Hij was er niet, die middag, in april 2002, bij de rechtbank in Rotterdam. Ondanks zijn voorlopige hechtenis bestond de mogelijkheid om het proces bij te wonen waarin ik een gebiedsverbod voor onze gehele woonplaats had aangevraagd.

Ik was bang in die dagen en wilde rust, voor mezelf en voor mijn zoon.

Die voorlopige hechtenis was immers niet voor niets.

Ik had er behoefte aan de rust, die we hadden met vader in de cel, te prolongeren door middel van gebiedsverbod vanaf het moment dat hij op vrije voeten kwam.

 

Bij verstek – in een proces dat nog geen 15 minuten duurde – werd hij veroordeeld tot dat gebiedsverbod en ik was opgelucht. Opgelucht met de uitspraak, maar ook opgelucht omdat de confrontatie in de rechtbank niet had plaatsgevonden. Eerder was een gewapende parketwacht die mij beschermde nodig gebleken, vandaag kon ik gewoon alleen op huis aan.

 

In het volste vertrouwen dat vader nog in hechtenis zou zijn, speelde zoon er, terwijl ik naar de rechtbank ging, in het vroege lentezonnetje lustig buiten op los. De situatie achtte ik zelfs zo veilig dat ik de zorg aan een 16 jarige buurjongen als oppas volledig had toevertrouwd.

 

Eenmaal thuis was de opluchting snel voorbij: vader bleek namelijk diezelfde ochtend op vrije voeten te zijn gesteld, zonder dat ik ervan op de hoogte was gesteld….

 

Er is toen gelukkig niets gebeurd, maar dat had wel zo kunnen zijn. De huidige berichtgeving over het familiedrama in Zierikzee maakt veel herinneringen aan die tijd bij me los. Ik had gehoopt dat justitie inmiddels veel wijzer zou zijn geworden, maar dat is helaas niet het geval. Niet de vader, maar justitie is wat mij betreft hier de dader van dit drama.

We hebben in Rotterdam 2 parken. Eén, mijn favoriet, is al jarenlang het mooiste park van Nederland. Het is ‘het park bij de Euromast’, eigenlijk alleen ‘het park’. Ik leerde er, omdat ik onder de rook van de Euromast ben geboren en getogen,  tongzoenen en nog meer …

Het andere park is het Zuiderpark, dat op de andere, door mij niet zo geliefde, Maasoever ligt, maar dat op zich geen lelijk park is. Ik kom er zelden. Net als in De Kuip, moet er een muzikale aanleiding zijn om er naar toe te gaan.

Elk jaar, op het einde van mei/begin juni, vindt in ‘het park’ Dünya plaats, een voortzetting van Poetry Park. Het is een multicultureel festival met de Capital C van cultureel, want poëzie, proza en muziek uit alle windstreken staan die dag centraal. Het regent altijd tijdens Dünya (behalve dit jaar dan), maar dat is puur om je hoofd erbij te houden: hoe internationaal en oriëntaal het festival, inclusief het eten en drinken ook is: je bent in Rotjeknor hóór!

Elk jaar in het eerste weekend van juli vindt in het Zuiderpark Metropolis plaats, een muziekfestival waar je een hiphop liefhebber en een gothic gebroederlijk naast elkaar ziet liggen in het gras. Waar je alternative hoort op stage 1, terwijl op het naastgelegen podium de instrumenten van een reggae-band worden opgeruimd. Waar Winne rapt als de The Asteroids Galaxy Tour uitgespeeld is, waar de Prodigy, maar ook Kubus en BangBang ooit stonden voordat ze doorbraken.

Nooit is er iets mis gegaan op beide festivals. Hoe divers het publiek van beide festivals ook; de muziek verbroedert de massaal toegestroomde liefhebbers al jaren lang. Mooier kan de wereld niet zijn: zo veel verschillen, zo veel pais en vree. Zelfs Lowlands (ook heel lief, maar bij lange na niet zo multicultureel) kan hier niet tegenop.
Dit jaar ging het wel mis bij en ander festival: Summer Grooves in Hoek van Holland. Dit Dancefestival trekt met name het z.g. sportschool publiek, overwegend blank en in Vinexwijken, zoals Ommoord en Randsteden, wonende jongeren, die vooral óók van voetbal houden. Het ging mis, goed mis tijdens dit festival.

Het gevolg is stuitend: Dünya en Metropolis betalen de tol voor de grove fouten die door de politie naar aanleiding van stuitend Hooligangedrag, zijn gemaakt. Onze Marokaanse burgemeester bleek geen ‘Rotterdamse Obama’, maar een kortzichtig politicus, die in een provinciehoofdstad, ergens in het Oosten van het land, niet zou misstaan, maar in multiculti 010 absoluut niet thuis hoort.

klachtenbrief aan het KWF

Geachte dames en heren,

Het duurde even voordat de volle hevigheid van mijn ontsteltenis vorm kreeg, maar vanmorgen nam dat zulke proporties aan, dat ik besloten heb om u hiervan schriftelijk op de hoogte te stellen. Gisterenochtend werd ik op mijn privéadres gebeld door een - op eerste gehoor - alleraardigste jonge dame van de KWF. Zoals een goed telemarketingscript beoogt te doen, peilde zij - dit script volgend - mijn bekendheid met het KWF. Bij de volgende vraag: "Was er bij iemand in mijn omgeving al eens kanker geconstateerd?", kreeg ik al een pukkeltje in mijn nek - immers als volksziekte kent volgens mij iedereen wel iemand met deze ziekte - maar toch beantwoorde ik , naar waarheid, dat ik zelf kankerpatiënt ben geweest. Belangstellend, zoals voorgeschreven en in simulatiegesprekken geoefend, werd verder geïnformeerd of alles goed met me ging -  ja wel  -, of ik inmiddels genezen was verklaard -  ja gelukkig wel  - en hoe geweldig fijn deze dame dat wel niet vond.

Vervolgens werd ingegaan op het feit dat de KWF er recent voor had gekozen om in  plaats van een collecte op straat of huis-aan-huis, nu een telefonische actie op te starten om donateurs te werven voor met name onderzoek naar geneeswijzen voor kanker bij kinderen. "Had ik kinderen?" - ja - nu dan wist ik als geen ander hoe vreselijk het zou zijn als ook bij  mijn nakomelingen deze ziekte zou worden gediagnostiseerd. (tweede pukkel ontstaat in de nekstreek, immers hier kan ik wakker van liggen en dus is het niet prettig als een wildvreemde mij daar in het kader van fondsenwerving nog eens extra mijn neus in wrijft).

