Dramaturg Alain Pringels maakte een trailer van de stukken Barnevelt, Opstand en Het rampjaar, die samen het klassieke drieluik vormen in Tuin van Holland

Dramaturg Alain Pringels maakte een trailer van de stukken Water, Geld & Geloof en Onze koloniën, die samen het moderne drieluik vormen in Tuin van Holland

Video en interview: Annette Schenk en Maja Westerveld, montage: Maja Westerveld.

Toneelgroep De Appel werkt aan Tuin van Holland, een ruim 5 uur durende voorstelling over de vaderlandse geschiedenis en onze nationale identiteit. De voorstelling gaat op 28 februari 2010 in première en is tot met 22 mei in het eigen Appeltheater in Scheveningen te zien. In de aanloop naar de première laten we enkele makers vertellen over hun rol in deze groots opgezette voorstelling. 

Deze week interviewden we Leo van Velzen, scènefotograaf voor Toneelgroep De Appel. Leo won in 2009 de TheaterFotoPrijs met een foto van de Appelvoorstelling Blik. 

"Een intrigerend en vervreemdend beeld, perfect gekaderd en op het juiste moment genomen, oordeelde de jury over de winnende foto."

Interview: Annette Schenk, montage: Maja Westerveld. 

Toneelgroep De Appel werkt aan Tuin van Holland, een ruim 5 uur durende voorstelling over de vaderlandse geschiedenis en onze nationale identiteit. De voorstelling gaat op 28 februari 2010 in première en is tot met 22 mei in het eigen Appeltheater in Scheveningen te zien. In de aanloop naar de première laten we enkele makers vertellen over hun rol in deze groots opgezette voorstelling. Deze week Fred van de Schilde, productieleider en hoofd van de techniek. Hij vertelt over zijn ervaringen met Appelvoorstellingen en over Tuin van Holland.

Fred is sinds 1988 aan Toneelgroep De Appel verbonden en deed voor veel producties de productieleiding. 

Video: Annette Schenk, interview & montage: Maja Westerveld

Toneelgroep De Appel werkt aan Tuin van Holland, een ruim 5 uur durende voorstelling over de vaderlandse geschiedenis en onze nationale identiteit. De voorstelling gaat op 28 februari 2010 in première en is tot met 22 mei in het eigen Appeltheater in Scheveningen te zien. In de aanloop naar de première laten we enkele makers vertellen over hun rol in deze groots opgezette voorstelling. Deze week Hugo Maerten, één van de acteurs die meespeelt in de voorstelling. Hij vertelt over zijn ervaringen met marathonvoorstellingen, over Tuin van Holland als theatermarkt, en over zijn visie op de zoektocht naar de Nederlandse identiteit.

Hugo is sinds 1980 aan Toneelgroep De Appel verbonden en speelde in veel voorstellingen, waaronder Tantalus, Don Quichote, Odysseus, Ben ik al geboren? Louterbloemen en Blik.

Interview Maja Westerveld

Toneelgroep De Appel werkt aan Tuin van Holland, een ruim 5 uur durende voorstelling over de vaderlandse geschiedenis en onze nationale identiteit. De voorstelling gaat op 28 februari 2010 in première en is tot met 22 mei in het eigen Appeltheater in Scheveningen te zien. In de aanloop naar de première laten we enkele makers vertellen over hun rol in deze groots opgezette voorstelling. Deze week Annelies de Ridder. Als kostuumontwerpster is Annelies sinds 2003 betrokken bij Toneelgroep De Appel, en heeft voor talloze voorstelling kostuums ontworpen, waaronder Tantalus, God zag dat het goed was, Moeder en anderen.

interview Maja Westerveld

Toneelgroep De Appel werkt aan Tuin van Holland, een ruim 5 uur durende voorstelling over de vaderlandse geschiedenis en onze nationale identiteit. De voorstelling gaat op 28 februari 2010 in première en is tot met 22 mei in het eigen Appeltheater in Scheveningen te zien. In de aanloop naar de première vertellen enkele makers over hun rol in deze groots opgezette voorstelling. Deze week Sanne Vanderbruggen, één van de jonge actrices.

Alle acteurs in deze voorstelling spelen in meerdere stukken (totaal 9 stukken). Anders dan in de andere marathonvoorstellingen (Tantalus en Odysseus) van De Appel spelen een aantal stukken tegelijkertijd. De acteurs spelen veel rollen en ook in de pauze wordt er doorgespeeld.

Het is nog vijf weken voor de première. We vroegen Sanne waar ze op dit moment aan repeteert, hoe ze het spelen in een marathonvoorstelling ervaart, waar de grootste uitdagingen liggen, of de voorstelling haar blik op de geschiedenis van Nederland heeft veranderd, en waarom iedereen naar Tuin van Holland moet komen kijken.

... en Tuin van Holland in 3 zalen

Interview Annette Schenk

Toneelgroep De Appel werkt aan Tuin van Holland, een ruim 5 uur durende voorstelling over de vaderlandse geschiedenis en onze nationale identiteit. De voorstelling gaat op 28 februari 2010 in première en is tot met 22 mei in het eigen Appeltheater in Scheveningen te zien. In de aanloop naar de première laten we enkele makers vertellen over hun rol in deze groots opgezette voorstelling. Deze week Guus van Geffen. Als decorontwerper is Guus sinds 1998 betrokken bij Toneelgroep De Appel, en heeft voor talloze voorstelling decors ontworpen, waaronder Tantalus en Odysseus.

