Happy Newsman
De elektriciteitsprijs is in oktober met 33 procent gestegen. Zo gaat dat elk jaar in deze Chinese stad. Wordt het kouder: gaat de prijs omhoog. In april zal de prijs weer dalen naar het niveau van september.
Het is een poging om een hoger energieverbruik in de koudere periode in te tomen. Centrale verwarming met aardgas bestaat hier niet. We moeten het doen met de warme lucht uit de airconditioning en dat kost elektriciteit.
We betalen nu omgerekend 6 eurocent per Kwh. In Nederland zou dat iets van 22 eurocent zijn. In het warmere deel van het jaar is de prijs dus een kwart minder, ofwel 4,5 eurocent.
In mijn appartement verbruikten we met zijn tweeën in november 162 Kwh. Ons gemiddelde is 178 Kwh per maand. Op jaarbasis is dat 2145 Kwh, zwaar onder het Nederlands gemiddelde van 3800 Kwh.
De elektriciteitsprijs die eenieder moet betalen, wordt maandelijks met naam en toenaam op de toegangsdeur van het appartementencomplex geplakt. Er komt dus geen envelop aan te pas. Iedereen kan zien wat de ander verbruikt en op die manier nagaan of men onder of boven het gemiddelde zit. En dat gemiddelde is laag, erg laag. Zo verbruikte bijna iedereen in oktober minder dan 100Kwh. Onze meter stokte die maand op 112Kwh.
We betalen dus elke maand exact wat we verbruikt hebben. Betaal je niet, dan komt er een waarschuwing op de toegangsdeur te hangen dat je wordt afgesloten als je voor een bepaalde datum niet betaalt. Eveneens zichtbaar voor iedereen.
De waterkosten worden elke maand in een speciaal daarvoor geplaatst bakje buiten het appartementencomplex gestopt. In november verbruikten we 10m3. Dat kwam ons op omgerekend één euro te staan, plus 70 eurocent waterbelasting. Dus ook voor het water betalen we maandelijks wat we verbruiken.
Aardgas, dat via een leiding ons appartement binnenkomt, gebruiken we alleen om ons eten op te koken. Het kost 4 eurocent per m3 en wordt betaald via een speciaal hiervoor geopende bankrekening. Het aardgasbedrijf haalt geld van de rekening af, zolang er geld opstaat. Staat er geen geld meer op, dan wordt men zonder waarschuwing afgesloten. Het is hier gebruikelijk dat men telkens de kosten van 50 of 100m3 aardgas op de rekening zet en pas als bijna al het gas verbruikt is, opnieuw geld erop zet.
Dat onze elektriciteitsrekening beduidend lager is dan het Nederlandse gemiddelde, komt volgens mij omdat wij in ons appartement geen gloeilampen hebben. Spaarlampen, ledlampen en enkele halogeenlampen sieren onze plafonds en wanden. Daarnaast kijken we amper tv, overigens een flatscreen. En dat we dankzij onze boven-, onder- en zijburen er goed geïsoleerd bijzitten zal ook helpen.
De nog ruwe muren van mijn pas gebouwde appartement in China staan vol met telefoonnummers en een korte uitleg. Tegelzetter nodig? Bel mr. Li. Elektriciteit aanleggen? Mr. Wang geeft u korting. Schilder gewenst? Mr. Liu levert kwaliteit.
En het is niet bepaalt in het klein geschreven. De grootst geschreven telefoonnummers hebben een hoogte van een halve meter en een lengte van vier. In het trappenhuis is het niet anders. Keuken laten plaatsen? Laagste prijs bij mrs. Huo. Traliewerk voor uw ramen? Bel snel mr. Hong.
Buiten het flatcomplex lopen de vrije ondernemers druk doende rond op zoek naar klanten. Iedereen die zich even zichtbaar op zijn balkon laat zien, kan enkele ogenblikken later iemand aan de voordeur verwachten.
Ik stuur iedereen weg. Toch vragen ze altijd om mijn mobiel telefoonnummer, maar daar trap ik niet in, want dan word ik tot laat in de avond gebeld met de vraag of ik mij bedacht heb.
Mijn vriendin heeft andere plannen. In China gaat het allemaal om 'guanxi': relaties. Zij kent een man die de elektriciteit kan regelen en dus wordt hij uitgenodigd. Al snel blijkt dat hij de hele flat kan inrichten. Waterleidingen, elektriciteitskabels, schilderen, betegeling, parket, meubels, keuken, binnendeuren, sanitair; je kunt het zo gek niet bedenken, of hij kan het regelen. En dat niet alleen. Aan de hand van foto's en monsters kunnen we allerlei attributen uitzoeken die hij kan inkopen, zodat we echt helemaal niets hoeven te doen. Mijn vriendin is erg enthousiast. Ik, zie het totaal niet zitten.
Ik heb een sterk vermoeden dat hij derden inschakelt om het huis in te richten en ons met een hoge rekening aan bemiddelingskosten opzadelt.
De man stelt voor om computertekeningen van onze flat te laten maken, waarin hij zijn ideeeen zal uitvoeren. Die tekeningen kosten omgerekend 50 euro. Ik wil ze niet. Mijn vriendin evenmin. Twee dagen later is hij terug. Mèt de tekeningen.
De hele flat heeft hij door een binnenarchitect laten inrichten. Hij heeft zijn best gedaan te zorgen dat er veel werk verricht moet worden: hier en daar plafonds verlagen, een tussenmuur zetten, de badkamervloeren eruit slaan en de balkons dichten met ramen.
Vrijwel al zijn ideeën keur ik af. Hij mag van mij de elektriciteit aanleggen, evenals de waterleidingen en dat is het. Elektriciteitskabels, stopcontacten, evenals de kabels voor de tv-aansluiting koop ik zelf voor hem, beslis ik.
De volgende dag is hij terug, met twee maatjes. Voortvarend gaan ze te werk. In no time is mijn flat kanshebber voor de eerste prijs gaten in de muur en opengebroken vloeren.
De volgende dag is het trio terug. Na een uurtje is onze man verdwenen, zijn kompanen achterlatend. Daarna hebben we hem nog wel eens gezien, maar het waren zijn vrienden die het karwei klaarden.
Een neef van mijn vriendin bleek tegelzetter te zijn, dus die werd op dezelfde Chinese wijze ongezien aangenomen. Zelfs de prijs werd door mijn vriendin niet besproken. De schilder regelde we via haar tegelzetter. Het was een kennis van hem uit het dorp waar hij woonde. Maar de schilder kwam met slechter materiaal opdagen dan toegezegd en kon meteen inrukken.
Bij de bovenburen had een andere schilder volgens de eigenaren goed werk verricht, dus die werd meteen gebeld en mocht aan de slag.
Doorwerken kunnen ze; twaalf uur per dag, zeven dagen in de week, maar vakwerk leveren ze niet. Hoewel ze hun best doen. Er wordt bezuinigd op de meest vreemde zaken. Aftapen is er bij de schilder niet bij en de tegelzetter heeft er geen enkele moeite mee beschadigde tegels tegen de muur te plakken. En onder het werken rookt iedereen rookt als een schoorsteen.
De man die de elektriciteit en waterleiding regelt, maakt ruzie met onze tegelzetter. Hij verwijt hem zijn klanten te hebben afgepakt. Een stortvloed aan tirades is zijn deel. "Maar ik ben háár neef", jammert hij. Guanxi!! Hèt toverwoord in China. En voor het eerst in weken is het even stil in mijn appartement.
Over de stijgende prijs van knoflook in China
zaterdag 28 november 2009 12:23
actualiteiten, knoflook china
Het klopt inderdaad. De prijs van knoflook rijst de pan uit in China. Desondanks blijven de kosten laag en goed betaalbaar.
Een pond knoflook kostte in maart op de zakenmarkt in de stad waar ik verblijf 2 of 2,5 yuan per pond, zeg maar 2 of 2,5 eurocent. Gisteren was dat 25 of 30 eurocent. Het verschil ligt aan de kwaliteit en grootte van de knoflook.
Ik weet dat omdat ik er toevallig met iemand was die een lading knoflook voor zijn restaurant insloeg.
Op een gewone markt, een voor particulieren, kost de groente momenteel 50 eurocent per halve kilo.
In een andere stad, hier 250km verderop, kost een pond van die stinkerds 80 eurocent voor een particulier, zo werd mij vandaag verteld.
Momenteel kopen woekeraars grote hoeveelheden van deze krengen op. Ze zouden daarbij een truc gebruiken die elders bij andere produkten ook wordt toegepast. Men koopt de knoflook tegen steeds hogere prijzen op door niet eens moeite te doen een lagere prijs te vangen. Ze bieden zelfs met een hogere prijs.
De truc die ze toedienen is de knoflook die ze zojuist gekocht hebben, naar een andere whole sale markt te rijden en ze daar te verkopen tegen een nog hogere prijs, de winst te incasseren en pleite te gaan.
Eerder gebeurde dat met pu'er thee, die goed zou zijn om lichaamsgewicht te verliezen. Het gebeurde ook met de kumqat die hier 'gouden sinasappel' genoemd wordt, vanwege de hoge prijs die men ervoor krijgt. Kreeg, moet ik zeggen, want de hausse is voorbij.
Veel handelaren zitten nu met tonnen pu'er thee opgescheept, zoveel dat ze die de komende tien jaar niet eens meer kwijt krijgen. En de 'gouden sinasappel' ligt in de goot te verrotten.
Het probleem met de knoflook is dat keuterboertjes ze nu volop aan het kweken zijn en als ze rijp zijn, mogelijk erachter komen dat de markt is ingestort en een jaar lang drie keer per dag stapels knoflook dienen te eten.
Aan de knoflook wordt de eigenschap toegekend dat die de Mexicaanse griep kan tegenhouden, zoals hij ook gunstig zou zijn om SARS te weren en in vroeger tijden gebruikt werd om geen builenpest op te lopen. Maar volgens wetenschappers helpt het goedje niet. Maar zouden de woekeraars daarvan wakker liggen.
Geslaagde zonsverduistering in China
woensdag 22 juli 2009 04:58
zonsverduistering china, actualiteit
Fotofilmrolletjes, linten van cassettebandjes, zwart plastic,
lasbrillen, gitzwarte zonnebrillen, rontgenfoto's en zwart glas. De
voornamelijk Tibetaanse bevolking in het Chinese Litang, de hoogste
stad ter wereld, gebruikten alles wat ze maar konden vinden om de
langste zonsverduistering van deze eeuw te kunnen
aanschouwen.
Even na achten 's morgens Beijing tijd (in Nederland is het dan zes uur eerder) begon de maan over de zon te 'kruipen'. Ongeveer een uur later was het zover: een totale zonsverduistering die ruim vier minuten duurde.
De bevolking, van jong tot oud, was in extase. Een gejoel ging op toen de maan de zon compleet verduisterde en op klaarlichte dag de nacht inviel.
Bijgelovige Tibetanen sloegen met stokken op braadpannen om met lawaai de maan te bewegen de zon weer te laten schijnen.
Het gemotoriseerde verkeer in de kleine stad op iets meer dan 4000m hoogte kwam vrijwel tot stilstand. Luid claxonerende politiewagens probeerden het vergeefs weer op gang te krijgen.
Ongeveer vijfentwintig buitenlanders waren naar Litang gekomen voor de zonsverduistering, waaronder een Nederlands echtpaar met drie jonge kinderen uit Chengdu.
Een collega sms-te mij vanuit Emeishan. Daar op 3000m hoogte probeerde hij een glimp van de zonsverduistering mee te maken. Zonder resultaat. Een dubbelgrijs wolkendek belette hem ook maar iets van de zon te zien.
Via internet verneem ik dat in veel andere Chinese steden de zon evenmin te zien is geweest. Wat ben ik blij dat ik vandaag in Litang was.
Even na achten 's morgens Beijing tijd (in Nederland is het dan zes uur eerder) begon de maan over de zon te 'kruipen'. Ongeveer een uur later was het zover: een totale zonsverduistering die ruim vier minuten duurde.
De bevolking, van jong tot oud, was in extase. Een gejoel ging op toen de maan de zon compleet verduisterde en op klaarlichte dag de nacht inviel.
Bijgelovige Tibetanen sloegen met stokken op braadpannen om met lawaai de maan te bewegen de zon weer te laten schijnen.
Het gemotoriseerde verkeer in de kleine stad op iets meer dan 4000m hoogte kwam vrijwel tot stilstand. Luid claxonerende politiewagens probeerden het vergeefs weer op gang te krijgen.