Door de pukkelreactie ben ik op mijn hoede geraakt en besluit ik zo snel mogelijk dit gesprek te willen beëindigen. Ik meld daarom dat ik het doel fantastisch vind, de KWF een warm hart toedraag, maar dat ik op dit moment geen ruimte heb om die betrokkenheid in klinkende munt om te zetten. De toon wordt aan de andere kant al iets harder, want donateur worden kan al vanaf € 2,50 per maand en is maandelijks op zegbaar, dus wat bedoel ik nu precies met geen mogelijkheden op dit moment?
Ik volhard edoch in mijn stelligheid zelfs dat niet te kunnen missen, waarop - als klap op de stuitende vuurpijl - de tot feeks getransformeerde telemarketeer - mij toe bijt, dat zij het jammer vind dat juist ik, die al baat heeft gehad bij het onderzoek wat KWF heeft uitgevoerd in het verleden, niet bereid ben om donateur te worden.

Verbouwereerd verbreek ik de verbinding, om vervolgens al microbloggend op Twitter melding te maken van deze apert agressieve actie, die onkies is voor welk doel dan ook, maar zeker voor een charitatief doel.  Het KWF moet zich schamen!

Als moeder van een 13 jarige internetgekke puber, kan ik er gewoon niet bij met mijn hoofd.
Ik probeer het mij al de hele avond voor te stellen, dat hij met zijn MacBook naar me toekomt lopen en zegt: “Kijk mam, deze volwassen man wil dat ik seksuele dingen met hem doe” en dat ik dan daarop reageer met een telefoontje naar Peter R. de Vries. Dus dat ik mijn zoon gerust stel met de woorden: “Och lieverd, je wilde destijds met Sint al op TV, dus hier maken we wel meteen even een win-win-situatie van.”

Vervolgens betreedt De Vries, compleet met cameraploeg, ons huis. Met zijn onmiskenbare en door merg en been snijdende nasale stem zal De Vries mijn zoon aanwijzingen geven om, vooral terwijl de camera’s draaien – “niet op letten hoor jongen, doe maar net of wij er niet zijn” - op de avances van de pedo in te gaan en te komen tot een afspraak voor een ontmoeting. Onder het mom van: dit is dus exact wat Andy Warhol bedoelde, werken we bereidwillig mee. We staan dus ook liever niet stil bij wat de pedofiel nog meer voor vuiligheid te melden heeft voordat De Vries hem staande houdt en evenmin welke les zoonlief zelf ervan leert: als je op MSN benaderd wordt door een volwassene die je seksueel wil misbruiken, komt niet de politie, maar wel een cameraploeg en ben wel supervet op TV!

Ik kan me er gewoon helemaal niets bij voorstellen, behalve dan dat het programma van Peter R. de Vries deze dwaling in de hand heeft gewerkt. We zijn dusdanig door deze enge, narcistische, op exposure beluste man beïnvloed, dat we zelfs als het onze eigen kinderen betreft, niet de meest logische stap zetten: de politie bellen. Peter, je wordt bedankt!

Het is voor de regelmatige bezoeker van mijn columns duidelijk, dat ik met regelmaat veel plezier heb in gezamenlijke activiteiten met mijn nazaat. Echter, vanuit mijn desinteresse voor sport – zowel met het beoefenen als het aanschouwen ervan heb ik hoegenaamd helemaal niks – is samen plezier beleven tijdens lichamelijke inspanning bij ons thuis nooit voorgekomen. Tot afgelopen donderdag dus.


Ik heb mezelf namelijk een Wii cadeau gedaan. Nadat op 20 april de nicotine definitief uit mijn leven werd verbannen, sloeg de spontane drang tot beweging genadeloos toe. Ik wandelde al weer wat vaker én langer en deed, op de nooit eerder gebruikte Powerplate, onverdroten mee met @Homefitness op Twitter, maar het was nog lang niet genoeg.

De Wii bestelde ik eerst online, maar door lange levertijden week ik uit naar de parallelle import van FutureZone en vanaf donderdag was het dan zo ver: zoonlief en ik – we -werden een Mii en samen Wii. Mijn Mii, ofwel mijn virtuele alter ego, lijkt als 2 druppels water op mij en heeft een Wii-age van slechts 38 jaar, zo bleek uit de eerste test. Dat is natuurlijk vast een marketingfoefje: degene met de hoogste leeftijd die zich ná primaire activering van de console registreert, is waarschijnlijk degene die heeft betaald en dus standaard 11 jaar jonger dan in real life. Cognitieve consonantie heet dat in de marketingboeken en die heb ik wel degelijk gelezen… Maar goed, daags voor je 49ste verjaardag kikker je er, marketingtruc of niet, toch van op!


Als ik mijn Mii met de remote op het Tv-scherm beroer, dan springt ze dartel in het rond of maakt ze een pirouette. Mii-sturberen heb ik dat inmiddels maar genoemd.

Een Mii zijn is leuk, dat is buiten kijf. Als Mii roetsj ik uitstekend, nee zelfs winnend, van de skischans af, óók dus buiten Nieuwjaarsdag om. Als Mii blijk ik elke fantasie te boven gaand ook een uitmuntend tennisspeelster, die iedere tegen-Mii – Deniz of een guest om het even – wel even een poepie van de tennis court laat ruiken, inmiddels steevast gecombineerd met het scanderen van typische sportretoriek, zoals: “Eat mii Grass!”

De golfclinic van een leven geleden werpt ook op de virtuele fairway en green zijn vruchten af, maar in het als keeper koppen van de voetballen, of het in bedienen van de honkbalknuppel en in het boksen, is Deniz’ Mii absoluut mijn Mii’s meerdere. We trainen en oefenen zó gemotiveerd, dat de Wii ons maant tot rust en pauze. Die pauze heb ik maar meteen benut om mijn naam te veranderen in Wii-lma.

Ruim 9 jaar geleden ontdekte ik www.amazon.com. Met een inbelverbinding en een luidruchtig modem van 156k snuffelde ik tergend langzaam rond in deze winkel. Zo kwam ik terecht bij een Best of CD: Mascara and Monsters van mijn idool uit de jaren 70: Alice Cooper en in een impuls bestelde ik hem.

