Kijk op www.nldoet.nl voor een leuke vrijwilligersklus in Veenendaal en omgeving of neem contact op met Anneke van Haastert. Goh, ik kom niet los van dat vermaledijde half christelijke half marokkaanse Veenendaal. Ik wou het niet over tunneltjescriminaliteit maar over vrijwilligers hebben, ik surf naar nldoet, en ik kom toch weer bij dat rotdorp terecht. Sorry, Anneke.

Gisteren en vandaag hebben meer dan honderdduizend mensen in het kader van nldoet de handen uit de mouwen gestoken. Vanmorgen op de radio hoorde ik er zelfs iemand over die daar professor in is. Voor hem telde het alleen als het gestructureerd was en voor langere tijd.

Zelf doe al al heel lang vrijwilligerswerk, bij de universiteitsbibliotheek (kortweg UB) op dinsdag, en bij het Utrechts archief (HUA) op donderdag en vrijdag. Ik kom daar rond koffietijd aan, drink eerst een bakkie en ga achter de computer zitten. Op de UB zijn ook andere vrijwilligers, bijvoorbeeld Theo, die met speciaal plakband beschadigde kaarten repareert, verder ken ik er geen.

Bij het archief werkt een hele club vrijwilligers aan het overtikken van de burgerlijke stand en nog oudere akten. Vrijdag hadden ze iets te vieren, de laatste geboorte-akte van Utrecht, geloof ik. Voor genealogen is hun werk, dat over heel Nederland gedaan wordt, van groot belang. In de site genlias staat dat ze samen al 13 miljoen gegevens ingevoerd hebben.

Zelf ben ik een buitenbeentje, vroeger had ik de leiding over een werkgroep Latijnse paleografie, maar die is acht jaar geleden opgeheven omdat de meeste deelnemers te oud waren geworden. Sindsdien ben ik alleen doorgegaan, en ben ik op UB en archief bezig met de handschriften van Arnoldus Buchelius, die ik vertaal. Ook weer heel interessant voor genealogen en andere onderzoekers.

Het is iets anders dan in een speeltuin klussen of klaverjassen in een bejaardenhuis, maar ik hoor wel af en toe dat het gewaardeerd wordt. En het grappige is, nu ik erover denk, dat Buchelius zelf ook een vrijwilliger was. Hij was jarenlang ouderling voor zijn kerk, en daarnaast regent van het Tuchthuis. Over zijn eerste functie heb ik al heel vaak blogjes geschreven. Nu ben ik begonnen aan zijn werk tussen de boefjes en boeven. Dat ging er niet zo zachtzinnig aan toe, dus ik denk dat ik het daar nog wel eens over zal hebben! 

Het fietstunneltje waar ik een paar keer per week doorheen moet, zou ik liever vermijden. Het ligt vaak bezaaid met glasscherven, want het schijnt een hangplek te zijn. Afgezien van lege blikjes en flesjes had ik er nog weinig van gemerkt. De hangjongeren hingen hier blijkbaar op andere uren. Tot vanmiddag.

Om half vijf stond er een groep van zo'n zes, zeven jongens van een jaar of veertien, vijftien. Precies voor die graffiti met Fuck the police. Terwijl ik langs reed, schreeuwden ze wat, en twee van het stelletje lieten hun broek zakken, om me hun witte billen te laten zien.

Die hebben zeker gehoord van wat er in Veenendaal gebeurd is, dacht ik. Op de radio hoorde ik dat ze daar in in fietstunnel mensen hadden beroofd en compleet uitgekleed, een ander ligt zwaar gewond in het ziekenhuis. Een man was naakt op een spoorlijn gelegd. Het was een groep Marokkanen, werd erbij verteld, en de burgemeester raadde iedereen af, door zo'n tunneltje te fietsen. Ja, dan willen dit soort jongens graag de held uithangen in hun eigen tunneltje.

Terwijl ik dat dacht, nog geen honderd meter verder, zag ik een meisje het tunneltje inlopen. In een flits dacht ik, wat moet ik doen? Wat moet ik zeggen? Haar waarschuwen? Dan moet ik snel omdraaien, en moet ik weer terug, en ik heb toch al moeite om tegen die helling op te komen. En dan, bij die groepen zie je wel vaker een meisje, dat met geen vinger aangeraakt wordt.

Ik reed dus door, bleef piekeren, mezelf verwijten maken, en me afvragen of het niet fout af zou lopen met dat meisje. Ik heb trouwens in het afgelopen halfjaar nog nooit een meisje of wie dan ook daar zien lopen! Waarom moet me dit nou overkomen? Ik wil er niks mee te maken hebben.