Ongeveer vijfentwintig buitenlanders waren naar Litang gekomen voor de zonsverduistering, waaronder een Nederlands echtpaar met drie jonge kinderen uit Chengdu.
Een collega sms-te mij vanuit Emeishan. Daar op 3000m hoogte probeerde hij een glimp van de zonsverduistering mee te maken. Zonder resultaat. Een dubbelgrijs wolkendek belette hem ook maar iets van de zon te zien.
Via internet verneem ik dat in veel andere Chinese steden de zon evenmin te zien is geweest. Wat ben ik blij dat ik vandaag in Litang was.
Het Cheung Kong
Center in Hongkong heeft een tentoonstelling van Hollandse
houten klompen verboden uit vrees dat de schoenen ongeluk brengen.
Het Cantonese woord voor schoenen is 'hai' en lijkt veel op het
Cantonese woord voor 'verbeten zucht'. Dat laatste is een negatieve
benaming en voorwerpen die zo heten trekken volgens de
Chinezen negatieve krachten aan.
Een verzameling klompen zou een concentratie zijn van 'verbeten zuchten'. Men zou er ziek van kunnen worden en de business in het hele gebouw zou negatief beïnvloed worden.
In de wolkenkrabber is een Nederlands consulaat gevestigd. Met de klompenshow willen de diplomaten aandacht schenken aan de toeristische en zakelijke mogelijkheden in Nederland.
Saillant detail is dat het Cheung Kong Center eigendom is van de 80-jarige Li Ka-shing die ook eigenaar is van de Nederlandse en Belgische Kruidvatwinkels en de Trekpleister drogisterijen.
Het geloof in negatieve krachten door voorwerpen komt voort uit de Feng Shui; de theorie dat geluk en ongeluk afhankelijk zijn van de vorm van gebouwen en de inrichting ervan.
Li Ka-Shing is de rijkste Aziaat en behoort tot de elf rijkste personen ter wereld.
Een verzameling klompen zou een concentratie zijn van 'verbeten zuchten'. Men zou er ziek van kunnen worden en de business in het hele gebouw zou negatief beïnvloed worden.
In de wolkenkrabber is een Nederlands consulaat gevestigd. Met de klompenshow willen de diplomaten aandacht schenken aan de toeristische en zakelijke mogelijkheden in Nederland.
Saillant detail is dat het Cheung Kong Center eigendom is van de 80-jarige Li Ka-shing die ook eigenaar is van de Nederlandse en Belgische Kruidvatwinkels en de Trekpleister drogisterijen.
Het geloof in negatieve krachten door voorwerpen komt voort uit de Feng Shui; de theorie dat geluk en ongeluk afhankelijk zijn van de vorm van gebouwen en de inrichting ervan.
Li Ka-Shing is de rijkste Aziaat en behoort tot de elf rijkste personen ter wereld.
Stel dat de gemeente Amsterdam besluit dat zijn inwoners tot 1
december geen centrale verwarming mogen gebruiken. Dat je met
winterjassen aan in je huis en op kantoor (zie foto) moet
rondlopen. Een dergelijke maatregel zouden wij ons niet kunnen
voorstellen. In China is het echter de meest normale zaak ter
wereld.
De gemeente Beijing stelt de centrale verwarming normaal gesproken vanaf 23 november in werking. Vorig jaar werd die datum zelfs verplaatst naar 30 november. Dat betekent dat de inwoners het kouhoud hebben, en dat is daar heel gewoon. En winters zijn daar niet veel anders dan bij ons.
De meeste Pekinezen wonen in grote flatgebouwen. De verwarming is er centraal geregeld. Een koud kunstje om de warmtetoevoer af te sluiten. Zo was ik bij een gezin op bezoek en het driejarige zoontje zei dat hij het kouhoud had. 'Maar schat, doe dan toch je dikke jas aan', opperde zijn moeder. En dat deed hij dus, en liep vervolgens heel tevreden rond.
In winkels is het standaard dat de voordeur open staat om aan te geven dat de zaak open is. In grote delen van China heeft de winkel, net als veel restaurants, een open voorgevel, zodat de ijzige wind heerlijk zijn gang kan gaan. Personeel staat dan met jas en wanten in de zaak, vaak met een muts op het hoofd en extra verwarmd met lang wollen ondergoed.
Ten zuiden van de Yangtze-rivier, zeg maar de onderste helft van China, is geen centrale verwarming. Het bestaat er niet. Daar verblijf ik. Ik verwarm mijn apartement met airconditioning-apparaten. Die dingen kosten een dikke 200 tot meer dan 300 euro voor een slaapkamer en 700 tot 800 euro voor de woonkamer. Dat zijn bedragen die veel Chinezen zich niet kunnen veroorloven. Slechts weinigen in mijn apartementencomplex hebben er een. En als ze hem al aanschaffen, staat hij meestal uit.
Chinezen hebben er veelal geen moeite mee dit gebrek te compenseren met extra kleding en dik ondergoed. Twee lange wollen ondergoedbroeken over elkaar dragen is heel gewoon, met daarover heen een of zelfs twee zomerbroeken. Tot drie wollen truien dragen is ook heel normaal. Dat geeft weer de mogelijkheid om thuis de ramen open te zetten, ook als het hartje winter is. Want Chinezen houden van frisse lucht, ook als ie koud is.
De gemeente Beijing stelt de centrale verwarming normaal gesproken vanaf 23 november in werking. Vorig jaar werd die datum zelfs verplaatst naar 30 november. Dat betekent dat de inwoners het kouhoud hebben, en dat is daar heel gewoon. En winters zijn daar niet veel anders dan bij ons.
De meeste Pekinezen wonen in grote flatgebouwen. De verwarming is er centraal geregeld. Een koud kunstje om de warmtetoevoer af te sluiten. Zo was ik bij een gezin op bezoek en het driejarige zoontje zei dat hij het kouhoud had. 'Maar schat, doe dan toch je dikke jas aan', opperde zijn moeder. En dat deed hij dus, en liep vervolgens heel tevreden rond.
In winkels is het standaard dat de voordeur open staat om aan te geven dat de zaak open is. In grote delen van China heeft de winkel, net als veel restaurants, een open voorgevel, zodat de ijzige wind heerlijk zijn gang kan gaan. Personeel staat dan met jas en wanten in de zaak, vaak met een muts op het hoofd en extra verwarmd met lang wollen ondergoed.
Ten zuiden van de Yangtze-rivier, zeg maar de onderste helft van China, is geen centrale verwarming. Het bestaat er niet. Daar verblijf ik. Ik verwarm mijn apartement met airconditioning-apparaten. Die dingen kosten een dikke 200 tot meer dan 300 euro voor een slaapkamer en 700 tot 800 euro voor de woonkamer. Dat zijn bedragen die veel Chinezen zich niet kunnen veroorloven. Slechts weinigen in mijn apartementencomplex hebben er een. En als ze hem al aanschaffen, staat hij meestal uit.
Chinezen hebben er veelal geen moeite mee dit gebrek te compenseren met extra kleding en dik ondergoed. Twee lange wollen ondergoedbroeken over elkaar dragen is heel gewoon, met daarover heen een of zelfs twee zomerbroeken. Tot drie wollen truien dragen is ook heel normaal. Dat geeft weer de mogelijkheid om thuis de ramen open te zetten, ook als het hartje winter is. Want Chinezen houden van frisse lucht, ook als ie koud is.
[L]
Vlakbij de Pryvoz markt in Odessa zie ik een sneeuwwit beeld van een vader met zijn zoontje op zijn schouders. De jongen probeert door een raam te kijken.
Uit dit beeld spreekt humor, het straalt een soort automatische aantrekkingskracht uit: waar kijkt dat kind naar? Het raam waar de jongen doorheen kijkt, is van een restaurant en het beeld is er wellicht om reclamedoeleinden neergezet.
Weinigen houden van een reclameuiting, dus wil je je establissement laten opvallen zonder dat het de voorbijgangers stoort, dan moet je met een heel goed plan komen. En de bedenker van dit beeld deed dat. Het is een schot in de roos!
Een kleine jongen die met zijn vader voorbijloopt, wijst hem op het beeld. Hij wil opgetild worden en zelf zien waar het joch van het beeld naar kijkt. Samen kijken ze naar binnen. Wat wil de restauranteigenaar nog meer?
(klik op de titel, er zijn nog vier foto's)
Zie ook:
Kunst om in te knijpen
Kunst om op te zitten
[L]
[L]
[L]
[L]
Vlakbij de Pryvoz markt in Odessa zie ik een sneeuwwit beeld van een vader met zijn zoontje op zijn schouders. De jongen probeert door een raam te kijken.
Uit dit beeld spreekt humor, het straalt een soort automatische aantrekkingskracht uit: waar kijkt dat kind naar? Het raam waar de jongen doorheen kijkt, is van een restaurant en het beeld is er wellicht om reclamedoeleinden neergezet.
Weinigen houden van een reclameuiting, dus wil je je establissement laten opvallen zonder dat het de voorbijgangers stoort, dan moet je met een heel goed plan komen. En de bedenker van dit beeld deed dat. Het is een schot in de roos!
Een kleine jongen die met zijn vader voorbijloopt, wijst hem op het beeld. Hij wil opgetild worden en zelf zien waar het joch van het beeld naar kijkt. Samen kijken ze naar binnen. Wat wil de restauranteigenaar nog meer?
(klik op de titel, er zijn nog vier foto's)
Zie ook:
Kunst om in te knijpen
Kunst om op te zitten
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
Eindelijk heeft Leopold von Sacher-Masoch een standbeeld gekregen in zijn geboorteplaats. En wat voor een! Wie? Vraagt u vertwijfeld. Als de naam u niets zegt, dan misschien alleen het laatste woord? Aan hem is het begrip 'masochisme' ontleend.
Sacher-Masoch was schrijver en journalist. Hij werd in 1836 geboren in het toen Habsburgse Lemberg dat momenteel in Oekraïne ligt en nu Lviv heet. Al vanaf zijn kindertijd vertoonde hij eigenaardige trekjes. Zo vond hij het erotisch om van een tante die hij adoreerde een pak slaag te krijgen.
Hij werd bekend door zijn korte novelle 'Venus im Pelz' dat in 1866 verscheen. Daarin leeft hij zijn fantasieën uit over een oudere mooie vrouw die slechts gekleed in een bontjas hem met haar vuisten slaat en met een zweep en bos twijgen afranselt.
Sinds kort staat in de binnenstad van Lviv een zeer opvallend bronzen standbeeld van hem. Daar waar ongeveer zijn hart zou moeten zijn, is een foto zichtbaar van het bovenlichaam van een mooie naakte vrouw in een bontjas. In zijn handen houdt hij voorzichtig een paar dameshandschoenen vast, twee vrouwenhanden grijpen hem van achteren en een afbeelding van een naakte vrouw siert de binnenvoering van zijn jas. Maar wat het beeld echt opmerkelijk en vooral grappig maakt is dat het publiek een greep kan doen in zijn linkerbroekzak en naar hartelust in zijn blootgelegde genitalieën kan knijpen.
Het standbeeld staat voor een restaurant dat volstaat met grote foto's van Sacher-Masoch. Klanten krijgen een zweepje toegestopt, een wasknijper vastgepind of een set handboeien om. Kirrende tieners en andere jongeren komen er graag. De rekening wordt gepresenteerd in een zwarte damesschoen.
In tegenstelling tot wat men wellicht zou denken, zal Sacher-Masoch wellicht woest zijn geworden over het standbeeld. Hij vond het ook maar niets dat in 1886 de Oostenrijkse psychiater Richard von Krafft-Ebenig in 1886 de term 'masochisme' bedacht om er het verlangen mee aan te duiden lichamelijk en geestelijk mishandeld te worden om daarmee de seksuele opwinding te verhogen.
Wat Sacher-Masoch vooral tegenzat was dat Von Krafft-Ebenig deze vorm van sexueel verlangen als een abnormaliteit bracht en ongevraagd zijn naam daaraan verbond. De psychiater verdedigde zich in publicaties door te zeggen dat Sacher-Masoch als eerste de psychologische achtergronden had beschreven van deze vorm van sexuele voorkeur. Toendertijd was daarover in de psychiatrie weinig bekend.
Onze eigen Multatuli, maar ook de schrijvers Victor Hugo, Emile Zola en Henrik Ibsen bewonderden zijn literaire kwaliteiten en werden door hem beïnvloed.
Sacher-Masoch was geen domme jongen. Aan de universiteit studeerde hij rechten, geschiedenis en wiskunde. Korte tijd was hij in Lemberg professor in de geschiedenis en in Parijs werd hij onderscheiden met de Légion d'honneur.
