Sinds ik in 2007 startte als zzp’er heb ik al veel gebazel over ‘ons zzp’ers’ horen langskomen. We zouden de smeerolie van de economie zijn en we worden er als eerste uitgebonjourd als het tegenzit (Opinie & Debat, 5 augustus). Of je nou voor een baas werkt of op eigen houtje: volgensmij zijn we met z’n allen de smeerolie van de economie. En we hebben allemaal gezien dat mensen in loondienst ook gewoon zonder pardon op straat worden gezet als het tegenzit (Organon). Dus waarom moet er extra goed gezorgd worden voor zzp’ers? Zijn we een soort exotische diersoort die op het randje van uitsterven bungelt? Ik verwacht van de beleidsmakers in Den Haag dat er goed wordt gezorgd voor iedereen.

Toch is het wel waar dat je als zzp’er in een soort financieel niemandsland terechtkomt. Sparen voor mijn pensioen kan niet op de ‘ouderwetse’ manier, dus ik ben aangewezen op de vertrouwde sok. Nou moet ik zeggen dat ik daar helemaal niet zo rouwig over ben, want ons pensioenstelsel is gebaseerd op uitgangspunten uit de ijstijd. Het industriële tijdperk met zijn onafgebroken economische groei en hallelujarendementen op de beurs is voorbij. Het systeem werkte prima voor de naoorlogse generatie, en misschien de tweede erna, maar het wordt nu toch wel hoog tijd dat het wiel opnieuw uitgevonden wordt. En over de arbeidsongeschiktheidsverzekering zal ik helemaal niet beginnen, want van die premie slaat het schuim op je cappucino spontaan dood.

Het loslaten van vertrouwde zekerheden speelde een centrale rol bij de start van mijn bedrijfje. Ik accepteerde tijdelijk een lager inkomen om nieuwe vaardigheden te leren en een klantenkring op te bouwen. Dat is behoorlijk spannend. Ik kan me niet heugen hoe vaak ik ’s nachts de naden in mijn plafond heb liggen bestuderen met het zoveelste doemscenario in mijn hoofd. Maar het loslaten van zekerheden is ook een taboe zo merkte ik. Kennelijk brak ik een belangrijke sociale regel. Ben je wel goed bij je hoofd? Maar als je wilt investeren in jezelf, dan horen daar risico’s bij. Overigens is er niks mis mee om een appel voor de dorst achter de hand te houden. Zou iedereen willen aanraden om een leefsaldo van minimaal 8 maanden aan te leggen. Maar wat mij betreft zou de focus wel wat meer op investeren in je earning capacity mogen liggen in plaats van je contante boekwaarde. 

Juist door het loslaten van mijn zekerheden, voel ik me nu zekerder dan ooit. Het heeft even geduurd, maar ik geloof nu in mezelf in plaats van mijn salarisstrook. Dus het is het allemaal dubbel en dwars waard geweest. Maar de steun van familie en vrienden betekent alles. Dat je op precies de goede momenten even een welgemeend yes you can te horen krijgt van een vriend of vriendin die je door en door kent. Of even ongenadig je frustraties van je af kunt tetteren als het tegenzit. Mensen die je steunen is honderdduuzend keer meer waard dan welke fancy pensioenpolis of goudgerande verzekeringspolis ook.

En ik maar denken dat de grenzen van de flauwekul die marketeers uit hun dikke duim kunnen zuigen toch wel zo’n beetje bereikt waren. Na de inmiddels op retour zijnde Senseoterreur dacht ik dat de absolute bodem van de waanzin van het consumentisme wel was bereikt. Want het paradepaardje van Philips en Douwe Egberts is by far toch wel de best bullshit marketing practice van de 21e eeuw. Hét bewijs dat wij ons als consument maar wat graag laten naaien waar we bij staan. Niet alleen smaakt de bocht die uit het apparaat rochelt naar het water hier om de hoek in de Oude IJssel, je mag er ook nog eens een keer vier keer zoveel voor neertellen. Welkom in de westerse beschaving.

Maar het einde van de krankzinnigheid is nog lang niet in zicht, zo blijkt. Want Unilever komt met zijn nieuwste kindje: de champagneshampoo. Ja dames en heren, u leest het goed: de champagneshampoo. Da’s namelijk - hou je vast, de vondst is bijna te briljant om zonnebrilloos te aanschouwen, voor haar dat een feestje te vieren heeft. Want na een grondige inventarisatie van het huidige assortiment – Twee in één, Piratenshampoo, Prinsessenshampoo, Anti-haarbreuk, Anti-Roos, Care & Repair, Anti-roos voor manlief, Hair & Body voor manlief, Iedere dag, Sterk & stevig, Verkwikkend, Glad & Steil, Glans & Care, Glans, Iedere dag voor vrouwlief, Laagjes accent, Langer fris, Levendig bruin, Levendige kleur, Perfecte krul (slaapt u al?), Perfecte puntjes, Veerkracht, Verrassend volume en ZomerBlond - bleek dat een schuimpje voor fuivende haartjes er nog niet was mensen. Tsja, en dat gat in de markt moet wel opgevuld.

Bij deze wil ik dat cluppie Unilevermensen die verantwoordelijk zijn voor deze hersenscheet graag uitnodigen bij de plaatselijke buurtsuper of drogist. Ga voor de grap eens een half uurtje bij de schappen van de opkalefaterafdeling staan. Dan kom je uiteindelijk zelf tot de verpletterende conclusie dat shampoo anno 2010 toch wel in redelijk ruime hoeveelheden voorhanden is. En waarschijnlijk in meer smaken dan een gemiddeld mens lief is. En dat het sinds de kredietcrisis, ik zeg maar wat, misschien wel eens tijd wordt om je koppie koppie in te zetten voor het bedenken van oplossingen waar we allemaal wél wat aan hebben. Het zou zomaar eens een hoop plastic, palmolie en godweetnietwat kunnen schelen. Ook niet erg.

Voor de liefhebbers

Als vrouw kun je anno 2010 doen wat je wil. Moeder, carrièretijger, alleenstaand, echtgenote, kinderloos of een combi van het voorgaande: alles kan. Hoewel? Mág het ook? Da’s een ander verhaal. Na honderden jaren Westerse beschaving en pak hem beet een eeuw feministische vooruitgang lijkt het toch nog verrassend moeilijk te zijn om elkaars keuzes te respecteren. Want wat je ook doet: je doet het altijd fout.