Pas vijf minuten later stap ik af en bel 112. Ik word met de politie in Utrecht verbonden. 'Waren het Nederlanders?', vraag de agent. 'Ja, met een paar Marokkanen ertussen', zeg ik. 'We sturen er mensen naartoe. Mag ik uw telefoonnummer?'. Ik fiets verder naar huis, en denk, voordat ik thuis ben, hebben ze al gebeld. Maar dat is nog niet gebeurd. Ik zal er wel nooit iets van te horen krijgen, hoe het met dat meisje afgelopen is.

Je hebt jongens ... en je hebt meisjes. Of nog liever, andersom. Meisjes eerst wat mij betreft.

Zie jij hier meisjes op deze foto? Nee, ze hebben op deze mooie lentedag een huisje gemaakt. Ze hebben het park gekraakt, en met paraplu's een knus huisje ingericht. 'Hebban olla vogala' is ook ooit door een meisje gezongen.

Als je om het huisje heenloopt, kun je ineens naar binnen kijken. Hé leuk, meiden, we gaan op de foto. De fietssturen dienen als kapstok.  Schoenen buiten laten graag. Wil je wat frisdrank?

Tien meter verder is de woeste jongenswereld. Daar is dat speelveld toch voor! De keeper, de vliegende kiep, staat voor zijn doel van oranje pylonen. Die zijn handiger dan een jas als doelpaal.

'Watje!', hoor ik er een schreeuwen. De wedstrijd kan zomaar ontaarden in ruzie, maar dat duurt maar kort, als het al zover komt. Zo leren ze hun rol in de mannenwereld, later. Die wordt ze echt niet aangepraat. Unisex? Onzin.

De Keukenhof is weer open. Wat hebben die een geluk, dat het net zulke mooie dagen zijn. Een lekkere zuidenwind en volop zon. Ben ik er wel eens geweest? Nee, ik heb nooit het hofje van Jacqueline van Beieren betreden. Ik schaam me.

Daarom heb ik maar even de bloemetjes buiten gezet, om zelf een kleine Keukenhofje te creëren. In onze achtertuin, naast de keuken, groeien ook tuinkruiden. Alleen nu nog niet, en de tulpen die vandaag in de echte Keukenhof bloeien, zijn ook voorgetrokken en vanmorgen buiten gezet. Wat een kleuren! Wat zijn tulpen toch uniek.

Boven de gracht bungelde een beer. Dat was geen leuk gezicht, hij hing er echt bij als een gehangene. En je moet er niet aan denken, dat je in een tijd leefde dat misdadigers op een galgenveld opgehangen werden. Met publiek eromheen.

Het was zondagmiddag, ik was naar een lezing geweest langs de Oudegracht. Het is daar op zondag altijd rustig, mensen wandelen rond. Je ziet in de verte de Smeebrug, en ineens zie je die beer daar hangen. Wie doet zoiets? Wie ziet dat als een grap, als zwarte humor, een geintje?

Ik moest denken aan een middeleeuws schilderij, waar je ook op de achtergrond een opgehangen beer ziet. Maar welk schilderij, wat was het hoofdmotief, hoe heette het, en van wie was het?

Het hangt in Boymans, dacht ik, ik heb het daar vaak genoeg gezien. Jeroen Bosch, Breugel? Nee, niet de Verloren zoon, maar wat dan wel. En ineens zag ik Sint Christoffel voor me, die zwaar gebukt met de kleine Jezus op zijn schouders voortploetert. En inderdaad dat paneel van Jeroen Bosch bleek het te zijn.

Op een reproductie is die beer maar heel klein, maar hij is heel duidelijk geschilderd in het echt. De jager die de beer geschoten heeft, sjort hem aan een touw omhoog. Waarom schilderde Bosch die beer daar? En waarom heeft die grappenmaker die speelgoedbeer daar opgehangen boven die zondagse gracht? Ik heb geen idee.

Simon Vestdijk is jarenlang onze kandidaat geweest voor de Nobelprijs voor literatuur. Maar wordt hij nog gelezen? Leeft hij nog voort? Gisteren, zondagmiddag in de boekenweek, vond er in het antiquariaat Hinderickx & Winderickx aan de Oudegracht een Vestdijk-programma plaats. Wim Hazeu, Vestdijks biograaf, vertelde over leven en werk van de schrijver.