Op het einde van zijn leven werd hij onbehouwen gewelddadig en depressief. Uiteindelijk werd hij in 1895 overgebracht naar een psychiatrische instelling waar hij kort na aankomst zou zijn overleden. Zijn biograaf J. Creuz stelt echter dat hoewel zijn dood publiek gemaakt werd en er overal 'in memoria' verschenen, hij in werkelijkheid pas tien jaar later stierf, in een andere stad maar een pschiatrische instelling zou hij nooit meer verlaten hebben.
Dit verhaal maakt deel uit van mijn serie 'Kunst om aan te raken'.
Alle foto's zijn copyright Happy Newsman.
[L]
[L]
[L]
[L]
Eindelijk heeft Leopold von Sacher-Masoch een standbeeld gekregen in zijn geboorteplaats. En wat voor een! Wie? Vraagt u vertwijfeld. Als de naam u niets zegt, dan misschien alleen het laatste woord? Aan hem is het begrip 'masochisme' ontleend.
Sacher-Masoch was schrijver en journalist. Hij werd in 1836 geboren in het toen Habsburgse Lemberg dat momenteel in Oekraïne ligt en nu Lviv heet. Al vanaf zijn kindertijd vertoonde hij eigenaardige trekjes. Zo vond hij het erotisch om van een tante die hij adoreerde een pak slaag te krijgen.
Hij werd bekend door zijn korte novelle 'Venus im Pelz' dat in 1866 verscheen. Daarin leeft hij zijn fantasieën uit over een oudere mooie vrouw die slechts gekleed in een bontjas hem met haar vuisten slaat en met een zweep en bos twijgen afranselt.
Sinds kort staat in de binnenstad van Lviv een zeer opvallend bronzen standbeeld van hem. Daar waar ongeveer zijn hart zou moeten zijn, is een foto zichtbaar van het bovenlichaam van een mooie naakte vrouw in een bontjas. In zijn handen houdt hij voorzichtig een paar dameshandschoenen vast, twee vrouwenhanden grijpen hem van achteren en een afbeelding van een naakte vrouw siert de binnenvoering van zijn jas. Maar wat het beeld echt opmerkelijk en vooral grappig maakt is dat het publiek een greep kan doen in zijn linkerbroekzak en naar hartelust in zijn blootgelegde genitalieën kan knijpen.
Het standbeeld staat voor een restaurant dat volstaat met grote foto's van Sacher-Masoch. Klanten krijgen een zweepje toegestopt, een wasknijper vastgepind of een set handboeien om. Kirrende tieners en andere jongeren komen er graag. De rekening wordt gepresenteerd in een zwarte damesschoen.
In tegenstelling tot wat men wellicht zou denken, zal Sacher-Masoch wellicht woest zijn geworden over het standbeeld. Hij vond het ook maar niets dat in 1886 de Oostenrijkse psychiater Richard von Krafft-Ebenig in 1886 de term 'masochisme' bedacht om er het verlangen mee aan te duiden lichamelijk en geestelijk mishandeld te worden om daarmee de seksuele opwinding te verhogen.
Wat Sacher-Masoch vooral tegenzat was dat Von Krafft-Ebenig deze vorm van sexueel verlangen als een abnormaliteit bracht en ongevraagd zijn naam daaraan verbond. De psychiater verdedigde zich in publicaties door te zeggen dat Sacher-Masoch als eerste de psychologische achtergronden had beschreven van deze vorm van sexuele voorkeur. Toendertijd was daarover in de psychiatrie weinig bekend.
Onze eigen Multatuli, maar ook de schrijvers Victor Hugo, Emile Zola en Henrik Ibsen bewonderden zijn literaire kwaliteiten en werden door hem beïnvloed.
Sacher-Masoch was geen domme jongen. Aan de universiteit studeerde hij rechten, geschiedenis en wiskunde. Korte tijd was hij in Lemberg professor in de geschiedenis en in Parijs werd hij onderscheiden met de Légion d'honneur.
Op het einde van zijn leven werd hij onbehouwen gewelddadig en depressief. Uiteindelijk werd hij in 1895 overgebracht naar een psychiatrische instelling waar hij kort na aankomst zou zijn overleden. Zijn biograaf J. Creuz stelt echter dat hoewel zijn dood publiek gemaakt werd en er overal 'in memoria' verschenen, hij in werkelijkheid pas tien jaar later stierf, in een andere stad maar een pschiatrische instelling zou hij nooit meer verlaten hebben.
Dit verhaal maakt deel uit van mijn serie 'Kunst om aan te raken'.
Alle foto's zijn copyright Happy Newsman.
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
Ik zit in een te kleine taxi in de Chinese kolenprovincie Shanxi. Het wegdek is slecht en de hemel is bewolkt. Dan opeens, vlakbij een spoorwegovergang: twee prachtige gitzwarte stoomlocomotieven.
Ik beloof de chauffeur binnen vijf minuten terug te zijn. Met een fotocamera die dezelfde kleur heeft als de locs schiet ik foto na foto. Een vriendelijke bemanning nodigt mij ongevraagd uit in een van de bestuurderscabines foto's te maken. Een buitenkansje.
Stoomlocomotieven worden in China niet meer geproduceerd. In 1989 is men er mee gestopt ten faveure van milieuvriendelijkere diesels en elektrische locs. De twee die ik fotografeer blijken gefabriceerd te zijn in respectievelijk 1987 en 1988 in de miljoenenstad Datong, op ongeveer 400 kilometer ten westen van Beijing en ruim 100km ten noorden van waar ik mij nu bevind. Het was de laatste stad in dit immense land waar ze geproduceerd werden.
Zien doe je ze bijna niet meer. Slechts heel sporadisch rijden ze nog rond en alleen nog voor het goederenvervoer.
Slapen doen ze ook in de loc. En dat lijkt blijkbaar beter te gaan, dan in een viersterrenhotel. Op de zijkant van de loc lees ik dat er 25.000 liter water in kan, evenals 11,5m3 kolen. Dus geen vermelding van het gewicht van kolen, maar van de inhoud. Bij het laden lijkt mij dat het meest logisch.
Hieronder 23 foto's, allemaal copyright happy newsman.
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
Ik zit in een te kleine taxi in de Chinese kolenprovincie Shanxi. Het wegdek is slecht en de hemel is bewolkt. Dan opeens, vlakbij een spoorwegovergang: twee prachtige gitzwarte stoomlocomotieven.
Ik beloof de chauffeur binnen vijf minuten terug te zijn. Met een fotocamera die dezelfde kleur heeft als de locs schiet ik foto na foto. Een vriendelijke bemanning nodigt mij ongevraagd uit in een van de bestuurderscabines foto's te maken. Een buitenkansje.
Stoomlocomotieven worden in China niet meer geproduceerd. In 1989 is men er mee gestopt ten faveure van milieuvriendelijkere diesels en elektrische locs. De twee die ik fotografeer blijken gefabriceerd te zijn in respectievelijk 1987 en 1988 in de miljoenenstad Datong, op ongeveer 400 kilometer ten westen van Beijing en ruim 100km ten noorden van waar ik mij nu bevind. Het was de laatste stad in dit immense land waar ze geproduceerd werden.
Zien doe je ze bijna niet meer. Slechts heel sporadisch rijden ze nog rond en alleen nog voor het goederenvervoer.
Slapen doen ze ook in de loc. En dat lijkt blijkbaar beter te gaan, dan in een viersterrenhotel. Op de zijkant van de loc lees ik dat er 25.000 liter water in kan, evenals 11,5m3 kolen. Dus geen vermelding van het gewicht van kolen, maar van de inhoud. Bij het laden lijkt mij dat het meest logisch.
Hieronder 23 foto's, allemaal copyright happy newsman.
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
[L]
Ik kom vaak in Hongkong. Daar is de ov-chipkaart een groot succes.
Hij wordt gebruikt in de metro, bus en tram en heet octopuskaart.
Je betaalt 100 Hongkong-dollars (ongeveer 8 euro) borg en krijgt
dan over the counter een chipkaart uitgereikt. Die kan je via
allerlei machines opwaarderen met behulp van cashgeld. Als je geen
octopuskaart meer wilt, lever je hem in en krijg je 100
Hongkong-dollars terug. Je kunt een octopuskaart dus bijvoorbeeld
zonder omslag voor slechts een of meerdere dagen aanschaffen.
Handig bijvoorbeeld voor toeristen.
De kaart zit bij de meeste inwoners van Hongkong in de portemonnee. Bij het betreden van een metrostation of bus, leggen ze de beurs op een afleesmachine, horen een klik en het benodigde bedrag wordt van de kaart afgeboekt. Horen ze geen klik, dan is er te weinig geld in de kaart opgeslagen en blokkeert het metropoortje. In de bus en tram dient de bestuurder erop te letten dat als geen klik hoorbaar is, de klant niet onbetaald doorloopt.
Mocht er te weinig geld in de octopuskaart zijn opgeslagen, dan kan de klant altijd cash betalen. In de metro kan dat door geld (zowel munten als bankbiljetten) in een ticketmachine te werpen (teveel betaald geld krijgt men terug) en in de bus en tram kan men cashgeld in een bakje werpen (hier krijgt men het teveel betaalde geld niet terug, noch krijgt men een betalingsbewijs uitgereikt).
De ov-chipkaart die men in Nederland wil invoeren, wordt gemaakt door hetzelfde bedrijf dat de octopuskaart op de markt brengt. Er is echter een groot verschil tussen de kaart in Nederland en die in Hongkong. Die in Hongkong is bedoeld voor het gebruik door een en hetzelfde bedrijf. In Nederland moet de kaart geschikt zijn voor gebruik bij alle openbaar vervoersbedrijven. En om dat te bereiken, moet de Nederlandse kaart technisch gezien veel ingewikkelder in elkaar zitten dan die in Hongkong. En daar zit het probleem, want niemand schijnt te weten hoe een dergelijke kaart gefabriceerd moet worden, zonder dat hij door derden gekraakt kan worden. Oftewel: er is nog nooit eerder een dergelijke chipkaart ontwikkeld.
Hoe daarmee om te gaan? Allereerst leg je een datum vast waarop het gebruik van de ov-chipkaart dient in te gaan. Vervolgens begin je alvast overal toegangspoortjes te plaatsen en het publiek uit te leggen hoe met de chipkaart om te gaan en waar hem te kopen.
Vat je het? In Nederland is dit vaak de manier van werken. Het is wat ik noem: fuikpolitiek bedrijven; het toewerken naar een situatie waarbij door de hoge financiele investeringen en publieke toezeggingen die gedaan zijn, men zich gedwongen dient te voelen om een niet uitgewerkt plan koste wat kost door te drukken.
En niet onbelangrijk: de hoogte van de totale investeringen is vooraf aan de uitwerking van het plan, maar na de besluitvorming, niet bekend.
Kijken we even naar het meest recent bekend gemaakte probleem: enkele dagen geleden maakten onderzoekers van de Radboud Universiteit in Nijmegen publiek dat het hen uit eigen beweging gelukt was om de voorgestelde ov-chipkaart te hacken. Met behulp van illegaal bij kaartmachines geplaatste apparatuur, zouden ze in luttele seconden alle gegevens uit een kaart kunnen halen en vervolgens kunnen kopieren op een andere kaart waardoor op andermans kosten gereisd zou kunnen worden.
Hoe dit op te lossen? Het lijkt mij dat eerst gewacht wordt op een inbraakvrije chipkaart, voordat verder geinvesteerd wordt in de uitvoering ervan. Ook dienen er geen toezeggingen meer gedaan te worden over de datum van invoering van de ov-chipkaart. Alle genomen financiele inspanningen, zoals het plaatsen van die toegangspoortjes, neem je dan maar voor lief.
Saillant detail: het via internet overboeken van bankgelden is ook niet optimaal beschermd. Banken en klanten weten dat al jaren. De nadelen wegen echter niet op tegen de voordelen. Sterker nog: de nadelen zijn verwaarloosbaar.
OV-bedrijven en de politiek dienen dus niet alleen de theoretische mogelijkheid van misbruik maken van de ov-kaart in hun plannen te betrekken, maar ook te berekenen of die opwegen tegen de voordelen.
Daarnaast moet opnieuw bekeken worden of invoering van een betalingssysteem volgens het octopussysteem (alle vervoersbedrijven hun eigen kaart, naast andere betalingsmogelijkheden voor klanten zonder betreffende kaart) practischer is.
