‘Als je voor de winkel staat, is er aan je linkerhand een deur. Daar ga je naar binnen en op het eind van de lange gang zie je aan je rechterhand een deur. De bel zit links.’

 

De gang ziet er weinig uitnodigend uit, een betonnen vloer met onduidelijke vlekken en wanden van een onbestemd grijs. Het is er stil, zo stil dat ik begrijp dat niemand me kan horen in de winkels of in de passage waar ik vandaan kom. Maar er ligt geen zwerfvuil, er zal wel regelmatig schoongemaakt worden.

Vooruit dan maar.

 

Er zit een intercom, braaf blijf ik staan om mijn naam te kunnen geven nadat ik aangebeld heb. Geen gekraak, geen zoemer als teken dat de deur ontgrendeld is. Wat nu? Nog een keer bellen? Ik kijk naar de deur en zie dan het onopvallende kijkgaatje. Op een meter afstand ga ik er recht voor staan en even later gaat de deur open.

‘Kom binnen’, zegt ze met een lieve glimlach, ‘ik ben Mariëlle.’

 

De winkel gaat pas over een half uur open, maar hier in het magazijn is het personeel hard aan het werk. Er zijn net nieuwe rekken met kleding gebracht en alles moet gelabeld worden volgens een voor mij onduidelijk systeem. Mariëlle loopt voor me uit en duwt een rek dat in de weg staat in een nis.

‘Deze moet hier blijven staan, dames. Dit rek gebruik ik straks voor het praktijkexamen.’

 

Ik ben aan de vroege kant en Shanti, de stagiaire is er nog niet. Geen probleem, mijn jas wordt weggehangen, ik krijg koffie en dan laat ze me even alleen om te controleren of alles goed verloopt. Voor de derde keer neem ik de formulieren door. De Proeve van Bekwaamheid, zoals het praktijkexamen officieel heet, mag niet de mist ingaan omdat ik mijn werk niet op orde heb.

 

Weer gerustgesteld drink ik mijn koffie. In de hoek van het kleine kamertje staat een flap-over. De nieuwe kledinglijn is gelanceerd en op het grote vel staan de instructies voor de verkoopmedewerkers. Denk aan de vijf kernwaarden! Geïnteresseerd wil ik verder lezen als ik haar stem hoor. ‘Niet zo roddelen jullie. Straks moet ik weer ingrijpen en daar heb ik helemaal geen zin in.’ Er wordt gelachen, er wordt door elkaar heen gepraat en dan is het stil.

 

Shanti komt en we kunnen beginnen met de Proeve van Bekwaamheid. Het protocol wordt getekend, de observatieformulieren worden van onze namen voorzien en de stagiaire maakt haar werkplan voor het beveiligen van de kinderkleding. De Proeve zal in de winkel uitgevoerd worden en in een kleine optocht lopen we achter elkaar aan door de smalle gangetjes van het doolhof van het magazijn. Via een onopvallende deur komen we vlakbij de pashokjes in de winkel.

 

Shanti werkt door terwijl ze de klanten observeert. Geroutineerd steekt ze de pin door de stof, vlakbij een naad aan de linkerachterkant. Daarna wordt het bovenstuk met verf erin vastgezet op de pin. Zo moet het, constateren we tevreden. We praten over de nieuwe kledinglijn, over de aanbiedingen waarvan Shanti gebruik kan maken. Ze heeft een kleintje van vier maanden en dan telt elk voordeel. Als ze slaagt wil Shanti doorgaan met leren, ze is aangemeld voor detailhandel niveau 2.

 

Mariëlle is even afgeleid als er een paar shirts met hanger en al op de grond vallen. De klant staat er beteuterd bij en haar dochtertje begint te huilen. Vlug loopt ze er naartoe om te helpen. Het meisje wordt getroost, de moeder gerustgesteld en de kleding wordt weer netjes opgehangen. Glimlachend komt Mariëlle bij ons terug. ‘Ach ja’, zegt ze, ‘het is woensdag.’

Shanti knikt. ‘Woensdag – buggydag.’

 

 

 

Deel 2. De HAVO leerling

 

De jongen genoot kwaliteitsonderwijs. Zijn geschiedenisleraar noemde hem ‘de droom van elke onderwijzer, zeer oplettend, enthousiast, zeer slim, zeer beleefd’.

Vast geen HAVO leerling.

 

Tot halverwege de vorige eeuw kon je nog zo slim, sociaal en leergierig zijn, als je vader een arbeider was, dan was de kans groot dat het schooladvies MULO luidde. Iets minder slim of uit een iets lager milieu ging je meteen door naar de ambachtsschool en met het bereiken van de veertienjarige leeftijd stond de plaatselijke aannemer aan de poort om te vragen wanneer je je bij hem meldde.

 

Voor meisjes was het schoolloopbaantraject, zoals dat tegenwoordig heet, nog duidelijker. Het eindigde met een huwelijk, anders was je als meisje toch een beetje mislukt. De voorbereiding bestond uit de Huishoudschool of, als je vader doorgeleerd had, de MULO of de MMS. Een jaartje Schoevers en dan kon je op kantoor op zoek gaan naar de perfecte echtgenoot. De verpleging was handig voor de minder bedeelden (kost en huisvesting gratis) en de meisjes van gegoede huize werden onderwijzeres. Slechts een enkeling ging naar de HBS of het gym.

 

De HAVO leerling kwam midden jaren zestig enthousiast het onderwijsbestel binnenlopen. Geinig hoor, dacht de VWO-er, eindelijk verlost van de duffe lessen en toch toegang tot het Hoger Onderwijs. Yes, dacht de MAVO leerling, nu kan ik doorstromen naar een hoger niveau zonder al een richting of een toekomstig beroep te hoeven kiezen. In de bovenbouw van de HAVO kwamen ze elkaar tegen.

 

Nou ja, tegenkomen … Als ze in dezelfde klas zaten, hadden ze de algemeen verplichte vakken samen. Op grond van het keuzepakket werden de groepen voor de andere vakken samengesteld.

 

Lastig hoor, vooral voor de leraren. Groepen die vanaf de eerste tot en met de eindexamenklas bij elkaar zaten, bestonden niet meer. En dan raak je als lesgevende toch een beetje de controle kwijt. Alle leerlingen van de HAVO kenden elkaar beter dan ooit op het gym of de HBS het geval was geweest. De HAVO leerling was zeer oplettend, vooral als het ging om spannende gebeurtenissen tijdens een andere les. De HAVO leerling bleek slim genoeg om zich in een grotere groep te bewegen.

Tot groot ongenoegen van die leraren die vooral vanuit een machtspositie lesgaven.

 

Nog steeds is het gemopper op die ongrijpbare HAVO leerling te horen. Ze kennen geen gezag meer, ze zijn ongemotiveerd (= lui, maar dat mag je tegenwoordig niet meer zeggen), met de HAVO is de zesjescultuur ons onderwijs binnengeslopen. Het wordt niet hardop gezegd, maar eigenlijk was het wel duidelijk, volgens de criticasters, dat de Havist de mislukking van de Mammoetwet op een pijnlijke manier zichtbaar maakt.

Niet dat de HAVO leerling zich iets van die kritiek aantrekt.

 

Evelien Herfkens (gymnasium B, 6 jaar rechten in Leiden, dan weet je het wel) verklaarde ooit dat het pas echt leuk wordt na de middelbare school. De HAVO leerling dacht daar vanaf het begin al heel anders over. Niet het toekomstig paradijs was het doel, nu moest het leuk zijn. De voetsporen van de ouders ontbraken en daardoor kreeg de HAVO leerling de ruimte om zijn eigen weg te zoeken.

 

Het vervolg is bekend. Er kwamen steeds meer opleidingen die aansloten bij de HAVO en zo ontstond de HBO-isering van onze maatschappij. Hoge opleidingen waar jonge mensen werden opgeleid tot verpleegkundige, leraar, maatschappelijk werker, kunstenaar fysiotherapeut, of techneut. Ze spreken allemaal dezelfde wie-wat-waar-wanneer-hoe-en-waarom taal en ze zijn vooral heel praktisch ingesteld. In die zin is het onbegrijpelijk dat bijvoorbeeld de studie medicijnen nog steeds niet een HBO opleiding is.

 

De HAVO bestaat al bijna een halve eeuw en inmiddels is de opleiding niet meer weg te denken. Nog steeds een mix van afstromers uit het VWO en opstromers uit het VMBO, maar de grootste hap bestaat uit leerlingen die rechtstreeks vanuit de basisschool voor deze opleiding kiezen. Ze hebben ouders en leraren die ook HAVO hebben gedaan.

 

De leerling die in het begin van dit stuk zo geroemd werd door een vroegere onderwijzer was geen HAVO leerling. Veel te oplettend, veel te enthousiast, veel te slim en veel te beleefd. Als passagier ging hij aan boord van het vliegtuig dat van Amsterdam naar Detroit vloog. In zijn onderbroek een bom waarmee hij een aanslag wilde plegen.

 

De volgende keer ga ik in op de mopperende leraren.

 

 

Deel 1. De eeuwige student

 

In de tijd dat de universiteiten vooral werden bezocht door mannen, was er een type student dat inmiddels uitgestorven is. Meestal van goeden huize, vaak lid van het Corps en voorzien van een sjaal die zorgvuldig nonchalant omgeslagen was, bracht deze student zijn tijd voornamelijk door op feestjes en andere gelegenheden waar het old boys netwerk van de toekomst gebreid werd.