Eenmaal thuisbezorgd, bekeek ik het hoesje terwijl ik genoot van de klanken van weleer. Generation Landslide kon ik nog steeds woord voor woord meezingen.
Er stond een uitnodiging op om te e-mailen naar Alice himself. Nu is realiteitszin altijd een van mijn goede eigenschappen geweest, maar met een gedachte van: Yeah, right … besloot ik toch maar een e-mailbericht te sturen, waarschijnlijk ook omdat het aantal mogelijke recipiënten van e-mail in die tijd – en in ieder geval in mijn vrienden- en kennissenkring – nog dun gezaaid was.

Hoe groot was mijn verbazing toen 2 dagen later mijn mailbox werd gevuld met een reply. Alice bedankte me voor mijn bericht (Yeah, right … dacht ik weer), maar in de tweede alinea ging hij over op een aanstaand concert in Amsterdam, waar hij me van harte voor uitnodigde. Of ik even mijn adres wilde toesturen in verband het toesturen van de kaartjes ….

Ik ontving enige weken later de toegangskaarten, voorzien van een backstagepas, waarmee ik op 40-jarige leeftijd mijn idool uit de tijd dat ik nog een brugpieper was, kon ontmoeten. Met de hartelijke handgeschreven groeten van Alice. Het is er, door bezigheden binnenshuis hebbende, uiteindelijk niet van gekomen, maar wat me is bijgebleven, is dat ik op dát moment besefte dat internet onbereikbare mensen bereikbaar maakt.

Ik had deze week een deja vu toen ik, op aandringen van zoonlief, mezelf aanmeldde op www.twitter.com. Aanleiding was de moord en zelfmoord die voor ons flat hadden plaatsgevonden, waardoor Deniz, al fotograferend, naam en faam genereerde bij toestroomde journalisten, zodat er over hem werd ‘getwitterd’. Eenmaal geregistreerd als twitteraar bedacht ik me, dat ik naast Deniz, bijna geen mensen ken die ook twitteren, waardoor het aantal te volgen mensen, die mij ook weer zouden willen volgen, wel erg laag zou blijven.
Als Obama-aanhanger in hart en nieren was ik blij verrast, dat ook hij een te betwitteren was en dus drukte ik onbezonnen op ‘follow’. Hoewel het Alice-kaliber ontbrak, kon ik breed glimlachen bij ontvangst van de e-mail die ik seconden later ontving. Dit bericht had namelijk als onderwerp:
Barack Obama is now following you on Twitter! Yeah, right …

Mijn zoon van 12 jaar bezorgt me al jaren – naast alle andere gebruikelijke zorgen – hoofdbrekens waar het vriendschappen betreft. Nooit hield hij er duurzame vriendschappen op na, geen vaste speelkameraad heeft ooit ons huis bezocht en op de basisschool, waar elke leerkracht dol op hem was en waar hij goed presteerde, noemde hij zichzelf tijdens een SoVa-les: buitengesloten.

Het is een jongen, die al in de box niets had met een balletje, maar vanaf 3 jaar buitensporig goed kon fotograferen en de computer heeft vanaf zijn 6e levensjaar geen geheimen meer voor hem. Fotografie, websites bouwen en zijn internetradiostation zijn de afgelopen 2 jaar uitgegroeid tot zijn passies. Hij is nu 1 van de 155 brugklassers, maar ik heb er nog niet één thuis ontvangen en hij heeft met niemand na school een activiteit ondernomen.

Op Hyves heeft hij 164 vrienden, op MSN zijn dat er meer dan 200.
Op een van onze moeder-zoon momenten sprak ik hem aan op het gemis van vrienden uit de buurt of uit de nieuwe ruif die het voortgezet onderwijs hem biedt.
Schouder ophalend gaf hij aan, met iedereen op school wel redelijk goed op te kunnen schieten, maar een echte band te hebben met tientallen vrienden en vriendinnen op het internet, waarvan de meesten verspreid in Nederland wonen. Ik kon niet anders, dan op dat moment uitgebreid te retireren over echte vriendschappen, die alleen kunnen ontstaan en worden onderhouden door persoonlijk contact. Zoonlief pareerde het betoog met een doeltreffend tegenargument, want ook ik had talloze internationale ‘penpals’ in mijn puberjaren, met wie ik veel diepgaandere vriendschappen onderhield, dan met mijn klasgenoten of buurmeisjes. Ik heb dierbare herinneringen aan hen én aan de fantastische reizen die ik door deze vriendschappen vanaf mijn 15e zelfstandig mocht gaan maken.
De digitale appel valt dus niet ver van de papieren boom!

Vooropgesteld durf ik ook niet met mijn hand in het vuur te beweren, dat Joran onschuldig is. Hij heeft iets heel naars over zich, wat me doet denken aan ODD of narcisme, het laatste verklarend waarom hij de (internationale) pers maar blijft zoeken en zelfs een boek schreef over de verdwijning van Nathalie. Maar aan de andere kant: wie het eiland Aruba een beetje kent, weet dat het (DNA)spoorloos laten verdwijnen – zeker aan die kant van het eiland – een aperte onmogelijkheid is; voor een goed voorbereide beroepsmisdadiger en dus zeker voor een onstabiel, verwend knulletje van 17 jaar met een gedragstoornis, die dat niet heeft voorbereid.

Al kijkend naar P&W, afgelopen vrijdagavond, kromden niet alleen door Joran mijn tenen, maar nog veel meer door dat zelfgenoegzame smoelwerk van De Vries, die bovendien met zwakke argumenten (want echt Peter: jongens – en meisjes, met uitzondering van jouw dochter dan - van die leeftijd liegen zeer regelmatig om bestwil) zijn status als ultieme bevrediger van het sensatiezoekend, kortzichtig, Nederlands publiek ten volle onderschreef. Hij zit niet voor niks bij SBS6 natuurlijk ….

Ik ben niet onstabiel en al helemaal niet van de harde maatregelen, maar wel gezegend met het vermogen om me te verplaatsen in anderen. Vanuit die empathie snap ik volkomen waarom Joran tot zijn, beslist onverstandige, beslissing kwam om de inhoud van zijn glas in het gezicht van De Vries te doen laten belanden, die overigens als een volleerde drama-queen daar wel heel kleinzerig mee om ging.