De kaart zit bij de meeste inwoners van Hongkong in de portemonnee. Bij het betreden van een metrostation of bus, leggen ze de beurs op een afleesmachine, horen een klik en het benodigde bedrag wordt van de kaart afgeboekt. Horen ze geen klik, dan is er te weinig geld in de kaart opgeslagen en blokkeert het metropoortje. In de bus en tram dient de bestuurder erop te letten dat als geen klik hoorbaar is, de klant niet onbetaald doorloopt.
Mocht er te weinig geld in de octopuskaart zijn opgeslagen, dan kan de klant altijd cash betalen. In de metro kan dat door geld (zowel munten als bankbiljetten) in een ticketmachine te werpen (teveel betaald geld krijgt men terug) en in de bus en tram kan men cashgeld in een bakje werpen (hier krijgt men het teveel betaalde geld niet terug, noch krijgt men een betalingsbewijs uitgereikt).
De ov-chipkaart die men in Nederland wil invoeren, wordt gemaakt door hetzelfde bedrijf dat de octopuskaart op de markt brengt. Er is echter een groot verschil tussen de kaart in Nederland en die in Hongkong. Die in Hongkong is bedoeld voor het gebruik door een en hetzelfde bedrijf. In Nederland moet de kaart geschikt zijn voor gebruik bij alle openbaar vervoersbedrijven. En om dat te bereiken, moet de Nederlandse kaart technisch gezien veel ingewikkelder in elkaar zitten dan die in Hongkong. En daar zit het probleem, want niemand schijnt te weten hoe een dergelijke kaart gefabriceerd moet worden, zonder dat hij door derden gekraakt kan worden. Oftewel: er is nog nooit eerder een dergelijke chipkaart ontwikkeld.
Hoe daarmee om te gaan? Allereerst leg je een datum vast waarop het gebruik van de ov-chipkaart dient in te gaan. Vervolgens begin je alvast overal toegangspoortjes te plaatsen en het publiek uit te leggen hoe met de chipkaart om te gaan en waar hem te kopen.
Vat je het? In Nederland is dit vaak de manier van werken. Het is wat ik noem: fuikpolitiek bedrijven; het toewerken naar een situatie waarbij door de hoge financiele investeringen en publieke toezeggingen die gedaan zijn, men zich gedwongen dient te voelen om een niet uitgewerkt plan koste wat kost door te drukken.
En niet onbelangrijk: de hoogte van de totale investeringen is vooraf aan de uitwerking van het plan, maar na de besluitvorming, niet bekend.
Kijken we even naar het meest recent bekend gemaakte probleem: enkele dagen geleden maakten onderzoekers van de Radboud Universiteit in Nijmegen publiek dat het hen uit eigen beweging gelukt was om de voorgestelde ov-chipkaart te hacken. Met behulp van illegaal bij kaartmachines geplaatste apparatuur, zouden ze in luttele seconden alle gegevens uit een kaart kunnen halen en vervolgens kunnen kopieren op een andere kaart waardoor op andermans kosten gereisd zou kunnen worden.
Hoe dit op te lossen? Het lijkt mij dat eerst gewacht wordt op een inbraakvrije chipkaart, voordat verder geinvesteerd wordt in de uitvoering ervan. Ook dienen er geen toezeggingen meer gedaan te worden over de datum van invoering van de ov-chipkaart. Alle genomen financiele inspanningen, zoals het plaatsen van die toegangspoortjes, neem je dan maar voor lief.
Saillant detail: het via internet overboeken van bankgelden is ook niet optimaal beschermd. Banken en klanten weten dat al jaren. De nadelen wegen echter niet op tegen de voordelen. Sterker nog: de nadelen zijn verwaarloosbaar.
OV-bedrijven en de politiek dienen dus niet alleen de theoretische mogelijkheid van misbruik maken van de ov-kaart in hun plannen te betrekken, maar ook te berekenen of die opwegen tegen de voordelen.
Daarnaast moet opnieuw bekeken worden of invoering van een betalingssysteem volgens het octopussysteem (alle vervoersbedrijven hun eigen kaart, naast andere betalingsmogelijkheden voor klanten zonder betreffende kaart) practischer is.
Via internet lees ik zojuist de krant The Jakarta Post en ik
kan het niet laten het volgende te vermelden. Op de
voorpagina staat: 'Hevige regen viel op en rond
de Cendanastraat, terwijl de rest van Jakarta droog
was'.
De Cendanastraat is de woonstraat van Soeharto die eerder vandaag stierf. De korte mededeling staat er voor velen niet voor niets. Een deel van de Javaanse bevolking, met name de oudste generatie, gelooft dat Soeharto over magische krachten beschikt. Niet alleen tijdens zijn leven maar ook tijdens zijn dood.
Tijdens zijn ziekbed haalde zijn vermeende magische krachten ook al de krantenpagina's. 'Wie zo ziek is en toch nog leeft', moet wel over magische krachten beschikken', citeerde een krant een Javaan. En hij werd liefst 86 jaar, een leeftijd waar de meeste Indonsiërs alleen maar van kunnen dromen.
Hoe Soeharto aan die tovernij komt? Omdat hij de baas over het land is geweest. Alle sultans van Java worden magische krachten toebedeeld. Daarom is het geen toeval dat het mausoleum van Soeharto via een weg verbonden is met de nabijgelegen begraafplaats van de koninklijke familie van de sultans van Solo. Daarmee is er een verbinding tussen de magische krachten van Soeharto en die van de sultans. En Soeharto was de baas over een veel en veel groter grondgebied dan de sultans van Solo ooit gehad hebben, dus worden de magische krachten van Soeharto hoog aangeslagen.
Volgens de oude Javanen kan Soeharto tijdens zijn dood de mensen blijven leiden. Hij is volgens hen in staat om adviezen door te geven via intermediairs, zoals alle dode Javanen dat kunnen, maar de tips van een oud-heerser moeten als belangrijker beschouwd worden dan die van de gemiddelde Javaan. Een van de broers van Soeharto (ik weet niet of hij nog leeft) was zo iemand die als intermediair optreedt en veelvuldig geconsulteerd wordt.
Soeharto zelf geloofde in magie. Zo is er het bekende verhaal dat hij niet graag in zijn paleis in Bogor kwam, het voormalige Buitenzorg, omdat de geest van Soekarno er zou ronddwalen.
Er is nog iets dat mij vandaag in de berichtgeving opviel. Dagblad De Volkskrant bagatelliseerde in het ´in memoriam´ over Soeharto de verovering van Yogyakarta tijdens de Indonesische vrijheidsoorlog. De Volkskrant schrijft dat dit niet zo´n belangrijke overwinning was, want de Nederlandse media had er indertijd weinig aandacht aan geschonken.
Oei, wat een blunder. In Yogya (het koosnaampje voor Yogyakarta) belegerden de Nederlandse KNIL-troepen het paleis van de sultan van Yogyakarta die volgens de bevolking ook over magische krachten beschikte. Soeharto bevond zich ten tijde van die belegering binnen de paleismuren. De sultan verscheen op de muren van zijn paleis en schreeuwde de Hollanders toe ´Jullie komen er niet in´. Er de KNIL kwam er niet in. Niet alleen hadden volgens de plaatselijke bevolking de magische krachten van de sultan het veel sterkere leger van de Hollanders tegengehouden, maar het had ook Soeharto beschermd.
En nu viel er dus alleen regen op het huis van Soeharto en de nabije omgeving. Een duidelijker signaal dat de hemel huilt om zijn dood is er niet. Als we de oudere Javanen tenminste op hun ogen mogen geloven.
De Cendanastraat is de woonstraat van Soeharto die eerder vandaag stierf. De korte mededeling staat er voor velen niet voor niets. Een deel van de Javaanse bevolking, met name de oudste generatie, gelooft dat Soeharto over magische krachten beschikt. Niet alleen tijdens zijn leven maar ook tijdens zijn dood.
Tijdens zijn ziekbed haalde zijn vermeende magische krachten ook al de krantenpagina's. 'Wie zo ziek is en toch nog leeft', moet wel over magische krachten beschikken', citeerde een krant een Javaan. En hij werd liefst 86 jaar, een leeftijd waar de meeste Indonsiërs alleen maar van kunnen dromen.
Hoe Soeharto aan die tovernij komt? Omdat hij de baas over het land is geweest. Alle sultans van Java worden magische krachten toebedeeld. Daarom is het geen toeval dat het mausoleum van Soeharto via een weg verbonden is met de nabijgelegen begraafplaats van de koninklijke familie van de sultans van Solo. Daarmee is er een verbinding tussen de magische krachten van Soeharto en die van de sultans. En Soeharto was de baas over een veel en veel groter grondgebied dan de sultans van Solo ooit gehad hebben, dus worden de magische krachten van Soeharto hoog aangeslagen.
Volgens de oude Javanen kan Soeharto tijdens zijn dood de mensen blijven leiden. Hij is volgens hen in staat om adviezen door te geven via intermediairs, zoals alle dode Javanen dat kunnen, maar de tips van een oud-heerser moeten als belangrijker beschouwd worden dan die van de gemiddelde Javaan. Een van de broers van Soeharto (ik weet niet of hij nog leeft) was zo iemand die als intermediair optreedt en veelvuldig geconsulteerd wordt.
Soeharto zelf geloofde in magie. Zo is er het bekende verhaal dat hij niet graag in zijn paleis in Bogor kwam, het voormalige Buitenzorg, omdat de geest van Soekarno er zou ronddwalen.
Er is nog iets dat mij vandaag in de berichtgeving opviel. Dagblad De Volkskrant bagatelliseerde in het ´in memoriam´ over Soeharto de verovering van Yogyakarta tijdens de Indonesische vrijheidsoorlog. De Volkskrant schrijft dat dit niet zo´n belangrijke overwinning was, want de Nederlandse media had er indertijd weinig aandacht aan geschonken.
Oei, wat een blunder. In Yogya (het koosnaampje voor Yogyakarta) belegerden de Nederlandse KNIL-troepen het paleis van de sultan van Yogyakarta die volgens de bevolking ook over magische krachten beschikte. Soeharto bevond zich ten tijde van die belegering binnen de paleismuren. De sultan verscheen op de muren van zijn paleis en schreeuwde de Hollanders toe ´Jullie komen er niet in´. Er de KNIL kwam er niet in. Niet alleen hadden volgens de plaatselijke bevolking de magische krachten van de sultan het veel sterkere leger van de Hollanders tegengehouden, maar het had ook Soeharto beschermd.
En nu viel er dus alleen regen op het huis van Soeharto en de nabije omgeving. Een duidelijker signaal dat de hemel huilt om zijn dood is er niet. Als we de oudere Javanen tenminste op hun ogen mogen geloven.
Nu Soeharto is overleden, staan de kranten weer vol over de coup in
1965 waarbij zes generaals geëxecuteerd
werden. Op www.ad.nl, de
site van het Algemeen Dagblad, lees ik dat het toen ging om een
vermeende communistische coup en dat de ware toedracht nog steeds
onduidelijk is.
Soeharto sloeg de coup neer, greep vervolgens de macht en liet rond de 1 miljoen Indonesiërs die lid waren van de Indonesische communistische partij PKI of verdacht werden van communistische sympathieën vermoorden of gevangen zetten. De kinderen van de PKI-leden hebben tot na het regime van Soeharto met een aantekening in hun identiteitspapieren rondgelopen die hen allerlei beperkingen oplegde.
Wellicht is het interessant daar het volgende aan toe te voegen: vorig jaar las ik ik in China een krantenartikel waaruit bleek dat van de toenmalige PKI-top één persoon tijdens de coup in China verbleef. Hij woont er nog steeds en hij vertelde aan de journalist dat de coup inderdaad door de PKI gepleegd was. De PKI had verwacht dat tijdens de coup het volk massaal in opstand zou komen tegen de toenmalige regering van Soekarno, maar dat bleef uit. Nergens in het bericht las ik dat Soeharto of Soekarno bij de coup betrokken waren. Voila!
Ik moet dat artikel nog ergens hebben, maar waar?
Soeharto sloeg de coup neer, greep vervolgens de macht en liet rond de 1 miljoen Indonesiërs die lid waren van de Indonesische communistische partij PKI of verdacht werden van communistische sympathieën vermoorden of gevangen zetten. De kinderen van de PKI-leden hebben tot na het regime van Soeharto met een aantekening in hun identiteitspapieren rondgelopen die hen allerlei beperkingen oplegde.