 

De expert in het ontlopen van nare verplichtingen als het lopen van colleges vertoonde twee keer per jaar zijn gezicht op de universiteit waar hij stond ingeschreven: er moest een tentamen gemaakt worden. Dat hij zou zakken was al van tevoren bekend, bij de student zelf en bij zijn professor. Mocht hij echter tegen de verwachting in toch een kleine voldoende halen, dan was dat voor de maker van het tentamen reden genoeg om nog eens kritisch naar de vragen te kijken.

 

Meedoen aan deze bij voorbaat kansloze missie had een heel ander doel. De student leerde door desondanks deel te nemen wat hij nou eigenlijk moest weten bij de herkansing die een maand later in de planning stond. Een paar weken gericht studeren op de te verwachten vragen en daarna weer de kroeg in om het heuglijk feit te vieren dat ook deze hobbel op intelligente wijze genomen was. Was hij ook voor herkansing gezakt, dan bestond er altijd nog de mogelijkheid om een half jaar later voor de derde keer op te gaan. Ook de teleurstelling moest in de soos weggedronken worden.

 

De tijden zijn veranderd. Er kwamen steeds meer beursstudenten die zich niet de luxe konden veroorloven van studeren by trial and error, zij moesten studiepunten verzamelen en rekening houden met de steeds hoger oplopende studieschuld. Later werd er, in navolging van de afspraken in het HBO, ook voor de universitaire opleidingen een maximale studietijd afgesproken. Een ander stelsel van studiefinanciering betekende het definitieve einde van de eeuwige student. Niet langer bepaalde de portemonnee van Papa de lengte van de studie, ook het rijkeluiszoontje moest voortaan verantwoorden waarom hij niet binnen de gestelde tijd zijn tentamens had gehaald.

 

Tegelijkertijd groeide het besef dat studeren niet alleen een leefwijze is, maar ook een manier van leren. Vanuit Canada kwam een alternatieve methodiek, die in Maastricht werd ingevoerd. Het Probleem Gestuurd Onderwijs (PGO)  werkt met een stappenplan waarmee de student al doende kennis verzamelt over het probleem waarvoor hij zich gesteld ziet.

 

Aanvankelijk werd er lacherig gereageerd in wetenschappelijk Nederland. De afgestudeerden bleken echter uitstekende artsen en slimme businessboys te zijn, die (zo leerde onderzoek) de vergelijking met vakgenoten tien jaar na het behalen van de bul met glans konden doorstaan. Ze hadden meer onthouden van de tijdens de studie opgedane kennis.

 

Na onderzoeken over leren, over studiebegeleiding en over passende examenmethodieken zijn er op de universiteiten veel veranderingen doorgevoerd. Naast de beperking van de studieduur is er veel eerder dan vroeger een stage, er zijn assessments en andere alternatieve testen ontwikkeld en werken veel opleidingen met een portfolio. Ook de cyclus van elk halfjaar de gelegenheid om tentamen te doen is in vele gevallen gewijzigd in een meer individueel traject, waarbij het ook mogelijk is om de studie aan een andere universiteit te vervolgen.

 

De kennis over leren lijkt op de middelbare scholen slechts mondjesmaat aanwezig. In de bovenbouw van het VWO worden de leerlingen als studenten zoals we die uit het verleden kennen benaderd. Er wordt van hen verwacht dat ze het liefst zonder al te veel initiatief meehobbelen in een systeem van toetsing dat niet meer voldoet en ook steeds minder gepraktiseerd wordt in het Hoger Onderwijs.

 

Het volgende artikel heet De ideale leerling en zal ingaan op de situatie in het VWO.

 

Minister Rouvoet is een beetje ongerust. Hij gaat wel eens naar voetballen kijken en dan ziet hij jongens uit alle lagen van de bevolking sporten. Prima, vindt de minister, sporten helpt bij het tegengaan van overgewicht. Meisjes ziet hij daar nauwelijks en dat vindt hij een zorgpuntje.

 

Uit onderzoek blijkt dat 14% van de jongens en 17% van de meiden te zwaar is. Rouvoet heeft een donkerbruin vermoeden hoe dit verschil tot stand is gekomen. Op een congres over overgewicht sprak hij zich uit: "Ik zie veel allochtone jongens sporten. Je ziet ook bij de grote voetbalclubs dat zij goed vertegenwoordigd zijn. Maar hoe zit het met de allochtone meiden? Waar sporten zij? Mogen zij wel sporten?"

 

Rouvoet zal wel eens langs geweest zijn bij de ponyclub, op zaterdag. De week daarna is hij wellicht gesignaleerd bij de balletles of bij het hek van de tennisvereniging. In zijn hand een bloknootje waarop hij met Christelijke precisie noteerde wie er in en uit gingen. Nog een geluk dat één van de meiden (die met die leuke blonde paardenstaart) wist dat hij “iets” met tv te maken had, anders was hij vast met harde hand verwijderd door de terreinknecht.

 

Het zal wel een vooroordeel van mij zijn, maar ik zie niet voor me dat Rouvoet naar een sportclub gaat. Ook een fitnesscenter zal hij niet zo vaak met een werkbezoek verrassen, neem ik aan. Laat staan dat hij die donkergroene deur openmaakt die toegang geeft tot een geluiddichte zaal waar de dansgroep drie keer in de week repeteert. Op de andere dagen is het trouwens een provisorische studio waar de muzikale talenten uit de wijk hun eigen opnames kunnen maken.

 

Wat er bij mij echt niet ingaat is dat de minister die zo over ons gezinsleven waakt, nooit een sporthal is ingedoken, zomaar, doordeweeks na afloop van een routine-debatje in de Tweede Kamer bijvoorbeeld. Dan had hij kunnen zien hoe de meiden aan het basketballen waren, of een potje badminton speelden na afloop van de conditietraining. In de zijhal had hij nog net het einde van de selectietraining judo mee kunnen maken.

 

Het zou kunnen, nu ik erover nadenk, dat de bewindsman de plaatselijke korfbalvereniging een warm hart toedraagt. Dat weet ik niet, want dat is nou net de club waar je mij nooit zult aantreffen.

 

Balkenende opereerde onhandig in een debat en zei later ter verontschuldiging dat hij niet helemaal in vorm was. Heerlijk lijkt me dat – een beetje in het rond blunderen om later te zeggen dat het een typische maandaguitspraak was. Kan gebeuren, nog niet goed bij de les, sorry hoor, gevangen in de emotie van het moment. Ach ja, premier van Nederland, niet gevraagde kandidaat voor Europa, en toch zo gewoon gebleven. Zou dat nou een kenmerk zijn van de inmiddels versluierde Nederlandse identiteit?

 

Wie vandaag, maandag dus, wel goed bij de les was, is Thomas von der Dunk. Een column om in te lijsten. De distantie van de historicus. Von der Dunk toont het belang aan van een afstand nemen, van de emotie van het moment los te laten, als je gebeurtenissen wilt duiden. Ik citeer de mooiste alinea:

 

En in die positie bevinden zich nu vooral de niet-westerlingen, of menen zij zich althans te bevinden, en daar hebben ze best wat argumenten voor. Staatsman­schap vergt vervolgens dat je niet - waar ieder mens van nature erg goed in is - van de ander vergt dat hij jouw zienswijze over­neemt, maar dat je bereid bent de wereld door andermans ogen te beschou­wen. Dat is alleen al een kwestie van effectiviteit, dus vanuit westers perspectief ook een kwestie van westers eigenbelang. Zodat je snapt dat, gezien die andere ogen, de reactie op jouw optre­den niet zo onlogisch is als je in eerste instantie geneigd bent te denken en snapt dat je, in zijn plaats, met zijn ogen, zijn trauma's en zijn achtergrond, wel eens heel goed op dezelfde wijze zou kunnen hebben gerea­geerd. Daarom is staats­man­schap ook zo schaars.

 

De krant gaat meestal op zoek naar de verborgen agenda van de leiders. Welke ruimte ziet de journalist tussen de mooie woorden (we gaan de wereld veranderen) en de werkelijkheid (we zijn gekomen om jullie onze wil op te leggen)? Onderzoeksjournalistiek, columns vanuit onverwacht perspectief, ik ben blij dat de Volkskrant het pad terug gevonden heeft. Behalve bij het onderwerp onderwijs. Daar mis ik nog de essentiële vraag: Is dat wel zo?

 

Bij de Onderwijsagenda heeft de krant eerst een inventarisatie gemaakt van de grootste knelpunten. Bureaucratie bleek een tobbertje eerste klas en de Commissie van Wijzen heeft met enige voortvarendheid deze prangende kwestie aangepakt. Minder vergaderen en in kleinere groepen, luidde het advies. Ter illustratie werd er een verhaal van een directeur van een basisschool bij gezet.

 

Al bij de opzet van de Onderwijsagenda kromden mijn tenen. Het onderwijs – ik heb geen heldere definitie aangetroffen. Hebben we het over het basisonderwijs of over het middelbaar onderwijs? Zijn de genoemde problemen overal aanwezig en in dezelfde mate? Er werd luchtig aan voorbij gegaan, maar uit de reacties op de stukken bleek dat er voornamelijk werd gedacht aan het Voortgezet Onderwijs. En Beter Onderwijs Nederland (BON) wilde uiteraard weer benadrukken dat het nieuwe onderwijs de boosdoener is. Kortom, iedereen keek met eigen ogen en er werd door de Volkskrant aangenomen dat daarmee de volledige waarheid in beeld was.