Wim Hazeu had al eerder vuistdikke boeken over Achterberg en Slauerhoff geschreven en dat over Vestdijk is ook indrukwekkend. Ik heb het (nog) niet gelezen, maar de lezing was heel levendig en zo zal de biografie ook wel zijn. Het beste kun je een schrijver natuurlijk uit zijn werk leren kennen, maar we kunnen het nu eenmaal niet laten om ook te weten hoe hij echt geleefd heeft, en dat blijkt vaak nogal af te wijken van wat je als autobiografische elementen opvat. Op die verschillen ging Hazeu niet in, hij vertelde over het feitelijke levensverhaal.

Simon Vestdijk is pas toen hij 67 jaar was getrouwd met Mieke van der Hoeven, die gisteren ook aanwezig was. Hazeu vertelde uitvoerig en amusant hoe ze elkaar leerden kennen, en hoe hij haar in een sinterklaasgedicht vertelde dat hij kinderen wilde. Ze kregen een zoon en een dochter, en een paar jaar later overleed de schrijver in een Utrechts ziekenhuis.

De zoon, Dick Vestdijk, heeft een paar van de gedichten van zijn vader op muziek gezet, en zong die heel mooi. Het was ook frappant te zien hoe hij op de jeugdfoto van zijn vader leek. Wat eigenlijk nog verrassender was, was de stem van de schrijver zelf, die heel expressief een van zijn bekendste gedichten Zelfkant voordroeg, "Ik houd het meest van de halfland'lijkheid''.

De winkel zat helemaal vol, en na afloop werd binnen en buiten op de gracht nog nagepraat. De kleine vrouw in het midden is Mieke Vestdijk, die 17 was toen ze Vestdijk leerde kennen, maar pas tien jaar later de kennismaking vernieuwde. Zij heeft er veel aan bijgedragen dat de schrijver nog voortleeft.

Het boek staat deze week centraal, maar wat is een boek? Het boek zoals we dat direct voor ons zien, en dat we 'van kaft tot kaft' lezen, dat boek waar je in kan bladeren, is in de middeleeuwen uitgevonden. De Romeinen hadden boekrollen. Vanaf de middeleeuwen tot voor kort bestond een boek (codex) uit katernen die ingebonden werden. Sinds het pocketbook worden de losse bladeren aan de rug gelijmd. Veel goedkoper, en als de bladeren loslaten, jammer dan, zo'n boek hoeft geen eeuwen mee te gaan.

Toevallig had ik deze vier beelden aan een van de portalen van de westgevel van de kathedraal van Reims, een dia die ik veertig jaar geleden gemaakt heb, als bureaublad op mijn computer gezet. Pas toen bekeek ik de foto nog eens goed, en zag ik dat alle vier de heiligen een boek in hun hand hadden.

De beelden dateren uit de dertiende eeuw, tweehonderd jaar voor de uitvinding van de boekdrukkunst. In die eeuw was er zelfs nog geen papier, en waren alle boeken met de hand geschreven op perkament. Ongelofelijk duur dus, vooral omdat het meestal mooi geschreven en met miniaturen versierde boeken waren.

Bijna alleen geestelijken konden lezen, en hier, op die kathedraal, gaat het natuurlijk niet om ridderromans, maar om stichtelijke boeken. Getijdenboeken, psalteria, evangeliaria of misschien zelfs bijbels. Het zijn kleine boeken, maar zelfs in dat formaat werd op dun perkament en met minuscule lettertjes voor studenten de complete 'Parijse bijbel' geschreven.

Al die boeken waren doorgaans in het Latijn. Gek om dan te bedenken dat onze Reinaert uit diezelfde eeuw dateert. Dat satirische verhaal vind ik het absolute hoogtepunt uit onze letterkunde. Ik zit het elke keer weer grinnikend te lezen. Ik denk niet dat ik dat over tien jaar nog van 'Duel' kan zeggen, met alle respect voor Joost Zwagerman.

Met een zucht van verlichting zal de katholieke kerk het Darwin-jaar achter zich gelaten. Die Darwin met zijn goddeloze evolutieleer is ver weggestopt. 2010 is meteen maar, als tegenwicht, uitgeroepen tot het Jaar van de Priester.

Dat zou ik niet geweten hebben, als ik niet toevallig door de Keistraat in Utrecht was gefietst. Ik zag een kleine affiche achter het raam van het Ariëns-konvikt, de priesteropleiding van het aartsbisdom. Een priester, laat staan een priesterstudent, heb ik daar nog nooit gezien, maar er schijnen er wel een of twee te zijn.