Wellicht is het interessant daar het volgende aan toe te voegen: vorig jaar las ik ik in China een krantenartikel waaruit bleek dat van de toenmalige PKI-top één persoon tijdens de coup in China verbleef. Hij woont er nog steeds en hij vertelde aan de journalist dat de coup inderdaad door de PKI gepleegd was. De PKI had verwacht dat tijdens de coup het volk massaal in opstand zou komen tegen de toenmalige regering van Soekarno, maar dat bleef uit. Nergens in het bericht las ik dat Soeharto of Soekarno bij de coup betrokken waren. Voila!
Ik moet dat artikel nog ergens hebben, maar waar?
Je wilt op wereldreis maar hebt geen idee hoe te beginnen. Frans
Timmerhuis schreef een boek om potentiële wereldreizigers op weg te
helpen. Timmerhuis is een ervaren reizigersrot en zou dus het
perfecte boek kunnen schrijven. Helaas is het dat niet geworden.
Hij schrijft gortdroog en de kwaliteit van de foto's en lay-out is
teleurstellend. Het is ook een zwaar boek: 560 gram en dus
ongeschikt op reis mee te nemen.
Toch heeft het boek zijn voordelen. In één oogopslag is bijvoorbeeld te zien hoe je van continent naar continent kunt reizen, wat de bekendste bezienswaardigheden per land zijn en waar het wel en niet veilig reizen is. Het is daarom geen slecht boek om vooraf aan je vertrek ideëen op te doen over landen die je zou willen bezoeken, maar wat ik mis is informatie over de cultuur van het over de wereld reizen. Wereldreiziger zijn is een manier van leven; het is bijna een beroep. Dus waarom hangt hij het boek daar niet aan op?
De inhoudelijke informatie is over het algemeen goed, maar hij heeft het abusievelijk over de beroemde kamelenmarkt in het Indiase Pushkar. Er is daar echter nog nooit een kameel gesignaleerd; het zijn dromedarissen. Ook gooit hij alle treinreizen vanaf Moskou naar het oosten op één hoop en noemt ze allemaal Trans-Siberië treinreizen, terwijl alleen de treinreizen naar Vladivostok die naam mogen dragen. Het zijn missers die je ook in reisgidsen en in brochures van reisorganisaties aantreft, maar een wereldreiziger mag die fouten gewoon niet maken.
Als je reist in gebieden waar geen buitenlanders komen, krijg je volgens Timmerhuis snel het gevoel van 'wat doe ik hier?' Dat is natuurlijk onzin.
Maar de hamvraag voor alle wereldreizigers: moet je voor zijn boek 18,50 euro neertellen, het bedrag dat ik ervoor betaalde. Het antwoord is simpel: nee! Hét handboek voor de wereldreiziger moet gewoon nog geschreven worden.
Handboek voor de wereldreiziger
Frans Timmerhuis
uitgeverij Elmar
383 pagina's
18,50 euro
Toch heeft het boek zijn voordelen. In één oogopslag is bijvoorbeeld te zien hoe je van continent naar continent kunt reizen, wat de bekendste bezienswaardigheden per land zijn en waar het wel en niet veilig reizen is. Het is daarom geen slecht boek om vooraf aan je vertrek ideëen op te doen over landen die je zou willen bezoeken, maar wat ik mis is informatie over de cultuur van het over de wereld reizen. Wereldreiziger zijn is een manier van leven; het is bijna een beroep. Dus waarom hangt hij het boek daar niet aan op?
De inhoudelijke informatie is over het algemeen goed, maar hij heeft het abusievelijk over de beroemde kamelenmarkt in het Indiase Pushkar. Er is daar echter nog nooit een kameel gesignaleerd; het zijn dromedarissen. Ook gooit hij alle treinreizen vanaf Moskou naar het oosten op één hoop en noemt ze allemaal Trans-Siberië treinreizen, terwijl alleen de treinreizen naar Vladivostok die naam mogen dragen. Het zijn missers die je ook in reisgidsen en in brochures van reisorganisaties aantreft, maar een wereldreiziger mag die fouten gewoon niet maken.
Als je reist in gebieden waar geen buitenlanders komen, krijg je volgens Timmerhuis snel het gevoel van 'wat doe ik hier?' Dat is natuurlijk onzin.
Maar de hamvraag voor alle wereldreizigers: moet je voor zijn boek 18,50 euro neertellen, het bedrag dat ik ervoor betaalde. Het antwoord is simpel: nee! Hét handboek voor de wereldreiziger moet gewoon nog geschreven worden.
Handboek voor de wereldreiziger
Frans Timmerhuis
uitgeverij Elmar
383 pagina's
18,50 euro
In Azië kom ik vrij regelmatig in groten getale edelweiss tegen.
Van enige zeldzaamheid lijkt geen sprake. Het valt mij op dat er
meerdere variëteiten zijn, maar dat
er relatief weinig over gepubliceerd is, zo ontdekte ik
op mijn zoektocht naar meer informatie. Vooral fotomateriaal laat
te wensen over.
Er blijken minstens twee soorten edelweiss te zijn, met ruim dertig variëteiten. De bekendste soort is de Leucanthemum Alpinum, ook wel de Leontopodium Alpinum genoemd. Over de Leontopodium souliei is minder bekend. Er wordt ook gesproken over een Siberische edelweiss, de Anaphalis triplinervis, maar een plant uit de familie van Anaphalis is heel iets anders dan een Leucanthemum. Er zou ook een Koreaanse variant zijn, zelfs een Javaanse, maar die laatste is ook een Anaphalis, de Anaphalis Javanica, en dus ook niet een echte edelweiss.
De Nederlandse betekenis van het Latijnse Leontopodium is leeuwenvoetbloem (Leon = leeuw en Podion = voeten) en als je nauwkeurig naar het bloemgedeelte kijkt, dat lijkt die met een beetje fantasie inderdaad op die van een leeuwenpoot.
Veel mensen denken dat de edelweiss lange, smalle bloembladeren heeft, maar dat zijn in werkelijkheid schutbladeren. De échte bloem is niet wit - wat veel mensen menen - maar geel en is omringd door piepkleine witachtige schutbladeren.
De edelweiss in de Alpen wordt geprezen als de mooiste, maar ik vermoed dat dit vooral komt door de onbekendheid met de andere varianten. De schitterende Leontopodium souliei bijvoorbeeld groeit als een graspol met vaak honderden bloemen en maakt daardoor meer indruk dan de ielige alpenedelweiss. Er is ook een variant waarvan de bloemsteel zijscheuten heeft die allemaal een of meerdere bloemen dragen. Tesamen vormen die bloemen voor het oog één grote bloem. Dat geeft het effect dat deze edelweissbloem veel groter lijkt.
Interessant is dat pas sinds oktober bekend is hoe de edelweiss zich beschermt tegen ultraviolette stralen. Het wetenschappelijke tijdschrift The New Scientist publiceerde toen de bevindingen van de Belg Jean-Pol Vigneron. Hij ontdekte (hulde!) dat de bloem zich tegen ultraviolette straling beschermt dankzij een geraffineerde 'parasol'; een fijne dons die de uv-stralen bijna volledig opvangt en alleen het noodzakelijke licht laat passeren.
Ik zou het zelf wetenswaardig vinden of nagegaan kan worden hoe de edelweiss reageert op de opwarming van de aarde door de uitstoot van broeikasgassen. Zo zag ik een half jaar geleden op een heuvel in Tibet duizenden edelweissbloemen. Dat lijkt veel, maar 4,5 jaar geleden zag ik er op dezelfde plek tienduizenden. En ook op een Chinese berg, honderden kilometers verderop, viel het mij op dat de aanwezigheid van de edelweissbloem in enkele jaren tijd drastisch was afgenomen.
Binnenkort ga ik naar Indonesië. Daar komt dus een Javaanse variant voor. Ik kan niet wachten!
Er blijken minstens twee soorten edelweiss te zijn, met ruim dertig variëteiten. De bekendste soort is de Leucanthemum Alpinum, ook wel de Leontopodium Alpinum genoemd. Over de Leontopodium souliei is minder bekend. Er wordt ook gesproken over een Siberische edelweiss, de Anaphalis triplinervis, maar een plant uit de familie van Anaphalis is heel iets anders dan een Leucanthemum. Er zou ook een Koreaanse variant zijn, zelfs een Javaanse, maar die laatste is ook een Anaphalis, de Anaphalis Javanica, en dus ook niet een echte edelweiss.
De Nederlandse betekenis van het Latijnse Leontopodium is leeuwenvoetbloem (Leon = leeuw en Podion = voeten) en als je nauwkeurig naar het bloemgedeelte kijkt, dat lijkt die met een beetje fantasie inderdaad op die van een leeuwenpoot.
Veel mensen denken dat de edelweiss lange, smalle bloembladeren heeft, maar dat zijn in werkelijkheid schutbladeren. De échte bloem is niet wit - wat veel mensen menen - maar geel en is omringd door piepkleine witachtige schutbladeren.
De edelweiss in de Alpen wordt geprezen als de mooiste, maar ik vermoed dat dit vooral komt door de onbekendheid met de andere varianten. De schitterende Leontopodium souliei bijvoorbeeld groeit als een graspol met vaak honderden bloemen en maakt daardoor meer indruk dan de ielige alpenedelweiss. Er is ook een variant waarvan de bloemsteel zijscheuten heeft die allemaal een of meerdere bloemen dragen. Tesamen vormen die bloemen voor het oog één grote bloem. Dat geeft het effect dat deze edelweissbloem veel groter lijkt.
Interessant is dat pas sinds oktober bekend is hoe de edelweiss zich beschermt tegen ultraviolette stralen. Het wetenschappelijke tijdschrift The New Scientist publiceerde toen de bevindingen van de Belg Jean-Pol Vigneron. Hij ontdekte (hulde!) dat de bloem zich tegen ultraviolette straling beschermt dankzij een geraffineerde 'parasol'; een fijne dons die de uv-stralen bijna volledig opvangt en alleen het noodzakelijke licht laat passeren.
Ik zou het zelf wetenswaardig vinden of nagegaan kan worden hoe de edelweiss reageert op de opwarming van de aarde door de uitstoot van broeikasgassen. Zo zag ik een half jaar geleden op een heuvel in Tibet duizenden edelweissbloemen. Dat lijkt veel, maar 4,5 jaar geleden zag ik er op dezelfde plek tienduizenden. En ook op een Chinese berg, honderden kilometers verderop, viel het mij op dat de aanwezigheid van de edelweissbloem in enkele jaren tijd drastisch was afgenomen.
Binnenkort ga ik naar Indonesië. Daar komt dus een Javaanse variant voor. Ik kan niet wachten!
Het Openbaar Ministerie (OM) en de regiopolitie hebben met de
gemeente Amsterdam afgesproken dat de stad een voorkeursbehandeling
krijgt bij ernstige milieudelicten. Het OM belooft aan te sturen op
een snelle en schappelijke schikking om Amsterdam te sparen voor
negatieve publiciteit. Voor het OM en de politie is het
voordeel dat het hen tijd en arbeid scheelt.
De regeling strookt met alle wetten van fatsoen en geeft opnieuw aan dat de bestuurlijke overheid zich niet aan zijn eigen regels hoeft te houden. Hoewel het convenant de indruk geeft dat drie partijen het hebben ondertekend, zijn ze alledrie overheidsdiensten. De afspraak is eigenlijk een onderonsje.
Zou men verwachten dat alleen rechtse politieke partijen met een dergelijke regeling akkoord kunnen gaan, komt bedrogen uit. Milieuwethouder Marijke Vos is een voormalige medewerkster van Milieudefensie en een prominent lid van Groen Links, de politieke partij die zo hoog van de toren blaast dat ze begaan is met het lot van het milieu; behalve natuurlijk als ze zelf voor fouten verantwoordelijk is. Ook de PvdA doet mee; met als kopstuk burgemeester Job Cohen, voorheen kandidaat minister-president voor deze partij.
De wettelijke macht heeft al geregeld dat burgers de overheid niet kunnen aanklagen voor financiele compensatie bij gemaakte fouten. Dat bleek weer eens duidelijk bij de vuurwerkramp in Enschede, nu zeven jaar geleden maar nog steeds actueel. Wel kunnen individuele ambtenaren worden aangeklaagd. Wat blijkt nu uit het convenant van het genoemde drietal: individuele verdachten zullen door het OM niet als verdachte worden aangemerkt, hoogstens als getuige.
De Nederlandse Mededingingsautoriteit (Nma) is ook al een instantie, door de overheid opgericht, die grote bedrijven een hand boven het hoofd houden door schikkingen vast te leggen, waardoor ze niet meer door een rechter gedwongen kunnen worden meer te betalen. Christen-democraat minister Maria Verhoeven van de partij van normen en waarden is zelfs subiet tegen gerechtelijke vervolging van partijen die door de Nma gekapitteld worden.