 

Natuurlijk wordt er gemopperd op al die formulieren, op de managers, op het afschuifsysteem waardoor uiteindelijk de docent alles voor de kiezen krijgt. Maar wie denkt dat daarmee het belangrijkste gespreksonderwerp binnen de scholen in kaart is gebracht,  heeft er niets van begrepen. Dwars door alle vormen van onderwijs zijn er dit schooljaar verschillende thema’s aan de orde geweest, onderwerpen die alle te maken hadden met Leren, Loopbaan en Burgerschap.

 

Een voorbeeld dat er het meeste uitspringt is voeding. Van basisschool tot universiteit is er, op niveau, aandacht geweest voor allerlei aspecten van de voeding. Ook de media deden mee met programma’s over bewegen en voeding, er werden congressen georganiseerd, er zijn talloze werkstukken gemaakt en presentaties gegeven. In het kader van Leren, Loopbaan en Burgerschap, ik noemde het al eerder. Deze aanpak luidt een nieuw tijdperk in binnen het onderwijs in Nederland.

 

De afgelopen maanden zijn in het onderwijs overal vragen gesteld over voeding. Gezonde voeding, milieuvriendelijk produceren, van de schijf van vijf tot gespecialiseerde dieetkennis, alles kwam aan bod. Kennisoverdracht is definitief een middel geworden en niet langer een doel op zich. Onderwijs staat niet langer in dienst van de kenniseconomie, maar zorgt ervoor dat de gehele bevolking de kans krijgt om deel te nemen, om mee te doen aan het maatschappelijk verkeer.

 

Ik ben bang dat de Volkskrant zich heeft verslikt in de Onderwijsagenda. De onderwerpen die genoemd worden zijn niet meer dan het gemopper in de marge. Naar voren gebracht met een venijnigheid die persoonlijke frustratie doet vermoeden. Het wordt tijd dat de Volkskrant, als de krant werkelijk de ontwikkelingen in het onderwijs wil duiden, de emotie van het moment, ook in het onderwijs, loslaat.

 

Een wokpan verstop je niet zomaar. Ik staar in het keukenkastje en probeer te bedenken waar hij hem neergezet kan hebben. In de bovenkastjes? Achter de glazen deurtjes zie ik alleen de vertrouwde borden, kommen en glazen. Dat doet me eraan denken dat ik mijn medicijnen nog moet nemen. Voorzichtig ga ik van licht voorovergebogen naar rechtop. Ik reik naar het glas en merk dat de jongste weer gegroeid moet zijn. Te ver naar achteren gezet. Het geeft niet, ik kan ook een theekop nemen. Waar is het doosje met de Tramadol? Of waren het losse strips? Ik weet het niet meer, zoekend kijk ik rond naar een envelop met de instructies.

 

Op de salontafel ligt de paracetamol, zie ik, dan zullen de andere medicijnen daar wel dichtbij liggen. Onder de krant die ik nog niet gelezen heb misschien? Van rechtop naar voren buigen blijkt net zo lastig als andersom bewegen, ik kan beter even gaan zitten. Even goed concentreren, door de benen zakken en mijn rug recht houden. Het lukt wonderwel. Ik schuif de krant opzij en daar ligt alles wat ik nodig heb klaar. Met een briefje erbij:

 

Ik heb je maar laten slapen.

Het eten staat in de koelkast klaar.

Je hoeft het alleen maar op te warmen.

Vanavond als ik thuis ben, bel ik nog even.

 

Het is niet ondertekend.

 

Goed. De herinnering komt terug. Hij heeft boodschappen gedaan en de katten verzorgd. Ik hoefde niets te doen, hij smeerde mijn boterham en zette een kopje thee. Er was schaatsen op tv, hij maakte me steeds wakker als de Nederlanders aan de beurt waren. Halverwege de middag moest hij echt weg, met de trein naar huis en ik wilde niet dat hij in het donker halverwege zou stranden.

 

Ik ben blij dat ik zit. Langzaam laat ik me opzij zakken tot ik op de bank lig. Ik trek het dekbed over me heen en ik doe mijn ogen dicht. Het is goed zo, eten doe ik straks wel.

 

 

 

Het is een kwestie van vertrouwen, zei hij door de telefoon. Ongetwijfeld, lachte ik mijn bedenkingen weg, maar ik ga toch eerst bij de kapper langs. En dat betekent dat je pas morgen, na vier uur ’s middags kunt komen. We spraken af en ik ging meteen mijn eigen kapper bellen. Zou het vandaag, laat op de middag nog lukken? Ik hoorde de kapster nadenken, vooruit dan maar zeggen en me noteren voor half vier. Yes! Vervolgens regelen dat ik eerder van mijn werk weg mocht.

 

Als ik het komend halfjaar rondslinger op de docentenkamers van de scholen in Rotterdam, verveeld bekeken word door mopperende collega’s die de pauze gebruiken om hun gal over het management te spuwen, dan wil ik er wel een beetje knap opstaan. Na de pauze zal het ondersteunend personeel de rommel opruimen en word ik tussen het maandblad voor didactiek en een folder voor verzekeringen voor onderwijspersoneel achter het elastiek van de tijdschriftenschappen geklemd.

 

In de tussenuren, wanneer het rustig is, zal er misschien een docent zijn die bij een kop koffie het blad pakt. Beetje bladeren, niet echt lezen en dan naar de vaste rubriek waarin de mensen van de werkvloer aan het woord komen.  Tien vragen, tien antwoorden die gedestilleerd zijn uit een interview van anderhalf uur, geven een indruk van wat ik allemaal heb gezegd tegen de journalist.

 

Hij stuurde me een mailtje, alweer een maand of twee geleden. Een ander geluid, een eigen mening over het onderwijs – daar houden we wel van in Rotterdam, schreef hij. En zo zaten we een paar weken later in het restaurant van de school. Geen bandrecorder, geen iPhone waarmee het gesprek werd opgenomen, maar gewoon pen en papier had hij meegenomen. Degelijk vakwerk. En de foto?

Daarvoor zou een aparte afspraak gemaakt worden – begin januari waarschijnlijk.

 

De tekst is geschreven, de foto geschoten – het plaatje is compleet.

 

 

 

Op nieuwjaarsdag moest ik op het Centraal Station zijn. Terwijl ik stond te wachten, zag ik een poster hangen. Onthouden, dacht ik nog, maar weer thuis was ik vergeten op welke website meer informatie stond. Het jaartal 2055, aids-2, de nieuwe secretaris-generaal van de Verenigde Naties en iets over het klimaat – dat waren de steekwoorden. Oh ja, ook iets over onderwijs en een tentoonstelling.

 

Google gaf geen bruikbare hit. Wel verwijzingen naar The Age Of Stupid, de film die een somber beeld schetst over onze toekomst. In 2055 is duidelijk dat we het goed verknald hebben. De aarde is een bijna dode planeet geworden. Op de poster had ik andere dingen gelezen.

 

Geen probleem toch, het Vkblog is zo pluriform dat er vast wel een blogje te vinden moest zijn. Zo kwam ik terecht bij de bijdrage van Hans Erren. Eerlijk gezegd heb ik te weinig kennis in huis om me in de discussie te mengen over de gevolgen van de opwarming van de aarde. Maar misschien zou Hans meer weten over de poster.

 

Op het Centraal Station van Rotterdam zag ik een poster over het jaar 2055.
Nu heb ik wel gehoord van de film: The Age of Stupid, maar deze poster leek een tegengeluid. Er stonden niet de sombere voorspellingen op, er werden juiste positieve nieuwsberichten uit dat jaar gemeld.
Weet jij hier meer van? Ik kan op het internet niets vinden.

 

De volgende dag ben ik teruggegaan en heb ik een foto gemaakt.

 

 

Even nog twijfelde ik of ik de foto zou plaatsen. Een storend flitslicht en ook de compositie is niet helemaal toppie. Zie de afbeelding maar als een uitnodiging om op zoek te gaan naar ander nieuws.

 

 

 

 

 

Nietsvermoedend installeerde ik me op de bank. Glaasje fris, pindaatje erbij. Altijd leuk, de jaarlijkse Nationale Nieuwsquiz. Stiekem meespelen, nog net geen rondje juichend om de salontafel, maar wel openlijk gniffelen als ik wèl en die BNer, die ik toch al nooit gemogen had, niet het goede antwoord wist. Valsspelen hoort erbij, vind ik. Om het eerlijk te houden, want achter mijn bank staat geen tribune van waaruit openlijk voorgesist wordt. Ik had zeker gewonnen.

 

foto: upc

 

Ik knabbelde me ontspannen door de eerste ronde heen. Bij de tweede ronde werd het een tikkeltje moeilijker, ook voor mij en toen kwam de finale. Frank, Frank en Heleen bleven over en mochten onderling gaan uitmaken wie de beste nieuwskenner van 2009 zou worden. Sla voortaan de columns van Heleentje maar over – ze wist absoluut niets. Met het publiek op afstand viel ze jammerlijk door de mand. De gemiddelde VMBO-er zou nog beter gescoord hebben. Gelukkig had ik afleiding door de verwoede strijd tussen Frank en Frank die duidelijk niet voor een zesje gingen. En toen gebeurde het.