Zomaar even een greep uit de grabbelton. Zorg je voltijds voor je kinderen dan ben je een onbeschaamde uitvreter, werk je 80 uur per week dan ben je een ontaarde moeder, en wil je geen kinderen dan ben je een egoïst die geen bijdrage levert aan de maatschappij. Het is alsof de keuzevrijheid van de vrouw het zondagse servies van overgrootoma is. Je mag ernaar kijken, erover praten, het af en toe zorgvuldig afstoffen, maar het moet wel weer netjes achter slot en grendel in de vitrinekast. Want vrouwen die zomaar doen wat ze willen, daar krijg je alleen maar gesodemieter van. Overigens gelden er evenzoveel (en misschien nog wel veel strengere) normen voor mannen. Maar dat een andere keer, anders zitten we hier volgende week nog.

Ook op liefdesgebied heb je van die jeuknormen. Het is de bedoeling dat je de ware vindt, en als het nodig is zowat je hele ziel en zaligheid opoffert om diegene voor het leven aan je te binden. En als je de ware niet vindt, dan ben je een loser. Het gezeik aan je kop begint ergens rond je 18e (Heb je al een vriendje?) en eindigt pas als je een kerel, koophuis en twee koters hebt gescoord. Ben je eindelijk zover, dan mag je je opmaken voor het sluitstuk van de begroting, zo hoorde ik tot mijn verbazing van een vriendin, want dan wordt je op het schoolplein geterroriseerd met de vraag wanneer of die derde nou eens een keer komt. Want dat is dan zo léééééúúúúúúhhhhhhhk. Nou kun je een ander best een auto, hypotheek of telefoonabonnement aanraden, maar iemand aansporen om aan gezinsuitbreiding te doen? Het kan aan mij liggen hoor, maar dat is best bizar. Alsof kinderen krijgen een soort hobby is.

 Het leven is simpelweg te kort en te leuk om je ook maar ene mallemoer aan te trekken van wat anderen vinden.  Toegegeven, ik heb me er in de eerste helft ook toe laten verleiden om alles volgens het boekje te doen. Maar dat werkt niet, ik werd er tureluurs van. Eigenlijk is het leven één groot interessant experiment. Grenzen zijn er om opgerekt te worden, en regels om gebroken te worden. Als kersverse vrijgezel heb ik een nieuw hoofdstuk voor de boeg. Ik ben dan ook reuze benieuwd welke voorschriften of vooroordelen ik nu op mijn bord geserveerd krijg. Hoe dan ook, kom maar op, ik lust ze rauw.

Bron: www.arendvandam.com

Eens per jaar ga ik met een club van 50 mensen een weekend op vakantie. Daar betaal ik 150 euro voor. Dan ga ik niet liggen dimdammen over hoeveel kaas, koffie of bier ik nu in vergelijking met mijn kameraden heb gehad. Dat is een discussie waar je never nooit niet uitkomt, en bovendien zou het de sfeer behoorlijk verzieken. Het CPB wil wel dat iedereen nu en in de toekomst precies evenveel kaas, koffie en bier krijgt voor zijn geld, en komt met een ‘onbetaalde rekening’ van 29 miljard op de proppen. Ik geef toe, het bovenstaande voorbeeld is een versimpeling van de complexiteit van de overheidsuitgaven, ook omdat ze generatieoverschrijdend zijn.

Nog een poging dan. Een paar maanden geleden zat ik op de tribune van de raadszaal in mijn gemeente. De wethouder ruimtelijke ordening vertelde over zijn plannen voor een science centrum op het voormalige DRU-terrein in Ulft. Onderwijs, techniek en wetenschap onder één dak met als doel het versterken van de economie van de Achterhoek. Een investering in de toekomst. En ja hoor, ik hoor iemand op de tribune het naast me zeggen. Moeten mijn kleinkinderen de rekening betalen?

Als onze kinderen en kleinkinderen over 30 jaar in de schoolbanken zitten en te horen krijgen van de economieleraar dat er door de vorige generaties geen reet is geïnvesteerd maar dat de collectieve lastendruk er dan wel een stuk beter bijligt dan in de 80-er jaren van de 20e eeuw, wat zullen ze dan zeggen denk je? Dank je wel voor mijn rooskleurige belastingaangifte? Daar gaan onze kinderen en kleinkinderen echt niet gelukkig van worden.

Waar onze (klein)kinderen wel blij van worden is een samenleving met fatsoenlijke voorzieningen voor iedereen. Dus laten we nou eens de moed opbrengen om verder dan onze eigen achtertuin, én verder dan ons eigen leven te kijken. Want solidariteit betekent niet alleen eerlijk delen, maar ook dat we accepteren dat we puur boekhoudkundig gezien soms niet meteen de waarde voor het belastinggeld krijgen dat we afgedragen hebben, maar dat de effecten van diezelfde uitgaven ons via een (generatieoverschrijdende) omweg wel ten goede komen. Dus investeren in de samenleving als geheel, én in de toekomst ervan.

Maar dan hebben we wel een landelijk breed politiek front nodig met een heldere generatieoverschrijdende (toekomst)visie op de Nederlandse samenleving. Dat is er (nog) niet. Ja of ik moet iets gemist hebben? Het CPB vult dit vacuüm op met de verkeerde vraag. Kunnen toekomstige generaties van dezelfde collectieve voorzieningen genieten als wij dat vandaag doen en tegen dezelfde belastingdruk? Een kortzichtige vraag. Wie zegt mij dat onze (klein)kinderen dezelfde voorzieningen nodig hebben dan wij vandaag? Of denken wij dat Nederland er over 30 jaar nog precies hetzelfde uitziet als nu?

Het CPB moet niet uitrekenen of iedereen dezelfde waar voor zijn geld krijgt. Dat is een heel smalle (boekhoudkundige) definitie van het begrip 'eerlijk'. Het CPB moet de definitie van 'eerlijk' aan de politiek overlaten. Wat ze wel moeten doen is uitrekenen in hoeverre onze gezamenlijke uitgaven een bijdrage leveren aan onze (generatieoverschrijdende) welvaart én het welzijn. Het wordt hoog tijd dat de bewindslieden in Den Haag het heft weer in eigen handen nemen, het vacuüm terugclaimen en het CPB terug naar de tekentafel stuurt om nieuwe rekenmodellen te ontwikkelen. Den Haag regeert, niet het CPB.

Ik bedoel maar

Bron: Volkskrant 14 augustus 2010

Een succesvol volksgezondheidbeleid heeft geen bal te maken met de vraag of de rollator nu wel of niet in het basispakket zit. Mensen kopen in hun leven auto's, huizen en ga zo maar door. Dan gaan we moeilijk doen over een rollator? Natuurlijk moeten we mensen die financieel minder draagkrachtig zijn tegemoet komen bij de aanschaf van hulpmiddelen. Maar laten we de discussie over wat een goed volksgezondheidsbeleid nu eens breder trekken dan dat eeuwige gemekker over wat er nu wel of niet in het basispakket zit.