Van alle Democratische presidentskandidaten geniet Barack Obama onder Nederlanders de minste steun voor zijn standpunten. Dat blijkt uit een analyse van de resultaten van het Kieskompas. De Vrije Universiteit Amsterdam maakte een versie van de stemwijzer voor Nederlanders én Amerikanen. Via de websites van de Volkskrant en The Wall Street Journal kunnen kiezers sinds vorige week hun positie bepalen in het Amerikaanse politieke landschap aan de hand van 36 stellingen.

Ik raadpleegde de stemwijzer en mijn persoonlijke voorkeur, tot dan toe gebaseerd op triviale aspecten als charisma, uitstraling en persoonlijkheid, werd onderschreven: Obama is mijn keuze. Jammer alleen dat ik geen Amerikaan ben! Tot twee keer toe was ik serieus van plan om naar de USA te verhuizen. In beide gevallen ben ik ‘ten halve gekeerd’ om niet ‘ten hele te stranden’. Toch is de liefde voor het land, haar ‘way of life’ en haar cultuur gebleven. Elke keer als ik er ben, voel ik me thuis. In New York vooral, maar als ik eerlijk ben, eigenlijk op elke plek die ik tot nu toe bezocht, al moet ik toegeven dat ik de ‘die hard’ conservatieve staten altijd links heb laten liggen, of ik ben er met een noodvaart door heen gereden. Voor het niet (meer) willen vestigen in de USA heb ik me de afgelopen 8 jaar bediend van het – volkomen valide – excuus, dat ik niet kan leven in een land waar Bush democratisch tot leider van dat land werd ge- én herkozen.

Maar een land dat de ‘guts’ heeft om Obama als president te verkiezen, dát land wil ik weer serieus overwegen als mijn thuis, al is een regelmatige en kortstondige status als Manhattanite mij eigenlijk al voldoende ……

De geestige verfilmingen met Gérard Depardieu in de hoofdrol ten spijt, kom ik weinig mensen tegen – en al helemaal geen jongeren – die liefhebber zijn van Astrix en Obelix. Ik verslond de boeken in mijn jonge jaren en kan me er nog steeds op een regenachtige zondag enorm mee amuseren.
Mijn favoriet is beslist Astrix en Obelix en de Britten.
De geestige vertalingen in de dialogen – want als je me nou ergens om 4 uur ‘s nacht voor wakker kan maken – dan zijn het spitsvondige dialogen, waarmee de ridicule manier van spreken der Britten op onnavolgbare wijze wordt blootgelegd is subliem, is het niet?
De meest koddige direct uit het Engels vertaalde uitdrukking is en blijft toch wel: Ik vraag uw pardon.

Sinds het 8 uur journaal van 4 december blijven die vier woorden: Ik vraag uw pardon als een glimlach genererende mantra steeds in mijn gedachten. De aanleiding is het nieuws over een asielzoekster, die sinds het uitvoeren van de pardonregeling een legale status heeft verworven en nu baan heeft als tandartsassistente. Dat viel niet mee, niet voor haar, maar ook voor vele anderen ‘gepardoneerden’.
Het woord is zo nieuw, dat Bill Gates er ‘as I type’ maar een rood golfje onder plaatst. Net als onder zijn eigen naam trouwens, maar dat is een ander verhaal.

Ik huldig absoluut geen Wilderiaans standpunt, au contraire zelfs, en Verdonkeriaans is voor mij als vloeken in de kerk. Toch is een dergelijk nieuwsbericht koren op de molen van deze populisten én hun nog onnozelere aanhangers. Stel je voor: politiek links maakt een vuist al voor de formatie van dit huidige kabinet vóór een generaal pardon en krijgt het voor elkaar. Deze illegaal in Nederland verblijvende mensen of nog niet uitgeprocedeerde asielzoekers verdienen een legale status, want zo luidde het betoog toch: men is geïntegreerd, door hun jarenlang verblijf spreekt men Nederlands. Zij functioneren al in de maatschappij door middel van – illegaal wellicht, maar toch – het hebben van werk, hun kinderen zijn hier geboren.
Nu wordt in het nieuws verkondigd dat het vinden van een baan, juist voor de groep ‘gepardoneerden’ niet mee valt, wegens taalachterstand en gebrek maatschappelijke ervaring! Wie blaast wat nu op?, vraag ik me dan meteen af. Een mooi onderwerp voor Felix Meurders’ programma ‘De leugen regeert’, lijkt me. Want menig populistontvankelijke medeburger eist nu – door dit gechargeerde bericht, zijn gelijk en een nieuw vooroordeel, gepardoneerden werken niet, is geboren.

Gelukkig blijft het niet alleen bij een nieuw vooroordeel. Ook de Nederlandse taal is een werkwoord en een daarvan afgeleid zelfstandig naamwoord rijker. Nieuwe zinnen larderen een hedendaags dictee:
De gepardoneerde solliciteerde naar een baan als tandarts assistente.
Wij pardoneerden duizenden illegale inwoners van Nederland.
Daarmee vormt de groep gepardoneerden een nieuwe minderheid in ons land.
Ik leef, want ik pardoneer….
hoe dan ook het doet mij denken aan ‘Ik vraag uw pardon’, en ik glimlach.

Het is weer december…. Elk jaar weer is dit de tijd van het jaar, waarop ik me het meest bewust ben van mijn status als single. Niet dat ik al jaren relatieloos ben, maar in de jaren dat ik wel tot het leger van ‘stelletjes’ behoorde, was ik toch ook tijdens de kerstdagen óf alleen óf eenzaam.

Maar goed nu ben ik toch al weer anderhalf jaar single en net als vorig jaar december ben ik me dat dus nu meer bewust dan in de overige maanden van het jaar. Dat komt door reclame-uitingen die in deze tijd van het jaar qua sfeerbeeld zijn aangepast. Geen campagnebeeld verschijnt in de media, of het nu over bonbons of shampoo (!) gaat, zonder de warmte van een innig verliefde man en vrouw en hun relatie is absoluut harmonieus te noemen. Formats van TV-programma’s doen daar nog een schepje bovenop, met pay-offs als: want niemand mag met kerst alleen zijn.

Natuurlijk biedt het normale leven een genuanceerder beeld. Zo wist 6 jaar geleden mijn enorm geestige echtscheidingsadvocaat te vertellen, dat juist eind november/begin december de instroom van nieuwe echtscheidingen in zijn praktijk een absoluut hoogtepunt bereikte. Het waren vooral vrouwen die zich dan tot hem richtten, omdat zij het niet nóg een keer konden opbrengen om tijdens de feestdagen het toneelstuk van ‘gelukkig getrouwd echtpaar’ op te voeren. Overigens had deze onvergetelijke raadsman nog een moment van verhoogde instroom: in mei van elk jaar. Dan waren het vooral de heren die een scheiding in gang zetten. 'Die willen op het strand ook wel weer eens met een mooie vrouw paraderen', voegde hij er gniffelend op een onmiskenbaar nichterig toontje aan toe.