 

Nou is het altijd even opletten bij de finale van de quiz, omdat je eerst zeker moet weten welke vraag er gesteld gaat worden. Deze vraag was zo ongelooflijk makkelijk, dat ik dacht dattie ertussen was gefrommeld om Heleen de schande van de nulscore te besparen. Frank en Frank werkten mee, dacht ik, omdat geen van beiden reageerden met een ferme klap op de knop. Toe maar Heleen, je kunt het, zag ik Harm denken. De steekwoorden waren: Rotterdam, ontslag, universiteit, bruggenbouwer. Ik zag bij wijze van spreken Amanda Kluveld al verwoed aantekeningen maken voor haar schrijfseltje van de week. NCRV niet kritisch genoeg – Harm Edens infiltreert na de TROS nu ook de Christelijke Omroep, Islam rukt verder op in het publieke omroepbestel. Mohammed, zei Heleen. Zeker weten.

 

Ik rolde bijna van de bank van het lachen. Wat moet de historica teleurgesteld geweest zijn in Heleen die vanuit New York toch van die alleraardigste onbenullige stukjes kan schrijven over de positie van de Nederlandse vrouw. Het werd nog erger. Frank de Grave, hij loopt toch al een tijdje mee in politiek Nederland, staarde verbijsterd naar boven. Geen olijk bekkie, geen verontschuldigend scheefgetrokken mondje, hij wist het echt niet. Frank Lammers mocht de verlossing brengen.

 

De acteur, die gedurende de hele quiz uiterst adequaat wist te reageren, stond met de mond vol tanden. Bruggenbouwer? Hoe bedoelt u? Een universiteit in Rotterdam? Hebben ze daar nog meer dan de haven en het nieuwe Luxor? Gedachten die door zijn hoofd moeten hebben geflitst, gedachten die hem steeds verder verwijderden van het juiste antwoord. Arme Amanda.

 

Tien maanden lang heeft ze elke vrijdag ijverig geschreven over de verderfelijke invloed van de Islam. In bijna al haar columns deed ze verslag van de verpersoonlijking van het islamitisch kwaad, de door haar tot op het bot gewantrouwde hoogleraar Tariq Ramadan. Het is allemaal voor niets gebleken.

 

 

 

 

Het was een heerlijke lunch. Een versgebakken broodje met eiersalade, een kipkluifje en een handvol druiven toe. De dag was sowieso al goed begonnen met een ontbijtje om je vingers bij af te likken: poffertjes met een glaasje cola. De koffie rond half elf werd afgemaakt met een toefje slagroom. Het schaaltje met snoepjes stond nog erg uitnodigend op de salontafel, maar ook dat probleem is in de loop van de ochtend opgelost. Halverwege de middag zal ik een peertje schillen en terwijl ik richting avondeten ga, zal ik een glaasje appelsap drinken en een paar nootjes achterover slaan. Liever had ik dan een paar kaasstengels gegeten, maar die zijn gisteren wèl opgegaan. Het menu voor het avondeten, sla met tomaat en komkommer, rösti en nog maar een kipkluifje, valt wat uit de toon. Dat zal ik goedmaken met een flinke dot slagroom op de yoghurt met peer. De krabsalade krijg ik vanavond wel weg onder het genot van een glaasje sinaasappelsap. Voor morgen heb ik nog de haricots verts, gerold in Ardenner ham, ik kan de dag daarna de bleekselderij met tomatenkaassaus (volgens eigen, geheim recept) op tafel zetten en dinsdag lijkt me een goede dag voor de worteltjes. Woensdag wordt het tijd voor de een stevige nasi. Oud en nieuw vier ik wel met een gourmetschotel, waarbij alle restjes in leuke kommetjes een nieuwe kans krijgen.

 

Maar wat doe ik met de fles wijn?

 

Het lijkt wel of de gemeente de kou heeft aangegrepen om alle zwervers in het centrum van de straat te halen. Misschien zijn ze onder leiding van meneer Pastors de laatste sneeuwrandjes aan het wegwerken in Kralingen, dat zou kunnen. Dat ze daarna in Capelle mogen aanschuiven bij Balkenende lijkt me een stuk onwaarschijnlijker. De stoet zal wel richting opvangcentrum in Crooswijk gaan, waar ze zorgvuldig in de gaten gehouden kunnen worden door de alom aanwezige camera’s. Ik kan mijn fles drank dus aan de straatstenen nog niet kwijt. Zelf soldaat maken? Bewaren tot 2 januari wanneer hetzelfde gezelschap als gisteren weer op de klep zal vallen? In beide gevallen zal het ertoe leiden dat de fles op het eind van de avond voor driekwart vol alsnog weggegooid wordt. Zonde dus, zo ben ik nou eenmaal opgevoed.

 

Denk maar niet dat ik met op oudejaarsavond de straat opga om het geestrijk vocht te delen met toevallige passanten. Het wordt hier een vesting, heb ik begrepen. Zonder driedubbele legitimatie (wie bent u, wat komt u hier doen en mag ik u even fouilleren?) van je verblijf hier rond de Erasmusbrug is de kans levensgroot aanwezig dat je, voorzien van een fles wijn, meteen in de kraag gevat wordt om te worden afgevoerd naar de cel. Met het vorig jaar nog in gedachten, verwacht ik daar vooral vermeende terroristen aan te treffen, mannen die, heel verdacht, geen druppel alcohol drinken. Een routebeschrijving, getekend op een servetje dat afkomstig blijkt uit het restaurant van Schiphol, is die avond al voldoende om beticht te worden van terroristische plannen, ben ik bang.

 

Wat doe ik dus met de fles wijn?

 

 

 

Minister van der Laan spreekt ferme woorden wanneer hij in een interview in nu.nl vertelt dat hij de leerplicht levenslang wil gaan maken. Hij wil vooral de ouders van (jonge) kinderen verplichten om in te burgeren. De race om de gunst van de kiezer is begonnen – communiceren over beleid gaat ineens weer via de media. Ook de Volkskrant haakt gretig in, twee artikelen verschijnen snel na elkaar waarbij de kop van het eerste stuk nog verwees naar leerplicht voor allochtonen en het tweede iets nauwkeuriger werd geopend met Van der Laan wil levenslange leerplicht. De huidige leerplicht geldt van 5 tot 16 jaar weet de krant en dat moet maar eens veranderen.

Zowel van der Laan als de Volkskrant hebben de Leerplichtwet niet goed gelezen. De wet valt  uiteen in twee onderdelen: de leerplicht en de kwalificatieplicht. De leerplicht gaat in op vijfjarige leeftijd en loopt door tot 16 jaar. Tegelijkertijd start ook de kwalificatieplicht, dit is de verplichting om een diploma te halen op MBO niveau 2 of hoger. Afwijken van de kwalificatieplicht, die geldt tot 18 jaar kan via een verzoek dat gericht is aan de leerplichtambtenaar. Toestemming wordt alleen verleend onder zeer bijzondere omstandigheden.

 

Met deze wet in de hand is het mogelijk voor de gemeente en voor uitkeringsinstanties om iedereen naar een opleiding te sturen. En dat gebeurt dan ook, zeker in Rotterdam waar de leeftijd is opgetrokken tot 23 jaar. Als ik kijk naar wie er vandaag de dag aangemeld worden bij ons op school, kan ik eigenlijk geen categorie bedenken die niet naar school gestuurd wordt. En ze melden zich ook aan, min of meer vrijwillig, omdat ze anders geen geld krijgen. Dat vraagt nogal wat van het ROC waar ik werk. Naast volwassenenonderwijs hebben we speciale opleidingen voor (jonge) mensen die heftig ontspoord zijn, mensen met handicaps (een ICT-opleiding voor autisten bijvoorbeeld) en er zijn allerlei programma’s ter ondersteuning. Speciale begeleiding voor jonge moeders, voor mensen met leerproblemen, extra Nederlands, maar ook voor topsporters die zo sport en opleiding kunnen combineren. Het zijn maar enkele voorbeelden.

 

Minister van der Laan vertelt in het interview dat hij vrouwen is tegengekomen die amper de Nederlandse taal spreken. Ouders die nauwelijks weten waar hun kind op school gaat. De inburgeringcursus is nu gratis en van der Laan wil dat iedere nieuwe Nederlander die volgt. Hij noemt het een cadeautje en hij wil de leerplichtwet (dus m.i. eigenlijk de kwalificatieplicht) levenslang maken zodat hij een middel heeft om iedereen dat cadeautje te laten accepteren. Iedereen? Nou, eigenlijk alleen de ouders van de kinderen die geen Nederlands spreken. Maar dat mag niet, zo geeft hij zelf toe, volgens het gelijkheidsbeginsel.

 

Laat ik voorop stellen dat ook ik vind dat je meer kansen hebt wanneer je de Nederlandse taal spreekt. En schrijft en kunt lezen. Je kunt de weg in de maatschappij beter vinden, je voelt je zekerder, waardoor werk vinden ook makkelijker is. Van der Laan stelt echter dat het de jonge kinderen op een onoverbrugbare achterstand stelt wanneer ze geen Nederlands spreken als ze op vierjarige leeftijd naar school gaan. Op dit punt begint van der Laan een beetje populair te doen.