Jaar van de Priester! Waar denken we dan het eerst aan? Aan de golf van schandalen die sinds een paar weken het land overspoelt toch? In de jaren zeventig zijn in verschillende seminaries en internaten jongens seksueel misbruikt door priesters en lekenbroeders. Zelfs de voorzitter van de bisschoppen-conferentie, Van Luyn, die nu een onderzoek leidt, zal moeten bewijzen dat hij indertijd van niets wist. Hij was toch wel secretaris van de pater die toen alles in de doofpot stopte!

Het stinkt tegenwoordig in heel de wereldkerk, van Amerika tot Duitsland. Zelfs paus Benediktus der XVIe, destijds Joseph Ratzinger, aartsbisschop van München, moet nog maar aantonen, dat hij echt helemaal niets wist van een priester die als pedofiel naar zijn diocees werd overgeplaatst, en daar weer ongestoord zijn gang kon gaan.

Maar als toch je bloed kriebelt, en jij je uitgerekend nu geroepen voelt om priester te worden ('de velden staan wit van de oogst'), geef ik twee sites: www.jekomtalsgeroepen.nl en

www.roepingenzondag.nl. De paar priesters die er nu nog zijn raken namelijk overspannen, omdat ze elke zondag in vijf kerken de mis moeten lezen.

Radio vier bestaat alweer 35 jaar. In december 1975 begon deze zender voor klassieke muziek nog alleen met een avondprogramma. Wij waren net terug in Nederland na vier jaar Curaçao, waar je bijna helemaal geen klassieke muziek op de radio hoorde, en waar je zelf moest zorgen dat je de nodige platen had.

Al vrij gauw zond Hilversum IV, zoals het toen nog heette, de hele dag uit. Er is heel wat veranderd in die 35 jaar. Ik geloof dat Veronica in het begin ook nog meedeed, en op zondagochtend twee uur populaire klassieken draaide. Wat wil een mens nog meer! Maar nee, er moest zo nodig gewisseld worden en er kwamen andere omroepen die zo nodig ook op zondagochtend hun eigen geluid en hun eigen stem wilden laten horen.

Er is ook nog een tijdlang een jazzprogramma geweest, met Michiel de Ruyter, maar ik denk dat daar toch ook veel protest kwam van mensen die dat geen klassieke muziek vonden. Erger was dominee Visser, die op een doordeweekse ochtend een uur lang een bijbels verhaal besprak, afgewisseld met muziek. Ook daar kwam protest tegen, natuurlijk, want de klassieke zender was niet bedoeld voor de verkondiging van Gods woord.

Jarenlang is Radio 4 een onbekommerd elitaire zender geweest. Wie pop, rock, arbeidsvitaminen of carnavalsmuziek of sport of nieuws wil horen, had daar zijn eigen zenders voor. Maar nu beginnen ze in Hilversum toch te vinden, dat Vier vergrijst, te weinig luisteraars trekt (voor de reclame), en dat het allemaal wat toegankelijker en laagdrempeliger moet.

Het ochtendprogramma van 9 tot 12 brengt, met Maartje van Wegen, 'De klassieken',  muziek die goed in het gehoor ligt, afgewisseld met informatief en gezellig gebabbel. Daarna komt, nog lichter, 'Licht op vier' met allerlei spelletjes en kwizzen, om nog meer mensen over de klassieke drempel te brengen. Op dezelfde manier waarop groepen schoolkinderen in musea en archieven binnengehaald worden.

Het laatste tovermiddel is, 'Van Trigt tot negen'. Twee uur lang klassiek afgewisseld met nieuws, gebracht door Annet van Trigt. Al die actualiteiten, die helemaal niets met muziek te maken hebben. En het ergste is dat er telkens lange interviews tussendoor komen. Saaie stemmen over onderwerpen die je op Radio vier niet horen wil. Daar zijn andere zenders voor.

Het is te hopen dat Van Trigt naar die zenders teruggaat, en dat je op Vier alleen muziek te horen krijgt. Of willen ze ons naar het commerciële Classic FM verjagen?

Langzaamaan zijn we weer in een volgende levensfase beland. Ik bedoel niet dat ik vandaag weer een jaartje ouder ben, maar dat we eraan wennen om op een nieuwe manier te reizen. Totnogtoe kocht je een kaartje naar een bepaald station, nu reis je een eind heen, en betaal je achteraf.

Dat is een enorme omschakeling, geloof me. Het lijkt een beetje op een Franse autoweg, je mag een heel eind zorgeloos rijden, maar dan ineens moet je betalen. Al eerder mochten we niet meer in een lange rij voor het loket staan, maar moesten we al hannesend een kaartje, nee een ticket, uit de automaat zien te krijgen. Meer dan eens een paar keer op de verkeerde toets drukken, en de trein voor je neus weg zien rijden.

