Bos has left the building. En dat terwijl hij er nog maar net was. Tenminste, zo voelt het. Hij was ‘de man na Kok’. Lange tijd was het alsof ik zat te kijken naar de politicus die hij zou willen worden. Pas rond de bankenredding begon hij zichtbaar te worden. Bos kwam nu pas goed op stoom. Maar niets dan respect voor zijn keuze: het lijkt me vreselijk voor een ouder om een stuk van het leven van je opgroeiende kinderen te missen. Kinderen trekken zich geen bal aan van een land dat in nood verkeert: de tijd verstrijkt onverbiddelijk. Papa let even niet op en hop, kindlief heeft een half decennium extra op de teller staan. De tijd is een gemeen en vraatzuchtig monster.

Tragisch is dat het krijgen en grootbrengen van kinderen wordt gezien als ‘het hoogste goed’ in ons land, maar zodra ze er zijn moet je afstand van ze doen om aan je burgerplicht te voldoen. Het land moet gered, of de honger van het noodlijdende huishoudboekje van Nederland BV moet gestild. Een spagaat waar  -  onder aanvoering van de met kilometersdikke kopborden getooide (t)opzijvrouwenbrigade - behoorlijk luchtig over wordt gedaan. Het wordt zo normaal gevonden om het ‘allemaal’ tegelijk te doen. Al multitaskend en switchtaskend door het leven rennen is de norm. Maar ik durf er mijn hand voor in het vuur te steken dat veel ouders ’s nachts de nerven van hun slaapkamerplafond liggen te bestuderen terwijl ze ondertussen het knagende gevoel hopeloos tekort te schieten weg proberen te piekeren. Het ironische is, dat dit rotgevoel zich het makkelijkst vastbijt in de psyche van mensen die het meeste werk verzetten.

Wat is nu werkelijk belangrijk in het leven? Bos heeft er kennelijk al een paar jaar grondig over nagedacht en het antwoord voor zichzelf gevonden, al was de keuze om de politiek los te laten duidelijk niet makkelijk. Tijdens het onverwacht ingelaste PvdA-fractieoverleg van gisterenmorgen zijn de nodige tranen gevloeid, zo liet een emotionele Mei Li Vos gisteravond weten in het NOS-journaal. Maar hoewel de Flow en de Happinez inmiddels behangrollen volgeschreven hebben over ‘wat er nu werkelijk toe doet’ in het leven - en een ontzagwekkend aantal lezers het als chocola vreten - is het jezelf stellen van deze vraag in werkelijkheid een luxe die we ons maar zelden kunnen veroorloven. Hetzij je reputatie van carriéretijger staat op het spel (of je moet het fijn vinden een watje te worden genoemd door je collega’s) of de gezondheid van je eigen huishoudboekje. Want de maandelijks terugkerende incasso’s trekken zich geen biet aan van jouw filosofische levensvragen. Dus wat moet je dan?

 Meestal gaan we onszelf pas afvragen wat er werkelijk toe doet als ons leven door een ernstige ziekte, burn-out, ontslag of het verlies van een dierbare met gierende remmen tot stilstand komt . Bos kan het zichzelf permitteren om de stekker eruit te trekken. Met een - al voor zijn aantreden - klinkend curriculum vitae kun je dat nauwelijks een risico noemen. Voor een heleboel anderen die net als Bos al maanden of jaren op hun tandvlees lopen is dat vaak niet weggelegd. En eigenlijk klopt dat niet. Iedereen zou zo af en toe de stekker eruit moeten kunnen trekken om even bij te tanken. Wat mij betreft zou dan pas de emancipatie voltooid zijn.

Na een ware tsunami van PvdA promotie – als er nog iemand in Ulft te vinden is die niet weet dat er komende woensdag gemeenteraadsverkiezingen zijn dan heeft diegene waarlijk diep onder een stoeptegel gebivakkeerd - slijp ik in gedachten alvast mijn messen voor mijn hopelijk aanstaande vier jaren als raadslid.

Hopelijk. Want hoewel de prognoses er goed uitzien, word ik mesjogge van alle peilingen. Hoeveel invloed heeft de kabinetsval? Is de stijve PvdA-poot nou goed of slecht voor de lokale uitslag? Je kunt er met gemak een boek mee vullen.

Dan is er nog de kwestie van de voorkeursstemmen. Plek 4 op de verkiezingslijst betekent nog steeds dat je ingehaald kan worden. Allemaal goed voor eindeloos hersengekraak.