Faciliteren dat mensen zo lang mogelijk zelfredzaam blijven doe je in de eerste plaats door de eigen kracht van mensen te mobiliseren. Waar nodig vul je dat aan met (hulp)middelen of (ondersteunende) zorg. Niet andersom. De vraag is: welke ondersteuning hebben mensen nu echt nodig? Misschien heeft die meneer of mevrouw wel helemaal geen rollator nodig, maar meer beweging, en een maatje om mee te wandelen, zodat die rollator nog een tijdje uit beeld blijft.

Om ervoor te zorgen dat mensen zo lang mogelijk mee blijven doen in de samenleving is de gemeentepolitiek aan zet. Organiseer de hulp die mensen echt nodig hebben dichtbij, deskundig en daadkrachtig. We hebben bijvoorbeeld professionals achter de gemeentelijke zorgloketten nodig die ‘de vraag achter de vraag’ weten te achterhalen, en de bevoegdheid hebben om die zorg ook daadwerkelijk zelf te regelen. Er komen flinke bezuinigingen aan voor alle gemeenten. Dus bezuinig slim. Dag stroperige protocollen, welkom deskundige professionals op de werkvloer.

Verschenen op 1 juli 2010 in Opinie & Debat van de papieren Volkskrant ('Rollator')

Cartoon: ArendvanDam.com

Het neoliberale tijdperk is nog niet afgelopen als Job Cohen dat zegt (Geluk is meer dan euro's, opiniepagina Volkskrant, 26 maart jl.). We zitten er nog middenin. De euro regeert nog steeds. Om tegenwicht te bieden aan deze golf is niet alleen een zelfbewuste overheid nodig, zoals Cohen zegt. We hebben in de eerste plaats zelfbewuste Nederlanders nodig.

Het vertrouwen in de overheid is gezakt tot het absolute dieptepunt. Terwijl er in mijn kinderjaren nog met enig respect over dit ambt werd gesproken aan de Kroezendijkse keukentafel, lijkt het woord politicus nu synoniem te staan voor zakkenvuller, oplichter, draaier en graaier. Dat het vertrouwen is gezakt tot beneden het vriespunt verbaast me niet. Niet zozeer omdat het gevoerde beleid van de afgelopen dertig jaar de nodige vraagtekens oproept. Terwijl we met zijn allen hard werkten aan de economische groei en het bruto binnenlands product, werd de verzorgingsstaat onder onze neus steen voor steen afgebroken (zie Niemandsland, Marcel van Dam).

Wat me veel meer verbaast, is het vertrouwen dat wij in de bestuurders van ons land hebben gehad, inclusief mezelf. Was dat grote vertrouwen wel terecht? Verwacht(t)en wij misschien niet teveel van de beleidsmakers in Den Haag? In hoeverre kun je op een dergelijk grote afstand van de weerbarstige praktijk nu echt oplossingen bieden?

Minder dan je als Haagse politicus graag zou willen, lijkt me. Je ziet het aan de gebeurtenissen in de thuiszorg van de afgelopen jaren. Ik ben ervan overtuigd dat Ab Klink en Jet Bussemaker de kaalslag die is ontstaan binnen de huishoudelijke verzorging (WMO) niet hebben gewild. Maar ze hebben het evenmin kunnen tegenhouden. Dus hoeveel macht heb je per saldo nu eigenlijk op het Haagse binnenhof?

We hebben een zelfbewuste overheid nodig, zegt Cohen. Geen speld tussen te krijgen. Maar zonder zelfbewuste Nederlanders zijn de bestuurders in Den Haag, de provincies, of de gemeenten helemaal nergens. We hebben mensen nodig die zich niet laten ontmoedigen door de hardnekkige sporen die het neoliberalisme heeft nagelaten in ons land. Mensen die zich niet gek laten maken door de ontstane bureaucratie in de zorg en kritische vragen durven te stellen aan het WMO-loket of de zorginstelling waar vader, moeder of kind verblijft. Mensen die zich niet laten afleiden door de targets van hun financieel adviseur en door durven te zagen over de kosten en opbrengsten van de geadviseerde pensioenpolis of de voorgelegde hypotheekconstructie. Mensen die zich niet met een computer says no in het riet laten sturen door telecombedrijven die niet doen wat ze beloven. Enzovoort.

Niet dat we overal en altijd het onderste uit de kan moeten halen ten koste van alles en iedereen. Maar we mogen elkaar wel scherp houden, op een positieve manier. Niet alleen de overheid is onze hoeder. We moeten met z’n allen op de winkel passen.

Cartoon: ArendvanDam.com

Een twintigtal werkgroepen in Den Haag zitten met de bezuinigingen voor de deur Nederland BV opnieuw uit te vinden. Een paar ballonnetjes zijn vandaag al opgelaten (Kleinere zorginstellingen schelen 3 miljard, Volkskrant 19 maart). De AWBZ-pot, die de afgelopen jaren al een paar gevoelige klappen heeft geïncasseerd, moet er waarschijnlijk nog verder aan geloven. 5 miljard euri.

De huidige ‘eenvormige’ zorg in verpleeg- en verzorgingsinstellingen wordt de basisvoorziening. En wie zorg naar eigen keuze wil, moet bijbetalen, zo luidt het plan. Dat er bezuinigd moet worden is evident. Maar waarom wordt keuzevrijheid van zorg als eerste bij het grof vuil gezet met bezuinigingen voor de deur?

Ik hoor het u al denken. Praten over keuzevrijheid in deze barre tijden? Het zal niet de eerste keer zijn dat ik word beticht van ‘zweverigheid’ of ‘naïviteit’. Het zal mij aan mijn geraamte roesten. Want het is honderd keer erger dat we in dit kikkerlandje van boekhouders en dominees last hebben van een gebrek aan verbeelding. Dat is een veel groter probleem dan zweverigheid, naïviteit of een begrotingstekort van godweethoeveel.

Dat gebrek aan fantasie is de centrale reden waarom die Nederlandse kenniseconomie maar niet van de grond wil komen. Wat wij goed kunnen in Nederland, is oude kunstjes eindeloos herhalen met een nieuw jasje eromheen. Erfenisje van de handelsgeest waarmee we ons postzegellandje in vroeger tijden op de internationale kaart hebben gezet. Maar dat terzijde, anders zitten we hier volgende week nog.

De realiteit is dat huishoudelijke hulpen, verzorgenden en verplegenden al jaren opereren in een context waarbinnen het hun bijna onmogelijk wordt gemaakt om goede kwaliteit van zorg te geven aan hun klanten. En toch doen ze het. Linksom of rechtsom. De creativiteit van zorgmedewerkers wordt hopeloos onderschat. Het is het vergeten goud in zorgland.