 

Niet alleen in Friesland en in Limburg kunnen ze vertellen dat het strottenhoofd van een kind doorgroeit tot het zevende jaar, waardoor het aanleren van een tweede taal razendsnel gaat, ook in de Chinese wijken in de grote steden kunnen ze daarover meepraten. En de kinderen van de diplomaten die (tijdelijk) in ons land verblijven babbelen op de Internationale School binnen de kortste keren Engels met elkaar, ook als dat niet hun moedertaal is.

 

Kinderen van nieuwe Nederlanders worden tweetalig opgevoed, in de meeste gevallen. Heel logisch, want emoties kun je het beste verwoorden in je moedertaal. Het schijnt zo te zijn dat de sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind bevorderd wordt, wanneer het thuis in de moedertaal wordt aangesproken. En die achterstand dan wanneer ze als kleuter aan de hand van pappa en mamma voor het eerst de school binnenstappen? Daarvoor moet ik weer even terug naar de kwalificatieplicht, dat gedeelte van de leerwet dat gemeente en uitkeringsinstantie de mogelijkheid geeft te eisen dat iemand een opleiding volgt.

 

Ouders van jonge kinderen moeten niet alleen voor zichzelf zorgen, maar ook voor hun kinderen. Ze werken dus, of ze hebben recht op een uitkering. Zodra er een uitkering aangevraagd wordt, is er de verplichting om de startkwalificatie te halen. Vandaag stond er in de krant dat er, rekening houdend met de seizoensinvloeden, 50.000 banen minder zijn. De trend heeft zich dit schooljaar al geopenbaard: er wordt steeds langer doorgeleerd bij gebrek aan werk. De meeste kinderen gaan dan ook al vroeg naar de kinderopvang, waar ze Nederlands (leren) spreken. Dit beleid is nog tamelijk jong, de gevolgen zullen de komende jaren zichtbaar worden. Er zullen steeds minder kinderen op de basisschool komen die alleen maar hun moedertaal spreken.

 

Levenslang leren is een term uit de didactiek. Het betekent dat je, om bij te blijven in je vak, regelmatig cursussen moet volgen. Van der Laan gooit die term in een grote kookpot, samen met de slechtlopende inburgeringcursussen, voegt de leerplicht toe en vergeet de kwalificatieplicht. Hij maakt het bericht kruidig met sappige verhalen over vrouwen die al twintig jaar in Nederland verblijven en nog steeds geen Nederlands spreken. Bij nu.nl zet hij de grote pan op een vuurtje, om vervolgens op weg te gaan naar de volgende bijeenkomst. De soep moet nog even trekken, roept hij achterom naar de scholen, jullie letten toch wel op dat het niet aanbrandt?

 

bronnen:

 

interview op nu.nl

 

eerste artikel Volkskrant

 

tweede artikel Volkskrant

 

banenverlies

 

Leerplichtwet

 

 

Meningsverschillen zijn interessant. Dat geldt eveneens voor de wijze waarop meningsverschillen worden uitgevochten. Bloggers die hun blog gebruiken om op eigen wijze rechter te spelen en hun blog gebruiken om iemand onderuit te halen, zouden verboden moeten kunnen worden. Gewoon omdat het perken te buiten gaat. Deze groep heb ik aangemaakt om blogs die op een foute manier met meningsverschillen om gaan aan de kaak te stellen.

Het gaat niet om blogs die uit verweer zijn geschreven op een aanvallend blog. Mensen waarvan een blog in deze groep is opgenomen, kunnen geen lid van de groep worden.

 

Aldus Peter Louter

 

 

Ik heb een lijstje voor hem samengesteld:

 

LIMIT THE FREEDOM OF SPEECH

 

Wijsheid en Liefde

 

Ik heb de kerstverlichting aangebracht... móói!

 

RITUELEN

 

A C T U A L I T Y - Laura Dekker - H U I S - C L O S - ... gaat om 1 5 : 0 0

 

Verpleeghuis Oosterhof Den-Bosch

 

Cultuurliefde

 

17 instanties die niets ondernemen tegen het seksueel misbruik van de meisjes Blinker

 

Op weg naar het nieuwe jaar................

 

Luie consument en de banken

 

2009

 

De Geboorte van het Leven

 

Wat schaft de pot en wat trekken we aan met de kerst

 

Dat maak ik zelf wel uit!!

 

De Dubieuze Prioriteiten van Jeugdzorg

 

Kerststress recept

 

zo zonde, drie blogjaren later, een blauwe ziel

 

Ontvrienden dan maar?

 

Gelukkig zijn de meeste ouders , pleegouders ook goede ouders,verzorgers.

 

Zeilmeisje moet niet zo zeuren

 

Voor Laura

 

De weerlegging van een "weerlegging" [4]

 

Brief grootouders van Laura

 

Leeuwarden in de Sneeuw - 17-20 december 2009

 

Jaren nul: jaren van desillusie

 

Congres Nazorg bij TBS ggze Eindhoven

 

Op Schaal van Maradona nadert Messi de meester

 

Collalbo 22 december 2009

 

God is ook maar een mens 1

 

HET MEISJE DAT MAAR NIET MAG UITVAREN

 

Ruimtevaart en astronomie in 2009 in beeld - deel 1

 

Vuurtoren Créac'h

 

BRANCUSI - LE COMMENCEMENT DU MONDE- KRÖLLER- MÜLLER-MUSEUM !!!

 

Five to die for Ethiopia assassination plot

 

Gefeliciteerd, zusje, met je ..'ste

 

Studenten zijn bijna letterlijk goud waard voor de economie

 

Klimaattob

 

 Je kunt eieren niet "ontkoken"

 

Ik denk zomaar wat hardop.....

 

Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin voor Lanvin 

 

Toch kan ik dit uit volle overtuiging schrijven!

 

2009

 

Elfstedentocht 2010; het bewijs van Global Warming

 

Voortplantings systeem bij dolfijnen

 

Q-koorts

 

ziekenhuis

 

Klassieke muziektip voor lezers in Brussel en omgeving

 

KOMT EEN MEISJE OP ST MAARTEN

 

Zoete bonen (Een waargebeurde Kerstvertelling)

 

ALS LUSTEN THUIS OOK EEN LAST KAN ZIJN- DEEL 3

 

Keek op de week (51)

 

Wat een zangertje

 

Een droom

 

'Longstay', de documentaire (1) : een vervreemdende mix van vervreemdende beelden en geluiden

 

Cold inside.

 

golven

 

too long stay

 

"I GOT SOUL, BUT I'M NOT A SOLDIER" ... # 211

 

een perfecte dag

 

Vergeten paraplu, verslag van mijn psychische genezing

 

liever iets warmers

 

Mijn waarheid is niet mooi (en ergens toch ook weer wel)!

 

Tegenstrijdigheid

 

NEGATIEF REISADVIES

 

College met gat in de hand

 

J O S H U A - C A R T O O N Voor de Bàllùh bak van B A R T

 

GEITJES EINDIGEN ALS SMULROL -KERSTGEDACHTE-

 

! SPOREN ZE DAAR WEL?

 

457.NIEUWJAARSWENS VOOR DIER EN MENS?

 

Modeontwerpers Bernhard Willhelm en Jutta Kraus

 

Zeilmeisje teleurgesteld!

 

"Springbalsemien" ...

 

ZAPPEND EN ZUIPEND DE KERSTHEL IN

 

Geitjes ruimen ???

 

zelfgemaakt.......eten!

 

NW 295: Beste Wensen

 

Snowy and white

 

Fritsma en Enait bij P&W en waarover berichten de media en bloggers?

 

mateloos mooi...

 

jaarlijstjes deel 5: Nederlandstalige boeken (deel 1)

 

Winter in Oude Pekela

 

Kröller Müller museum in wintersfeer

 

@ het moderatieteam VK-blog: jullie zijn een stelletje luie zakken!

 

Doosje heimwee

 

"Een SM relatie eist vertrouwen, creativiteit, overgave en vermogen tot anticiperen..."

 

Klimaatverdrag? BOYCOTT (by) CHINA

 

Bashers aller soorten, nog een stap verder? (kerstboodschap)

 

Laat Kerst Kerst zijn , moslims hebben geen Halal Kerst nodig,

 

Uitgeteerd

 

BLOGPAUZE

 

De wondere wereld van het water

 

De grote zon is machtig mooi

 

Slideshow van de zakkenvullers zien ?

 

Koperwiek

 

De Blancke Lelie

 

Winterzonnewende of Midwinter.

 

IJscoupes

 

NRC krijgt nieuwe eigenaar

 

Waar moet ik met dat oude brood naar toe

 

IN VERWARRING

 

Catalaanse werken vertaald

 

SENSUELE POEZIE UIT DE BIJBEL; HOOGLIEDEREN

 

Professor Krol vertelt

 

witte kerst ?

 

In naam van de moslim

 

Nieuw paspoort met vingerafdrukken

 

Joop Burggraaf schrijft een kerstkaart

 

Rood gordijn, blauwe muur en geworstel met een zelfportret

 

Geld verdienen met je lening

 

Zon en sneeuw in Friesland

 

sneeuwkiekjes

 

Dag 23 Brazil

 

Soms helpt het ergens in te geloven

 

Taxitoestanden en FRED..