Maar nu, wat een vooruitgang, hoef je je portemonnee niet eens meer open te maken, niet voor en niet na de reis. Weet je al wat ik bedoel? Nou, we hoorden het dit weekend van familie. Laat je ov-chipkaart gewoon tussen de andere pasjes zitten, en houd je geldbuidel in gesloten toestand voor de roze automaat. En die kijkt overal doorheen en wenst je een goede reis. Reizen met een gesloten beurs! La vie en rose!

Alleen het draagbare apparaatje van de treinconducteur kan dat nog niet. In de trein heb je alle tijd om die kaart tevoorschijn te halen, dus dat is geen probleem. Het grote voordeel is dat je in de hal van het station geen seconde hoeft te verliezen. Als je de trein nu mist, is het je eigen schuld. Je kan de NS de schuld niet meer geven. Is dat geen verbetering?

'Bij Alkmaar begint de victorie' dat leren de kinderen in de kaasstad al jong, en ook 'Alcmaria victrix', Alkmaar is de winnares. Geen wonder dat het heldenfeit van 1573, toen Alkmaar de Spanjaarden een nederlaag bezorgde nadat ze Haarlem veroverd hadden, elk jaar herdacht wordt. Er is een Victoriepark, en op een groot wandschilderij in de lounge van het hotel staat Vltima victoria pax, De vrede is de ultieme zege. Waarheid als een koe.

Het is zo'n internationale hotelketen, en de kunstenaar zal ook wel overal ter wereld muren beschilderd hebben. Alkmaar's victorie moest wel leuk blijven. De Spaanse stier op de knieën, nee dat kon niet, de gasten uit Madrid zouden meteen weglopen. En ook geen al te mythologische Victoria uit het museum, maar een aardige koffiejuffrouw. Past in de lounge, zal wel uit marktonderzoek naar voren gekomen zijn. En dan nog linksboven het Alkmaarse accijnstorentje, en rechts de kaasdragers.

Ons lange weekend verdeelden we tussen stadswandeling en familiebezoek. Driekwart van mijn familie woont in de buurt. We waren nog niet eens bij iedereen in zijn laatste huis geweest. Bij mijn broer Niek, net terug uit Ethiopië, waar hij driekwart van het jaar woont, riep Elsje verrast, 'kijk nou, het schilderij dat bij mijn moeder hing'. Toen zij overleden was, had Niek wel belangstelling voor die Italiaanse landschap.

 Mijn zus Nel heeft verschillende kunstwerken aan de muur hangen. Het grote schilderij rechts heeft ze al langer. Het strandgezicht achter haar heeft ze nog maar pas. Op de kunstmarkt in Wijk-aan-Zee zag ze het, en ze was er meteen weg van. Ze had maar een paar tientjes bij zich, en de pinautomaat om de hoek was defect. Toen moest ze helemaal naar Beverwijk, maar ze moest en ze zou het hebben! Het kleine schilderijtje links is niet echt, het is op doek afgedrukt. Dat kreeg ze als extraatje.

En zo zijn we nog vijf adressen afgegaan. Een zus was nog aan het overwinteren in Spanje, een ander woont in Limburg, en een broer in Drenthe, die gaan we nog langs. Maar nu hadden we het leeuwendeel van de familie weer gezien, en dat was heel gezellig.

Een lang weekend in Alkmaar, daar dachten we al langer aan. Een aanbod in een advertentie is dan genoeg om je over de streep te trekken, ook zou het begin maart moeten gebeuren. Begin maart, de winter is voorbij, overal krokussen, narcissen, het is al een beetje lente en iedereen heeft er weer zin in. Het risico van maartse buien neem je maar op de koop toe.

De werkelijkheid was, dat het steenkoud was. Toen we 's morgens uit ons hotel stapten, zagen we dan ook dit beeld. De Grote Kerk onder een strak blauwe hemel, maar ijs op de Geestersingel. En nu sla ik nog de vrijdagmiddag over, toen we aankwamen en in de regen en een koude noordoostenwind de brug overstaken, om de historische stad rondom die kerk te verkennen. We hebben ons heil maar in de bibliotheek gezocht. 's Nachts bulderde de storm.