Een ding is zeker: nog nooit van mijn leven heb ik in twee maanden zoveel werk verzet. Waarschijnlijk een realistisch voorproefje voor wat me te wachten staat.

Ik heb er zin in.

En ja hoor, daar zullen we het hebben. Er moet een ‘open discussie’ komen over de verzekerbaarheid van een ongezonde leefstijl, aldus Dik Hermans van het College van Zorgverzekeringen tijdens het radionieuws zaterdagmorgen.

Open discussie? In Nederland? Sinds Fortuyn wordt er niet meer geluisterd, maar door elkaar heen geluld. Nee het agenderen van een ‘open discussie’ betekent meestal dat het allemaal al in kannen en kruiken is. Mensen met een ongezonde leefstijl krijgen straks een eigen polis.

De dikkerdspolis. Of de rokerspolis. De marketing doet de rest. ´Verzekeren op maat´ of ´Een polis die bij u past.´ Het maakt niet uit hoe bitter de pil is, Nederlanders kunnen alles verkopen. Dat is ons talent. De VOC-mentaliteit. Halleluja.

Risicosolidariteit, zei het opperhoofd Zorgverzekeringen nog. Heb even gegoogled wat de beste man ermee bedoelt. Op zorgvoorbeter.nl zie ik: “Door bij de premieheffing geen rekening te houden met het ziekterisico van de verzekerden, dragen mensen met een laag risico bij aan de ziektekosten van mensen met een hoger risico.”

Nou, dat klinkt veelbelovend: de suggestieve zinsconstructie verraadt dat het pad al keurig ligt geeffend voor onze zorgminister. Wel met een politiek correct jasje eromheen natuurlijk, want je moet discriminatie tenslotte wel kunnen verkopen. Maar zoals ik al zei, verkopen, daar zijn wij Hollanders goed in.

Het zal ongetwijfeld een emotioneel debat worden, voegt Hermans eraan toe. Goh, je meent het. Maar het komt goed want: “Wij hebben veel kennis in huis om de overheid adviezen op basis van feiten te geven.” Ja me grootje. Feiten hebben de gekke gewoonte om van betekenis te veranderen zodra je ze van de ene naar de andere context verhuist. Iets met belangenverstrengeling. Of waren we Osterhaus vergeten?

Maar ik begrijp die Hermans wel. Als ik 12 miljard bezuinigingen over de volle zorgbreedte voor mijn kiezen krijg dan ga ik vanzelf ook een keer kijken waar ik op kan beknibbelen. En omdat gezondheid tegenwoordig een particuliere verantwoordelijkheid is geworden, kies je voor de mensen die goed voor zichzelf zorgen. De mensen die hun verantwoordelijkheid nemen, zoals dat heet.

Het is natuurlijk flauw maar het moet gezegd: waarom wel die blunderende bankiers redden en rokers en dikkerds discrimeren?

Denken we dat mensen die te dik zijn, dik wíllen zijn? Of dat mensen die verslaafd zijn aan roken, niet wíllen stoppen? Met andere woorden: zijn deze mensen er bewust op uit om hun eigen gezondheid te saboteren?

Hoe dan ook: het is duidelijk dat sommige invloedrijke bestuurders in dit land heilig geloven in de vrije wil.

Gelukkig ziet Achmea niets in het idee. Nu maar hopen dat Ab Klink de rug recht houdt.

Ik was er altijd van overtuigd dat de vrije wil bestaat. Vond ik heel prettig, dat ik zelf kon beslissen over mijn levensloop. Want als ik ergens de pest aan heb, dan is het wel het idee dat alles wat ik doe al voorgekookt is, hetzij door anderen, door de omstandigheden of zoiets ongrijpbaars als het lot. Van die gedachte word ik behoorlijk opstandig.

Nee, ik was een maakbaar individu. Met een eigen wil en verantwoordelijkheid. Dus alles wat me niet beviel aan mezelf of mijn situatie kon ik veranderen. Als ik maar wilde. Ik hoefde me alleen maar te concentreren op het eindresultaat, volhouden en doorzetten. Dan kwam alles goed.

En dat deed ik ook. Toen ik op mijn 28^e een burn-out kreeg pakte ik de gelegenheid – na een paar maanden uitblazen – met beide handen aan om het voortaan allemaal anders te gaan doen. Ik zou een beter mens worden. Sandra 2.0 of zoiets. Het voelde als een project, met een doelstelling en een eindresultaat. Na een jaar ploeteren stond ik weer voor 100% op de loonlijst.

