour and a half. The car approaches and I turn off my headlight, which I use to write in the dark. To be honest I am a little afraid at the moment. In recent weeks Israel has arrested more internationals than usual in the West Bank. They have been deported and are prohibited to come back to Israel or the Occupied Palestinian territories. In my case, it would mean the end of my research, and thus to my master’s degree, and depending on the day and time of the first flight back to the Netherlands it would also mean time in jail. Not a pretty prospect. The car passes. Fortunately, it is an old, heavy engine transport van with its orange flashers turned on.

Am I getting paranoid? Or is an ever present possibility of an army incursion, getting arrested, getting beaten up, or getting shot just the reality of Israel’s occupation? Among the young people here there is a great sense of insecurity, both on a short term as well as on the long run. If you walk through the camp after nightfall, people make you aware of the possibility of Israeli soldiers being out in the streets. “They can do anything they want, and we can’t do anything about it”, is an often heard claim. Besides this being an idea that is constantly socially reinforced, it is also very true. Two weeks ago, the Israeli army was in the camp. A few phone calls and text messages about their exact whereabouts were enough for the shabab to get home silently and unnoticed. One week ago, a seventeen year old from the camp got arrested at a checkpoint. His parents and brothers still do not know why, and where he is held. Many people of the camp have a similar story, and almost all of the shabab experienced beatings from Israeli forces at checkpoints or during incursions. This immediate sense of insecurity spills over to ideas about the future as well. The young people that I spoke with have very little hope for the future. There is a general sense of being in a transitional phase, a transition for the worst that is. History is viewed as increasingly getting worse for the Palestinians; “the fighting in the first intifada was bad, in the second intifada it was worse, and the third will be even more destructive”. Adolescents seem to just sit out their time until new violence between Palestine and Israel erupts. There is also very little reason to have trust in the future. For example, a university degree is perceived as useless, because adolescents cannot find jobs anyway. Palestine’s economy is so unstable as a result of the many restrictions on import and export, the great dependency of Palestine on donor money from other states and NGO’s, and the widespread movement restrictions within the territory. 

The presence of Israeli military bases and settlements on nearly every hilltop surrounding Nablus does not contribute to one’s sense of security either. Their sheer presence shows many of the Palestinians that they do not have control over their own life, Israel does. I believe I start to understand the profoundness of the effect of the occupation. If an Israeli army jeep would pass now, I would be in deep trouble, probably. But the shabab, they perceive it as a certainty that you are in real trouble when caught by Israeli troops. For them Israeli presence and control over their lives is a fact, not a probability. Search lights being pointed at your village, camp, neighborhood, or house confirms this fact. It confirms the loss of control over your own life.

We are thirty minutes from the moment that I sat down here on this stone, the search lights are still piercing the dark, but I did not hear the alarm sound anymore and the dogs are silent, too. My ass hurts though, from sitting on this rock. So, jalla, I am going to the nightclub to play pool with the shabab of the camp. I hope the club is open, because it is not really a ‘night’ club. It is an empty storage room without windows, on the top floor of a little shop, with a couple of broken chairs, a table, a television, and a pool table, and it closes around 23:30. I hope I do not run into any Israeli soldiers in the camp.

Gijs Verbossen (24) is master student Social and Cultural Antrhopology (of Human Security) at the VU University of Amsterdam. Currently he is based in the West Bank to conduct the fieldwork for his final thesis on Palestinian Refugees and the Reality of Occupation.

By Gijs Verbossen

This morning at around ten o’clock I finished my cup of diesel, what they call coffee here, at the Askar Refugee Camp Community Centre. The office here is always opened for a cup of coffee or tea, remind to say “bidoun sukar” though, otherwise you get mostly sugar. “Jalla”, I am on my way back to the guesthouse, which is just outside the camp.

                As I am walking towards the exit road of the refugee camp a man working on an old car comes to me. He seems wound up. He signs to me that there is shooting nearby. With his hands he makes rifle and points towards the edge of the camp. I know what place he means, a friend from here showed it to me yesterday. It is a plateau at the perimeter of the camp called ‘the mountain’, from where you can see the road that is often used by the Israeli Defense Forces (IDF) to reach the nearby settlement of Elon Moreh.  Indeed, I hear gunshots. It is the first time for me that I hear gunfire.  A group of kids stands a couple of meters away from the plateau. They are excited. They all mimic a rifle with their hands, trying to explain me what is happening. I try to ask them what is going on in English, but they cannot explain it in words. Though, when one of the kids picks up a stone, tosses it in front of my feet, and makes a rifle with his hands it is clear what happened.

                The kids are on holiday this week, being bored they play on the streets, looking for some monkey business. When this morning apparently an IDF jeep passed at the road, they threw stones from ‘the mountain’. The Israeli military returned fire.

                 I want to approach the edge of the plateau. Some kids encourage me to do so. Others literally pull me away from it, signing me that it is dangerous. I don’t really know what to do. On the one hand I feel that I should see what happens, who is shooting at them, and what is being shot: teargas, rubber bullets, or full metal bullets? I also have the feeling that when the kids are not afraid to go closer I should not be either, but probably it is stupid to think like that. As I have learned in anthropology class your respondents are your best guides when it comes to dangerous situations. So I follow the advice of the kids pulling me away, I don’t approach closer. No gunshots are heard anymore. The kids are still exhilarated. Some are standing behind a little building looking over the plateau. They are trying to see the jeep I think. A few kids pretend to go closer, but in the end they don’t and run back. It seems all fun and games for them. Yet, they seem to be aware of the danger, otherwise the tough boys would not run back like the rest.

              Unfortunately I didn’t see exactly what had happened, remind that when you read this. Nevertheless I feel somewhat confused and I decide to walk back to the Askar Centre to tell my friend there what happened.  Contrary to me he doesn’t seem shocked to hear what happened. Earlier he already told me that here on ‘the mountain’ there were three children shot since the second intifada, many were injured. The dance teacher here in the centre, had one of them in his traditional dance class before he was killed. My friend thinks that “because of the pressure” of living in the camp the children start making trouble. I wonder what this “pressure” exactly looks like, and how it affects children and teenagers in their ideas about the occupation and about resistance. Still, it is all rather innocent what they do. What can a rock do against an armored jeep? I wonder what the IDF soldiers feel in this situation.

            I will go to ‘the mountain’ later to see how close this road actually is. My friend doesn’t want me to go there now. When there are children at ‘the mountain’ he prefers not to go there, to stay out of trouble and danger.

Ironically, at this very moment that I am talking to my friend about what happened between the IDF and the kids, two fighter jets are circling above the camp. Maybe it is totally unrelated, maybe it is not, I don’t know. It certainly does feed into the atmosphere of militarism that lies beneath the surface here. Moreover, it is a little weird that Israeli jets are flying above Palestinian territory. Their presence in the air also strengthens the rumors of today, about a curfew that would be put on the city sometime soon. Everybody is talking about it.

            Last two days so called ‘flying checkpoints’ are erected around the city, making it difficult and lengthy to get in or out the city, while four days ago when I came to Nablus there were no checkpoints between Ramallah and here. They could close the city soon, for the IDF to do another operation in the city. Three weeks ago they did. The IDF killed three Palestinians in their homes, in a reaction on the murder of a settler. To me it is not clear whether the three were related, for the people here it is clear they were not. It seems there is something going on. At least for me it feels like that. Maybe it is daily business here, but I didn’t get used to it yet.

Gijs Verbossen (24) is a master student of anthropology at the VU University of Amsterdam, focussing on Human Security. Till April he lives in Nablus, a large city in the West Bank of the occupied Palestinian territories, with refugees from the 1948 war. At VKblog you can follow his experiences.

Ik ben een master student antropologie aan de Universiteit van Amsterdam en doe onderzoek naar Israelische actiegroepen gevormd door veteranen. Mijn onderzoek duurt in totaal drie maanden en mijn reis begon hier, met de politici, journalisten en studenten, op uitnodiging van gate48. In mijn bachelor antropologie heb ik mij gespecialiseerd in politiek en dan vooral die van het Midden Oosten. Het Israelisch Palestijns conflict is een van de moeilijkste vraagstukken waar een academicus, of sterker nog een mens, zich over kan buigen. Dit conflict kent geen objectiviteit, elke manier van praten erover is verbonden aan een ideologie, een plaats binnen het politieke spectrum. Het conflict wordt uitgevochten op ideologisch, politiek, militair, academisch, archeologisch, sociaal, topografisch, demografisch en religieus vlak. Afgezien van tanks, geweren en een veiligheidsmuur is het vooral de macht over kennis en herinnering die het conflict beheerst.