 

Even te druk voor de liefde

 

SNEEUW IN DE BRABANTSE STAD 's HERTOGENBOSCH

 

Fijne Festen

 

 

Veel leesplezier!

 

 

Een maand of twee geleden heb ik mijn koffiezetter weg moeten doen. De buitenkant vertoonde al langer barstjes. Op de ochtend dat er zomaar een stukje van het opstaande randje bij het warmhoudplaatje afbrak, kocht ik een nieuw  apparaat. Geschikt voor koffiepads.

Een mens moet met zijn tijd meegaan, nietwaar?

 

Het eindeloze experimenteren begon. Welk merk, welke soort koffie voldeed het beste aan mijn (verwende) smaak? Light, medium, dark of extra dark? Douwe Egberts, van Nelle, een winkelmerk of toch maar de anonieme aanbieding van de onderste schap? Melk uit een flesje of schuimmelk uit een kussentje? Gewone koffie of cappuccino, koffie met een smaakje of chocomelk?

Het vruchteloos zoeken nam veel tijd in beslag.

 

Al snel vertoonde het Made-in-China koffieapparaat kuren, die ik bij mijn oude vertrouwde koffiezetter nooit was tegengekomen. De aanknop (heel onhandig geplaatst achter het koffiekopje) schakelde zichzelf uit, tijdens het opwarmen van het water. Daarna besloot het machientje dat één kopje koffie per keer genoeg was. Uiteindelijk hield-ie zijn klep dicht. Geen beweging meer in te krijgen. Maar even laten afkoelen, dacht ik nog, goed schoonmaken en dan … Maar nee hoor.

Het was tijd om op zoek te gaan naar een alternatief.

 

De Mediamarkt adverteerde luidkeels met een aanbieding uit frivool Italië, dus daar ging ik eerst maar eens kijken. Een megalomaan espresso-apparaat dat compleet detoneerde in mijn bescheiden keukentje. Enigszins spijtig nam ik afscheid van de mogelijkheden om zowel gemalen koffie als bonen te gebruiken, om te variëren tussen 2 en 10 kopjes en om al dan niet melk toe te voegen. Mijn hand strekte zich al uit naar de elektrische melkopschuimers van degelijk Duits fabrikaat.

Net op tijd dacht ik aan mijn keukenkastje.

 

Achterin, nog verder weg dan de frituurpan, moest de koffiemolen staan. Met dat gegeven dacht ik verder. Wat zou het beste zijn voor zowel het milieu als voor mijzelf? Net als vroeger: eerst aan de kook brengen en even laten afkoelen, dan net genoeg water opgieten om de koffie te laten wellen, om daarna in één keer de rest van het water op te schenken? Of was het beter om de Franse variant te kiezen? Maar wat was er eigenlijk mis met het gewone koffiezetapparaat? Ik zei doen tegen mezelf en tot mijn verrassing vond ik een koffiezetter met een permanent filter.

Ruim voor sluitingstijd boodschappenstapte ik door de sneeuw naar huis.

 

Terwijl ik mijn sporen terug volgde, begon het weer te sneeuwen. Met links en rechts een hergebruikte supermarkttas ploegde ik moeizaam voort. Geen bussen, geen trams en nauwelijks auto’s door de winterse omstandigheden. Ik vroeg me af of ze daarboven maar hadden besloten om zelf de thermostaat een graadje lager te zetten bij gebrek aan daadkracht van de wereldleiders.

Met mijn klimaatneutraal koffiezetapparaat kon ik nog net op tijd een steentje bijdragen.

Hoopte ik.

 

 

Voordat het tijd was voor de kerstborrel moest ik nog een stagebezoek afleggen. Met lijn 2, de beruchte lijn 2 waarop menig OV-verbod is uitgereikt, spoorde ik door Zuid. Het was druk en het tramtoestel was niet berekend op de toeloop van al die reizigers. Waarom wordt toch altijd het oudste materieel ingezet op de risicolijnen? Zouden de trambestuurders ’s ochtends lootjes trekken om eruit te komen wie die dag de klos zou zijn? De trambestuurder van de dag had er zin in, de jonge moeders met de buggy’s hadden nog maar net de tram verlaten of de deuren klapten alweer dicht. Vooruit, op naar de volgende halte waar de volgende club extremisten al stond te wachten.

 

Aan de andere kant van het gangpad zat een bitch vastgeklonken aan haar pokkie. Meegenieten dus met de ruzie met haar vriend, met de roddelpraat over haar beste vriendin en al snel wisten we ook wat ze die avond zou eten. Bij de halte benijdde ik de mensen die op hun bestemming waren gearriveerd en onwillekeurig zette ik me schrap voor het optrekmoment.

 

Het was een daverende klap. De bitch vergat het gesprek en we keken achterom.

MENEER!

Haar machtig lijf zat klem tussen de deuren die de bestuurder zo voortvarend dicht had willen doen.

Gerustgesteld kakelde de bitch verder in haar mobieltje.

MIJN MAN KOMT ER AAN, MENEER!

De controleur verliet met tegenzin zijn kletsplek bij de bestuurder om poolshoogte te komen nemen.

HIJ IS ER BIJNA MENEER – KIJK, DAAR! DIE BUIK MENEER!

De buik hees zich naar binnen en daar gingen we weer, op naar Randweg.

 

Even was ik mijn oriëntatie kwijt en daardoor liep ik de verkeerde straat in. Net voorbij de islamitische slagerij kon ik gelukkig rechtsaf en nog net op tijd kwam ik bij Duimdrop. Even later zat ik met mijn papieren op mijn knieën de vragenlijst van de evaluatie in te vullen. Een gesprek van een half uurtje maar, de kinderen konden niet langer zonder begeleiding spelen. Dat was vroeger wel anders. Wij vochten onze ruzies uit zonder tussenkomst van volwassenen. Geen koffie en met een droge mond vertrok ik met lijn 25 richting Rosestraat, waar de afscheidsborrel werd gehouden.

 

Ik was een beetje te vroeg en dus ging ik op zoek naar een eenvoudig bakkie koffie. Dat viel nog niet mee. Kantine: gesloten, personeelsruimte: alleen met een pasje dat ik niet meer had. Bij mijn vorige team stond de kan wel klaar, ik mocht gerust tappen en of ik het niet erg vond dat ze ondertussen doorwerkten. Ik voelde me al snel teveel en ik ging op zoek naar een plek waar ik mijn boek voor onderweg kon lezen. Eindelijk zat ik lekker. Kwam mijn collega, ook vroeg, gezellig bij me zitten.

 

Zo belandden we samen op de receptie die was georganiseerd ter gelegenheid van Kerst, maar die vooral bedoeld was om afscheid van Piet Boekhoud te kunnen nemen. Geen kerstboom, wel een koor, een dansgroep en de toespraken. Kosten nog moeite waren gespaard om de combiborrel inhoud en klasse mee te geven. De sapcentrifuge werkte door de redevoeringen heen en alleen Piet kon boven het geroezemoes  uitkomen om te laten weten dat hij ons zou blijven volgen.

 

VOOR PARTICIPATIE EN TEGEN UITSLUITING!

Zijn laatste woorden galmden nog na toen ik de schoonmaaksters op weg naar de kantoren door het publiek zag lopen. Niet te missen, met hun jasschorten en hun hoofddoekjes.

Ja. Dat vond ik wel storend.

 

 

 

De voorbereidingen zijn al een feest op zich. We gaan een film maken, een promo. Ik mag er verder nog niets over verklappen – het moet wel een verrassing blijven. Maar ik kan u verzekeren dat het de gemoederen aardig zal bezighouden.  En dat is nou net ook de bedoeling, het is de hoogste tijd om de vastgelopen discussie op school vlot te trekken. Daar hebben we wel een aangever voor nodig.

 

Theo Maassen? Nee, besluiten we. Theo leidt teveel af, voor je het weet raak je verzeild in een discussie over de man zelf. Te nadrukkelijk aanwezig met zijn opmerkingen over bejaardenseks, zelfs de borsten van Patricia kunnen daar niet tegenop en dat wil wat zeggen.

 

Jeroen Pauw dan maar? Hij heeft inmiddels ook het trucje onder de knie waarmee de kijkcijfers omhoog gejaagd kunnen worden. Wat moeten ze een pret gehad hebben, vooraf bij het doorspreken van de uitzending. Die Chabot zetten we in als nar – grappig wijs kan hij commentaar dicteren en daarmee de druk van de ketel halen. En meisje Cramer zorgt voor een aangenaam klimaat in de studio met haar gegiechel. De ernst brengen we in met die verslavingsarts en de aflevering krijgt net dat tikkeltje suspense door Enait. Witteman moet zijn mond houden, maar Pauw kan zijn imago van jonge hond opkrikken door foute vragen te stellen.

 

Ze is een uitstekende vakvrouw, de docent/regisseur die we hebben gevraagd. Vlot neemt ze met ons, de werkgroep die helemaal geen verstand van zaken heeft, de briefing door. Twee, drie zinnen als inleiding lijkt haar meer dan genoeg. Wikken en wegen, we moeten wel  het thema centraal houden en een beetje spanning houdt de kijker bij de les.  Er zullen sfeerbeelden doorheen gesneden worden en wat dachten we ervan om de leerlingen in te zetten als vragenstellers? Of is er iemand anders die net over het randje kan gaan zonder irritant te worden?