Maar dat was nog maar het begin. Letterlijk alles heb ik op kop gezet in de afgelopen 8 jaar. Nieuwe liefde, nieuw huis, nieuwe baan. Het voelde alsof ik bouwde aan mijn Droomtoekomst. Nu zou ik eindelijk het leven krijgen waar ik altijd van gedroomd had.

Inmiddels is het stof weer gaan liggen en begint de realiteit tot me door te dringen. En wat blijkt: ik kom elke keer weer mezelf tegen, inclusief al die gebreken waar ik in de afgelopen jaren nu juist zo hard voor gevochten heb om ze ‘ongedaan’ te maken. Het lijkt verdomme wel een boemerang. 

Aan mijn inspanningen kan het niet liggen. Heb mijn hele zelfje van boven tot onder doorgelicht, onderzocht op oneffenheden en flink puin geruimd.  Toch sijpelen steeds dezelfde thema’s door in mijn dagelijkse leven: het gevoel altijd tekort te schieten en de angst om alles te verliezen. Tegen beter weten in.

Telkens weer trap ik in dezelfde bekende valkuilen. Mezelf voorbij lopen bijvoorbeeld. En dat doe ik echt niet omdat ik daar zoveel zin in heb. Dus waarom doe ik het dan? Meer en meer bekruipt me het gevoel dat ik ‘gestuurd’ wordt door krachten die ik zelf maar nauwelijks kan beïnvloeden. Maar wat zijn die krachten? Komen ze uit mijn onderbewuste? Of van ‘buiten’?

“Als je ouder wordt, kom je tot de conclusie dat je toch niet diegene bent geworden, die je graag had willen zijn”, aldus Theo Maassen in zijn voorstelling van een aantal jaren terug. Tsja.

Maar zinloos was alle moeite niet: ik begrijp inmiddels precies hoe mijn eigen klokje tikt. Inzicht heb ik dus wel gekregen. En veel meer begrip voor anderen. Vroeger was ik een wandelende oordelenmachine die gul etiketten plakte op andermans gedrag. Die machine staat al heel lang buiten werking. Da's dus winst. Maar een beter mens? Nee, gewoon dezelfde. Met misschien een andere verpakking eromheen.

Dus het maakbare individu? Een illusie als je het mij vraagt. Wel een mooie: het sprookje van de 21^e eeuw. De Happinez, Flair, Viva, Opzij en godweetwelke damesbladen nog allemaal meer drijven erop. Ben je wel ondernemend genoeg? Ben je wel sexy genoeg? Ben je wel .... goed genoeg? Gelukkig mag iedereen zelf kiezen waar hij in gelooft. Maar ik zet deze illusie per direct bij het grof vuil. Opgeruimd staat netjes.

Volgens gynaecoloog Gerard Visser moeten zwangere vrouwen standaard ingeleid worden in de 41e week om babysterfte te voorkomen. Want Nederland scoort slecht op de ranglijst. Dat moeten we niet hebben, want dat staat zo slecht voor de buren. Typisch dat we pas in actie komen als we met de billen bloot gaan door een slechte plek in een top 10-lijstje. Of de vrouw en de aanstaande baby het allemaal wel bevalt doet er niet zoveel toe: alles is geoorloofd om de statistieken te pimpen, hop eruit ermee in de 41e week. Ja, mét instemming van de vrouw staat er nog net bij. De geboorte van een kind heeft tegenwoordig meer weg van het binnenhalen van een buit dan een bevalling. Volgens mij kennen we in Nederland geen bevallingscultuur maar een oogstcultuur.

Volgens de auteur van het artikel 'Een kind baren is nuttig' (opiniepagina Volkskrant, 30 oktober) is het echte probleem dat de begeleiding en zorg voor zwangere vrouwen ver beneden de maat is. Zwangere vrouwen worden teveel aan hun lot overgelaten en moeten het zelf allemaal maar uitzoeken. Vervolgens barst er onder het stuk een - niet in het minst door de onderbuiktitel getriggerde - off-topic discussie los over het egoïsme versus de noodzaak van het krijgen van kinderen. Als (aanstaande) ouders ben je tegenwoordig bij voorbaat verdacht: je bent hetzij een onbeschaamde profiteur omdat je de maatschappij op kosten jaagt met het innen van fokpremies, of je bent een ongebreidelde egoïst omdat je niet bereid bent een bijdrage te leveren aan de 'scheefgegroeide' demografie van Nederland BV. Het kind als pensioenverzekering. Terug in de tijd? 