Afgelopen week heeft onze groep een reeks grassroots mensenrechtenorganisaties bezocht. Deze organisaties worden gevormd door moedige Israeli's die tegen de stroom in, een in hun ogen rechtvaardige en uitgebalanceerde verhouding met het Palestijnse volk tot stand proberen te brengen. Het is in Israel goed mogelijk om een fantastische vakantie te hebben en niks van het conflict mee te maken. Onze groep deed afgelopen week het tegenovergestelde. We bekeken de twistpunten en de moeilijkheden van de situatie waar Israeli's en Palestijnen mee kampen. Elke organisatie deed dit op een andere manier, maar een rode lijn in hun aanpak was het overbrengen van informatie naar het Israelische volk. De informatievoorziening is normaliter stevig in handen van dan wel de staat, dan wel traditionele media. Foucault wees met discours onder andere op het feit dat een dominante manier om over iets te praten een afwijkende manier van praten onmogelijk of ongeloofwaardig maakt. Beetje bij beetje proberen deze groepen activisten het discours over het conflict te beinvloeden.

Elk jaar viert het Israelische volk haar onafhankelijkheid; de Palestijnen gedenken op hetzelfde moment de schaduwkant van deze onafhankelijkheid, de Nakba. De Nakba wordt niet onderwezen in Israel, is binnenkort mogelijk verboden om over te spreken en een meerderheid van de Israeli's kent het begrip sowieso niet. De organiatie Zochrot probeert door middel van onderwijscampagnes een andere kant te laten zien van de onafhankelijkheid van de staat Israel. De organisatie Breaking the Silence probeert door middel van het publiceren van getuigenverklaringen van Israelische soldaten die dienden in de tweede intifada en de Gaza-oorlog het Israelische volk te laten zien waar hun kinderen dienen. Het wil ze laten nadenken over de noodzaak van de aanwezigheid in de West Bank en Gaza en openheid creëren over de realiteit van de bezetting. Bezetting is een beladen term en een gekleurde. Een bezoek aan de stad Hebron laat elke twijfel over de juistheid van het gebruik van deze term verdwijnen. Om 800 kolonisten in Hebron te beschermen is de helft van de stad platgelegd, zijn er wegen waar alleen Joden over heen mogen lopen (de term apartheid wordt ernstig betwist hier in Israel) en doet de ooit zo bruisende handelsstad nu meer denken aan een spookstad. Breaking the Silence probeert met man en macht om het verhaal van Hebron en de soldaten die er dienden te vertellen aan het Israelische volk. Honderden soldaten hebben hun stilzwijgen al gebroken. B'Tselem is een organisatie die zich bezighoudt met het in kaart brengen van nederzettingen en de situatie zoals gecreëerd door de vele checkpoints. Voor veel Israeli's zijn de nederzettingen plekken waar goedkoop een mooi huis gekocht kan worden, onbewust van het feit dat die nederzetting de realisatie van een Palestijnse staat nog moeilijk maakt dan hij nu al is. Onbewust van het feit dat hun huis gebouwd is op land dat eerst geannexeerd is voor ‘veiligheidsredenen’ en vervolgens voor een schijntje doorverkocht aan kolonisten.

Deze blog is te kort om alle verhalen te vertellen die wij deze week gehoord hebben.

Elk verhaal heeft meerdere kanten, het Israelisch-Palestijns conflict heeft er duizenden. Ik ben gedurende mijn studie, door de bestudering van grootschalige systemen, mijn vertrouwen kwijtgeraakt in kleinschalige ontwikkeling of verandering. De mensen die ik deze week gesproken heb, hebben dit vertrouwen hersteld. Hoog in de ranken van het leger zal men zich overgeven aan strategisch denken dat herinnert aan de Koude Oorlog. Diep in de synagoges van de oude stad van Jerusalem kan men meegesleurd worden door geloofsovertuiging en ideologie. De mensen van de organisaties die wij gesproken hebben zien als Israeli elke dag de realiteit van de bezetting. En hoe je het ook wendt of keert, dat geldt absoluut niet voor alle Israeli's, sterker nog: we hebben het hier over een minderheid. Ik kan de lezers van deze blog alleen maar aanraden om zich altijd door meerdere kanten goed te laten informeren over welk conflict dan ook. Mensen schelden elkaar tegenwoordig op het internet vaak de huid vol, omdat zij geloven dat hun informatie de juiste is. Neem bij voorbaat niks van hen aan, want het is dezelfde blinde haat die hier in Israel bestreden moet worden. Dat je dit verhaal hier boven niet aanneemt van een student is trouwens ook meer dan prima.

Marko den Hartogh

Universiteit van Amsterdam 2010

Zaterdagmiddag was het tijd voor een bezoek aan één van de oudste steden in de wereld: Jaffa. Vanuit Jeruzalem vertrokken we ’s ochtends richting Tel Aviv.  Eenmaal aangekomen in Jaffa, werd er al meteen wat duidelijk: de sfeer is er compleet anders dan die in Jeruzalem. De zee is in zicht, er zijn meer toeristen en bovenal: er zijn minder soldaten op straat.

Door Joyce Baars

We worden Jaffa rondgeleid door Sammy, een studerende Palestijn die zijn hele leven al in Jaffa woont. Hij studeert geschiedenis en wil ons vandaag op een andere manier kennis laten maken met de stad; niet enkel door de culturele geschiedenis te vertellen, maar ook door in te gaan op de politieke geschiedenis. We zijn immers jonge politici.

Voordat we beginnen legt hij uit dat er niet één geschiedenis is van Jaffa, maar dat de geschiedenis wordt gebruikt voor verschillende politieke redenen. Zo zijn er ook verschillende benamingen voor dezelfde gebeurtenissen.

We beginnen bij oud-Jaffa. Kronkelende, nauwe straatjes met veel trapjes. Sammy vertelt ons over de geschiedenis van dit deel. Hij benadrukt dat alles wat in Jaffa te zien is, niet hetzelfde is als voor 1948. Sinds deze oorlog is alles veranderd. Voor ’48 stond de stad vol religieuze gebouwen. Nu zie je veel van deze gebouwen terug als restaurants, omdat er na ’48 te weinig gelovigen waren.

We lopen wat verder door de stad, en komen onder andere door de arme Palestijnse wijk Ajame. Na de oorlog van ’48 zijn alle Palestijnen naar deze wijk gebracht, waar vervolgens een hek rondom werd gezet.

Aan het strand zien we een mooi park met grote grasvelden, spelende kinderen en ouders die aan het barbecueën zijn. Dan vertelt Sammy ons over de geschiedenis van dit park: het is gebouwd op vuilnis. Het is gebouwd op vuilnis wat komt van verwoeste Palestijnse huizen. Hierna begon men hier ook andere soorten afval naartoe te brengen. Omdat het te duur was om alles weg te halen, is er besloten er een park van te maken.

De tour eindigt bij een klein vervallen huisje tussen mooie appartementen. De inwoners van dit huisje, een Palestijnse familie, hebben jarenlang moeten vechten voor elektriciteit, terwijl de  buren dit al jaren hebben. Toen er uiteindelijk was gezorgd voor elektriciteit, bleven de buren de familie lastigvallen. Er wordt ze nu zelfs geld geboden, als ze maar weggaan.  

Tijdens de tour kunnen we niet om de aanwezigheid van omstanders heen. Constant staan er mensen om ons heen met een afkeurende blik. Ze zijn het niet eens met wat Sammy ons vertelt. Wanneer we stoppen bij een bankje waar wat mensen op zitten, blijken ook deze mensen kritisch. Als Sammy klaar is met z’n verhaal, wil het meisje op de bank hier graag op reageren. Zij benadrukt dat het verhaal van Sammy niet gebaseerd is op historische feiten. Hiernaast zijn het volgens haar de Zionisten die gezorgd hebben voor moderniteit in het land, in plaats van enkel ellende.

Voor mij benadrukt dit nogmaals hoe complex de situatie in Israel is. Er is niet een waarheid en er zijn vele verhalen. Hoe kunnen wij hier ooit tot een objectief oordeel komen? En bovenal, hoe kan de situatie hier ooit verbeteren?

Joyce Baars is masterstudent International Business in Maastricht en hiernaast Algemeen Secretaris in het Landelijk Bestuur van de Jonge Democraten.

Door Gert-Jan van Panhuis en Esther Kruijsbergen

Een reis naar Israel is iets wat je als christen een keer in je leven gedaan zou moeten hebben. De sfeer proeven van het land wat in de Bijbel beschreven wordt, plekken bezoeken waar Bijbelse figuren zouden zijn begraven en natuurlijk een soort van pelgrimstocht naar Jeruzalem maken en daar de plekken bezoeken die Jezus eens zou hebben gelopen.

Deze reis was er een van een heel ander soort, een idee krijgen van het conflict wat zich daar afspeelt. Een interessant maar ook een moeilijk thema. Voor de reis rijzen dan ook vele vragen op met elke keer als uitgangspunt, “hoe zit dit nu precies?”

Nu na een week rond te hebben gekeken in Israel in de bezette Palestijnse gebieden zijn er eigenlijk nog meer vragen ontstaan. Want hoe het nu precies zit is nog niet duidelijk. We hebben veel gehoord, we hebben veel bezocht, we hebben met veel mensen gepraat. Schrijnende verhalen gehoord, woede gezien, verdriet gezien. Een verscheurd land. Het land van melk en honing verscheurd door oorlog en verdriet. Van ons romantische beeld van Israel blijft niet zoveel meer over.