Een van mijn dierbaren, nog jong en eigenlijk pas voor het eerst verwikkeld in een serieuze relatie, kijkt de laatste tijd niet meer zo vrolijk. Desgevraagd barst een kanonnade van teleurstellingen over het hebben van een relatie los. Je hoeft geen relatietherapeut te zijn om te kunnen concluderen dat de spreekwoordelijke roze wolk om haar hoofd is verdwenen.
Ik meende, als ervaringskundige, troostende woorden te moeten spreken: “In geen enkele relatie is het alle dagen feest. Sterker: relationele feestdagen zijn net als de kalenderfeestdagen op één hand te tellen”.

Ben ik dan van mening dat het leven van een single wél alle dagen feest is? Nee hoor, alhoewel ik het prima naar mijn zin heb, zal ik de laatste zijn die zal ontkennen dat het samen met een partner toch leuker is. Nu moet ik me alleen nog door die partner laten vinden ….

Wanneer weet niemand, maar zeker is dat de strippenkaart national tot het verleden gaat behoren en vervangen wordt door de OV-chipkaart. Hier in Rotterdam mogen we al een tijdje wennen aan de OV-chipkaart. Eerst vrijblijvend, maar hoewel opnieuw uitgesteld, kan het echt niet lang meer duren of we kunnen alleen nog maar chippen in de metro. Tijdens het North Sea Jazzfestival konden ook bezoekers van buiten Rotterdam kennismaken met de OV-chipkaart; de speciale vervoerstarieven (én de ‘nachtmetro’, die voor deze gelegenheid speciaal in het leven was geroepen) waren alleen geldig c.q. toegankelijk in combinatie met een OV-chipkaart. Met stickertje van het festival weliswaar….

Persoonlijk vind ik het een zegen om zonder strippenkaart te reizen. Ik reis niet vaak met het openbaar vervoer binnen Rotterdam. Ik woon gunstig ten opzichte van het centrum en mijn werkgever verschafte me een parkeervergunning om in de directe omgeving van de Wijnhaven mijn auto – ook in het weekend – te parkeren, die ik als primaire arbeidsvoorwaarde koester. Dus die weinige keren, dat ik in de tram of metro stap, heb ik geen enkel benul van zones of aantal strippen. De OV-chipkaart leg ik eenvoudigweg op een scanner en als ik uitstap ook. De RET berekent vervolgens hoeveel zones ik in hoeveel tijd heb bereisd en klaar is Kees. Ik snap de commotie omtrent invoering dus totaal niet.
Correctie… ik snap het sinds deze week wél, maar waarschijnlijk om een geheel andere reden dan de meeste klagers.

Mijn zoon reist sinds 1 september structureel met het openbaar vervoer, nu hij de naburige basisschool heeft ingeruild voor Tweetalig HAVO/VWO in Blijdorp (de wijk, niet de dierentuin). Het werd dus tijd om zijn gepersonaliseerde OV-chipkaart te voorzien van een jaarabonnement. Toen we de kaart ruim een jaar geleden aanschafte diende deze slechts, tenenkrommend, om zich te identificeren als hij alleen reisde, aangezien menig treinconducteur niet overtuigd bleek van zijn reductietariefwaardige leeftijd.
Elk begin is moeilijk, dus ook hij stapte pardoes op zijn derde schooldag in de verkeerde tram, die hem uit de zone of stergebied zoals dat in RET-jargon heet, waarin zijn abonnement geldig is, bracht. Vervolgens bleek de kaart eigenaardige piepgeluiden voort te brengen. Het werd dus hoog tijd voor en bezoek aan het RET-informatiepunt.

Daar aangekomen bleek het probleem op zich binnen 3 minuten opgelost te kunnen worden. Tot zover was ik dus nog steeds onverminderd positief over de OV-chipkaart, maar toen gebeurde het: de bijzonder klantvriendelijke dame achter het loket lachte allerhartelijkst toen ze me in vertrouwen nam en voorstelde de kaart uit te lezen, daar vervolgens een printje van te maken en deze mij presenteerde met de woorden: “We kunnen de OV-chipkaart uitlezen,waardoor we de hele reisgeschiedenis van uw zoon in kaart brengen. Zo weten we precies waar en wanneer hij was”.
De rode pukkeltjes kwamen op in mijn nek, rillingen maakten zich van mijn rug meester. Ik ben fel tegen die hele identificatieplicht en de controlegeilheid van Balkenende, Klink en Rouvoet doen mij dagelijks serieus mijmeren over emigratie naar een ander land.
In alle publiciteit over de OV-chipkaart heb ik dít niet gelezen. Als straks iedereen, nationaal, in het bezit is van een OV-chipkaart, is het reisgedrag van iedereen dus binnen luttele minuten te achterhalen, als kassabon uit te draaien en God mag weten aan wie te presenteren.
Een aardig onderwerp voor de rubriek: Wist u dat …?, dacht ik zo ….