In dat licht gezien is het Amsterdamse convenant een logische voortzetting maar het blijft onverteerbaar.
Fotograaf: Jean Pierre Jans
afkomstig van amsterdam.nl
de foto is rechtenvrij
De regeling strookt met alle wetten van fatsoen en geeft opnieuw aan dat de bestuurlijke overheid zich niet aan zijn eigen regels hoeft te houden. Hoewel het convenant de indruk geeft dat drie partijen het hebben ondertekend, zijn ze alledrie overheidsdiensten. De afspraak is eigenlijk een onderonsje.
Zou men verwachten dat alleen rechtse politieke partijen met een dergelijke regeling akkoord kunnen gaan, komt bedrogen uit. Milieuwethouder Marijke Vos is een voormalige medewerkster van Milieudefensie en een prominent lid van Groen Links, de politieke partij die zo hoog van de toren blaast dat ze begaan is met het lot van het milieu; behalve natuurlijk als ze zelf voor fouten verantwoordelijk is. Ook de PvdA doet mee; met als kopstuk burgemeester Job Cohen, voorheen kandidaat minister-president voor deze partij.
De wettelijke macht heeft al geregeld dat burgers de overheid niet kunnen aanklagen voor financiele compensatie bij gemaakte fouten. Dat bleek weer eens duidelijk bij de vuurwerkramp in Enschede, nu zeven jaar geleden maar nog steeds actueel. Wel kunnen individuele ambtenaren worden aangeklaagd. Wat blijkt nu uit het convenant van het genoemde drietal: individuele verdachten zullen door het OM niet als verdachte worden aangemerkt, hoogstens als getuige.
De Nederlandse Mededingingsautoriteit (Nma) is ook al een instantie, door de overheid opgericht, die grote bedrijven een hand boven het hoofd houden door schikkingen vast te leggen, waardoor ze niet meer door een rechter gedwongen kunnen worden meer te betalen. Christen-democraat minister Maria Verhoeven van de partij van normen en waarden is zelfs subiet tegen gerechtelijke vervolging van partijen die door de Nma gekapitteld worden.
In dat licht gezien is het Amsterdamse convenant een logische voortzetting maar het blijft onverteerbaar.
Fotograaf: Jean Pierre Jans
afkomstig van amsterdam.nl
de foto is rechtenvrij
Het werd tijd vond ik om een eigen onderdak in een stad te kopen.
In China welteverstaan, waar ik van de laatste dertien jaar er
ongeveer negen heb doorgebracht.
Wat voor soort behuizing is makkelijk te beantwoorden. Een flat natuurlijk, want huizen worden er amper gebouwd. Huizen bouwen in de stad is zelfs bij wet verboden om broodnodige ruimte te sparen. Ik koos net als veel Chinezen voor een nog te bouwen flat in een joekel van een compound.
Maar waar moet een buitenlander aan voldoen om een flat te kunnen kopen in China? Het lijkt een makkelijke vraag, maar het bleek moeilijk een antwoord te vinden. De projectontwikkelaar annex makelaar waar ik de flat wilde kopen wist het bijvoorbeeld niet. Noch de Nederlandse ambassade in Beijing, noch het consulaat in Guangzhou. Ook andere makelaars wisten geen antwoord. Op internet was er niets te vinden.
Een advocaat die ik consulteerde wist het gelukkig wel, maar alleen omdat hij toevallig een klant van buiten China had die er een gekocht had.
En nu weet ik dat een buitenlander alleen een geldig visum nodig heeft, meer niet. Maakt niet uit wat voor visum, zolang het maar geldig is als men de koopakte sluit.
Een hypotheek kan een buitenlander niet afsluiten bij een Chinese bank. Officieel kan het wel, maar er is geen bank te vinden die het aandurft, want stel je krijgt het geld op je rekening gestort en je vertrekt met de noorderzon?
Cash betalen is het toverwoord! Niet alleen voor buitenlanders maar ook voor Chinezen. Wie handje contantje de hele koopsom binnen drie weken neerlegt, krijgt zes procent korting. Bij betaling via een bank is dat een procent minder. Je kunt er ook voor kiezen om het restant pas te betalen als de flat bijna afgebouwd is, maar dan betaal je het volle pond.
Aanbetaling is twintig procent binnen drie dagen, maar in mijn geval volstonden ze met tien procent. Het restant moest binnen drie weken betaald worden, maar uiteindelijk betaalde ik het meer dan een maand later. Geen enkel probleem.
Het koopcontract is een waslijst aan kleine lettertjes. Alles in het Chinees. Dezelfde advocaat wilde het wel even in het Engels vertalen. Om vijf uur 's middags gebracht en de volgende ochtend om tien uur klaar. Kosten: 20 euro.
De vele bankbiljetten (China kent alleen biljetten die omgerekend amper de 10 euro halen) werden niet eens nageteld. De hele handel ging in een zwarte diplomatentas en linea recta vertrokken we naar een nabijgelegen bank waar de bankteller het geld niet alleen natelde maar ook stevig controleerde op valsheid. Enkele biljetten werden zelfs tot drie keer toe op valsheid gecontroleerd.
Naar de notaris hoefde ik nog lang niet. Ik mocht wachten totdat de flat klaar zou zijn. Als ik hem afkeurde, zou ik mijn betaling in zijn geheel terugkrijgen en ging de koop niet door.
Ik betaalde de koopsom in mei vorig jaar en de flat zou in augustus dit jaar klaar zijn. In april ging op een zondagavond om negen uur de telefoon. Het was het makelaarskantoor. De flat was klaar. Of ik de volgende ochtend met spoed het geld wilde komen brengen voor de aanleg van de gasleiding. Ik moest dan ook beslissen of ik de flat daadwerkelijk wilde.
Maar omdat op een raar tijdstip gebeld werd en men mij wilde verplichten op zeer korte termijn liefst 350 euro neer te tellen, had ik geen zin om op stel en sprong paraat te staan. Een week later was ik er.
Ik kwam de flat niet eens in. De bouwvakkers waren nog druk bezig. Ik werd een andere flat binnengeloodst en de makelaar vertelde dat dit eenzelfde flat was als waar ik voor betaald had. Of ik eventjes definitief wilde beslissen of ik mijn flat wilde. Ik antwoordde dat ik per se eerst mijn eigen flat wilde zien. De makelaar deed erg verongelijkt. Waar ik mij druk over maakte, vroeg hij zich hardop af. Ik had toch eenzelfde flat gezien.
Ik hield voet bij stuk en met de grootste moeite - ik beklom een steiger - kwam ik mijn flat via een raam binnen. Af, hadden ze gezegd. Dat vond ik niet. De makelaar vond nog steeds van wel.
Dus weer naar de advocaat (kosten 10 euro per uur). Die wist me te vertellen dat 'af' volgens de Chinese wetgeving betekent dat een flat voor meer dan de helft gebouwd moest zijn en dat er een dak op het flatgebouw moest zitten. En een dak zat er - helaas pindakaas voor de makelaar - nog niet op.
's Avonds om tien uur belde ik de makelaar op zIjn mobieltje. Dat hij nog maar even moest wachten met mijn beslissing en de betaling voor de gasleiding. Eerst moest het dak erop en ik verlangde op een normale manier mijn flat te kunnen betreden.
Uiteindelijk was het dan zover en na alles goedgekeurd te hebben, bleek de opleverdatum verschoven te zijn naar eind oktober. Volgens de kleine lettertjes in het contract hoefde de makelaar daarvoor nog net geen geld te vergoeden.
Een bezoek aan de notaris volgde. Hij stuurde me direct door naar een vertalingsbureau dat mijn paspoortgegevens in Chinese karakters moest omzetten. Kosten: 10 euro. Of ik niet een naamkaartje had met mijn naam in het Chinees. Scheelde hen een hoop werk.
Een week later kon ik terug naar de notaris. Een waslijst aan papieren moest ik in drievoud invullen (niets, geen carbonpapier). Alle formulieren moest ik niet alleen ondertekenen, maar ook afstempelen met een rechter duimafdruk.
Drie weken later kreeg ik de notaris aan de lijn. Er moesten meer formulieren worden ingevuld. Opnieuw een hele stapel en of dat nog niet genoeg was werd ik een maand daarna opnieuw opgetrommeld om nog eens een en ander te komen invullen. Totale kosten voor deze papieren rimram: nog geen 60 euro.
Maar dan toch, begin november kon ik de sleutel afhalen. Ik heb mijn flat!
Wat voor soort behuizing is makkelijk te beantwoorden. Een flat natuurlijk, want huizen worden er amper gebouwd. Huizen bouwen in de stad is zelfs bij wet verboden om broodnodige ruimte te sparen. Ik koos net als veel Chinezen voor een nog te bouwen flat in een joekel van een compound.
Maar waar moet een buitenlander aan voldoen om een flat te kunnen kopen in China? Het lijkt een makkelijke vraag, maar het bleek moeilijk een antwoord te vinden. De projectontwikkelaar annex makelaar waar ik de flat wilde kopen wist het bijvoorbeeld niet. Noch de Nederlandse ambassade in Beijing, noch het consulaat in Guangzhou. Ook andere makelaars wisten geen antwoord. Op internet was er niets te vinden.
Een advocaat die ik consulteerde wist het gelukkig wel, maar alleen omdat hij toevallig een klant van buiten China had die er een gekocht had.
En nu weet ik dat een buitenlander alleen een geldig visum nodig heeft, meer niet. Maakt niet uit wat voor visum, zolang het maar geldig is als men de koopakte sluit.
Een hypotheek kan een buitenlander niet afsluiten bij een Chinese bank. Officieel kan het wel, maar er is geen bank te vinden die het aandurft, want stel je krijgt het geld op je rekening gestort en je vertrekt met de noorderzon?
Cash betalen is het toverwoord! Niet alleen voor buitenlanders maar ook voor Chinezen. Wie handje contantje de hele koopsom binnen drie weken neerlegt, krijgt zes procent korting. Bij betaling via een bank is dat een procent minder. Je kunt er ook voor kiezen om het restant pas te betalen als de flat bijna afgebouwd is, maar dan betaal je het volle pond.
Aanbetaling is twintig procent binnen drie dagen, maar in mijn geval volstonden ze met tien procent. Het restant moest binnen drie weken betaald worden, maar uiteindelijk betaalde ik het meer dan een maand later. Geen enkel probleem.
Het koopcontract is een waslijst aan kleine lettertjes. Alles in het Chinees. Dezelfde advocaat wilde het wel even in het Engels vertalen. Om vijf uur 's middags gebracht en de volgende ochtend om tien uur klaar. Kosten: 20 euro.
De vele bankbiljetten (China kent alleen biljetten die omgerekend amper de 10 euro halen) werden niet eens nageteld. De hele handel ging in een zwarte diplomatentas en linea recta vertrokken we naar een nabijgelegen bank waar de bankteller het geld niet alleen natelde maar ook stevig controleerde op valsheid. Enkele biljetten werden zelfs tot drie keer toe op valsheid gecontroleerd.
Naar de notaris hoefde ik nog lang niet. Ik mocht wachten totdat de flat klaar zou zijn. Als ik hem afkeurde, zou ik mijn betaling in zijn geheel terugkrijgen en ging de koop niet door.
Ik betaalde de koopsom in mei vorig jaar en de flat zou in augustus dit jaar klaar zijn. In april ging op een zondagavond om negen uur de telefoon. Het was het makelaarskantoor. De flat was klaar. Of ik de volgende ochtend met spoed het geld wilde komen brengen voor de aanleg van de gasleiding. Ik moest dan ook beslissen of ik de flat daadwerkelijk wilde.
Maar omdat op een raar tijdstip gebeld werd en men mij wilde verplichten op zeer korte termijn liefst 350 euro neer te tellen, had ik geen zin om op stel en sprong paraat te staan. Een week later was ik er.
Ik kwam de flat niet eens in. De bouwvakkers waren nog druk bezig. Ik werd een andere flat binnengeloodst en de makelaar vertelde dat dit eenzelfde flat was als waar ik voor betaald had. Of ik eventjes definitief wilde beslissen of ik mijn flat wilde. Ik antwoordde dat ik per se eerst mijn eigen flat wilde zien. De makelaar deed erg verongelijkt. Waar ik mij druk over maakte, vroeg hij zich hardop af. Ik had toch eenzelfde flat gezien.