Maak in godesnaam nou eens gebruik van die creativiteit. Laat de mensen die het werk dag in dag uit doen meedenken en -beslissen hoe die keuzevrijheid overeind kan blijven. Om de doodeenvoudige reden dat keuzevrijheid en waardigheid heel veel met elkaar te maken hebben. Of wilden we dat meteen ook maar even bij het grof vuil zetten?

Het moet toch verdomme mogelijk zijn dat ik op mijn oude dag zelf kan beslissen of ik mijn kaartmiddagje wil omruilen voor een duik in het buurtzwembad? Of een paar extra poetsbeurten in huis? Is dat nou zo moeilijk? Maar als we zo doorgaan is het de vraag of we überhaupt nog een goedgehumeurde zorgmedewerker over de vloer kunnen verwachten als het nodig is. Want zorgmedewerkers proberen al heel lang duidelijk te maken dat ze het ongelooflijk zat zijn om constant het gevoel te hebben elke dag tekort te schieten.

Maar in Den Haag zuigen ze nog eens een keer een punt aan de pen en schuiven heen en weer met euro’s. Er staan helemaal geen euro’s op de balans van Nederland BV, maar mensen. Met creativiteit, verbeeldingskracht en lef. Wanneer gaan we daar nou eens gebruik van maken?

"We can't solve problems

by using the same kind of

thinking when we created 

them."

 Albert Einstein

Bos has left the building. En dat terwijl hij er nog maar net was. Tenminste, zo voelt het. Hij was ‘de man na Kok’. Lange tijd was het alsof ik zat te kijken naar de politicus die hij zou willen worden. Pas rond de bankenredding begon hij zichtbaar te worden. Bos kwam nu pas goed op stoom. Maar niets dan respect voor zijn keuze: het lijkt me vreselijk voor een ouder om een stuk van het leven van je opgroeiende kinderen te missen. Kinderen trekken zich geen bal aan van een land dat in nood verkeert: de tijd verstrijkt onverbiddelijk. Papa let even niet op en hop, kindlief heeft een half decennium extra op de teller staan. De tijd is een gemeen en vraatzuchtig monster.

Tragisch is dat het krijgen en grootbrengen van kinderen wordt gezien als ‘het hoogste goed’ in ons land, maar zodra ze er zijn moet je afstand van ze doen om aan je burgerplicht te voldoen. Het land moet gered, of de honger van het noodlijdende huishoudboekje van Nederland BV moet gestild. Een spagaat waar  -  onder aanvoering van de met kilometersdikke kopborden getooide (t)opzijvrouwenbrigade - behoorlijk luchtig over wordt gedaan. Het wordt zo normaal gevonden om het ‘allemaal’ tegelijk te doen. Al multitaskend en switchtaskend door het leven rennen is de norm. Maar ik durf er mijn hand voor in het vuur te steken dat veel ouders ’s nachts de nerven van hun slaapkamerplafond liggen te bestuderen terwijl ze ondertussen het knagende gevoel hopeloos tekort te schieten weg proberen te piekeren. Het ironische is, dat dit rotgevoel zich het makkelijkst vastbijt in de psyche van mensen die het meeste werk verzetten.

Wat is nu werkelijk belangrijk in het leven? Bos heeft er kennelijk al een paar jaar grondig over nagedacht en het antwoord voor zichzelf gevonden, al was de keuze om de politiek los te laten duidelijk niet makkelijk. Tijdens het onverwacht ingelaste PvdA-fractieoverleg van gisterenmorgen zijn de nodige tranen gevloeid, zo liet een emotionele Mei Li Vos gisteravond weten in het NOS-journaal. Maar hoewel de Flow en de Happinez inmiddels behangrollen volgeschreven hebben over ‘wat er nu werkelijk toe doet’ in het leven - en een ontzagwekkend aantal lezers het als chocola vreten - is het jezelf stellen van deze vraag in werkelijkheid een luxe die we ons maar zelden kunnen veroorloven. Hetzij je reputatie van carriéretijger staat op het spel (of je moet het fijn vinden een watje te worden genoemd door je collega’s) of de gezondheid van je eigen huishoudboekje. Want de maandelijks terugkerende incasso’s trekken zich geen biet aan van jouw filosofische levensvragen. Dus wat moet je dan?

 Meestal gaan we onszelf pas afvragen wat er werkelijk toe doet als ons leven door een ernstige ziekte, burn-out, ontslag of het verlies van een dierbare met gierende remmen tot stilstand komt . Bos kan het zichzelf permitteren om de stekker eruit te trekken. Met een - al voor zijn aantreden - klinkend curriculum vitae kun je dat nauwelijks een risico noemen. Voor een heleboel anderen die net als Bos al maanden of jaren op hun tandvlees lopen is dat vaak niet weggelegd. En eigenlijk klopt dat niet. Iedereen zou zo af en toe de stekker eruit moeten kunnen trekken om even bij te tanken. Wat mij betreft zou dan pas de emancipatie voltooid zijn.

Na een ware tsunami van PvdA promotie – als er nog iemand in Ulft te vinden is die niet weet dat er komende woensdag gemeenteraadsverkiezingen zijn dan heeft diegene waarlijk diep onder een stoeptegel gebivakkeerd - slijp ik in gedachten alvast mijn messen voor mijn hopelijk aanstaande vier jaren als raadslid.

Hopelijk. Want hoewel de prognoses er goed uitzien, word ik mesjogge van alle peilingen. Hoeveel invloed heeft de kabinetsval? Is de stijve PvdA-poot nou goed of slecht voor de lokale uitslag? Je kunt er met gemak een boek mee vullen.

Dan is er nog de kwestie van de voorkeursstemmen. Plek 4 op de verkiezingslijst betekent nog steeds dat je ingehaald kan worden. Allemaal goed voor eindeloos hersengekraak.

Een ding is zeker: nog nooit van mijn leven heb ik in twee maanden zoveel werk verzet. Waarschijnlijk een realistisch voorproefje voor wat me te wachten staat.

Ik heb er zin in.

En ja hoor, daar zullen we het hebben. Er moet een ‘open discussie’ komen over de verzekerbaarheid van een ongezonde leefstijl, aldus Dik Hermans van het College van Zorgverzekeringen tijdens het radionieuws zaterdagmorgen.

Open discussie? In Nederland? Sinds Fortuyn wordt er niet meer geluisterd, maar door elkaar heen geluld. Nee het agenderen van een ‘open discussie’ betekent meestal dat het allemaal al in kannen en kruiken is. Mensen met een ongezonde leefstijl krijgen straks een eigen polis.