“Dan wacht ik nog liever een week”, dat zei hij altijd als hij voor een onvoldongen keuze werd gesteld. Het verborg zijn tekortkoming en verschafte hem tijd. Meestal kwam hij er niet meer op terug. Eigenlijk vermeed hij elk vervolg op een dergelijke situatie, deels door angst voor de vraag of hij er al uit was, deels omdat hij zich schaamde voor zijn onvermogen van dit moment. Dit was echter neteliger: hier was geen ontspanning mogelijk… Keuzen maken, hoe moeilijk kon het zijn. Zolang als hij zich kon herinneren had hij er al moeite mee. Hoewel het fenomeen kiezen in zijn kinderjaren nog niet aan de orde was geweest, als zoon van een sergeant-majoor in de landmacht en een locatieleidster van een basisschool, had hij eenvoudig weg niets te kiezen. Hij had slechts te luisteren en de opdrachten, zonder protest, weifeling of eigen opinie uit te voeren. Misschien viel het hem daarom wel zo moeilijk. Kiezen was hem niet geleerd en naar mate hij ouder werd, de wederopbouwjaren van het naoorlogse Nederland achter zich latend, bleek hij niet alleen door ontbreken van het gezag van zijn despotische ouders, die hij op de gewenste 21 jarige leeftijd met een ‘empty nest’ achterliet, maar ook door de ontwikkeling van een schaarste economie naar een overvloedeconomie, met alle inherente nieuwe producten en varianten van één product van dien, met zijn enorm gebrek, een basiscompetentie om überhaupt te kunnen functioneren in het dagelijkse leven, te missen. Zijn baan, uiteraard net als zijn vader bij de landmacht, een uitdrukkelijk wens die hij maar al te graag in vervulling had laten gaan, gaf hem dagelijks rust. De landmacht verschafte hem meer dan financiële middelen om in zijn levensonderhoud te kunnen voorzien. Deze baan verschafte hem regelmaat, duidelijke orders en weinig keuzevrijheid, tenminste als hij zich niet ambitieus opstelde, wat op zich een keuze zou zijn, die op voorhand was uitgesloten. Hij verbleef, kind noch kraai hebbende, het liefst op de kazerne, waar hij een patroon had ontwikkeld om uit de, in buffetvorm, aangeboden gerechten een maaltijd samen te stellen. Toch ontkwam hij niet aan verblijf buiten de kazerne en dan ontstonden, voor hem, gecompliceerde situaties. Door te blijven wonen in zijn ouderlijk huis, ook na het overlijden van zijn beide ouders en dezelfde boodschappen te kopen die zijn moeder altijd had gedaan, bij - uiteraard - dezelfde supermarkt, voorkwam hij veel dagelijks terugkerende keuzen. Alles uitsluiten lukte eenvoudig weg niet en zo was hij ook nu weer in een situatie beland waar hij moest kiezen. De alleenstaande vrouw, zijn leeftijd, met een verbluffend welgeproportioneerd lichaam en een prettige uitstraling, die een paar weken geleden naast hem was komen wonen en hem al een paar keer vriendelijk glimlachend had gegroet, keek hem verbaasd en tegelijkertijd taxerend aan. Waarom zou iemand een week willen wachten met het accepteren van een uitnodiging voor het drinken van een kopje thee in de avonduren of een wijntje komend weekend in de tuin?

“Hij zat in mijn achterzak”, zei hij terwijl hij haar indringend aankeek. Ze voelde de grond onder haar voeten wegslaan. Een roes beving haar, realiteit werd een nare droom waaruit ze wakker wilde worden. Spreken kon ze niet meer, haar mond te droog, de oorsuizingen te hevig en haar bewustzijn in één klap weggevaagd. Eerder op de avond was het al misgegaan, maar deze apotheose had ze niet voorzien. Direct na het avondeten was hij weggegaan, geheel onverwacht. Hij had zich opnieuw geschoren, schone kleding aangetrokken en met krampachtig ingehouden buik aangekondigd samen met zijn vrienden naar het café te gaan. Dat gebeurde vaker, maar nooit op een doordeweekse dag en zeker niet in een dergelijk opgepoetste outfit. Ze was moe geweest en had behoefte aan aandacht gehad, maar kreeg nul op rekest. Dat had haar dwars gezeten en verontrust. De tweeling trok veel energie bij haar weg, doordat ze bij voorkeur niet tegelijkertijd, maar achtereenvolgens huilden. Ze was nog maar nauwelijks van de bevalling, 3 weken geleden, hersteld en zeker nog niet aan het nieuwe levensritme gewend. Tijd om fatsoenlijk te kramen had ze ook niet gehad. De huur van het schamele 2-kamerflatje was al 3 maanden achterstallig door de onverwachte aanschaf van een dubbele babyuitzet en dus had ze een week na de geboorte van haar zonen haar schoonmaakwerkzaamheden in de villawijk aan de overkant van singel in de ochtenduren hervat. Dat betekende ook dat ze al om 4 uur ’s ochtends opstond om de baby’s te baden, te voeden en te verschonen. ’s Middags bekommerde ze zich over haar eigen huishouden. Tijd om te ontspannen had ze daarom pas als na het avondeten de televisie aanging en ze zich tegen zijn brede lichaam aan kon vleien. Ze hield van hem. Toen hij de deur achter zich dichttrok spookten de vragen door haar hoofd. Waarom was hij er niet voor haar vanavond? Met wie had hij afgesproken? Waarom had hij zich vanavond zo uitgedost? Tijd en geld om haar uiterlijk te verzorgen had ze niet meer gehad sinds de 5e maand van haar zwangerschap. Haar buik leek een leeggelopen ballon, haar borsten te opgezwollen van stuwing en haar gezicht was grauw, wat de blauwe wallen onder haar ogen nog sterker geprononceerde. Ze besloot de gezinswas onder handen te nemen, als bezigheidstherapie, om vooral niet te veel ruimte aan haar onzekerheid, onrust en teleurstelling te geven. Zijn werkbroeken en sweatshirts waren lastig schoon te krijgen, dus ze koos voor een lang en heet wasprogramma. Hij was lasser en verdiende goed, maar niet genoeg om de noodzakelijke lasten van het gezin in de nieuwe samenstelling te kunnen bekostigen. Het stak hem, dat hem dat niet lukte. Het hield hem bezig van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat. Zijn vrienden, met wie hij één keer in de twee weken een biertje ging drinken in de naburige kroeg, om even zijn zorgen te kunnen vergeten, puur door er niet mee geconfronteerd te worden, hadden hem aangespoord om een staatslot te kopen. Met een kans van 1 op 2, zoals de advertenties beloofden, kon hij in één klap zijn probleem oplossen. Gisteren had hij, na lang aarzelen, tijdens zijn schaftpauze het lot gekocht. Hij had vanaf het moment dat hij het afrekende een goed voorgevoel gehad en het lot zo vaak bekeken dat hij het nummer uit zijn hoofd kende: EO 06 96 51. Hij had haar niets gezegd en was, bij uitzondering op dinsdagavond, naar het café gegaan om daar om vijf voor half 8 de trekking op televisie te zien.