Na deze reis zijn er nog meer vragen dan antwoorden, maar we hebben wel een indruk gekregen. Een indruk van hoe het kan zijn. Inderdaad, van hoe het kan zijn. Want als toerist kan je dit land bezoeken en bijna niets van het conflict merken. Hoogstens zien je ergens een muur, wat prikkeldraad en verscheidene checkpoints, maar ook alleen nog maar als je de steden Hebron, Betlehem of de Dode Zee als toerist bezoekt.

In deze reis hebben we vooral gezien hoe Israel een geroofd land is. We hebben ons vaak afgevraagd waar blijft het verhaal van het beloofde land. We hebben vooral gezien hoe de Palestijnen onderdrukt worden door Israel. Hoe het is om in bezetgebied te moeten leven, waarbij de mensenrechten van de Palestijnen met voeten getreden worden. Hoe radicale Joodse settlers (de kolonisten) de Palestijnen weg terroriseren. De Israëlische overheid de illegale bouw van setlements (Joodse nederzettingen) stimuleert, dat ten koste gaat van de Palestijnen en Palestijnse bezittingen. Hoe in de Westbank apartheid prevaleert boven menselijke gelijkwaardigheid. Zoals wegen waar alleen joden nog maar gebruik van mogen maken en de muur die sommige Palestijnse dorpen volledig afsluiten van de buitenwereld. We kunnen hier niet omheen. We hebben met eigen ogen gezien welk onrecht Palestijnen wordt aangedaan. Het zal duidelijk zijn dat we ons moeten verzetten tegen deze misbruiken.

Terecht is al eerder opgemerkt dat, als je links kijkt zie je rechts niets. Het is goed voor iedereen om een keer links te kijken. Maar we moeten niet links blijven kijken. Want dan gaan we ook links. We moeten ook de Israëlische kant van het verhaal in oog aanschouw nemen. De bouw van de muur is een gevolg geweest van Palestijns terrorisme en niet andersom. Israel is immers verantwoordelijk voor de veiligheid van haar eigen burgers. Het is daarom belangrijk om van beide kanten de feiten eerlijk onder ogen te zien. Dat is niet links noch anti-Israël maar eerlijk en nuchter. We moeten altijd oppassen voor eenzijdige beeldvorming, dit houdt onderlinge tegenstellingen alleen maar in stand. Het is dit evenwicht die we thuis zelf nog zullen moeten aanbrengen!!

Gert-Jan van Panhuis is lid van de commissie Internationaal bij de SGP-jongeren. Daarnaast studeert hij geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht.

Esther Kruijsbergen is Algemeen Secretaris van het Landelijk Bestuur bij PerspectieF ChristenUnie-jongeren. Daarnaast studeert zij Communicatie aan de Christelijke Hogeschool Ede.

Door Gert-Jan van Panhuis en Esther Kruijsbergen

Op zondag hebben we een Lutherse kerk bezocht. Na een intensieve week, waarin we voornamelijk de Palestijnse ellende onder ogen hebben gezien, dachten we hier even op adem te kunnen. Even alles van ons afzetten en ons bezig houden met de dingen, die het conflict overstijgen. Maar we kwamen er al snel achter dat we ook in de kerk niet om het conflict heen konden.

De gespreken met verschillende mensen in de kerk gingen toch al snel weer over de politieke en humanitaire situatie in Israel. Misschien was het wel onmogelijk voor ons geworden, om nog ergens anders over te praten. Het is goed om je hier eens in te verdiepen, al zou je er eigenlijk moeten wonen om het echt te kunnen begrijpen, aldus een vrijwilliger van de Lutherse kerk. Het is hier niet gemakkelijk, en zelfs na een aantal jaar snap ik er nog steeds niets van; aldus dezelfde vrijwilligster. Ook gaf ze ons het hartelijke advies mee dat we ons als jongeren maar niet zo druk moesten maken om de politiek. Daar waren we nog te jong voor. We moesten genieten van het leven en ons vooral niet mengen in discussies die te groot zouden zijn om te bevatten voor ons als jongeren. Uiteraard heeft ze in de kern gelijk. Je kan niet in een week tijd het gehele conflict in Israel in de kaart brengen, je kan niet met oplossingen komen in een week, sterker nog je kan niet alles begrijpen wat zich daar afspeelt. Misschien is dat wel een van de belangrijkste spiegels die ons in dit bezoek is voorgehouden. Ons past dus bescheidenheid, als we ons bezig houden met dit conflict.

Dat de politiek situatie in Israel en de kerk alles met elkaar te maken hebben wordt ons al snel duidelijk, als we in gesprek raken met een Finse zendeling. Ze vertelt hoe het voor kerken steeds moeilijker wordt gemaakt om in Israel zending te bedrijven. Israel weigert veelal de visums van zendelingen en pastors te verlengen. Het is de Orthodoxe joodse lobby, die volgens haar hier achter zit. De verkondiging van het evangelie, is voor hen een doorn in het oog. Messias belijdende joden en gemeentes in Israel zijn niet voor niets steeds meer het doelwit van religieusgeweld.

In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, zijn de orthodoxe joden in het algemeen niet zozeer de oorzaak van het conflict met de Palestijnen. Zij wachten immers nog op de komst van de Messias. Hun conflict speelt zich veel meer af in de kerk. We zaten nu weer met een nieuw conflict opgezadeld. Toch kunnen we van beide leren dat Israel een seculier land is,dat de godsdienstvrijheid niet altijd respecteert, onderscheiden moet worden van het joodse volk zelf. Alleen daarom al is een kritische houding tegen over Israel noodzakelijk, zonder daarbij de bestaansrecht van het Israel zelf ter discussie te stellen.

Gert-Jan van Panhuis is lid van de commissie Internationaal bij de SGP-jongeren. Daarnaast studeert hij geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht.

Esther Kruijsbergen is Algemeen Secretaris van het Landelijk Bestuur bij PerspectieF ChristenUnie-jongeren. Daarnaast studeert zij Communicatie aan de Christelijke Hogeschool Ede.

7 januari 2010, een donderdagmiddag in het centrum van de grootste Palestijnse stad op de Westelijke Jordaanoever.

De zon brandt ongewoon hard voor de tijd van het jaar. De hitte blijft hangen in de stilstaande lucht. De straten zijn uitgestorven, winkels zijn gesloten, de stad lijkt verlaten. Misschien is er goud gevonden in het westen, hebben de mensen deze uitgedroogde boel de boel gelaten en zijn met de noorderzon vertrokken. Nee, toch niet iedereen heeft Hebron verlaten: een man met een fiets in zijn handen klimt een steile trap af. Vreemd, waarom gebruikt hij niet gewoon de uitgestorven straat om op te fietsen? En even verderop zit een gat in een betonnen muur dat uitzicht geeft op drukke straten, auto’s, mensen, een andere wereld. Een straat tussen twee huizen is afgesloten door een bouwkeet met twee deuren erin. Soldaten met M16’s houden de wacht. Een moeder en zoon verschijnen in één van de deuropeningen en lopen zonder een woord te wisselen de verlaten straten van downtown Hebron in. Ze zijn er dus toch, de inwoners van Hebron, verscholen in hun huizen, of soms stilletjes te voet, langs de kant van de lege straten, sommige straten wel, andere straten niet. Alleen bij de ingang van het graf van Abraham zijn een paar stalletjes geopend die aan de verdwaalde toerist een herinnering aan een spookstad bieden.

Israëlische veteraan Yehuda vertelt wat er aan de hand is in Hebron. Acht jaar geleden verbleef hij een jaar als soldaat in Hebron. Hij was nog geen twintig jaar oud. Sinds zijn driejarige dienst erop zit staat zijn leven in het teken van het vertellen van wat hij toen heeft meegemaakt; “breaking the silence.”

Vanaf de 15^e eeuw heeft een Joodse minderheid tussen Arabieren geleefd in Hebron. In 1929 werden bijna zeventig Joden vermoord door Arabieren. In de jaren daarna zijn de meeste Joden vertrokken en na 1948, toen Hebron onder Jordaanse controle kwam, was er geen Jood meer in de stad. Nadat Israël in 1967 de Westelijke Jordaanoever veroverde van Jordanië werd een nieuwe Joodse nederzetting gesticht ten oosten van Hebron. Niet alle Joden die zich daar vestigden waren echter tevreden met die b-locatie. Zij wilden terug naar de plek die zij in de jaren ’30 waren ontvlucht; zo dicht mogelijk bij de graven van de Bijbelse aartsvaderen. Eind jaren ’70 trok een klein groepje Joden de stad in en bezette het ziekenhuis. Als staatsburgers van Israël verdienden zij bescherming en kregen dat dan ook van het Israëlische leger. Sindsdien is het aantal Joden in het hart van Hebron gegroeid tot zo’n achthonderd mensen. Bij iedere gewelddadige confrontatie tussen Joden en Palestijnen heeft het leger maatregels getroffen die het leven van Palestijnen moeilijker maken. De stad is verdeeld in twee gebieden: H1 en H2, het eerste onder controle van de Palestijnse Autoriteit, het tweede onder controle van het Israëlische leger. Een muur werd gebouwd, straten werden geblokkeerd, de enige doorgang tussen H1 en H2 werd afgescheiden door een bouwkeet bemand door soldaten.