Elsje was nog nooit in Alkmaar geweest, ik woonde er in mijn jeugd 15 kilometer vandaan. En vlakbij de Waag, in de Koningstraat, woonde een neef van mijn leeftijd, Gerard Impink. Ik logeerde daar, en samen doorkruisten we de stad. Een van de mooie plekjes waar we heen gingen, was het kanaal met het Accijnstorentje. Dat was dan 's zomers. Nu stond daar zaterdagochtend een siberische wind. Wat hadden we het koud.

Een jaar of dertig geleden zijn we voor het laatst in Alkmaar geweest, met de kinderen en met mijn moeder, die als kind in dit huis, Villa Maria, gewoond heeft. Toen was de deur bruin geverfd, op de wat verbleekte foto is dat nog te zien. De mevrouw die er woonde, liet ons binnen, toen mijn moeder vertelde dat zij daar in 1914 gewoond had.

Aan dezelfde weg, schuin tegenover de 'villa' ligt het Murmellius gymnasium. Ons hotel is daar tegenaan gebouwd, en dit was wat wij 's morgens zagen, het torentje van de school. Vanmorgen om half acht zagen we sneeuw op de schuine daken liggen. Daar maak ik straks een foto van, dacht ik, want het waszwaar bewolkt, te donker voor een foto. Maar intussen was het gaan regenen en het beetje sneeuw was verdwenen.

Ja, ik heb heel wat banden met Alkmaar. En dan vergeet ik nog bijna, dat ik in de jaren 1960 vaak op zondagmiddag naar het oude stadion fietste om AZ te zien voetballen. Een leuk kluppie in die tijd. Nu is het maar de vraag of ze de val van Dirk Scheringa overleven.

De lente begint op 1 maart, daar ga ik al jaren van uit. En de meteorologen gaan daar geloof ik, ook gemakshalve van uit. Zo is het jaar makkelijk in te delen in viermaal drie maanden. En hoe, koud de wind nog steeds is, de sneeuwklokjes en de krokussen springen de grond uit.

Gisteren, op de terugweg van het stemlokaal kwamen we langs deze krokussen. Het is een nieuwe yuppenbuurt, Vondelparc genaamd, met glooiende grasveldjes. Op deze plek schijnt de zon de hele dag, en dat is te zien. Waar weinig of geen zon komt, bloeien de bloemetjes nog niet. Deze arkadische foto is sinds gisteren mijn bureaublad.

En het grappige-n-is, dat er tussen de lentekleurtjes bruine herfstbladeren liggen. Zo wordt de oude generatie verdrongen door je jeugd. Weg jullie, bruine gekromde bladeren! Weg, naar het bejaardenhuis, de composthoop. Jullie tijd is helemaal voorbij. Wij zijn aan de beurt. (Zonder erbij na te denken, dat die fleurige jeugd weer snel voorbij is!).

Verkie-ie-iezingen, verkie-ie-iezingen! Urbanus, de Vlaamse komiek, was zijn gitaar aan het stemmen, en zei dat steeds. Dat was dan zijn grapje, en ik denk er nog altijd aan. Er valt weinig te lachen bij de verkiezingen voor de gemeenteraad, maar we gaan altijd opgewekt naar het stembureau, waar het ook voor is. We zijn van de generatie die de stemplicht nog kende. En meteen in alle vroegte.

De man naast Elsje is Arnold van der Hijden, vroeger directeur van de school waar ze voor de klas stond. Toen was in die school ook het stembureau, en de directeur zat in de stemcommissie. En dat doet hij nog steeds plichtsgetrouw. Ook al is het nu in een grote nieuwe ROC-school.

Vroeger waren de hokjes van hout, nu van metaal en kunststof. En het rode potlood is er weer. De vorige jaren hebben we hier met de computer gestemd. Elsje gaat voor de foto even laten zien hoe dat gaat, maar anders laat je niemand meekijken.

Het stembiljet glijdt in de bus. Ik heb niet eens gevraagd op wie ze gestemd heeft.

Waarschijnlijk net als ik, nr. 1 van lijst 1, Ria den Besten van de Utrechtse PvdA. Vanavond horen we wel hoe het haar vergaan is, of anders morgenochtend, want we blijven er echt niet voor op. Die tijd hebben we gehad.

Polonius is de beroemdste luistervink in de toneelliteratuur. De waardige raadsheer stond achter een gordijn Hamlet af te luisteren. En in een drama loopt dat slecht af. In elk blijspel staat er wel een guitig dienstmeisje of een jaloerse vrouw met haar oor tegen het sleutelgat, en zij weet zich er natuurlijk heel gevat uit te redden als ze betrapt wordt.