De dikkerdspolis. Of de rokerspolis. De marketing doet de rest. ´Verzekeren op maat´ of ´Een polis die bij u past.´ Het maakt niet uit hoe bitter de pil is, Nederlanders kunnen alles verkopen. Dat is ons talent. De VOC-mentaliteit. Halleluja.

Risicosolidariteit, zei het opperhoofd Zorgverzekeringen nog. Heb even gegoogled wat de beste man ermee bedoelt. Op zorgvoorbeter.nl zie ik: “Door bij de premieheffing geen rekening te houden met het ziekterisico van de verzekerden, dragen mensen met een laag risico bij aan de ziektekosten van mensen met een hoger risico.”

Nou, dat klinkt veelbelovend: de suggestieve zinsconstructie verraadt dat het pad al keurig ligt geeffend voor onze zorgminister. Wel met een politiek correct jasje eromheen natuurlijk, want je moet discriminatie tenslotte wel kunnen verkopen. Maar zoals ik al zei, verkopen, daar zijn wij Hollanders goed in.

Het zal ongetwijfeld een emotioneel debat worden, voegt Hermans eraan toe. Goh, je meent het. Maar het komt goed want: “Wij hebben veel kennis in huis om de overheid adviezen op basis van feiten te geven.” Ja me grootje. Feiten hebben de gekke gewoonte om van betekenis te veranderen zodra je ze van de ene naar de andere context verhuist. Iets met belangenverstrengeling. Of waren we Osterhaus vergeten?

Maar ik begrijp die Hermans wel. Als ik 12 miljard bezuinigingen over de volle zorgbreedte voor mijn kiezen krijg dan ga ik vanzelf ook een keer kijken waar ik op kan beknibbelen. En omdat gezondheid tegenwoordig een particuliere verantwoordelijkheid is geworden, kies je voor de mensen die goed voor zichzelf zorgen. De mensen die hun verantwoordelijkheid nemen, zoals dat heet.

Het is natuurlijk flauw maar het moet gezegd: waarom wel die blunderende bankiers redden en rokers en dikkerds discrimeren?

Denken we dat mensen die te dik zijn, dik wíllen zijn? Of dat mensen die verslaafd zijn aan roken, niet wíllen stoppen? Met andere woorden: zijn deze mensen er bewust op uit om hun eigen gezondheid te saboteren?

Hoe dan ook: het is duidelijk dat sommige invloedrijke bestuurders in dit land heilig geloven in de vrije wil.

Gelukkig ziet Achmea niets in het idee. Nu maar hopen dat Ab Klink de rug recht houdt.

Ik was er altijd van overtuigd dat de vrije wil bestaat. Vond ik heel prettig, dat ik zelf kon beslissen over mijn levensloop. Want als ik ergens de pest aan heb, dan is het wel het idee dat alles wat ik doe al voorgekookt is, hetzij door anderen, door de omstandigheden of zoiets ongrijpbaars als het lot. Van die gedachte word ik behoorlijk opstandig.

Nee, ik was een maakbaar individu. Met een eigen wil en verantwoordelijkheid. Dus alles wat me niet beviel aan mezelf of mijn situatie kon ik veranderen. Als ik maar wilde. Ik hoefde me alleen maar te concentreren op het eindresultaat, volhouden en doorzetten. Dan kwam alles goed.

En dat deed ik ook. Toen ik op mijn 28^e een burn-out kreeg pakte ik de gelegenheid – na een paar maanden uitblazen – met beide handen aan om het voortaan allemaal anders te gaan doen. Ik zou een beter mens worden. Sandra 2.0 of zoiets. Het voelde als een project, met een doelstelling en een eindresultaat. Na een jaar ploeteren stond ik weer voor 100% op de loonlijst.

Maar dat was nog maar het begin. Letterlijk alles heb ik op kop gezet in de afgelopen 8 jaar. Nieuwe liefde, nieuw huis, nieuwe baan. Het voelde alsof ik bouwde aan mijn Droomtoekomst. Nu zou ik eindelijk het leven krijgen waar ik altijd van gedroomd had.

Inmiddels is het stof weer gaan liggen en begint de realiteit tot me door te dringen. En wat blijkt: ik kom elke keer weer mezelf tegen, inclusief al die gebreken waar ik in de afgelopen jaren nu juist zo hard voor gevochten heb om ze ‘ongedaan’ te maken. Het lijkt verdomme wel een boemerang. 

Aan mijn inspanningen kan het niet liggen. Heb mijn hele zelfje van boven tot onder doorgelicht, onderzocht op oneffenheden en flink puin geruimd.  Toch sijpelen steeds dezelfde thema’s door in mijn dagelijkse leven: het gevoel altijd tekort te schieten en de angst om alles te verliezen. Tegen beter weten in.

Telkens weer trap ik in dezelfde bekende valkuilen. Mezelf voorbij lopen bijvoorbeeld. En dat doe ik echt niet omdat ik daar zoveel zin in heb. Dus waarom doe ik het dan? Meer en meer bekruipt me het gevoel dat ik ‘gestuurd’ wordt door krachten die ik zelf maar nauwelijks kan beïnvloeden. Maar wat zijn die krachten? Komen ze uit mijn onderbewuste? Of van ‘buiten’?

“Als je ouder wordt, kom je tot de conclusie dat je toch niet diegene bent geworden, die je graag had willen zijn”, aldus Theo Maassen in zijn voorstelling van een aantal jaren terug. Tsja.

Maar zinloos was alle moeite niet: ik begrijp inmiddels precies hoe mijn eigen klokje tikt. Inzicht heb ik dus wel gekregen. En veel meer begrip voor anderen. Vroeger was ik een wandelende oordelenmachine die gul etiketten plakte op andermans gedrag. Die machine staat al heel lang buiten werking. Da's dus winst. Maar een beter mens? Nee, gewoon dezelfde. Met misschien een andere verpakking eromheen.

Dus het maakbare individu? Een illusie als je het mij vraagt. Wel een mooie: het sprookje van de 21^e eeuw. De Happinez, Flair, Viva, Opzij en godweetwelke damesbladen nog allemaal meer drijven erop. Ben je wel ondernemend genoeg? Ben je wel sexy genoeg? Ben je wel .... goed genoeg? Gelukkig mag iedereen zelf kiezen waar hij in gelooft. Maar ik zet deze illusie per direct bij het grof vuil. Opgeruimd staat netjes.