De situatie vandaag de dag: Joden vallen Palestijnen lastig, Palestijnen krijgen huisarrest. Joden vernielen Palestijnse winkels, winkels worden dichtgelast door het leger. Palestijnen vallen Joden lastig, Joden nemen wraak door huizen te vernielen, delen van straten worden door het leger verboden voor Palestijnen. Joden vernielen de plaatselijke markt, het leger sluit de hele straat. Joden gooien stenen, Palestijnen bouwen tralies voor hun ramen en deuren.

In H2 leven ruim dertigduizend Palestijnen. De achthonderd Joodse kolonisten in H2 worden beschermd door ruim vijfhonderd soldaten. De Palestijnen in Hebron2 leven in bezet gebied en dienen zich dus te houden aan de militaire regels en wetten die gelden onder bezetting. De Joden in H2 worden beschouwd als Israëlische staatsburgers en hoeven dus alleen verantwoording af te leggen aan de plaatselijke Israëlische politie. Als Palestijnen aangifte van een misdaad willen doen moeten zij naar het politiebureau dat gevestigd is in een Joodse nederzetting. De politie die de kolonisten tot de orde hoort te roepen is bang voor hen en laat ze dus liever met rust. De klachten van Palestijnen zijn dan ook meestal aan dovemansoren gericht. De Israëlische soldaten zijn opgedragen door de hoogste instantie om zich niet te bemoeien met de acties van kolonisten, ze mogen niet eens terugschieten wanneer kolonisten op hen schieten. Het enige wat het leger kan doen om confrontaties tussen kolonisten en Palestijnen te beperken is Palestijnen weg te houden van kolonisten: Yehuda spreekt van “the cage house” en “sterilized streets.” De huizen aan de straten die enkel toegankelijk zijn voor Joden zijn bepantserd met tralies om de inwoners te beschermen tegen de stenen van de kolonisten. Hebron heeft geen hart meer. De stad is gesteriliseerd, een man zonder ballen opgesloten in een kooi.

Jerusalem, 11 januari 2010

Joost de Vries (23) is student antropologie aan de Universiteit van Amsterdam

Door: Wilke van Beest

Precies een week geleden, net voor mijn vertrek naar Israel bekeek ik samen met mijn ouders hun fotoboeken. Van hun reizen naar Israel, net voor mijn geboorte, zo'n twintig jaar geleden. Mijn moeder vertelde over de stad Hebron, als een prachtige plaats. De straten waren vol marktkramen. Er waren overal kleine winkeltjes. De huizen zagen er mooi uit met gekleurde luiken. Het eten was goed geweest. De mensen aardig. Mijn beide ouders vonden de stad een van de mooiste delen van Israel. Dat belooft wat, dacht ik toen nog. Niet wetende wat mij te wachten stond.

Vrijdag: onze vrije dag. Maar wat doe je op je vrije dag in Israël? Met een aantal mensen van de groep reisden we af naar het dorpje Bil’in, waar al jarenlang elke vrijdag een demonstratie wordt gehouden. Het verhaal van Bil’in draait om een hek. Het Palestijnse dorpje vecht tegen de kolonisten, die ondanks een beslissing van de rechter weigeren het hek open te zetten dat naar het land van deze Palestijnen leidt.

Door Joyce Baars

Om half 12 kwamen we aan in het dorpje, waar we vriendelijk werden ontvangen door Bil’in’s Popular Comittee. We kregen een korte briefing over het doel van de demonstratie. Mohammed, de voorzitter, vertelt dat de demonstratie geweldloos is, maar toch legt hij uit hoe we moeten omgaan met traangas. Plasticzakken blijken de uitkomst: voordat je in een wolk traangas belandt, doe je een met lucht gevulde plasticzak over je hoofd. Hiermee kun je het wel drie minuten uithouden.

Zonder plasticzak liepen we met de stoet mee, richting het hek net buiten het dorp. De stoet bestond voornamelijk uit Palestijnen, internationale bezoekers en pers, maar ook Israëli’s liepen mee. Bijna bij het hek aangekomen werd het wat rumoerig. Nog voordat de stoet echt was aangekomen, vloog de eerste traangasgranaat al in de lucht. De inwoners van Bil’in gooiden stenen, waarna steeds meer granaten volgden. Even wist ik niet wat me overkwam. Traangasgranaten vlogen constant door de lucht, er was veel geschreeuw door megafoons en mensen die zich hadden bezeerd werden weggedragen. Na zelf ook wat traangas te hebben ingeademd, gingen we na een tijdje met tranende ogen weer richting het dorpje. De moedige imam deelde nog wat vochtige watjes uit om de pijn wat te verzachten. De demonstratie was voorbij, iedereen ging weer terug naar zijn of haar huis en wij richting Ramallah.

In de bus hebben we even nodig om bij te komen. Ik weet niet zo goed wat te denken van wat we net hadden meegemaakt. Week in week uit wordt dezelfde demonstratie gehouden, waar iedereen van tevoren weet wat er gaat komen. Geloven deze Palestijnen nog wel in wat ze doen? Verwachten zij dat de situatie ooit nog zal veranderen?

Ook vraag ik me af waarom deze geweldloze demonstratie elke week weer uitdraait op het gooien van stenen en traangasgranaten. De demonstranten beweren niet te beginnen, maar als reactie stenen te gooien op de traangasgranaten. De traangasgranaten lijken dan weer te komen doordat de demonsranten het hek aanraken. Hoe houdt men hier de hoop om ooit weer volledig vrij en zonder geweld te leven? We discussiëren nog wat in de bus en keren met gemengde gevoelens terug naar Ramallah.

Joyce Baars (22) is masterstudent International Business in Maastricht en hiernaast Algemeen Secretaris in het Landelijk Bestuur van de Jonge Democraten. 

Wat doe je als student in je eerste reis naar Israël/Palestina? Hoe vind je je weg in een land dat al decennialang in een greep wordt gehouden door een conflict, een intense haat tussen verschillende bevolkingsgroepen? Hoe kom je achter de waarheid? Hoe bepaal je je positie? Deel zes van onze ervaringen.

Door Wouter Kokx en Stijn van den Borne

Vandaag een vrije dag. Dat betekent tijd om de toerist uit te hangen in Bethlehem en Ramallah. Genieten van het mooie land, van deze twee prachtige steden. Even niet aan de wereldpolitiek denken, maar mooie dingen zien. Lekker eten, gezellig wat drinken. Onderhandelen met een taxichauffeur, cadeautje kopen voor het thuisfront. Alleen bij de terugreis vanuit Bethlehem en Ramallah worden we door de checkpoints gedwongen aan het conflict te denken. Vooral bij Qalandia, het checkpoint vanuit Ramallah. Dat is ontworpen om vee door heen te leiden, geen mensen.

Wouter Kokx (21) is derdejaars student Politicologie aan de Vrije Universiteit. Daarnaast loopt hij stage bij de Amsterdamse wethouder Lodewijk Asscher (PvdA). Stijn van den Borne (25) is afgestudeerd Master of Science in Business Administration. Momenteel is hij voorzitter van Aureus, Faculteitsvereniging Economie en Bedrijfskunde aan de Vrije Universiteit

Wat doe je als student in je eerste reis naar Israël/Palestina? Hoe vind je je weg in een land dat al decennialang in een greep wordt gehouden door een conflict, een intense haat tussen verschillende bevolkingsgroepen? Hoe kom je achter de waarheid? Hoe bepaal je je positie? Deel vijf van onze ervaringen.

Door Wouter Kokx en Stijn van den Borne 

Donderdagmiddag. We ontmoeten voormalig militair Yehuda, een gezette man van 29. Gelet op zijn postuur vraag je je af hoe hij ooit succesvol in het leger heeft kunnen dienen. Samen met een vriend richtte hij in 2004 Breaking the Silence op. Breaking the Silence is een stichting waarin voormalig militairen hun ervaringen met elkaar en het grote publiek delen. In geuren en kleuren vertelt hij over zijn eigen diensttijd. Tegen het eind van zijn diensttijd vroeg hij zich af wat hij daarna wilde gaan doen en begon hij terug te kijken op zijn diensttijd. Hij noemt het zelf zijn ‘enlightenment-periode’; in plaats van in het systeem te functioneren, stapte hij eruit en probeerde het systeem van een afstand te analyseren. Door middel van het bekijken van foto’s uit zijn diensttijd, zag hij de verschrikkelijke dingen die daar plaatsvonden. Hij besloot zijn foto’s op een expositie ten toon te stellen. In plaats van de persoonlijke therapeutische werking die hij ervan verwachtte, kreeg het onverwachts enorm veel aandacht. Toen viel het kwartje. Hij was niet de enige die hiermee zat.