Guus vertelt ons hoe hij als ontwerper zo'n groot project als Tuin van Holland aanpakt. Waar komt zijn inspiratie vandaan, en hoe wordt dit vervolgens om gezet in decors? Toneelgroep De Appel heeft haar eigen theater en dit biedt ongekende mogelijkheden. Het hele gebouw gaat op de schop voor deze nieuwe voorstelling. Muren worden doorgebroken, zalen onder water gezet, en de publieksruimte krijgt een facelift. Maar terwijl dit alles gebeurt wordt er ook gewoon gerepeteerd in het gebouw. Logistiek geen eenvoudige opgave, maar met behulp van een groot team van decorbouwers is Guus ervan overtuigd dat alle ruimtes op tijd klaar zijn voor de eerste voorstelling.

Foto: Leo van Velzen ©

Na het succes van marathonvoorstellingen Tantalus en Odysseus maakt Toneelgroep De Appel dit seizoen een nieuwe marathonvoorstelling: Tuin van Holland. Het publiek wordt bijna zes uur meegenomen door de vaderlandse geschiedenis. Nog zes weken tot de première op zondag 28 februari. Waar in het proces zijn ze? Wat moet er nog gebeuren? Lukt het om op tijd klaar te zijn?

Komende weken leest u hier elke week een interview met één van de makers. Over het proces, de voortgang en alles wat er komt kijken bij een omvangrijke voorstelling als deze.

1. In gesprek met Aus Greidanus: eindregisseur, co-auteur en acteur

‘Op dit moment wordt er gewerkt aan de proloog, waarna het stuk losbarst in de markt - één van de negen onderdelen van de voorstelling - en vervolgens in de overige stukken. Er spelen drie keer drie stukken tegelijkertijd op verschillende locaties, dus je maakt als publiek een keuze.’

Veel ervaring door de vorige twee marathonvoorstellingen maakt het mogelijk om deze productie te regisseren. Het gehele Appeltheater wordt voor Tuin van Holland gebruikt.

‘Het verschil met de andere marathonvoorstellingen Tantalus en Odysseus is dat er bij deze voorstellingen sprake was van een kant en klaar stuk. Tuin van Holland, een vertelling van de Nederlandse geschiedenis, is oeverloos. Het is enorm.’

Het is onmogelijk om alles te laten zien, en dus moeten er keuzes gemaakt worden. Er werd gezocht naar significante historische feiten om aan de hand daarvan de geschiedenis in kaart te kunnen brengen.

‘Inclusief de Markt zijn er negen afzonderlijke stukken met zestien acteurs waarvan sommige een dubbelrol spelen. Dat betekent meer dan honderdvijftig kostuums die allemaal ontworpen en gemaakt moeten worden. Waaronder veel klassieke kostuums, zoals de jurk van Juliana van Stolberg.’

Aus vergelijkt het productieproces van Tuin van Holland met een mammoettanker waarvan het eindpunt min of meer duidelijk is:

‘Daar kan nog in bijgestuurd worden en die kan misschien iets naar links of iets naar rechts verschuiven, maar wanneer er grote problemen opdoemen is er niet veel tijd om daaromheen te sturen. En dat is een kwestie van heel goed opletten en op tijd ingrijpen.’

Tuin van Holland bestaat uit Boven water (de proloog), de Markt, drie klassieke stukken: De opstand, Oldenbarnevelt, Het rampjaar, drie themastukken: Geld en geloof, Onze koloniën, Water en Onder water (de epiloog). Tijdens de Markt, waar het publiek doorheen loopt en omringd wordt door opzichzelfstaande scènes, wordt er door de acteurs een divers sfeerbeeld gegeven van de Nederlandse geschiedenis. Het is een zware voorstelling voor de acteurs, ze spelen in meerdere stukken en er wordt tijdens de grote pauze (de Markt) gespeeld.

Het engagement van Tuin van Holland gaat voor een deel over de Nederlandse identiteit. Het schommelt tussen twee tegenpolen. Enerzijds de mening van mensen als Wilders en Verdonk die er voor strijden om de Nederlandse identiteit te bewaken, wat impliceert dat er sprake is van een eenduidige Nederlandse identiteit. En anderzijds de uitspraak van prinses Maxima (in 2007) die zei dat ze als allochtoon er nog niet in geslaagd was dé Nederlandse identiteit te ontdekken.

Ook hieruit is geen rechtlijnige conclusie te trekken. Aus vergelijkt het met het doelpunt dat Nederland Wereldkampioen voetbal maakte. In die enkele seconden waren Nederlanders even allemaal Nederlands, maar daarna vervliegt dat gevoel weer en treedt de verdeeldheid weer op.

Op de vraag of hij de Nederlandse geschiedenis anders is gaan bekijken tijdens het maken van Tuin van Holland antwoordt Aus dat hem vooral opvalt dat veel ontwikkelingen zich herhalen.

‘Nederland is geen land van grote dictators, maar we voelen ons vaak sterk verbonden met het land. Er heerst een kruideniersmentaliteit wat voortkomt uit de handelsgeschiedenis, en daarmee de ligging van Nederland. Het is een klein land met de grootste delta ter wereld. Nederland is zowel met de zee als met de rivieren in het achterland verbonden wat een goede handelspositie heeft opgeleverd. Conflicten gaan altijd om macht, en dat is niet per se in Nederland, maar dat is universeel. Zelfs godsdienstconflicten gaan uiteindelijk om macht. En er rijzen vragen als: wat als Nederland geen stand had gehouden en we verdeeld zouden zijn onder Engeland, Frankrijk en Duitsland? Of hoe zou Nederland er nu uitzien als Willen van Oranje niet vermoord zou zijn?’