 

We zoeken een aanjager van het proces. Misschien is iemand die katalytische absorptiesystemen zonder fouten kan schrijven, terwijl hij ondertussen Frans van Mierlo bijna achteloos in de hoek zet, daarvoor wel de beste keus. Bert Chabot, we gaan hem maar eens bellen.

 

 

Denk maar niet dat ik nog een voet over de drempel zet bij jouw moeder.

Ze was heel stellig en dus bleven we een half jaar lang weg uit Friesland. Mijn vader zat tussen twee vuren in, aan de ene kant zijn moeder (Beppe Dijkstra) die haar jeugdvriend trouw bleef en aan de andere kant zijn vrouw, die de schrijver als een verrader zag. Hij mocht, dat was de enige concessie die mijn moeder deed, één keer per week op zondag met haar telefoneren.

 

Begin jaren zestig, ff bellen in de supermarkt om te vragen of het nou gehakt of kipfilet moest zijn, moest nog uitgevonden worden. Telefoneren of opbellen (vooral niet optelefoneren) met een bakelieten toestel kende zo zijn eigen spelregels. Zo was iedereen, die zich toevallig in hetzelfde vertrek bevond als degene die telefoneerde, gehouden aan het gebod om tijdens het gesprek zijn mond te houden. Een telefoongesprek was niet een activiteit die op een haast achteloze wijze uitgevoerd werd, nee als er opgebeld ging worden dan werden er voorbereidingen getroffen.

 

Mijn vader nam gedurende dat halfjaar in de vroege jaren zestig elke zondag om 11.00 uur plaats aan de eettafel die onderdeel vormde van een licht eiken ameublement dat uit verschillende onderdelen bestond: een servieskast in het midden, de eettafel die als een soort permanent uitgeklapt bed naar voren stond daaronder, aan de linkerkant een hoge eendeurskast met planken en aan de rechterkant een dressoir dat even hoog was als de eettafel. Bovenop het dressoir stond de telefoon, want daar was de telefoonaansluiting gemonteerd. Zorgvuldig legde hij het notitieblok met de opmerkingen die hij vooral niet mocht vergeten te vertellen voor zich op tafel. De afgevulde Parker vulpen, die wij kinderen niet mochten gebruiken omdat het kroonpennetje dan kon verbuigen, ernaast om te noteren wat Beppe te vertellen had.

 

Het teken was gegeven, mijn moeder ging steevast boven de strijk doen en mijn broers en mijn zus verlieten de kamer om buiten te gaan spelen of om huiswerk te maken op hun kamer. Ik was de enige die genoot van de lange gesprekken die mijn vader met zijn moeder voerde. Om de hoek zat ik in het zitgedeelte van de L-vormige kamer en ik hoorde alles terwijl ik deed alsof ik een boek las. Het waren geen wereldschokkende ontboezemingen die mijn vader deed. Hij vertelde wat er die week in het gezin was gebeurd en hij informeerde naar haar gezondheid en naar het wel en wee van haar andere zoon die dominee was in een dorpje onder de rook van Leeuwarden. En het ging over politiek, maar in mijn herinnering gingen de gesprekken van de volwassenen altijd over wat er in de krant stond en over de gebeurtenissen in Den Haag.

 

Hij liet mijn moeder weten dat ze weer beneden kon komen door koffie te zetten. Het malen van de koffie was in het hele huis te horen en tegen de tijd dat mijn vader een schepje Buisman toevoegde kwam mijn moeder informeren of er nog nieuws was. En of Beppe nog steeds met hem correspondeerde. Ze kon maar niet begrijpen dat haar schoonmoeder bleef schrijven met een man die zich èn communist èn een afvallige Fries had getoond. Op de een of andere manier speelde ook het geloof een rol in de animositeit, maar hoe dat nou precies zat is me nooit duidelijk geworden.

 

Nu begrijp ik wel dat het een verwarrende tijd was voor de volwassen mensen. De welvaart groeide, we gingen van drie keer in de week naar elke dag vlees op tafel. De idealen van na de oorlog verdampten al snel en de verzuiling bleef een vast gegeven. Mijn vader kwam uit een hervormd gezin, mijn moeder was van huis uit doopsgezind en inmiddels waren mijn beide ouders van de kerk af, waarbij mijn moeder ook het geloof vaarwel had gezegd. De telefoongesprekken waren voor mijn vader en Beppe de gelegenheid om vrijuit over dit soort zaken te praten, zonder de woordeloze tussenkomst van een afkeurend gezicht van mijn moeder die allang niet meer twijfelde.

 

Terwijl mijn vader koffie zette, hoorde mijn moeder hem uit. En ze gaf commentaar terwijl zij op haar beurt het dienblad met de kopjes in het doorgeefluik zette. Die nagesprekken eindigden altijd met dezelfde opmerking van mijn moeder: En toch vind ik die Theun de Vries … Verder kwam ze nooit, tegen die tijd zette mijn vader de ketel terug op het fornuis, plaatste de kan bij de kopjes op het dienblad om vervolgens met een glimlach zijn vrouw te omarmen.

 

 

Mijn mooiste cadeau kreeg ik anderhalve week voor Sinterklaas. Bij de supermarkt had ik een onsje moed ingeslagen en daarna was ik rechtstreeks doorgelopen naar mijn huisarts. Een volledig onderzoek, sprak ik ferm, toen de dokter vroeg waarmee ze me van dienst kon zijn. Zij vond het ook wel een goed idee en dan moest er maar meteen een DNA test gedaan worden.

Ai.

 

Weer buiten op de stoep voor de praktijk vroeg ik me af waarom ik alleen maar een onsje moed bij de Super had gehaald. Met het bijna volledig ingevulde formulier in mijn jaszak ging ik terug naar de buurtwinkel om een sausje lef en wat drieste kruiden te kopen. Pas de volgende dag kon ik terecht bij het laboratorium. Nadat er zes buisjes bloed waren afgenomen (Nou, de dokter wil wel veel weten, zei de laborante. Heb je niks mee te maken, dacht ik.) begon het wachten op de uitslag.

Een hele week lang wachten.

 

Het is goed.

Ik begreep het niet. Hoe kon ik zo intens moe zijn en tegelijkertijd gezond verklaard worden? Mijn huisarts begon aan een lange uitleg. Tumor, langzaam groeiend, maag verkleind, te snel volledig gaan werken, nog in de herstelfase, vitamine B12 tekort. Allemaal op te lossen met een pilletje per dag en rustig aan doen als dat mogelijk is. Over een jaar zou ik me een stuk beter voelen.

En het allerbelangrijkste: geen afwijkingen in het DNA – niets doorgegeven aan mijn kinderen.

 

Het is nog niet aan de orde, maar ik kan nu gerust oma worden. Dat vervelend zeurende stemmetje dat maar in mijn hoofd zat nadat ik voor de tweede keer kanker had gekregen, zwijgt. Mijn kinderen hebben geen aanleg voor kanker van geërfd. Elke dag weer pak ik dat cadeautje uit, elke dag weer vind ik het prachtig. Wat heb ik veel om dankbaar voor te zijn.

 

De mensen van de buurtsuper zijn gewone mensen. Ze behoren niet tot de elite, ze hebben geen moeilijke studies gedaan. Gisteren nog stond ik met de vrouw van de eigenaar te praten over kerstkaarten maken. Ik had een tijdschrift uitgezocht met voorbeelden en ze wilde er ook even in kijken. Mooi hoor, zei ze. Kijk, die met die geborduurde randen, die maak ik zelf ook altijd. Ik vertelde dat ik het blad voor school had gekocht, als lesmateriaal. Geen tijd om zelf uren bezig te zijn. Ze keek me aan: Je doet toch nog wel rustig aan? Je kunt er soms zo moe uitzien. Gaat het wel goed?

 

Ze waren erbij, anderhalf jaar geleden, toen ik met de ambulance naar het ziekenhuis ging. Sindsdien praten we. Over ziek zijn en beter worden, over de kinderen, over de aanbiedingen in de winkel en ja, ook over kerstkaarten. Soms hebben we het ook over doodgaan. Het zijn geen lange gesprekken met filosofische wendingen. Twee, drie zinnen, terwijl ik de lege flessen inlever of wanneer ik moet afrekenen bij de kassa. Helemaal niet elitair, precies goed.

 

 

Weet je zeker dat we hier moeten zijn Joost?

De man achter het stuur van het bestelbusje kijkt naar het gebouw aan zijn rechterhand.

Zijn bijrijder tuurt op de werkbrief en kijkt dan naar de brede voordeur.

Nummer 57. Het adres klopt.

De chauffeur zet de motor uit en trekt het sleuteltje uit het contactslot.

Joost stapt uit en opent de laaddeur.

Eerst de ladder, roept Richard van achter het stuur. Je weet maar nooit in deze buurt.

Joost heeft de huishoudtrap al op de stoep gezet, naast het busje.

Hij klimt er op en maakt de beugels los waarmee de ladder op het dak bevestigd is.

Komt-ie!

Richard vangt de ladder op en zet hem schuin tegen het busje aan.

Met zijn tweeën leggen ze de ladder op de stoep.

Zo, zegt Richard, eerst even de bus op slot doen.

 

Een moeder met haar kind aan de hand komt aangelopen.

Het jongetje probeert de woorden op het busje te lezen.

Wat staat daar mamma?

De moeder wil eigenlijk doorlopen, zo vlug mogelijk voorbij die twee mannen.