Volgens gynaecoloog Gerard Visser moeten zwangere vrouwen standaard ingeleid worden in de 41e week om babysterfte te voorkomen. Want Nederland scoort slecht op de ranglijst. Dat moeten we niet hebben, want dat staat zo slecht voor de buren. Typisch dat we pas in actie komen als we met de billen bloot gaan door een slechte plek in een top 10-lijstje. Of de vrouw en de aanstaande baby het allemaal wel bevalt doet er niet zoveel toe: alles is geoorloofd om de statistieken te pimpen, hop eruit ermee in de 41e week. Ja, mét instemming van de vrouw staat er nog net bij. De geboorte van een kind heeft tegenwoordig meer weg van het binnenhalen van een buit dan een bevalling. Volgens mij kennen we in Nederland geen bevallingscultuur maar een oogstcultuur.

Volgens de auteur van het artikel 'Een kind baren is nuttig' (opiniepagina Volkskrant, 30 oktober) is het echte probleem dat de begeleiding en zorg voor zwangere vrouwen ver beneden de maat is. Zwangere vrouwen worden teveel aan hun lot overgelaten en moeten het zelf allemaal maar uitzoeken. Vervolgens barst er onder het stuk een - niet in het minst door de onderbuiktitel getriggerde - off-topic discussie los over het egoïsme versus de noodzaak van het krijgen van kinderen. Als (aanstaande) ouders ben je tegenwoordig bij voorbaat verdacht: je bent hetzij een onbeschaamde profiteur omdat je de maatschappij op kosten jaagt met het innen van fokpremies, of je bent een ongebreidelde egoïst omdat je niet bereid bent een bijdrage te leveren aan de 'scheefgegroeide' demografie van Nederland BV. Het kind als pensioenverzekering. Terug in de tijd? 

Kennelijk is de keuze om al of niet voor kinderen te kiezen onder druk van het noodlijdende huishoudboekje van Nederland BV, de krimpende beroepsbevolking en die immer dreigende vergrijzingsgolf aan de horizon tot een economisch-strategische beslissing gebombardeerd. En opeens staat de invulling van die keuze ter discussie. Want het voortbestaan van onze maatschappij en de bijbehorende levensstijl as we know it ligt onder vuur.

Grappig is dat de vrouw zoveel macht wordt toegedicht. Als de dijken van onze sociale zekerheid dreigen te bezwijken is het aan de vrouw om de spreekwoordelijke vinger erin te stoppen. Gij zult baren, en hop daarna weer zo snel mogelijk aan het werk. Of juist geen kids, want dat kost teveel belastingcenten en niet-productieve verlofdagen. Hoe dan ook: het is de portemonnee die luider spreekt dan het gezonde verstand.

Of het krijgen van kinderen nu wel of niet een bijdrage levert aan de betaalbaarheid van Nederland BV: dat speelt geen enkele rol bij het al of niet kiezen voor kinderen. Of ik moet me sterk vergissen en wordt het liefdesspel in de Nederlandse slaapkamer steevast ingeleid met 'Goh schat, in 2015 ofzo is de AOW niet meer betaalbaar, zullen we er eentje maken om het gat (sorry, kon het niet laten) te dichten?' In dat geval heb ik niets gezegd.

God schiep hemel en aarde niet, maar scheidde ze. Foutje van het bijbelredactieteam. Ik moet er even voor gaan zitten hoor. Wat moet er nu van me worden? Ik, die mijn godsganse bestaanszekerheid ontleen aan deze ene fundamentele zekerheid. De zekerheid dat het universum waarin ik rondzweef zijn bestaan dankt aan een goddelijke interventie. De zekerheid dat de bouw ervan een bewuste keuze was, en niet zomaar ontstond uit een willekeur van onverklaarbare krachten. Nou moet ik verder met de onverdraaglijke gedachte, dat god pas ten tonele verscheen toen het universum allang bestond en alleen even langskwam om de spreekwoordelijke bezem door de 'chaos'  te halen.

Chaos is een menselijk oordeel, maar dat terzijde.

Terug naar Genesis. Als we het met elkaar al niet eens kunnen worden over de werkelijke betekenis van de eerste zin van dit hoofdstuk, dan kan het nog interessant worden. Want het hele verhaal stikt van de dubbele bodems. Ik weet niet hoe het jullie verging toen jullie voor het eerst het ribverhaal hoorden, maar ik kon me niet aan de indruk onttrekken dat de schrijver iets te diep in het absintglaasje had gekeken. The story would blend in perfectly in één van de boeken van de gebroeders Grimm. Ja, hoor ik u zeggen, dat weten we toch allemaal wel, dat korreltje zout enzo. Ja, dat weten we ondertussen wel. Maar tot nog niet zo lang geleden werd dit verhaal door onze voorouders van generatie op generatie letterlijk overgedragen. Ook nog niet zo spannend. Maar de boodschap die er eeuwenlang stilletjes op meeliftte wel: dat de vrouw een tweederangs burger is die ons in het verderf heeft gestort met haar zondige lichaam. Daar plukken we tot op de dag van vandaag de wrange vruchten van.

En dan heb ik het niet over de inmiddels uitgewoonde mannen-onderdrukken-vrouwen-mantra. Want dat is een grove versimpeling van de werkelijkheid, die veel complexer en genuanceerder ligt. Maar daarvoor verwijs ik u graag naar 'Het Evangelie van Isis' van Lauri Fransen.

Om een heel lang verhaal kort te maken: het grote misverstand over de bijbel is, dat het een boek is. Als je de bijbel een boek noemt, dan suggereer je daarmee dat de schrijvers zich hebben uitgeput om de waarheid zo objectief mogelijk weer te geven. In werkelijkheid is de bijbel een koffer die eeuwenlang van generatie op generatie is gebruikt, hergebruikt, gerepareerd en weer overgedragen.

De inhoud van de koffer werd voor het laatst ververst in de vierde eeuw na Christus. Om maar even aan te geven dat de christelijke leer die onze voorouders tot nog niet zo lang geleden in grote getale op zondag gingen ophalen, tegen de achtergrond van het ontstaan van het Romeinse rijk werd geschreven. Geen wonder dat er zoveel ruzie is gemaakt over de interpretatie van de bijbelteksten in de Nederlandse geschiedenis.

Tijd om die koffer leeg te gooien en er nieuwe boeken in te doen. Zelf geschreven, bij voorkeur.

Afbeelding: Jos Collignon, Opiniepagina Volkskrant, 10 oktober 2009

Met dank aan Mike Hendrixen voor de titel

Net als je denkt dat het gesodemieter nou wel een keer afgelopen is, wordt er weer een blik met hel en verdoemenis predikende 3.0 feministes opengetrokken. Want het is zo slecht gesteld met de vertegenwoordiging van vrouwen in de top van het bedrijfsleven. 'We hebben rolmodellen nodig', beweert de pro-quotomploeg bij Pauw en Witteman aan tafel afgelopen donderdag, 2 oktober jl.