Hij was er de afgelopen week meerdere malen gaan kijken. Als doel voor zijn uurtje fietsen was het een dankbare bestemming. De bouwput in het centrum van de stad. Hij had al ‘shaggie-draaiend’ contact gelegd met o.a. de uitvoerder en zijn geïrriteerde houding niet opgemerkt. Vergrijzing was een groot goed, ook de uitvoerder verheugde zich over zijn nog altijd kwiek en in gezondheid van lijf en leden verkerende ouders, maar vreesde voor een massale opkomst van gepensioneerde arbeiders in blakende gezondheid, die uit pure verveling de werkzaamheden in de bouwput nauwlettend, en vooral dagelijks, zouden komen bekijken. Vanuit hun positie vroegen ze niet alleen om veel aandacht, heel veel aandacht zelfs, maar waren ze ook nog, ongevraagd én feitelijk ongewenst, altijd bereid om op basis van jarenlange ervaring met het ambachtelijk beroep de werklui van advies te dienen. En Kees was niet anders. Iedere dag, klokslag half 10 in de morgen, als de mannen in de bouwput net lekker in het productieritme zaten, als het externe materieel werd aangereden en tot de schaftpauze flink de vaart erin werd gezet, dan kwam hij aangereden op zijn gloednieuwe fiets, 25 versnellingen, 2 fietstassen achterop, Active-life jack aan, bij mooi weer – uiteraard - zonder mouwen als bodywarmer. Waarschijnlijk ontvluchtte hij moeder-de-vrouw, die omstreeks die tijd liever, onder het genot van een vers kopje koffie, snelfilter met de hand gezet natuurlijk, haar ongenoegen over haar echtgenoot, met ze inmiddels ruim 40 jaar getrouwd was, besprak. Vijf kinderen hadden ze, allemaal zoons, inmiddels ook allemaal getrouwd en vader van een flinke schare kleinkinderen. Toen die klein waren kon ze nog wel eens de tijd doden om met hen de eendjes te gaan voeren of naar een speeltuin te gaan, terwijl de betreffende schoondochter dan even wat tijd voor zichzelf had. Kees was een grote man, zomer en winter met een gebruind gezicht, dat door gebrek aan haar, ook op zijn schedel doorliep. Rimpels doorgroefden zijn gezicht. Vijfenvijftig jaar werken in weer en wind, de 40 zware shaggies per dag en de borreltjes, zowel in zijn stamkroeg, vroeger toen de kinderen nog niet het huis uit waren en later thuis, samen met zijn Sjaantje, hadden zijn sporen achter gelaten, maar niet ten koste van zijn fysieke gezondheid. Kees zorgde ervoor dat de ‘rikketik’ in vorm bleef. Om overgewicht tegen te gaan, had hij na zijn pensionering een fiets aangeschaft en het gebrek aan lichamelijke beweging door het wegvallen van zijn werkzaamheden, ruimschoots met zijn dagelijkse fietstochtje gecompenseerd. Of het nu regende of niet Kees stapte op zijn fiets, elke denkbare windkracht trotserend. Ook vandaag was hij erop uitgegaan, naar zijn favoriete bestemming van de afgelopen weken. Vandaag zou een bijzondere constructie met een enorme kraan geplaatst worden op de heipalen, waarvan hij het heien vorige week nauwgezet had gevolgd. Het zou een knap stukje werk worden en dat wilde hij niet missen. De uitvoerder had hem gezegd dat klokslag half 11 zou worden gestart met het minutieus plaatsen van betonnen constructie. Kees was er klaar voor en net als vroeger, toen hij zelf nog de scepter zwaaide over zijn 15 kerels, gierde de adrenaline door zijn lijf. Hij stond er al een uur en probeerde steeds de aandacht van de uitvoerder te trekken, die hem consequent negeerde. Dus draaide Kees nog een shaggie en sprak passanten aan om hen te informeren over het op handen zijnde knap staaltje werk. Maar wat er ook gebeurde, de kraan kwam niet en ook de oplegger met het betonnen, geprefabriceerde parkeerdek, was in geen velden of wegen te bekennen. Half 12 werd het en nog bleef Kees staan, hoewel op geen enkele wijze bleek dat het spektakel elk moment kon gaan beginnen. In de bouwput hadden ze hem al gezien, niet alleen de uitvoerder ook de voorman, die vaker met hem even had gebabbeld, had hem in de gaten. Kees wuifde naar hém en uit respect, maar ook omdat door files het hele konvooi behoorlijk was vertraagd en hij dus tijd te doden had, liep de voorman op hem af. Kees rechtte zijn schouders, haalde diep adem en stak zijn pakje shag vooruit als uitnodiging om er één te draaien. Vastberaden keek Kees de voorman aan, grote aimabele glimlach op zijn gezicht en sprak: “Als ‘t nou nog lang duurt, dan wach ik nog effe!”

Luistervinkend ga ik door het leven. Op straat, op kantoor, in een winkel: waar dan ook laat ik mij inspireren door dialogen van anderen met anderen. Per dag prik ik er één zin uit om - volstrekt uit zijn verband gerukt - er een eigen verhaal aan te verbinden.

"Jacoba is best een mooie naam voor een boot”, zei ze, terwijl ze haar man behoedzaam langs door boomwortels deels ongelijk getrokken straattegels loodste. Hij keek naar de woonboten die aan de kade lagen. Ze lagen daar nooit, maar omdat de pittoreske kade verderop totaal werd gerenoveerd, lagen de historische woonarken nu aan de doorgaans saaie en lege binnenstadshaven. Ze wilde al de hele tijd wat zeggen, maar het ontbrak haar aan een onderwerp. Nu ze de naam Jacoba op een met bruin vergaan dekzeil overdekte woonboot zag staan, greep ze dankbaar haar kans. Niet dat het haar iets kon schelen of Jacoba een mooie naam was voor een boot of voor welk ander object dan ook. Jacoba deed haar eerder denken aan haar verre voorouders, waarvan er toch minstens één Jacoba geheten zou kunnen hebben. Maar zeker wist ze dat niet. Wellicht eerder een oom die Jacob heette, dat had wel iets bekends, bedacht ze zich nu ze toch, bij gebrek aan repliek van haar echtgenoot op haar opmerking, er langer over nadacht. Oom Jacob, ja daar raakte ze steeds meer van overtuigd, die kende ze wel. Of was het Váder Jacob en had het schoolliedje dat zo mooi in kanon werd gezongen in haar jonge jaren haar op een dwaalspoor gebracht? Ze waren inmiddels al bij de brug aangekomen en vandaar uit was het slechts een kleine oversteek naar het metrostation. Binnen 10 minuten zouden ze weer thuis zijn. Hij voor het raam met een kruiswoordpuzzeltje en zij verdiept in een streekroman.