Ik hield voet bij stuk en met de grootste moeite - ik beklom een steiger - kwam ik mijn flat via een raam binnen. Af, hadden ze gezegd. Dat vond ik niet. De makelaar vond nog steeds van wel.
Dus weer naar de advocaat (kosten 10 euro per uur). Die wist me te vertellen dat 'af' volgens de Chinese wetgeving betekent dat een flat voor meer dan de helft gebouwd moest zijn en dat er een dak op het flatgebouw moest zitten. En een dak zat er - helaas pindakaas voor de makelaar - nog niet op.
's Avonds om tien uur belde ik de makelaar op zIjn mobieltje. Dat hij nog maar even moest wachten met mijn beslissing en de betaling voor de gasleiding. Eerst moest het dak erop en ik verlangde op een normale manier mijn flat te kunnen betreden.
Uiteindelijk was het dan zover en na alles goedgekeurd te hebben, bleek de opleverdatum verschoven te zijn naar eind oktober. Volgens de kleine lettertjes in het contract hoefde de makelaar daarvoor nog net geen geld te vergoeden.
Een bezoek aan de notaris volgde. Hij stuurde me direct door naar een vertalingsbureau dat mijn paspoortgegevens in Chinese karakters moest omzetten. Kosten: 10 euro. Of ik niet een naamkaartje had met mijn naam in het Chinees. Scheelde hen een hoop werk.
Een week later kon ik terug naar de notaris. Een waslijst aan papieren moest ik in drievoud invullen (niets, geen carbonpapier). Alle formulieren moest ik niet alleen ondertekenen, maar ook afstempelen met een rechter duimafdruk.
Drie weken later kreeg ik de notaris aan de lijn. Er moesten meer formulieren worden ingevuld. Opnieuw een hele stapel en of dat nog niet genoeg was werd ik een maand daarna opnieuw opgetrommeld om nog eens een en ander te komen invullen. Totale kosten voor deze papieren rimram: nog geen 60 euro.
Maar dan toch, begin november kon ik de sleutel afhalen. Ik heb mijn flat!
Regelmatig kom ik in China een merknaam tegen die zodanig op een
bekend merk lijkt, dat het niet anders kan dan dat het de
bedoeling is dat je het aanziet voor een ander. Een goed voorbeeld
vind ik Phidias die verlichtingsattributen verkoopt, zoals
gloeilampen en stopcontacten.
Niet alleen de naam komt overeen met die van de fabriek in het zuiden van ons land, maar ook de opmaak van de verpakkingen, de kleur ervan, het lettertype en het beeldmerk, zodat duidelijk is dat er verwarring gecreëerd moet worden.
Nu zien wij wel de verschillen, maar Philips is in China stukken minder bekend. De Chinezen kunnen Philips niet eens op de juiste wijze uitspreken. Ze noemen het hier Filipo of Fei Li Pu, naar de uitspraak van het in verkeerde Chinese karakters geschreven woord Philips dat hier op de verpakkingsdozen staat.
Op de eerste foto zie je onder het woord Phidias een Chinese tekst. Er staat: Hong Kong Fei Li Pu Groep. De Phidiasfabriek zelf staat in Zhejiang, een provincie ten zuidwesten van Shanghai. Nog meer verwarring dus.
En voor wie de merknaam Phidias bekend voorkomt: Phidias is de beroemde beeldhouwer uit de Griekse oudheid. Hij vervaardigde het beeld Zeus op de berg Olympus dat een van de oude zeven wereldwonderen is of beter gezegd was, want het staat er niet meer.
De Philips spaarlamp op de foto (5 Watt) kostte mij overigens 15 yuan, omgerekend slechts 1,45 euro. Die van Phidias was 1 yuan duurder. Erg goedkoop dus. De duurste Philips spaarlamp die ik kon vinden kostte 33 yuan, zo'n 3 euro. Dat betekent dat de Philips spaarlampen in Nederland - die in China geproduceerd worden - errug duur zijn in vergelijking met dezelfde in China.
Niet alleen de naam komt overeen met die van de fabriek in het zuiden van ons land, maar ook de opmaak van de verpakkingen, de kleur ervan, het lettertype en het beeldmerk, zodat duidelijk is dat er verwarring gecreëerd moet worden.
Nu zien wij wel de verschillen, maar Philips is in China stukken minder bekend. De Chinezen kunnen Philips niet eens op de juiste wijze uitspreken. Ze noemen het hier Filipo of Fei Li Pu, naar de uitspraak van het in verkeerde Chinese karakters geschreven woord Philips dat hier op de verpakkingsdozen staat.
Op de eerste foto zie je onder het woord Phidias een Chinese tekst. Er staat: Hong Kong Fei Li Pu Groep. De Phidiasfabriek zelf staat in Zhejiang, een provincie ten zuidwesten van Shanghai. Nog meer verwarring dus.
En voor wie de merknaam Phidias bekend voorkomt: Phidias is de beroemde beeldhouwer uit de Griekse oudheid. Hij vervaardigde het beeld Zeus op de berg Olympus dat een van de oude zeven wereldwonderen is of beter gezegd was, want het staat er niet meer.
De Philips spaarlamp op de foto (5 Watt) kostte mij overigens 15 yuan, omgerekend slechts 1,45 euro. Die van Phidias was 1 yuan duurder. Erg goedkoop dus. De duurste Philips spaarlamp die ik kon vinden kostte 33 yuan, zo'n 3 euro. Dat betekent dat de Philips spaarlampen in Nederland - die in China geproduceerd worden - errug duur zijn in vergelijking met dezelfde in China.
Het jeugdjournaal van de Chinese staatstelevisiezender CCTV9 heeft
vanavond, Chinese tijd, uitgebreid aandacht geschonken aan de
perikelen rondom de Anne Frankboom die deze week gekapt dreigt te
worden, zo zag ik tijdens mijn avondeten.
Met foto's van Anne Frank, haar dagboek en filmbeelden van de kastanjeboom, werd ingegaan op de beroemdheid van de boom in de literaire wereld. Natuurlijk werd ook stilgestaan op de controverse of de boom nu wel of niet gekapt dient te worden.
Inmiddels ligt de halve wereldpers voor de deur, eh, boom. En dat wetende maakt mij alleen maar kwader dat Nederland zo passief is gebleven toen in de vaderlandse pers het nieuws werd afgedrukt dat voor de boom een kapvergunning was aangevraagd. Zonder enige tegenspraak, als een formaliteit, werd die kapvergunning verleend.
Het leek of niemand in Nederland zich interesseerde voor het behoud van de boom. De Anne Frank Stichting niet, de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap niet (die onder meer gaat over literaire staatsprijzen), de staatssecretaris Cultuur niet, de Amsterdamse stadsdeelraad Centrum niet en de burgemeester van Amsterdam niet; om over onze minister-president maar te zwijgen.
Pas vandaag vernam ik dat wethouder Marijke Vos van Amsterdam zich voor het eerst in de discussie mengt. Even dacht ik dat zij ging zeggen: "Goh, gaat die boom gekapt worden. Ik weet nergens van." Maar zij kwam met de opmerking dat er volgens haar geen direct gevaar is dat de boom plotseling omvalt. Nu kappen is daarom voor haar overbodig. Daar komt zij dan knap laat mee en haar uitspraak maakt de kwestie des te schrijnender.
Wat voor mij helemaal hemeltergend is, dat bij het verlenen van de kapvergunning slechts gekeken is naar een rapport van zeggen en schrijven één boomverzorgingsbedrijf. De stadsdeelraad was blijkbaar te lui of te ongeinteresseerd om zelf een onderzoek in te stellen of de bevindingen van dat bedrijf wel klopten.
Het gaat namelijk niet om zomaar een boom, maar om wellicht de bekendste nog levende boom in de wereldliteratuur.
In Hong Kong stortte enkele maanden geleden de bekendste boom van de stad in. Volgens boomchirurgen had de overheid de boom niet goed verzorgd. De plaatselijke pers was woest. De South China Morning Post, een van de meest toonaangevende kranten van Azië, opende de volgende ochtend met het bericht over de boom en verlangde een actieplan om alle andere belangrijke bomen in Hong Kong in leven te houden.
Maar in Nederland: de Anne Frank Stichting en de Stadsdeelraad Centrum zijn felle voorstanders van de kap. Iets dat een oplossing zoeken behoorlijk bemoeilijkt. De eerste dreigt zelfs met een rechtszaak als de boom morgen niet gekapt wordt. Ach, Nederland.....
Met foto's van Anne Frank, haar dagboek en filmbeelden van de kastanjeboom, werd ingegaan op de beroemdheid van de boom in de literaire wereld. Natuurlijk werd ook stilgestaan op de controverse of de boom nu wel of niet gekapt dient te worden.
Inmiddels ligt de halve wereldpers voor de deur, eh, boom. En dat wetende maakt mij alleen maar kwader dat Nederland zo passief is gebleven toen in de vaderlandse pers het nieuws werd afgedrukt dat voor de boom een kapvergunning was aangevraagd. Zonder enige tegenspraak, als een formaliteit, werd die kapvergunning verleend.
Het leek of niemand in Nederland zich interesseerde voor het behoud van de boom. De Anne Frank Stichting niet, de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap niet (die onder meer gaat over literaire staatsprijzen), de staatssecretaris Cultuur niet, de Amsterdamse stadsdeelraad Centrum niet en de burgemeester van Amsterdam niet; om over onze minister-president maar te zwijgen.
Pas vandaag vernam ik dat wethouder Marijke Vos van Amsterdam zich voor het eerst in de discussie mengt. Even dacht ik dat zij ging zeggen: "Goh, gaat die boom gekapt worden. Ik weet nergens van." Maar zij kwam met de opmerking dat er volgens haar geen direct gevaar is dat de boom plotseling omvalt. Nu kappen is daarom voor haar overbodig. Daar komt zij dan knap laat mee en haar uitspraak maakt de kwestie des te schrijnender.
Wat voor mij helemaal hemeltergend is, dat bij het verlenen van de kapvergunning slechts gekeken is naar een rapport van zeggen en schrijven één boomverzorgingsbedrijf. De stadsdeelraad was blijkbaar te lui of te ongeinteresseerd om zelf een onderzoek in te stellen of de bevindingen van dat bedrijf wel klopten.
Het gaat namelijk niet om zomaar een boom, maar om wellicht de bekendste nog levende boom in de wereldliteratuur.
In Hong Kong stortte enkele maanden geleden de bekendste boom van de stad in. Volgens boomchirurgen had de overheid de boom niet goed verzorgd. De plaatselijke pers was woest. De South China Morning Post, een van de meest toonaangevende kranten van Azië, opende de volgende ochtend met het bericht over de boom en verlangde een actieplan om alle andere belangrijke bomen in Hong Kong in leven te houden.
Maar in Nederland: de Anne Frank Stichting en de Stadsdeelraad Centrum zijn felle voorstanders van de kap. Iets dat een oplossing zoeken behoorlijk bemoeilijkt. De eerste dreigt zelfs met een rechtszaak als de boom morgen niet gekapt wordt. Ach, Nederland.....
Las zojuist dat de Europese Unie overweegt om de invoerrechten op
spaarlampen te schrappen. Nu is die nog 66 procent. Dat maakt de
buitenlandse spaarlamp asociaal duur.
Veel spaarlampen worden in China gemaakt. En daar wil ik het nu even over hebben. Het barst hier (ik verblijf weer in China) van de fabrieken die spaarlampen maken. Om precies te zijn: het zijn er 380. Dat lijkt goed nieuws, maar de kwaliteit loopt erg uiteen.
Veel van de goedkoopste spaarlampen gaan erg snel kapot. Die van slechte kwaliteit hebben in China een bijnaam gekregen: 'stoute lampen'. Dat een Chinese spaarlamp het na een maand begeeft, is niet ongewoon. Een en ander heeft ertoe geleid dat veel Chinezen terughoudend zijn over de aanschaf ervan en opteren voor de nog steeds goedkopere gloeilamp. Om te voorkomen dat dit ook gebeurt bij Europese huishoudens, stel ik voor om een kwaliteitskeurmerk in te stellen voor spaarlampen. Alleen de lampen die aan dat keurmerk voldoen, mogen geimporteerd worden. Dat klinkt misschien als een vreemd voorstel, maar bij auto's doet de EU niet anders.
Mocht mijn voorstel (op korte termijn) niet haalbaar zijn, dan is het aan organisaties als de Nederlandse consumentenbond mee te helpen de kwalitatief betere spaarlampen aan te prijzen. Ook overheden kunnen hun steentje bijdragen.