Wat? Rolmodellen nodig? Hoezo? Mag ik misschien zelf mijn rolmodellen kiezen? Heb er genoeg: mijn moeder nam zo'n beetje 20 jaar de dagelijkse zorg voor mij en mijn zus op zich, deed het huishouden, de boekhouding van de zaak en vrijwilligerswerk voor kerk en dorp. Mijn zus werkt als verzorgende in een verpleeginstelling, heeft samen met haar man twee jonge kinderen en studeert psychologie. Over topvrouwen gesproken. Maar Neelie Kroes zit te schitteren in de EU en hoppa, opeens moeten alle vrouwen de top van het zakenleven in. Alsof dat de enige manier is waarop je een bijdrage kunt leveren aan de maatschappij.

Als klap op de vuurpijl verschijnt afgelopen donderdag een Volkskrantbrief getiteld 'Vrouwenquotum' met daarin een reeks aan dwang grenzende maatregelen. Om al die deeltijdvrouwen toch maar in godesnaam fulltime aan het werk te krijgen. Het is te zot voor woorden: als het dienblaadje maar 'economische onafhankelijkheid' heet (als ik het goed begrijp het absolute walhalla), dan mogen daar kennelijk de meest smakeloze maatregelen op worden geserveerd.

Dat getrek aan de topvrouwenkar impliceert dat vrouwen 'achterlopen'. Dat is flauwekul. In werkelijkheid vinden vrouwen op een zeer ingenieuze manier een balans tussen zorgen en werken waar ze zich prettig bij voelen. Dat noem ik nou emancipatie. Maar dat vinden de 3.0 feministes niet fijn, want dat past niet bij hun oogkleppendefinitie ervan. En dat vrouwen niet serieus worden genomen door mannen op de werkvloer is ook flauwekul. Als je iets zinnigs te melden hebt, dan wordt er altijd geluisterd. Dat geldt voor vrouwen én mannen. En als er (structureel) niet geluisterd wordt, dan pak je je biezen en zoek je een werkgever die je talent wél waardeert. Geen hand vol maar een land vol. 

Zet die topvrouwenkar in de schuur en regel eerst eens dat vrouwen niet voortdurend lastig gevallen worden door overblijf-, luizen- en poetscorvee op scholen. Wat is dat voor een middeleeuwse veronderstelling dat moeder de vrouw alle losse eindjes op de onderwijsbegroting aan elkaar moet knopen? Ciska Dresselhuys zei het al: de vrouw als 1000-en-1-dingen-doekje. Dát is nou een (t)issue.

We hebben een cultuurprobleem in Nederland. SEO-onderzoeker Barbara Baarsma benoemde feilloos het pijnpunt bij Pauw en Witteman afgelopen donderdag: 'Een moeder die meer dan 20 uur werkt, die doet iets dat niet helemaal goed is'. Laten we de rekening van dat cultuurprobleem nou niet rücksichtslos op het bordje van vrouwen neerleggen door te beweren dat er iets mis is met haar ambitie, of dat ze zogenaamd stiekem ontevreden is. En ook al is ze stiekem ontevreden, dan is dat haar goed recht. Dat hoeft niet losgepeuterd en opgelost te worden door allerlei hijgerige 3.0 feministen. Leave us alone en get a effin' life.

(Geredigeerd maandagmiddag 13.40 uur)

Vroeger was eten simpel. Aardappelen van de boer om de hoek, verse groente uit de Heurnse moestuin van opa en oma, een soepkippetje van buurman Bernard en de vleeshap van de ambachtelijke slager uit Varsseveld. Mijn moeder schuwde spekvet en roomboter niet. En dat vonden we helemaal niet erg, want we vraten onze vingers erbij op. Maar in de 80-er jaren werd roomboter tot volksvijand verklaard. En eieren mochten opeens ook niet meer, want slecht voor je cholesterol. Inmiddels zijn de maatregelen om het dagelijkse menu (en de gezondheid) van de Nederlandse burger in goede banen te leiden anno 2009 verworden tot een circus van verwarrende keurmerken en quasi-wetenschappelijke gezondheidsclaims in het supermarktschap.

Zondebok

Maar is vet bijvoorbeeld nu echt zo slecht voor ons? Volgens voedseljournalist Michael Pollan is er een tweedeling ontstaan in de hedendaagse voedingsmiddelenleer tussen 'goede' en 'kwade' voedingsstoffen. Waarbij uiteraard het 'kwade' bestreden moet worden, en het 'goede' wordt aangemoedigd. In de VS werden verzadigde vetten 30 jaar geleden gebrandmerkt als de zondebok van de meest voorkomende chronische aandoeningen: hart- en vaatziekten, kanker en obesitas. Dit resulteerde in Amerikaanse supermarktschappen met een eindeloze reeks low-fat, fat-free en no-cholesterol voedingsproducten, met veel geraffineerde koolhydraten en suiker. Maar een onderzoek uit 2001 van de Harvard School of Public Health (Types of dietary fat and risk of coronary heart disease: a critical review) laat zien dat er geen positief verband bestaat tussen 'kwade' vetten en chronische ziekten. Volgens de laatste inzichten gaat het er niet om dat je zo min mogelijk vet eet (integendeel, je hebt vet nodig), het gaat erom bewust stil te staan bij welk vet je eet. Als gevolg van de nadruk op het eten van low-fat, low-carb en fat-free producten kregen veel Amerikanen juist te weinig vet binnen. Een citaat uit het onderzoek: 'It is now increasingly recognized that the low-fat campaign has been based on little scientific evidence and may have caused unintended health consequences.' Volgens Pollan een eufemisme van jewelste.

Drijfzand

Wat kunnen we leren van deze wetenschappelijke dwaling in de VS? In de eerste plaats is het een probleem om wetenschappelijk vast te stellen op welke manier ons eten onze gezondheid beinvloedt, aldus Pollan in zijn laatste boek 'In Defense Of Food'. Er blijkt namelijk een enorm verschil te zijn tussen wat mensen zeggen dat ze eten en wat ze echt eten. Om die reden moeten uitkomsten van onderzoeken niet alleen voortdurend gecorrigeerd worden met allerlei ingewikkelde algoritmes, maar ook met een flinke korrel zout genomen worden. In de tweede plaats schijnt het achterhalen van a) wat er in ons voedsel zit en b) hoe het op ons lichaam inwerkt verdomde lastig te zijn. In ieder geval is uit studies keer op keer gebleken dat voedsel (net als het menselijk lichaam) meer is dan de simpele optelsom van de delen ervan. De wetenschap maakt het weliswaar mogelijk om bepaalde gezonde (lees: gezondverklaarde) componenten uit onze voeding te isoleren en te bestuderen, maar daarmee is nog niet gezegd dat dit specifieke onderdeel in zijn eentje op een andere plek precies hetzelfde doet als op zijn vertrouwde stekkie tussen al die andere collega-voedingsstoffen. Gladys Block, prominent epidemiologe en professor van de School of Public Health, zei hierover tijdens een gesprek met Pollan: 'I don't believe anything I read in nutritional epidemiology anymore. I'm so skeptical at this point.'