Haar zoontje trekt haar terug, ze leest en fluistert hem toe:

Combinatie Bouw en Schilderwerken

Richard en Joost pakken samen de ladder op.

Joost glimlacht bewonderend naar de vrouw en vraagt haar zoontje:

Is dit jouw school?

Het kind kijkt naar de twee mannen in de witte overalls.

Hij knikt.

Wat komen jullie doen?

Richard haalt zijn schouders op.

Joost schrapt zijn keel.

Wij doen wat ons verteld is.

De moeder kijkt verschrikt om naar het gebouw met de vrolijke kleuren.

Boven de deur is de naam van de school geschilderd:

De Regenboog

De jongen kijkt omhoog naar zijn moeder.

Joost geeft een seintje aan zijn maat, hij wil aan het werk.

Ja mevrouw, we moeten de school zwart afschilderen.

 

 

 

Mam, je moet gewoon doen alsof je twintig bent.

Met mijn vork prik ik in de spaghetti. Hongerig naar het leven was ik toen ik twintig was. En nu?

We eten, we praten en we besluiten dat het tijd is om op te stappen.

Ik ga naar huis, mijn zoon gaat de stad in. Daar gaat hij, stevig stappend door de wind heen.

 

Een paar dagen later lees ik:

 

DE UITNODIGING

 

Wij gaan samen stappen

Hij krijgt er een rolberoerte van en dat was precies de bedoeling. De hele dag achter de computer - daar word je niet wijzer van. Ik kan geen leuke lessen blijven verzinnen, maar hij heeft wel een 40-urige werkweek, spijbelen, tja. Tot de kerstvakantie moet hij van half negen tot vier uur op school zijn. Tenzij ...

En dus gaan we samen naar de Dialogen. Ik voor de lol, hij met een opdracht.

 

DE PLEK

 

Dat wil ik ook!

De theaterschool Hofplein ontvangt in stijl. Het decor voor aanstormend talent dat niet houdt van lange verhalen, publiek dat Rotterdam leeft. Korte discussies, drieminuten presentaties afgewisseld met breakdance, rap, straatvoetbal en een karatedemonstratie.

 

INLEIDING

 

Thuis in Rotterdam.

De kunst van het vechten heeft haar gebracht en dan komt ze weer thuis. Op Centraal, in haar Rotterdam. Waar de jongeren de grootste groep vormen. Nu wil ze weten welke kansen de gemeente laat liggen. Ze zal alles opschrijven en later mag de wethouder de flapover, bijeengebonden met een rood lint, meenemen.

Maar eerst op de foto – een onweerlegbaar bewijs.

 

DEMONSTRATIE

 

Breakdance en lifestyle

Djellaba wordt buikdansen, kijk maar hoe mooi ik ben en wat ik kan. De wereld is van mij en in mij zit de wereld. Met een spin kom ik telkens in een andere style. Bizznizz ook, vertragen en knetterend van plezier de straat weer op.

 

HIPHOPHUIS

 

Als je het maakt in Rotterdam, maak je het overal.

Het hiphophuis woont op Coolhaven, vlakbij de brug weet je wel.

Waar kom jij vandaan? 010? Tof. Wereldberoemd en Rotterdam is zuinig met erkenning.

Knokken om het hiphophuis te krijgen, doorknokken om een echt thuis te maken.

 

OP DE TRIBUNE

 

Je leeft Rotterdam.

Luidruchtig heeft hij zich achterin gevestigd. Meer voorzieningen? Alsof het propjes zijn schiet Law oneliners de zaal in, het podium op. ‘Ik heb jou gezien man. ‘ Niet wegkruipen, na afloop doet Law mee met de karate demonstratie. Je leeft Rotterdam.

 

RAP

 

We zijn er nog.

Wij zijn Croos, wij zijn er nog. Dat je het maar weet.

Leegstand en koopwoningen.

De aankondiging: wij gaan de muziekschool kraken.

 

KLATERGOUD

 

Reality check

Je weet niet waar je kunt slapen.

Je weet niet of je kunt eten.

Je weet niet of je toekomst hebt.

Elke dag overleven is dan de kunst.

Voetbal kan – vijf tegen vijf – en jij, Soufiane, moet meedoen.

Voor het goede doel.

 

SOCCERSHOWDOWN

 

Het begon allemaal met een filmpje op youtube. Een hit, een idee dat werd opgepikt door de grote jongens. En vooral heel erg geloven in jezelf. Eigenlijk vertellen ze allemaal hetzelfde verhaal. Ze hebben een talent en ze zijn doorgegaan waar anderen het allang voor gezien zouden houden.

Jonge mensen, die andere jonge mensen laten zien hoe het moet.

Dàt maakt ze bijzonder.

 

 

 

Lesplanning 1D, 12-11-2009

 

Tijd	Situatie	Taak	Actie	Resultaat	Reflectie
12.30	Hele groep	Opstarten	Aanwezigheid noteren
			Uitleg lesinhoud, algemeen
			Groepen maken
12.40	Leerling A Leerling B Leerling C	Gelijktrekken resultaten	Uitdelen prestatie linnenkamer schoonmaken, aan het werk zetten
12.45	Rest groep		Uitdelen prestatie boodschappen, klassikale uitleg
13.00	Rest groep	Stimuleren zelfstandig werken	Laten werken aan prestatie, opdracht 1
13.00	Leerling A Leerling B Leerling C		Uitvoering controleren Daarna laten opruimen
13.20	Rest groep	Afronden opdracht 2	Gemaakte planning innemen
13.25	Hele groep	Laten werken aan opdracht 3	Klassikale uitleg prestatie boodschappenlijstje, opdracht 3
13.55	Hele groep	Afsluiten les	Klaslokaal opruimen Korte terugblik
14.00		Lokaal netjes opleveren	Licht uit Deur dicht

 

week 47	ma	di	wo	do	vr	subtotaal	totaal
Mentoraat
leerling a	20	2	2	2	2	28
leerling b	0	5	5	0	0	10
leerling c	0	0	0	0	0	0
leerling d	0	0	0	5	0	5
leerling e	10	0	2	0	2	14
subtotaal	30	7	9	7	4		57
Stage
leerling a	0	2	0	0	0	2
leerling b	0	2	15	0	0	17
leerling c	0	2	15	0	0	17
leerling d	0	2	30	0	0	32
leerling e	0	2	0	0	0	2
subtotaal	0	10	60	0	0		70
Nederlands
implementatie	30	0	0	0	0		30
LLB
ontwikkeltaken	0	0	0	0	0		0
implementatie	0	0	0	0	0		0
subtotaal
ZAT
voorzitter	10	0	0	0	0		10
Werkgroep	0	0	10	0	0		10
totaal							177

 

 

De Onderwijsraad heeft een advies uitgebracht. Nou doet die raad dat aan de lopende band, ze worden ze namelijk betaald voor het doen van voorstellen om het onderwijs in Nederland te verbeteren. Tot zover is er niets aan de hand. Alleen deze keer gaat het over doelmatigheid en dat hadden ze nou niet moeten doen. Als je de Volkskrant wilt geloven, tenminste.

 

Ik word al jaren lang beoordeeld door mijn leerlingen. Met de antwoorden uit de vragenlijst kan ik weer aan de slag.
Ook mijn collega's beoordelen mij in mijn werk. Een zieke sfeer in de docentenkamer wordt eerder veroorzaakt door roddel en achterklap dan door open en eerlijk je mening te geven.
Ach, en dat het tijdschrijven. Ik ben er sinds vorige week mee bezig. Heel verhelderend om te zien welke invloed mijn hoeveelheid aandacht heeft op het gedrag van de leerling. Ik heb een excelbestandje gemaakt om bij te houden hoeveel minuten ik kwijt ben met de verschillende activiteiten per leerling. In pakweg drie minuten kan ik per dag de matrix invullen. Een kleine investering met erg veel rendement.

 

Er wordt overal in het onderwijs gerekend met de tijd. Voor elke leraar/docent worden de uren berekend: het aantal lesuren, het aantal uren mentoraat, het aantal taakuren.
Je kunt er voor kiezen om dat opgelegd te krijgen, of je kunt er voor kiezen om zelf bij te houden of de gemaakte verdeling reëel is.

Ik heb bijvoorbeeld als taak om het Nederlands binnen onze opleiding verder vorm te geven. Op basis van een schatting heb ik daarvoor tijd gekregen. Is die schatting overeenkomstig de tijd die ik nodig heb om een goed product neer te zetten? Dan zal ik toch echt moeten weten hoeveel tijd ik er werkelijk aan besteed en er zal beoordeeld moeten worden of het product dat ik lever voldoet aan kwaliteitseisen die van tevoren zijn afgesproken.

Bij de lesvoorbereiding probeer ik altijd te voldoen aan inhoudelijke kwaliteitseisen. Daarnaast is het wel zo aardig als mijn pogingen om de leerling te laten leren succes hebben. Als ik hoor dat mijn leerlingen liever thuis leren en hun tijd op school uitzitten, dan vind ik dat verspilde tijd voor mij en voor mijn leerlingen. Ik ben degene die de regie heeft, dus ik zal mijn lessen zodanig moeten aanpassen dat de leerlingen het niet als verspilde tijd ervaren. Mijn leerlingen kan ik niet veranderen, mijn lessen wel.