Onze kat Polonius, die we in een jaar van een dikzak met een verwaarloosde vacht omgeturnd hebben in een mooi beest met een glanzende pels, verstaat de kunst van het luisteren als geen ander. Kijk maar eens naar zijn oren. In een oogwenk draaien ze van voor naar achter. Nee, oorwenk kent Van Dale niet, maar staat wel in het kattenwoordenboek.

Wat heb ik zaterdag een plezier gehad bij het ‘Don Quichot’ bij het Nationale Ballet (nog maar twee voorstellingen! woensdag en donderdag!). Pas achteraf heb ik de recensie van Annette Embrechts in De Volkskrant van 15 februari gelezen. Bijna de helft van haar stuk heeft ze nodig om haar ongenoegen te uiten over de hoofdpersonen. ‘Mini en Maxi, Karel de Rooij en Peter de Jong zijn grootmeesters in de slapstick van het kleine gebaar, maar tussen de balletdansers op het podium van Het Muziektheater komt hun bijdrage potsierlijk over.’

IK ben het dus niet met haar eens, want ik heb van begin tot eind kunnen lachen met de komische intermezzo’s. Het was uiteraard Mini Sancho die ook in het boek voor de komische noot zorgt, juist door zijn oerserieuze tegenspeler Don Quichot. In 1968 heb ik Willem Nijholt in de rol van Sancho zien schitteren in de komedie die Pieter Langendijk van de roman van Cervantes had gemaakt.

Langendijk had, net als in het ballet, uit de hele roman de bruiloft van Camacho genomen. Bij hem was Camacho een domme rijke boer, terwijl hij in het ballet een rijke maar ridicule edelman was geworden. Quiteria (Kitri in het ballet) moet tegen haar zin met hem trouwen, en haar geliefde Basilio weet dat met een list te verhinderen. Zo’n grote bruiloft biedt ruimte om alle facetten van het ballet te laten flonkeren.

Net als in De ingebeelde zieke van Molière weten Mini en Maxi de show te stelen. Wat mij betreft deden ze geen afbreuk aan het ballet, dat over het geheel vrolijk en Spaans was, waarbij de dansers soms de rol van toreadores overnamen, met wapperende rode doeken, terwijl de vrouwen met waaiers jongleren. Annette Embrechts heeft natuurlijk óók helemaal gelijk, als ze zegt: ‘eerste soloïste Anna Tsygankova (27) en tweede solist Matthew Golding (24) stelen de show als het centrale liefdespaar’.

Kijk maar naar het ballet Don Quichot op een trailer.

Daar staat hij, op station Amstel. Wachtend op de intercity naar Maastricht, met een enorme weekendtas op zijn rug. Ook al komt de trein over een paar minuten, hij is een echte lezer, en hij heeft een spannend boek.

De dubbeldekker raast het station binnen, maar hij laat zich niet afleiden. De trein stopt wel, en hij doet zijn boek pas dicht als de deuren opengaan. In Utrecht zie ik hem uitstappen. Hij hoefde helemaal niet naar Maastricht, dan had hij het boek wel uitgehad. Maar misschien moest hij nog naar Vlissingen.

In het Muziektheater schoof ik voor de voorstelling begon, vanmiddag aan bij twee mensen. De man zat het programma van het ballet Don Quichot te lezen. Hij vroeg me of ik wist wat een dryade was. Volgens mij een boomnimf, zei ik. O, nu snap ik het, zei hij, Don Quichot droomt dat hij tussen de dansende nimfen terecht komt.

Je zou altijd google bij je moeten hebben, zei ik. Gisteren kreeg ik een mailtje van iemand van 80 die al heel lang naar het gedicht over Vitalis de wafelverkoper zocht (Ik had een blogje geschreven over een draaiorgelman die me aan Vitalis deed denken). Wat hij vroeg kwam me bekend voor. Maar googelen op Vitalis hielp niet, wél op wafelverkoper, die heette Vitellis, en het gedicht was van Willem de Merode.

Inmiddels was Elsje er ook bij komen zitten. En ik vertelde dat zij, toen ik Vitellis gevonden had, vroeg of ik eens naar ´Pereleerken en Ginneginneken´ kon zoeken. Dat was een heel eng prentenboek uit haar kleutertijd. Pereleerken (een kabouter) leverde niks op. hoe we de naam ook spelden. Toen probeerden we het op Ginneginneke (een prinsesje) en toen bleek de kabouter Perelierke te heten. Er schijnt nog maar één boek van te zijn, in de bibliotheek van Sint Niklaas.