We gaan naar Hebron, waar Yehuda zelf diende. We worden continu bewaakt door een combinatie van de Palestijnse politie en de borderpolice, omdat Yehuda’s opvattingen niet bepaald gewaardeerd worden door de Joodse kolonisten die in het centrum van Hebron een nederzetting hebben opgericht. We lopen door H2, het deel van Hebron dat door het Israëlische leger (IDF) wordt gecontroleerd. Terwijl je in de verte het rumoer van de markt en de mensen hoort, is het in H2 totaal uitgestorven. Hiervoor is het woord desolaat bedacht. Yehuda legt uit: om de settlers (de kolonisten) te beschermen, heeft het leger een groot aantal straten van het oude stadscentrum “gesteriliseerd”, alsof het een ziekte is. Als gevolg daarvan heeft een groot deel van de Palestijnen Hebron verlaten. We zien een checkpoint naar het andere deel van de stad. ‘This is their gate to life’, vertelt Yehuda over de nog overgebleven inwoners van Hebron. Het deel waar we nu staan – H2 – kenmerkt zich door een ongekende segregatie, in oplopende orde van grootheid. In een deel mogen Palestijnen niet met hun auto rijden, in andere delen mogen ze ook geen winkel hebben en in een aantal straten is het voor Palestijnen zelfs verboden om te lopen. Ze mogen er wel wonen, maar niet via de straat hun huis in. Yehuda vertelt over een gezin dat pas na tussenkomst van het Hooggerechtshof hun eigen voordeur mocht gebruiken. De politieagent die met ons meeloopt vertelt het nut hierachter: “Security, you know, it’s security.”  De cijfers vertellen de rest van het verhaal; ongeveer 800 settlers, waarvan 550 als gewelddadig worden beschouwd, en 540 gevechtsklare militairen van de IDF om hen te beschermen.

We verlaten Hebron en gaan op weg naar Sussiya, waar hele Palestijnse gezinnen in tenten leven. Zij zijn uit hun huis verdreven ten behoeve van een nationaal park, later uit hun tenten verdreven ten behoeve van de veiligheid van de Joodse nederzetting die op de heuvel ligt. Na tussenkomst van de rechter mochten ze in het gebied verblijven, maar hun tenten werden gesloopt omdat het recht om er te blijven niet inhield dat ze er ook tenten mochten neerzetten. In totaal is het dorp vier keer ontruimd. Als gevechtsmilitair was Yehuda bij twee van deze ontruimingen betrokken.

De omgeving is prachtig, de omstandigheden mensonterend. Yehuda vertelt over waterputten die het leger heeft dichtgemaakt, over uitgehakte grotten die dichtgegooid worden met grote stenen. Families leven in tenten. De rijkste families verdienen 6 euro per dag, dus een advocaat in de hand nemen is onmogelijk. Op onze vraag aan een van de bewoners hoe het is hier te wonen antwoordt hij: “It’s okay, but during the night, you know, it’s cold.” Vervolgens gaan we naar een Bedouinen kamp 10 minuten verderop. De omgeving is nog mooier, de omstandigheden zo mogelijk nog dramatischer. De mensen hier wonen letterlijk in grotten. Yehuda vertelt; mensen die in een tent wonen zijn tweederangs burgers, en wie in grotten woont derderangs burgers. En toch zijn ze verschrikkelijk opgewekt. De kleine kinderen kunnen maar geen afscheid van ons nemen, vooral niet van onze zonnebrillen en camera’s. 

Op de terugreis naar Jeruzalem valt alles op zijn plaats. Waarom laat Yehuda als voormalig militair dit allemaal zien? Het is het gebied waar hij zijn dienst heeft gevolgd, het is een deel van zijn leven. En door ons daarvan deelgenoot te maken, probeert hij de stilte te doorbreken. Hij houdt een gloedvol betoog. Over de harde realiteit. De realiteit is dat Israëli’s zichzelf en anderen voorhouden dat ze een zachte bezetting uitvoeren. ‘But there’s no such thing as a silk occupation’. En je kan niet een soldaat, en tegelijkertijd geen soldaat zijn. Je kan niet de taken van een soldaat uitvoeren, en tegelijkertijd beweren dat je geen aandeel hebt in de bezetting. Hij vertelt over een gesprek dat hij en een vriend voerden met hun voormalig legercommandant. Aan het eind van het gesprek stelde die commandant dat hij het maar met één ding niet eens was. ‘The two of you call it moral corruption. I call it growing up. It’s the reality.’ Yehuda was te geschokt om te reageren, maar zijn vriend antwoordde: ‘It’s the reality in Israel. That’s why we do what we do.’ In de bus volgt een ademloze stilte.

Dit antwoord is volgens Yehuda exact de reden waarom ze Breaking the Silence hebben opgericht. Om het gat tussen de militaire en de civiele manier van denken te laten zien. Om hun ervaringen te delen. Om de realiteit zichtbaar te maken. Je zou denken dat er weinig hoop is, wanneer een compleet nieuwe generatie opgroeit in deze realiteit. Maar Yehuda heeft die hoop. Hij ziet de steun voor Breaking the Silence groeien. Ook bij anderen is het kwartje gevallen. Yehuda gelooft in de kleine stapjes, in het oplossen van problemen vanaf de grond. Je moet proberen de puzzelstukjes bij elkaar te zoeken, houdt hij ons voor. Je hoeft het conflict niet op te lossen, maar stukje voor stukje een betere toekomst binnen handbereik brengen. Elke dag weer. “It’s not for you to finish the job. But that doesn’t mean you’re allowed to take a day off.”

Wouter Kokx (21) is derdejaars student Politicologie aan de Vrije Universiteit. Daarnaast loopt hij stage bij de Amsterdamse wethouder Lodewijk Asscher (PvdA). Stijn van den Borne (25) is afgestudeerd Master of Science in Business Administration. Momenteel is hij voorzitter van Aureus, Faculteitsvereniging Economie en Bedrijfskunde aan de Vrije Universiteit.

Wat doe je als student in je eerste reis naar Israël/Palestina? Hoe vind je je weg in een land dat al decennialang in een greep wordt gehouden door een conflict, een intense haat tussen verschillende bevolkingsgroepen? Hoe kom je achter de waarheid? Hoe bepaal je je positie? Deel vier van onze ervaringen.

Door Wouter Kokx en Stijn van den Borne

Het is woensdagochtend en we stappen weer in de bus. Dalia, een vrouw van 82 is vrijwilliger voor MachsomWatch en onze gids voor vandaag. Wederom iemand die vrijwilig en vol passie vecht voor de goede zaak. MachsomWatch is een organisatie die het reilen en zeilen rondom de checkpoints in de gaten houdt en daarover rapporteert. Het is dus geen verassing dat onze eerste stop bij een checkpoint is. We stappen uit de bus en worden geconfronteerd met een huis met enkele vierkante meters grond tussen muur en hek. Het huis is volledig ingesloten, inclusief het kleine jongetje in de tuin. Verderop zien we het boerenleven bij een checkpoint. Een schaapheerder probeert met zijn kudde schapen het checkpoint te passeren, een hele opgave. Ook een oude man en zijn kleindochter worden zorgvuldig gefouilleerd. Misselijkmakend. Het leven van gewone mensen wordt hier onmogelijk gemaakt. Het meisje van vier weet niet beter. Niemand kan hier om hebben gevraagd. Later in de bus worden we weer volgestopt met verhalen. We rijden langs een weg waar alleen Joden op mogen, een vorm van Apartheid die ongekend is. "Het is onbegrijpelijk dat de internationale gemeenschap dit laat gebeuren", aldus Dalia.

Donderdag begint met een bezoek aan de Joodse nederzetting Efrata. De burgemeester, Odded Evivi, vertelt hoe zijn dorp vredig samenleeft met de Palestijnse dorpen in de omgeving. Hij benadrukt het belang van zoeken naar vrede op lokaal niveau. Zo kan het dus ook. Volgens Evivi is Israël op zoek is naar 'instant answers' - "like instant coffee and instant fastfood" - en hebben de Palestijnen de grote kwaliteit van geduld. Maar dat begint tegen hen te werken. Evivi stelt: "time is running against the both of us", een scherp inzicht. Maar wanneer hij verder praat over oplossingen voor het gehele conflict, blijft hij hangen in oneliners en drogredeneringen.