Ze had al een lange tijd op afstand naar hem geflirt. Niet altijd zeker of ze een antwoord kreeg, maar ze voelde zich genoeg aangemoedigd vooral met dat flirten door te gaan. Nog nooit had ze zo’n mooie jongen in haar leven gezien. Op school waren er zeker geen jongens te bekennen die dicht in de buurt van zijn uiterlijk kwamen. Zijn haar: net de goede lengte en zonder die ‘over the top’ ingeschoren lijnen of zelfs figuren. Die figuren hadden haar sowieso altijd al geïrriteerd. Zijn ogen, die altijd helder, verkwikt en stoer de wereld in keken en dan die mond. Zulke mooie, precies goed geprononceerde lippen, niet te dik, maar ook niet te smal als een blanke, had ze nog nooit gezien en ze verlangde er naar om ze te beroeren. En ook zijn kledingstijl, trendy, maar niet goedkoop zoals de meeste jongeren uit haar buurt modieus en betaalbaar moesten combineren, altijd precies goed passend bij zijn – overigens bijzonder welgevormde -  lichaam. Tot gisteren was het contact – als je al contact kon en mocht spreken - altijd tot het kijken en flirten beperkt gebleven. Maar vanmorgen had hij tegen haar gesproken. Zo maar uit het niets had hij haar verteld dat hij vanmiddag naar het centrum van de stad zou gaan. Waarheen precies vertelde hij niet, maar dat liet zich gemakkelijk raden: het was immers zomercanarval en ieder zich zelf respecterende Antiliaan of Surinamer was vanmiddag op de Coolsingel te vinden. Ze had meteen gereageerd met de mededeling dat ook zij dit evenement zéker zou bijwonen en hem met van belofte overlopende ogen aangekeken. Met haar vriendin was ze ijlings haar overvolle klerenkast ingedoken en had haar meest hippe jeans en met glitters verfraaide fluorescerende topje - van de Wonder Woman natuurlijk – aangetrokken. Na wat wax door haar weelderige krullen met haar beide, van pure zenuwen, trillende handen aangebracht te hebben, stapten ze al giechelend de metro in. Het leek wel uren te duren, voordat het meest efficiënte openbaar vervoer van Rotterdam haar bij haar halte had gebracht. Net als zoveel anderen verlieten ze het perron, richting de trap naar de Coolsingel. En daar stond hij: trots, zeker van zichzelf, ontspannen. Haar droomman, de belichaming van perfectie, op nog geen 5 passen van haar verwijderd. Hij zag haar ook, wuifde en stapte op haar af. Met een hartslag die een ongetrainde Marathonloper koud 3 maanden geleden op die zelfde Coolsingel niet zou hebben misstaan, rende ze, nee, zweefde ze naar hem toe. Pas toen ze hem diep in zijn ogen wilde aankijken, viel het haar pas op dat hij niet naar háár, maar naar iets dat zich links van haar op kniehoogte bevond, keek. Haar blik volgde de zijne en ze zag een peuter, compleet met fopspeen en dikke Pamperbillen. “Is dat je zoon?” vroeg ze en voordat hij kon antwoorden, zag ze het meisje met de buggy in haar handen naast hem staan. Hij hield dat meisje teder met één hand vast.

Lang had hij er niet over nagedacht. Al op de basisschool fascineerde het vak hem al, dat van patholoog anatoom.  Anders dan vele van zijn klasgenoten had hij nooit behoefte gehad aan een nachtlampje, een geruststellende moeder die avond na avond verzekerde dat er geen geesten of monsters onder zijn bed huisden en horrorfilms waren zijn enige vorm van entertainment tijdens zijn vroege puberjaren. Later, zo rond zijn 16e boeide hem dat genre in het geheel niet meer, maar werd hij ook geheel opgeslokt door zijn bijna onbevredigbare honger naar informatie, achtergronden, onderzoeksgegevens en inzichten van wie dan ook binnen het vakgebied. Hij had geen positieve herinneringen aan zijn jeugd en zijn studietijd door de obligate interactie met zijn medeklasgenoten. Alleen het gegeven dat hij zijn kennis verrijkte gaf hem de kracht om de dagelijkse confrontatie – zij het volstrekt non-verbaal – aan te kunnen. Na zijn studie, die hij uiteraard cum laude afsloot, kon hij direct aan de slag bij het meest vooraanstaande medische centrum van het land. Zijn collega’s, die hij met een door de jaren heen opgebouwde routine, dagelijks ontweek, waren onder de indruk van zijn vakmanschap, maar gruwelden van zijn – avant la lettre – asociale opstelling. Totdat zij het laboratorium betrad. Haar ingetogen houding was onontkoombaar. Haar ontwijkende blik herkenbaar en haar melkwitte, duidelijk minimaal aan daglicht blootgestelde, huid wees, samen met haar deugdelijke en beslist jaren geleden gekochte bril met glazen op behoorlijke sterkte, dat ook zij liever niet in gezelschap van anderen verbleef. Ze had een gelinieerd kladblokje in haar hand en een BIC-balpen, zo een waar je door de huls heen kijkend kon zien hoeveel inkt er nog in de pen aanwezig was, in haar hand. Duidelijk uit haar doen, vroeg ze, strak kijkend naar haar bruine mocassins, die menig trendwatcher zouden verbazen of zij ook voor hem iets van de naburig gelegen snackbar kon meenemen. Ze was gisteren in het mortuarium komen werken en in plaats van zich zelf meteen te verliezen in het openen van de gekoelde lichamen, het concluderen van doodsoorzaken, of op zijn minst de lichamen te bergen in de gekoelde cellen, was zij nu de aangewezen persoon om allerlei onbenullige klusjes op te knappen. Als introverte nieuwkomer, werd ze in de maling genomen dat wist ze, zeker toen men haar de opdracht gaf om ook aan de minst spraakzame patholoog anatoom van het team te vragen of hij iets wilde snacken. Hij was, tot zijn eigen grote verbazing, totaal van zijn stuk gebracht. Eerst door het feit dat iemand, wie dan ook, zijn onuitgesproken dialoog met een gekoelde overledene, verstoorde. Toen door haar verschijning, zo herkenbaar, zo ‘eigen’. En zeker door haar lichaamstaal. Langzaam liet hij de gekoelde, door een enorme tumor aangevreten lever, die hij juist uit het lichaam had weggesneden los, legde het op een daarvoor speciaal geprepareerde weegschaal en zei, zonder zijn blik van het lijk af te wenden: “Doe maar een broodje warm vlees”.