En zo heb ik een paar mensen gelukkig kunnen maken, dankzij google (en een beetje mezelf). En nog iets grappigs. Die twee mensen aan ons tafeltje bleken heel toevallig in de zaal naast ons te zitten. Hij was stomverbaasd, toen ik hem vertelde dat er maar voor één kwart mannen in de zaal zou zitten. Hij keek me ongelovig aan. Nou kijkt u maar eens achterom. Je zag bijna alleen vrouwen. Maar ik heb nog nooit zo´n balletliefhebber gezien als deze man.

Christus ging eten met zondaars en tollenaars. Terwijl de farizeeërs en schriftgeleerden misprijzend en verwijtend hun afkeer lieten blijken, zei hij dat er in de hemel meer vreugde zou zijn over één zondaar die zich bekeert, dan over honderd rechtvaardigen die geen bekering nodig hebben. Het was daarentegen Paulus, die zondaars waarschuwde niet zomaar te communiceren, want zo iemand 'eet en drinkt zichzelf een oordeel'.

Ik citeer uit mijn hoofd, maar dit soort teksten (uit een ver, ver verleden) kreeg je jaar in jaar uit te horen, en dat vervaagt niet zo snel. Christus was een bijzonder inspirerend mens, maar hij heeft zoveel tegenstrijdigd gezegd! Hoe dan ook, toen ik net op het journaal die bisschop Hurkmans zag, dacht, ik, als er iemand niet op Jezus lijkt, is hij het wel. Op Paulus lijkt hij miwsschien eerder.

Het gaat nog steeds om de homo's die in de katholieke kerk verafschuwd worden. Vrouwen worden nauwelijks aanvaard, leken staan op een heel laag trapje, zelfs lekenpastores tellen amper mee. Nee, het gaat alleen om celibataire priesters. Deze week stonden alle Ierse bisschoppen op een foto met de paus in het midden. Ze hebben heel wat op hun geweten, die bisschoppen. Maar dat telt niet, je ziet ze denken, wij zijn de kerk, wij met onze paarse togen en de heilige vader in het wit.

Nu blijkt steeds meer, dat die priesters onder het celibaat gebukt gaan, en zich aan kinderen vergrijpen. Onder die zonde gaan ze niet gebukt, want ze geven de kinderen de schuld en de absolutie, en als het uitkomt, bedekt de bisschop alles met de mantel der liefde. Pas sinds kort komt het in de publiciteit en valt er niets meer toe te dekken.

Maar juist in deze tijd weigert de kerk openlijk de communie aan homo's. Wie werd er vroeger ooit gecontroleerd of geweigerd? Duizend gelovigen, een kerk vol, die in een eindeloze rij naar de communiebank schuifelt, wie kan die controleren? Maar nu er nog maar een handjevol gelovigen zijn, schijnt dat wel te kunnen. Schijnheiligheid regeert tegenwoordig in de kerk, waar homo's zomaar even geëxcommuniceerd worden. Wie wil daar nog bij horen?

(P.S. Twintig jaar geleden heb ik in de kathedraal meegemaakt, dat iemand aan kardinaal Simonis vroeg, zijn ex, die het met een ander hield, te weigeren de communie ge geven. Simonis wilde daar zijn vingers niet aan branden...)

Buiten de deur gebeurt het. Daar bruist het leven. Dat merkte ik dinsdag, toen ik voor het eerst in een maand weer naar de bibliotheek durfde te fietsen. Ik kwam de brandgang uit, en daar zag ik dat er iets aan de hand was met het transformatorhuisje. Dat geheimzinnige kleine vierkante huisje met bliksems erop met 'Hoogspanning, Levensgevaarlijk' erop.

Ik was net op het juiste moment. Drie mannen waren bezig de grote transformator eruit te halen. Heel vroeger zal dat een zwaar karwei geweest zijn. Nu staat zo'n ding net als een rolkoffer of een kliko of het zware reclamebord voor de winkel op wieltjes. Over een paar korte rails werd hij naar buiten getrokken.

Mankracht kwam er niet aan te pas, aan dezelfde ketting die hem naar buiten trok werd hij ook opgetakeld en op de vrachtauto gezet. In een paar minuten was het gebeurd. De drie mannen van Eneco keken niet vriendelijk, toen ik mijn fototoestelletje pakte. Maar vooruit, het mocht.

En waarom niet? Ze doen toch gewoon hun werk, buiten op straat, en niemand wordt in zijn privacy aangetast. Ik vind het leuk om mensen die letterlijk aan de weg timmeren te fotograferen, en op mijn blog te zetten. Meestal vinden ze het leuk, als je het even vraagt.