Op de grond werden we keihard geconfronteerd met de problemen in het plaatselijke boerenleven, maar zodra het over oplossingen ging, begonnen zowel Dalia als Evivi over wereldpolitiek, over oplossingen buiten hun macht, buiten hun 'verantwoordelijkheid'. De realiteit lijkt andersom; de problemen lijken veroorzaakt door wereldpolitiek, maar vanuit dit macroperspectief ziet men de echte problemen onvoldoende en is men vooralsnog niet in staat geweest om het mensenleed te stoppen. Is het soms mogelijk dat de problemen ooit vanuit een microperspectief, met kleine stapjes, worden opgelost? En is dat de reden dat de mensenrechtorganisaties in Israël/Palestina onvermoeid al het onrecht blijven aanstippen om invloed uit te oefenen op het publieke debat? Als dit het geval is, dan wordt het hoog tijd dat de wereldpolitiek er alles aan doet om mensenrechtenorganisaties en andere, lokale initiatieven te steunen en faciliteren. Niet vanuit een tekentafel in Tel Aviv, Brussel of Washington regeren, maar vertrouwen op de mensen die wonen waar de problemen het meest zichtbaar zijn; het plaatstelijke leven.

Wouter Kokx (21) is derdejaars student Politicologie aan de Vrije Universiteit. Daarnaast loopt hij stage bij de Amsterdamse wethouder Lodewijk Asscher (PvdA). Stijn van den Borne (25) is afgestudeerd Master of Science in Business Administration. Momenteel is hij voorzitter van Aureus, Faculteitsvereniging Economie en Bedrijfskunde aan de Vrije Universiteit.

Door Gijs Verbossen

Vandaag wordt de bezetting snel werkelijkheid. Als je door blokkades gestopt wordt en zwaar bewapende private veiligheidsmensen je komen controleren, als een Palestijnse boer zijn schapen noodgedwongen tussen het vuil in een berm moet laten grazen en tussen vijf en half zes door het checkpoint terug in zijn dorp moet zijn, als om een huis een hok staat, en als om een dorp vier muren staan die je nodig hebt voor een groot hok, dan is er weinig twijfel over de realiteit van de bezetting. Zelfs pas na drie dagen hier.

                Machsom Watch is een groep Israelische vrouwen die de zeshonderd Israelische checkpoints en blokkades in de bezette Westelijke Jordaanoever observeren, en rapport uitbrengen wanneer nodig geacht. Op deze manier proberen zij het werkelijk functioneren van de bezetting in kaart te brengen. Wat is de effectieve betekenis van Israel’s bezetting voor Palestijnen? Het antwoord op deze vraag probeert Machsom Watch inzichtelijk te maken. Vanmorgen nam een van de initiatiefneemsters - Dalia (82) - ons mee langs de Israelische scheidingsmuur op Palestijns grondgebied.

                Na het benzinestation de tweede weg rechts, daar ligt het Palestijnse dorp Habla, voor de Zesgdaagse Oorlog van 1967 onderdeel van de vrij grote Palestijnse stad Qalqiliya, nu afgescheiden en omringt door hekwerken. De tweede weg rechts leidt echter sinds een week niet meer naar Habla. Een blokkade in de vorm van grote betonblokken en wat ander puin stopt ons, Dalia heeft echter vorige week deze weg nog gebruikt. We rijden om en komen toch bij Habla. De poorten in het hekwerk rondom Habla zijn net open voor de middagronde. Rond twaalf uur zijn de poorten gedurende een half uur open voor de inwoners, mits zij over de betreffende vergunning beschikken om in en uit het dorp te reizen. Wij blijven met de groep voor het checkpoint. Een man met een kind wacht voor het hekwerk op een seintje van een van de Israelische soldaten. Ze mogen de eerste poort door, en worden in een grijs, stalen gebouwtje gecontroleerd, gefouilleerd, en ondervraagd. Ze mogen doorlopen door de tweede poort en zijn terug in hun dorp. Vanaf het dorp komt een boer aan met zijn schapen. Ook hij wordt gewenkt, naar het grijze gebouwtje gebracht, en mag daarna met zijn hele kudde doorlopen. Hij is buiten zijn dorp, om zijn schapen te laten grazen, in de berm van die tweede weg rechts. In en om het dorp zijn namelijk geen graasgronden meer sinds Israel de scheidingsmuur en gerelateerde hekwerken om het dorp heen heeft gebouwd, en de weg naar dat benzinestation alleen door Israeli gebruikt mag worden. Nu is het zaak die kudde tussen vijf en half zes in de namiddag weer door dat hek te krijgen, anders loopt de boer kans opgepakt te worden. Hij heeft namelijk geen vergunning om buiten zijn dorp te verblijven.

                We rijden verder, richting het dorp Ad-Daba. We stappen uit bij de muur om het dorp. Binnen enkele minuten komt een jeep aangereden met drie bewapende jongens. Een private beveiliger komt even controleren wat wij doen en wie wij zijn. Ondanks het geweer om zijn nek, beantwoord een van de jongens vriendelijk een paar van mijn vragen.

                De inwoners van Ad-Daba hebben de pech dat er een misverstand is ontstaan tussen de Israelische overheid en de kolonisten. De muur is om het dorp heen gebouwd, daarom afgesneden van de Westelijke Jordaanoever en onderdeel van het uitgebreidde Israel. Echter, de kolonisten die door dezelfde muur bij Israel worden gevoegd waren niet blij met Ad-Daba op hetzelfde grondgebied. Het Israelische Hooggerechtshof heeft toen bepaald dat er een muur moet komen tussen de kolonisten en het dorp. Dat nieuwe stuk muur is voor de helft klaar, aan de rest wordt gewerkt. Overigens, die oude muur aan de andere kant van het dorp is nog niet weg, de nieuwe wordt er eerst aan verbonden, wat Ad-Daba tot een dorp in een hok maakt. De burgemeester hoopt dat het Hooggerechtshof hun belofte houdt en de oude muur sloopt. Vooralsnog woont hij in een groot betonnen hok.

               Dalia neemt ons nog mee naar een kleiner hok. Het dorp Mas-ha ligt buiten de muur, op de Westelijke Jordaanoever. Eén huis is echter van Mas-ha afgesneden door de muur. Hun buren zijn kolonisten. Ten gunste van de buren heeft het lsraelische leger een hekwerk met prikkeldraad rond het huis geplaatst . Het uitzicht vanaf de voordeur is de muur die het gezin scheidt van het dorp waar ze thuishoren. De andere drie zijden van hun hokje bestaan uit het hekwerk met prikkeldraad.

              Het is belangrijk te herrinneren dat de dorpen die wij vandaag hebben bezocht op de Westelijke Jordaanoever liggen, zoals deze is begrensd naar aanleiding van de Zesdaagse Oorlog in 1967. De scheidingsmuur gaat op vele plaatsen over die zogenoemde Groene Lijn heen, en slokt daarbij dorpen op en snijdt gezinnen af.

              De sociale, politieke, en economische realiteit waar deze dorpen mee worden geconfronteerd maakt het leven extreem moeilijk. Dorpen als Ad-Daba zijn nauwelijks levensvatbaar, als gevolg van hun gedwongen isolatie. Niet alleen geografisch, maar ook sociaal, politiek, en economisch worden de inwoners van deze dorpen gemarginaliseerd. Vanuit een hok kan een mens geen sociale relaties onderhouden, noch eten verbouwen of verkopen.

Gijs Verbossen (24) studeert de master Social and Cultural Anthropology aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, met een focus op het recent politiek populaire 'Human Security' concept. Vanaf volgende week is zijn blog over zijn afstudeeronderzoek in Nablus op de Westelijke Jordaanoever van de bezette Palestijnse gebieden op VKblog.nl drie maanden te volgen.

Wie bepaalt wat geschiedenis is en hoe weet je dat de geschiedenis die je leest of hoort ook een weergave is van de werkelijkheid?

Dat historici het niet altijd eens zijn over de geschiedenis van een plek wordt goed zichtbaar als we de ‘city of David’ in Silwan (Oost-Jeruzalem) bezoeken. Silwan telt 31000 inwoners, van wie het merendeel Palestijn is. De Lonely planet bestempelt the city of David als een van de must sees van Jeruzalem vanwege de grote archeologische en historische waarde. Geschiedenis zie je hier zeker, maar niet alleen van voor Christus. Yonathan Mizrachi van Emek Shaveh vertelt ons wat archeologie betekent voor de huidige situatie in Silwan en hoe politiek, religie en historie hier in een cocktail gemixt worden. De opgravingen zijn in handen van Elad, een privé organisatie die volgens Mizrachi Silwan proberen om te toveren in een toeristisch pretpark waar men geen rekening houdt met grond wat al jaren van Palestijnen is. Als we het park met de groep verlaten blijkt dat er alleen een uitgang is aan de kant van Silwan, geen ingang dus de inwoners moeten een heel stuk omlopen om toegang te krijgen tot de geschiedenis van de stad.

Later wandelen we kris kras door de smalle straten van Silwan, lachen we met een aantal kinderen en lopen we weer verder, niet wetend wat er rechts of links zal zijn. Tot je voor je kijkt recht in een camera en naast je, weer een camera en bovenop het rode dak een Israëlische vlag wappert in de wind.

Stel, je woont in Silwan en je huis raakt beschadigd omdat er archeologische opgravingen plaatsvinden.