Momenteel is Duitsland het enige EU-land dat de heffing niet wil afschaffen om daarmee de spaarlampen van Siemens, die in eigen land gemaakt worden, van een vermoedelijke ondergang te redden. Een kwaliteitsstempel zou de Duitsers mogelijk kunnen overwegen om alsnog met het voorstel in te stemmen.
Dan nog een plan. De Chinese regering heeft enkele jaren geleden besloten dat in overheidsgebouwen uitsluitend spaarlampen mogen branden; een uitstekend inititiatief dat navolging verdient bij de EU-landen. En waarom niet dit initiatief doorgevoerd bij scholen? Volgens mij opvoedkundig een erg goed plan.
P.S. Wat leuk: uit mijn statistiekenmeter blijkt dat iemand van de Europese Commissie dit bericht al heeft gelezen!
Veel spaarlampen worden in China gemaakt. En daar wil ik het nu even over hebben. Het barst hier (ik verblijf weer in China) van de fabrieken die spaarlampen maken. Om precies te zijn: het zijn er 380. Dat lijkt goed nieuws, maar de kwaliteit loopt erg uiteen.
Veel van de goedkoopste spaarlampen gaan erg snel kapot. Die van slechte kwaliteit hebben in China een bijnaam gekregen: 'stoute lampen'. Dat een Chinese spaarlamp het na een maand begeeft, is niet ongewoon. Een en ander heeft ertoe geleid dat veel Chinezen terughoudend zijn over de aanschaf ervan en opteren voor de nog steeds goedkopere gloeilamp. Om te voorkomen dat dit ook gebeurt bij Europese huishoudens, stel ik voor om een kwaliteitskeurmerk in te stellen voor spaarlampen. Alleen de lampen die aan dat keurmerk voldoen, mogen geimporteerd worden. Dat klinkt misschien als een vreemd voorstel, maar bij auto's doet de EU niet anders.
Mocht mijn voorstel (op korte termijn) niet haalbaar zijn, dan is het aan organisaties als de Nederlandse consumentenbond mee te helpen de kwalitatief betere spaarlampen aan te prijzen. Ook overheden kunnen hun steentje bijdragen.
Momenteel is Duitsland het enige EU-land dat de heffing niet wil afschaffen om daarmee de spaarlampen van Siemens, die in eigen land gemaakt worden, van een vermoedelijke ondergang te redden. Een kwaliteitsstempel zou de Duitsers mogelijk kunnen overwegen om alsnog met het voorstel in te stemmen.
Dan nog een plan. De Chinese regering heeft enkele jaren geleden besloten dat in overheidsgebouwen uitsluitend spaarlampen mogen branden; een uitstekend inititiatief dat navolging verdient bij de EU-landen. En waarom niet dit initiatief doorgevoerd bij scholen? Volgens mij opvoedkundig een erg goed plan.
P.S. Wat leuk: uit mijn statistiekenmeter blijkt dat iemand van de Europese Commissie dit bericht al heeft gelezen!
In Den Haag wordt er momenteel een internationale conferentie
gehouden over bedreigde diersoorten. Het werd weer eens tijd
daarvoor, want volgens een in mei gepubliceerd rapport van de
Verenigde Naties sterft er elk uur een fauna- of florasoort
uit. Van het bestaan van sommige soorten hebben we nooit iets
geweten.
Als de wereld geen ferme actie onderneemt, verdwijnt de helft van alle diersoorten. Ook de diversiteit van plantensoorten zal drastisch afnemen.
Wat te doen? Een meerderheid van de bedreigde flora en fauna bevindt zich in de regenwouden. Wat ervan over is, moet daarom gered worden. Hoe? Door die regenwouden op te kopen! Men zou de regeringen kunnen betalen voor het hardhout dat in de regenwouden staat, zonder dat het gekapt wordt. Zo krijgt het land toch zijn geld binnen en het regenwoud wordt gered.
Maar met alleen het regenwoud opkopen zijn we er nog niet. Er dienen economische programma's ontwikkeld te worden voor de plaatselijke bevolking die nu nog leeft van de houtkap. Anders zullen delen van het regenwoud in het geniep alsnog gekapt worden, zoals nu al bijna overal gebeurd in al beschermde regenwouden. Voor die plannen zijn vele miljarden euro's gemoeid. Geld dat er niet is en wellicht ook nooit zal komen.
Maar is het dan een gek idee? Nee! De Amerikaan Douglas Tompkins (kennen we die? jazeker; hij heeft de kledinglijnen The North Face en Esprit opgericht) heeft bijvoorbeeld in zijn uppie al meer dan 10.000 km2 natuurgebieden in Zuid-Amerika opgekocht. En onze eigen Paul Fentener van Vlissingen kocht natuurgebieden in Ethiopie. Hun initiatief moet alleen grootschaliger worden aangepakt.
Velen zullen denken dat gekapt regenwoud hersteld kan worden door in het wild een nieuw bos te laten groeien. Dat kan inderdaad, maar deskundigen schatten dat het ongeveer duizend (!) jaar duurt voordat zo'n bos zich in de oorspronkelijke staat hersteld heeft, uitgezonderd de dan al uitgestorven dier- en plantensoorten.
Dat klinkt misschien ongeloofwaardig. Daarom een voorbeeld: begin negentiende eeuw vloog de Krakatauvulkaan tussen Sumatra en Java letterlijk de lucht in. De flanken van de vulkaan waren bedekt met regenwoud. Op de restanten van de oude vulkaan wordt al tweehonderd jaar lang de groei van het nieuwe regenwoud bestudeerd. Nog steeds heeft het zich niet in de oude vorm hersteld.
En als je me vraagt: wat kan ik doen terwijl ik de godganse dag in een rotanstoel op een cafeterras zit? Het antwoord is simpel: niet meer in een rotanstoel zitten! Rotan komt uit de regenwouden van Zuid-Oost Azie. Rotankoop in Nederland (we zijn het grootste importerende rotanland ter wereld) stimuleert houtkap in de regenwouden. Rotankappers zijn de eersten die een nog te kappen regenwoud ingaan. Nederland, en de Europese Unie, zou de import van rotan moeten verbieden.
Rotan kweken is geen oplossing. Dat kan met slechts een van de honderden rotansoorten.
Regenwoud opkopen helpt de vissoorten niet. Onze 'eigen' paling zal daar mogelijk het slachtoffer van worden. Er wordt nog maar een paar procent van deze overlekkere vis gevangen, vergeleken met veertig jaar geleden. Vanaf 2009 wordt de vangst ervan aan banden gelegd, zo werd vandaag in Den Haag besloten.
Zes andere vissoorten zijn door de conferentie in Den Haag mogelijk gered van uitsterven. Zes soorten zaagvissen (op de foto zie er een van) mag niet meer commercieel gevangen worden. Dat is goed nieuws. Jammergenoeg wordt niet gemeld wat de consequenties voor vissers zijn als ze wel gevangen worden. Over het beschermen van de hamerhaai en doornhaai kon de conferentie het helaas niet eens worden.
Het verdwijnen van grote aantallen dier- en plantensoorten is, samen met de opwarming van de aarde, het grootste probleem waarmee de wereld te kampen heeft. Een oplossing vinden wordt uitermate bemoeilijkt door, wat ik noem, desinteresse van de overgrote meerderheid van de wereldbevolking. Men mag het ook onverschilligheid noemen. En Nederland? Nederland gaat deze zomer weer massaal naar het cafeterras.
Als de wereld geen ferme actie onderneemt, verdwijnt de helft van alle diersoorten. Ook de diversiteit van plantensoorten zal drastisch afnemen.
Wat te doen? Een meerderheid van de bedreigde flora en fauna bevindt zich in de regenwouden. Wat ervan over is, moet daarom gered worden. Hoe? Door die regenwouden op te kopen! Men zou de regeringen kunnen betalen voor het hardhout dat in de regenwouden staat, zonder dat het gekapt wordt. Zo krijgt het land toch zijn geld binnen en het regenwoud wordt gered.
Maar met alleen het regenwoud opkopen zijn we er nog niet. Er dienen economische programma's ontwikkeld te worden voor de plaatselijke bevolking die nu nog leeft van de houtkap. Anders zullen delen van het regenwoud in het geniep alsnog gekapt worden, zoals nu al bijna overal gebeurd in al beschermde regenwouden. Voor die plannen zijn vele miljarden euro's gemoeid. Geld dat er niet is en wellicht ook nooit zal komen.
Maar is het dan een gek idee? Nee! De Amerikaan Douglas Tompkins (kennen we die? jazeker; hij heeft de kledinglijnen The North Face en Esprit opgericht) heeft bijvoorbeeld in zijn uppie al meer dan 10.000 km2 natuurgebieden in Zuid-Amerika opgekocht. En onze eigen Paul Fentener van Vlissingen kocht natuurgebieden in Ethiopie. Hun initiatief moet alleen grootschaliger worden aangepakt.
Velen zullen denken dat gekapt regenwoud hersteld kan worden door in het wild een nieuw bos te laten groeien. Dat kan inderdaad, maar deskundigen schatten dat het ongeveer duizend (!) jaar duurt voordat zo'n bos zich in de oorspronkelijke staat hersteld heeft, uitgezonderd de dan al uitgestorven dier- en plantensoorten.
Dat klinkt misschien ongeloofwaardig. Daarom een voorbeeld: begin negentiende eeuw vloog de Krakatauvulkaan tussen Sumatra en Java letterlijk de lucht in. De flanken van de vulkaan waren bedekt met regenwoud. Op de restanten van de oude vulkaan wordt al tweehonderd jaar lang de groei van het nieuwe regenwoud bestudeerd. Nog steeds heeft het zich niet in de oude vorm hersteld.
En als je me vraagt: wat kan ik doen terwijl ik de godganse dag in een rotanstoel op een cafeterras zit? Het antwoord is simpel: niet meer in een rotanstoel zitten! Rotan komt uit de regenwouden van Zuid-Oost Azie. Rotankoop in Nederland (we zijn het grootste importerende rotanland ter wereld) stimuleert houtkap in de regenwouden. Rotankappers zijn de eersten die een nog te kappen regenwoud ingaan. Nederland, en de Europese Unie, zou de import van rotan moeten verbieden.
Rotan kweken is geen oplossing. Dat kan met slechts een van de honderden rotansoorten.
Regenwoud opkopen helpt de vissoorten niet. Onze 'eigen' paling zal daar mogelijk het slachtoffer van worden. Er wordt nog maar een paar procent van deze overlekkere vis gevangen, vergeleken met veertig jaar geleden. Vanaf 2009 wordt de vangst ervan aan banden gelegd, zo werd vandaag in Den Haag besloten.
Zes andere vissoorten zijn door de conferentie in Den Haag mogelijk gered van uitsterven. Zes soorten zaagvissen (op de foto zie er een van) mag niet meer commercieel gevangen worden. Dat is goed nieuws. Jammergenoeg wordt niet gemeld wat de consequenties voor vissers zijn als ze wel gevangen worden. Over het beschermen van de hamerhaai en doornhaai kon de conferentie het helaas niet eens worden.
Het verdwijnen van grote aantallen dier- en plantensoorten is, samen met de opwarming van de aarde, het grootste probleem waarmee de wereld te kampen heeft. Een oplossing vinden wordt uitermate bemoeilijkt door, wat ik noem, desinteresse van de overgrote meerderheid van de wereldbevolking. Men mag het ook onverschilligheid noemen. En Nederland? Nederland gaat deze zomer weer massaal naar het cafeterras.
happy newsman
Statistiekenteller
Laatste reacties
Over de stijgende prijs van knoflook in China
happy newsman: @Carlo
Het is bijna kunst hoe jullie die roze knoflook verkopen …
Over de stijgende prijs van knoflook in China
Carlo van Lamsweerde: naar aanleiding van soortgelijke artikelen in de Franse en Engelse …
Verbod gloeilampen in Nederland uitstekend idee
Henk Veenstra: Ik vind het schandalig dat de gloeilamp wordt afgeschaft!! Er …
Het dialect verdwijnt, doodzuunj
happy newsman: @godzjumenas
Het is correct dat er meer belangstelling is voor het …
Over energieverbruik in een Chinees huishouden
happy newsman: @Aad
Een erg goede opmerking die je plaatst. Boven de Yangtze …
Archief / RSS
Bekijk het hele archief van happy newsman, of klik op een van de jaren hieronder om een deel van het archief te ontsluiten.
2009
2008
2007
2006
2005
Zoek in het archief
Abonnementen
| Alle blogs | 
|
 |
 |
| Deze gebruiker |
|
|
|