Smakeloos

Bullshitfactorreductie

Maar gelukkig hebben we de European Food Safety Authority in het Italiaanse Parma nog, de Europese waakhond van de voedselveiligheid. Zij zijn momenteel druk doende om een eindeloze stapel gezondheidsclaims te beoordelen van voedingsproducenten in de hele EU. In het artikel 'Weg met de praatjesmakers' uit de Volkskrant van 5 juli jl. schrijft Broer Scholtens dat er tot nu weinig overeind is gebleven van de ingediende claims. Dat geldt ook voor de gezondheidsclaim op het kinderbotertje van Unilever. De EFSA oordeelde in augustus 2008 dat de onvoldoende inname van eerder genoemde essentiele vetzuren door kinderen onvoldoende is bewezen. Daarnaast zetten zij vraagtekens bij het effect van deze toevoegingen op de gezondheid van kinderen. De afkeuringen van gezondheidsclaims wil niet zeggen dat de gezondheidsclaims op verpakkingen verdwijnen, de formuleringen worden enkel afgezwakt. Het komt erop neer dat je als voedselfabrikant niet meer mag zeggen dat de boter goed is voor je gezondheid. In plaats daarvan zeg je dat er een bepaalde 'gezonde' voedingsstof in je kuipje zit, en vervolgens zeg je er achteraan dat dat stofje de kans op bepaalde gezondheidsrisico's kan verkleinen. Oftewel: gebakken lucht.

Eet smakelijk!  

Ruim helft claims op voedingsmiddelen is onjuist

Bron: nieuwsvoordietisten.nl, 4 augustus 2009

Twijfels over Becel pro.activ

Bron: webblog Voeding en Gezondheid, 24 mei 2006

Hij wil best een jaartje naar Den Haag. Om dat crisisvarkentje even te wassen. Zijn strategie: problemen zijn kansen en die moet je aanpakken. Warempel, de verlosser is eindelijk gekomen. Waarom zijn er niet meer Dirken op deez' noodlijdende aardkloot? Als ik het goed begrijp wil Dirk helpen om zijn eigen rotzooi op te ruimen. Want ik kan me niet heugen hoeveel wanhopige klanten van één van zijn hijgerige kredietbévéés we in mijn Rabodagen uit de goot hebben mogen trekken vanwege schaamteloze overfinanciering. Het waren er in ieder geval genoeg. Fijn Dirk, dank je wel. Bij wijze van tegenprestatie wil ik best 365 dagen je hobbyvoetbalclub runnen. Ik schat in dat mijn succeskansen als voetbalcoach ongeveer gelijk zijn aan de jouwe als crisismanager. Want  ik weet geen klap van voetbal. Affijn, er is vandaag al genoeg over gezegd door Bert Wagendorp en onze Frans. I rest my case.


Van politieagent tot koning van de persoonlijke lening
KRO Profiel, 4 februari 2009

Na twee feministische golven en een derde golf waarvan we nog niet duidelijk hebben of dat een terugwijkende of vooruitrollende is, is het recht op keuzevrijheid van de vrouw over haar lichaam en haar leven inmiddels bevrijd uit de bedompte kelder waar het eeuwenlang geduldig heeft liggen wachten op betere tijden. Het recht op keuzevrijheid is teruggegeven aan de rechtmatige eigenaar: de vrouw. Althans, zo lijkt het. Want zodra ze het recht uitoefent, blijken er een indrukwekkend aantal voorschriften bij te horen, geserveerd op een bedje van orenklapperende vooroordelen en overkokende emoties.

Er schijnt een Franse minister te zijn, toevallig vrouw, genaamd Dati - had tot op de dag van vandaag nog nooit van haar gehoord, sorry, wederom onder een stoeptegel gezeten - die, o bewaar me, het ongehoorde lef heeft gehad om ultrakort na de keizersnedelijke bevalling van haar dochtertje het ziekenhuis te verlaten, getooid met een opgewekt gemoed, hoge hakken en gestifte lippen. En dat terwijl elke vrouw toch hoort te weten dat dat vanwege de zusterlijke solidariteit toch echt niet kan. Dit valt toch niet uit te leggen aan al die andere verlofgenietende moeders? Hoe moeten zij dit uitleggen aan de baas? En hoe kan het dat mevrouw de minister vlak na de bevalling alweer zo strak is? Dan zal het vast geen echte vrouw zijn, maar een stuk ijzer. Als pasbevallen vrouw dien je bij het verlaten van het ziekenhuis een op zijn minst vermoeide, maar liefst uitgeputte indruk te maken gekleed in een pastelgetint hemahuispak. Je bent immers vanaf dat moment officieel geen vrouw meer, maar moeder. En je bent publiek bezit.

Uit het artikel en de reacties op 'Bescherm ijzeren vrouwen tegen zichzelf' op de opiniepagina van de Volkskrant blijkt dat een kersverse moeder anno 2009 kennelijk nog steeds niet zelf kan en mag kiezen hoe ze haar (werkende) leven inricht. En al helemaal niet als ze een minister is met internationaal aanzien, want dan heeft ze immers een 'voorbeeldfunctie' voor al die andere vrouwen die wél het fatsoen hebben om zich minimaal de eerste zes weken na de bevalling verre te houden van betaalde arbeid en zich hoogstpersoonlijk om haar jonge kroost te bekommeren. Kortom: de vrouw heeft keuzevrijheid, maar is kennelijk niet handelsbekwaam (genoeg) om het te gebruiken. Ze mag haar keuzevrijheid bewonderen, het af en toe even uit de kast pakken en liefkozend strelen, erover praten, het trots tonen aan haar familie en vrienden, maar het moet wel weer terug achter slot en grendel. De keuzevrijheid van de vrouw staat in de vitrinekast. En da's maar goed ook, want van die geëmancipeerde vrouwen, daar krijg je alleen maar ongelukken van. 

(De verkorte versie verscheen in de Opzij van maart 2009.)

Bron: Bescherm ijzeren vrouwen tegen zichzelf
Opiniepagina Volkskrant, 13 januari 2009