Stel, je verhuist en komt terecht in een illegale nederzetting terwijl je niet weet dat deze nederzetting buiten de groene lijn valt en dus illegaal is.

Stel, je bent een boer en je moet iedere dag twee keer door een checkpoint om bij je land te komen.

Stel, je bent een soldaat van 18 en jij bent degene die bepaalt of de zojuist genoemde boer wel of niet door dit checkpoint mag.

Stel, je wilt je kinderen later iets over de geschiedenis vertellen maar je hebt geen idee of dat wat je vertelt ook de waarheid is.

“Jeruzalem is all about politics, “ zegt Gallit van Gate48 als we net aankomen in Israel.

Als ik nadenk over dit alles kan ik nadenken wat ik wil, maar verschijnt er op dit moment alleen een heel groot vraagteken.

Lina Titulaer (25) is medewerker van Dwars, GroenLinkse jongeren en masterstudent Law and Politics of International Security aan de Vrije Universiteit

Wat doe je als student in je eerste reis naar Israël/Palestina? Hoe vind je je weg in een land dat al decennialang in een greep wordt gehouden door een conflict, een intense haat tussen verschillende bevolkingsgroepen? Hoe kom je achter de waarheid? Hoe bepaal je je positie? Deel drie van onze ervaringen.

Door Wouter Kokx en Stijn van den Borne

Derde avond hier, even iets anders. Stappen in Jeruzalem. Even niet over vrede en verzet, maar over voetbal en vrouwen. Leuk. En heel veel leuke mensen in de kroeg. De sfeer is uitgelaten, niet alleen bij ons. We spreken iemand aan en maken een mooi praatje over de Zuid-Afrikaanse taal. Zomaar. Goede muziek en goed bier ook. Ook stimulerend voor het groepsgevoel. Wie weet worden hier de toekomstige coalities gesmeed. Heerlijk, zo'n intermezzo.

Wouter Kokx (21) is derdejaars student Politicologie aan de Vrije Universiteit. Daarnaast loopt hij stage bij de Amsterdamse wethouder Lodewijk Asscher (PvdA). Stijn van den Borne (25) is afgestudeerd Master of Science in Business Administration. Momenteel is hij voorzitter van Aureus, Faculteitsvereniging Economie en Bedrijfskunde aan de Vrije Universiteit.

Wat doe je als student in je eerste reis naar Israël/Palestina? Hoe vind je je weg in een land dat al decennialang in een greep wordt gehouden door een conflict, een intense haat tussen verschillende bevolkingsgroepen? Hoe kom je achter de waarheid? Hoe bepaal je je positie? Deel twee van onze ervaringen.

Door Wouter Kokx en Stijn van den Borne

In onze eerste blog schreven we over de onmogelijkheid van neutraliteit in dit conflict (zie: Het centrum van de wereld is te klein). Alles hier kent een achterliggende politieke agenda. Je wordt in het conflict gezogen, niet in de laatste plaats doordat beide partijen hun verhaal met verve en heel veel emotie kunnen vertellen. Wat doet dat met je? Welk gevoel krijg je ervan? Het verschilt.

Zo waren we op bezoek bij de Max Rayne Hand-in-Hand school, een school waar Joodse en Palestijnse kinderen samen spelen, samen les krijgen, samen leven. Onze medereizigers Wilke en Jeroen hebben de school prachtig beschreven in een andere blog. Als je die kinderen gebroederlijk in de klas ziet zitten, als je ze met elkaar ziet spelen, als je ziet hoe fanatiek ze zijn wanneer zij met z'n allen tegen vijf grote jongens uit Nederland mogen voetballen, krijg je hoop. Als dit de toekomstige generatie van beide bevolkingsgroepen is, dan moet er een vreedzame oplossing voor het conflict zijn. Dan moet er een uitweg zijn.

Maar een uur later sta je bij de muur die Israël bouwt op de Westelijke Jordaanoever.  Je ziet een intense verdeeldheid. Het ultieme beeld van scheiding. We bezoeken Beit Jala, een dorp dat is gescheiden van haar eigen olijfplantages. In Beit Sahur scheidt de muur één gezin van de rest van het dorp. Het gezin kijkt nu uit op hijskranen en een lawaaierige graafmachine die de Joodse nederzetting Har Homa luttele meters verderop uit de grond stampen. We zien Abu Dis, dat in tweeën is gedeeld door de muur. Een muur die dus niet alleen Joden en Palestijnen van elkaar scheidt, maar ook Palestijnen onderling. Je ziet verscheurde families, verdeelde dorpen. Je ziet en hoort moedeloosheid als je met mensen praat. Je raakt zelf moedeloos.

Het raakt je diep, nog dieper dan verwacht. Je wordt heen en weer geslingerd tussen hoop en onmacht, tussen de Palestijnse en de Joodse zaak. Maar tegelijkertijd probeer je verder te kijken. Wat krijg je niet te zien? Wat krijg je niet te horen? Als de gids over iets aan je linkerkant vertelt, wat gebeurt er dan rechts?

Zo blijkt dat op de Max Rayne Hand-in-Hand school voornamelijk Hebreeuws wordt gesproken door de leerlingen. Is dat omdat de school in West-Jeruzalem staat, waar men nou eenmaal Hebreeuws spreekt? En hoe komt het dat er in de hogere klassen nauwelijks nog Joden zitten? Wat is de rol van de ouders? Zijn die net zo vredelievend als de kinderen en de school lijken, of vertellen die thuis een ander verhaal? En welk verhaal vertelt een nationaal religieus Joodse gids? Waarschijnlijk krijg je een ander tour, bijvoorbeeld langs plekken waar zelfmoordaanslagen zijn gepleegd door Palestijnse terroristen. Plekken waar Joodse burgers zijn omgekomen. En als je dan toch dezelfde tour krijgt, dan hoor je vrijwel zeker een ander legitiem verhaal. Over de noodzakelijkheid van de muur om de veiligheid van Israël te waarborgen, en over het nut van goedkope woningen in de nieuwe nederzettingen. "They're killing innocent Jews", vertelt de Joodse gids je. "They want maximum of land and minimum of Palestinians", zegt de Palestijnse gids.

Waar ligt de waarheid? Dat is en blijft de cruciale vraag. In beide verhalen zit een kern van waarheid, beide groepen kunnen hun verhaal staven met feiten. De Palestijnen hebben het over de Internationale Verdragen en het Internationaal Recht, de Joden noemen de talloze aanslagen van Palestijnse terroristen. Je komt er niet uit. Je emotie wordt intenser. Tegelijkertijd vraag je je af, wat hebben we vandaag allemaal niet gezien? En je beseft je dat dat misschien nog wel belangrijker is.

Wouter Kokx (21) is derdejaars student Politicologie aan de Vrije Universiteit. Daarnaast loopt hij stage bij de Amsterdamse wethouder Lodewijk Asscher (PvdA). Stijn van den Borne (25) is afgestudeerd Master of Science in Business Administration. Momenteel is hij voorzitter van Aureus, Faculteitsvereniging Economie en Bedrijfskunde aan de Vrije Universiteit.

Door: Wilke van Beest en Jeroen van Velzen
 
We zien een klas vol met kleuters. Op het eerste gezicht lijken ze sprekend elkaar. Er staat zowel een joodse als een arabische juf voor de klas. Ze geven beide les aan een gemengde klas vol joodse en arabische kinderen. In de klas staat een kerstboom en er zijn joodse en arabische prentenboeken te vinden.
 
Het conflict tussen Joden en Palestijnen wordt generatie op generatie overgedragen. Beide bevolkingsgroepen dragen hun eigen tragische verhaal met zich mee. Niet alleen de oudere generaties voelen de pijn van het verleden maar ook de jongere generaties groeien op met de verhalen over de shoah en de nakba. Daarnaast zien jongeren het actuele conflict onder hun ogen gebeuren: van de bouw van de muur tot aanslagen.
 
Om joodse en arabische jongeren niet alleen te laten opgroeien met de kijk van hun bevolkingsgroep op het conflict is er in Jeruzalem een hand-in-hand school opgericht. Vandaag bezochten we de hand-in-hand school waar zowel joodse en arabische kinderen zitten. De docenten zijn evenals de kinderen zowel Joods als Arabisch. De kinderen leren de talen Hebreeuws en Arabisch spreken en worden in aanraking gebracht met de geschiedenis van beide bevolkingsgroepen. Op de hand-in-hand school wordt veel aandacht besteed aan religie en de conflictsituatie. Het doel is om joodse en arabische kinderen van elkaar te laten leren. Om hen te leren zich te verplaatsen in de situatie die de ander van huis uit heeft meegekregen. Het gaat niet zo zeer om het onbevooroordeeld zijn, maar wel om het respect tonen voor de situatie van de ander. Doordat de kinderen alle feestdagen vieren, elkaars taal leren, met elkaar spelen en elkaars verhaal horen, leren zij naar beide kanten van de situatie te kijken.
 
De school is in 1997 opgericht en het aantal leerlingen groeit jaar op jaar. In een film over een andere hand-in-hand school zagen we dat de ouders in het eerste jaar van de school nog wat argwanend keken naar bepaalde aspecten van het lesprogramma. De directeur van de hand-in-hand school in Jeruzalem vertelde dat bij de start van de school ouders heel nauw betrokken waren en over elke stap werden geinformeerd. Inmiddels is de school gegroeid in de wijze waarop zij onderwijzen en laten de ouders met een gerust hart hun kind daar achter.
 
Door de hand-in-hand school komen joodse en arabische kinderen met elkaar in contact. Hopelijk vertaald dit door naar de ouders. Het is mooi dat generaties van elkaar kunnen leren. Niet alleen van ouders op kinderen, maar ook andersom. Kinderen kunnen hun ouders in hun onbevangenheid helpen om over grenzen heen te kijken.

Wilke van Beest en Jeroen van Velzen zijn respectievelijk Dagelijks Bestuurslid en Voorzitter van het CDJA.

Op de middag van dinsdag 5 januari krijgt onze groep een tour langs de afscheidingsmuur rondom Jeruzalem. Onze gids is de sympathieke kettingroker Karim, een Palestijnse inwoner van Jeruzalem en medewerker van de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem. Aan de hand van een plattegrond van Jeruzalem, waarin in het groen, geel en rood de Groene Lijn (de grens tussen Israël en het Jordaans mandaat tussen 1949 en 1967 die Jeruzalem in twee delen spleet), de gemeentegrens van Jeruzalem zoals die na de annexatie van Oost-Jeruzalem in 1967 is bedacht en de route van de afscheidingsmuur zijn aangegeven, legt Karim ons het Israëlisch beleid voor ruimtelijke ordening uit: “Maximum land, minimum Arabs.” “Kijk maar,” zegt hij. “Deze laagbevolkte regio ruim 20 km van het centrum van Jeruzalem valt binnen de gemeentegrens en dit dichtbevolkte gebied 3 km van het centrum valt buiten de grens.” Op de kaart is te zien dat de muur min of meer dezelfde route volgt als de gemeentegrens, soms echter pakt het een extra stukje onbevolkt land mee buiten de gemeentegrens of snijdt het een stukje dichtbevolkt gebied weg binnen de gemeentegrens.

Vanaf een militaire checkpoint die de toegang tot Bethlehem blokkeert rijden we langs de muur (aan Israëlische zijde) naar het oosten. We stoppen naast de Israëlische nederzetting Har Homa; grote zandkleurige woningen die van de voet van de berg tot aan de top reiken. De inwoners van Har Homa hebben een prachtig uitzicht op een glooiend olijfbomenveld, daarachter de muur en daarachter de huizen van de eigenaren van de olijfbomen. Om bij hun olijven te komen moeten de boeren kilometers omlopen, via een bewaakt gat in de muur. Gelukkig hoeven ze deze tocht niet vaak te maken, want ze krijgen maar één keer per jaar toestemming om hun olijven te plukken. Een stuk verderop kijken andere bewoners van Har Homa uit op de bescheiden woning van de familie Sawaara. De muur hield geen rekening met dit afgelegen huisje en liet het dus links liggen, aan Israëlische zijde. Terwijl Har Homa langzaam maar gestaag oprukt richting de muur (een deel van de olijfbomen is reeds geveld voor de bouw van nieuwe huizen) en richting de familie Sawaara, vertikken de Sawaara’s het om hun hoopje beton en baksteen te verlaten en achter de muur op de Westelijke Jordaanoever een nieuw heenkomen te zoeken. Zelfs Karim kan me niet vertellen waarom. Dan nog maar een sigaretje.

Onze volgende stop is Nu’man, een Palestijns dorpje dat nog net binnen de gemeentegrens van Jeruzalem valt. Ondanks dat hebben de inwoners van Nu’man geen Jeruzalemse identiteitskaarten, maar Westbank-papieren. In 1967 kregen de meeste Palestijnen woonachtig binnen de nieuwe gemeentegrens van Jeruzalem een speciale Jeruzalempas, een permanente verblijfsvergunning die geen stemrecht geeft, maar wel sociale rechten en bewegingsvrijheid. De bewoners van het afgelegen dorpje Nu’man visten echter achter het net. Zonder erom te vragen werden ze dus Westbankers wonende in Jeruzalem, in 2000 werden zij om die reden tot illegalen verklaard. De Nu’maners kwamen hiertegen in protest en waarschijnlijk loopt de zaak nu nog steeds. Het dorpje is inmiddels afgesloten door een checkpoint; aan de hand van een lijst met de namen van de inwoners wordt er wel of niet toegang verschaft. Wij staan niet op de gastenlijst en komen dus niet binnen, veel vrienden en familie van de Nu’maners overigens ook niet.

We rijden naar het noorden, in de richting van het oude stadscentrum van Jeruzalem. We stoppen op de plek waar de muur de wijk Abu Dis scheidt van Oost-Jeruzalem. Het ene huis staat tien meter van het andere huis, daartussen loopt de muur. Hier scheidt de muur geen Israëlis van Palestijnen, maar Palestijnen van Palestijnen. Als je een touwtje tussen twee blikjes spant, kunnen deze buren gratis bellen, dat dan weer wel.    

We nemen afscheid van Karim en besluiten onze dag met een bezoek aan het dorp Al Walaja, aan de zuidelijke grens van Jeruzalem. Dit dorp werd door de nieuwe grens van Jeruzalem in 1967 in tweeën gedeeld en wordt door de muur die hier nog gebouwd moet worden waarschijnlijk helemaal aan de Westbank toegevoegd. Ook hier geldt: Palestijnen buiten de muur, onbevolkt land binnen de muur. Er zijn plannen om de vallei rondom Al Walaja vol te bouwen met huizen bestemd voor Israëlis. De bewoners van het dorp blijven rechtzaken aanspannen in protest, maar hebben naar eigen zeggen van de honderden zaken die zij in de loop der jaren zijn begonnen er nog nooit één gewonnen. Dorpeling Dalya zit vol cynische grapjes. “You see those settlement houses? The wall will pass right in front of it. They went to court asking for a fence instead of a wall, a wall would ruin their view. I prefer a wall, it will surround my house on three sides: all I’ll need is to put a roof on top and I’ll have a bigger house.”

Joost de Vries

Student Antropologie aan de Universiteit van Amsterdam

Door Gert-Jan van Panhuis en Esther Kruijsbergen

   De Bijbel: 1 Korinthe 13: 13

 "En nu blijft geloof, hoop en liefde, deze drie; doch de meeste van deze is de liefde"

In een land, verdeeld in verschillende stukken land, verschillende culturen, verschillende talen, verschillende religies en verschillende mensen. Waar Israel verdeeld is door het conflict en er geen weg tot verbroedering lijkt te bestaan, vindt je in het hartje van Jeruzalem een school met kinderen die hand in hand de toekomst in gaan.

Niets bijzonders toch, of zit hier meer achter? Waarom is deze school de moeite waard om eens beter naar te kijken, waarom zijn wij daar vandaag geweest?

Stel je eens voor, Israel en een school met zowel Palestijnse als Israelische kinderen. Een omgeving waarin oorlog, verdriet, haat en onrust plaats maakt voor spelletjes in de klas, knutselen, Hebreeuws en Arabisch leren, samen spelen en opgroeien.

Op de Hand in Hand school in Jeruzalem is dit geen uitzondering, sterker nog, daar is hun hele bestaan op gebaseerd.

Op deze school leren kinderen, vanaf 4 jaar, beide talen. Zitten met zowel Palestijnse als Israelische kinderen in de klas, hebben van beide nationaliteiten leerkrachten en worden op deze manier via de school bewust gemaakt van de maatschappij waarin ze leven en de waarden waarvoor ze zouden moeten staan. Het conflict verdwijnt naar de achtergrond, de onrust die dit met zich mee brengt maakt hierdoor plaats voor rust.

Het conflict, de aanslagen, de oorlog is hier geen basis voor haat, maar juist voor respect en liefde naar elkaar. Kinderen leren met hun Palestijnse of Israelische leeftijdsgenootjes omgaan als hun directe naaste en als persoon. Niet als twee tegenovergestelde partijen, maar als kinderen die ook gewoon kind zijn, en kunnen spelen, knutselen en waarmee je vrienden kan worden.

Een mooi begin in een land dat verdeeld is, een mooi uitgangspunt om de kinderen van dit land, zij hebben immers de toekomst, waarden als liefde, respect, waardigheid en vele andere te leren. Is dit niet de basis voor een oplossing voor het conflict? Kinderen hebben immers de toekomst!

Gert-Jan van Panhuis is lid van de commissie Internationaal bij de SGP-jongeren. Daarnaast studeert hij geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht.

Esther Kruijsbergen is Algemeen Secretaris van het Landelijk Bestuur bij PerspectieF ChristenUnie-jongeren. Daarnaast studeert zij Communicatie aan de Christelijke Hogeschool Ede.