Kennelijk is de keuze om al of niet voor kinderen te kiezen onder druk van het noodlijdende huishoudboekje van Nederland BV, de krimpende beroepsbevolking en die immer dreigende vergrijzingsgolf aan de horizon tot een economisch-strategische beslissing gebombardeerd. En opeens staat de invulling van die keuze ter discussie. Want het voortbestaan van onze maatschappij en de bijbehorende levensstijl as we know it ligt onder vuur.

Grappig is dat de vrouw zoveel macht wordt toegedicht. Als de dijken van onze sociale zekerheid dreigen te bezwijken is het aan de vrouw om de spreekwoordelijke vinger erin te stoppen. Gij zult baren, en hop daarna weer zo snel mogelijk aan het werk. Of juist geen kids, want dat kost teveel belastingcenten en niet-productieve verlofdagen. Hoe dan ook: het is de portemonnee die luider spreekt dan het gezonde verstand.

Of het krijgen van kinderen nu wel of niet een bijdrage levert aan de betaalbaarheid van Nederland BV: dat speelt geen enkele rol bij het al of niet kiezen voor kinderen. Of ik moet me sterk vergissen en wordt het liefdesspel in de Nederlandse slaapkamer steevast ingeleid met 'Goh schat, in 2015 ofzo is de AOW niet meer betaalbaar, zullen we er eentje maken om het gat (sorry, kon het niet laten) te dichten?' In dat geval heb ik niets gezegd.

God schiep hemel en aarde niet, maar scheidde ze. Foutje van het bijbelredactieteam. Ik moet er even voor gaan zitten hoor. Wat moet er nu van me worden? Ik, die mijn godsganse bestaanszekerheid ontleen aan deze ene fundamentele zekerheid. De zekerheid dat het universum waarin ik rondzweef zijn bestaan dankt aan een goddelijke interventie. De zekerheid dat de bouw ervan een bewuste keuze was, en niet zomaar ontstond uit een willekeur van onverklaarbare krachten. Nou moet ik verder met de onverdraaglijke gedachte, dat god pas ten tonele verscheen toen het universum allang bestond en alleen even langskwam om de spreekwoordelijke bezem door de 'chaos'  te halen.

Chaos is een menselijk oordeel, maar dat terzijde.

Terug naar Genesis. Als we het met elkaar al niet eens kunnen worden over de werkelijke betekenis van de eerste zin van dit hoofdstuk, dan kan het nog interessant worden. Want het hele verhaal stikt van de dubbele bodems. Ik weet niet hoe het jullie verging toen jullie voor het eerst het ribverhaal hoorden, maar ik kon me niet aan de indruk onttrekken dat de schrijver iets te diep in het absintglaasje had gekeken. The story would blend in perfectly in één van de boeken van de gebroeders Grimm. Ja, hoor ik u zeggen, dat weten we toch allemaal wel, dat korreltje zout enzo. Ja, dat weten we ondertussen wel. Maar tot nog niet zo lang geleden werd dit verhaal door onze voorouders van generatie op generatie letterlijk overgedragen. Ook nog niet zo spannend. Maar de boodschap die er eeuwenlang stilletjes op meeliftte wel: dat de vrouw een tweederangs burger is die ons in het verderf heeft gestort met haar zondige lichaam. Daar plukken we tot op de dag van vandaag de wrange vruchten van.

En dan heb ik het niet over de inmiddels uitgewoonde mannen-onderdrukken-vrouwen-mantra. Want dat is een grove versimpeling van de werkelijkheid, die veel complexer en genuanceerder ligt. Maar daarvoor verwijs ik u graag naar 'Het Evangelie van Isis' van Lauri Fransen.

Om een heel lang verhaal kort te maken: het grote misverstand over de bijbel is, dat het een boek is. Als je de bijbel een boek noemt, dan suggereer je daarmee dat de schrijvers zich hebben uitgeput om de waarheid zo objectief mogelijk weer te geven. In werkelijkheid is de bijbel een koffer die eeuwenlang van generatie op generatie is gebruikt, hergebruikt, gerepareerd en weer overgedragen.

De inhoud van de koffer werd voor het laatst ververst in de vierde eeuw na Christus. Om maar even aan te geven dat de christelijke leer die onze voorouders tot nog niet zo lang geleden in grote getale op zondag gingen ophalen, tegen de achtergrond van het ontstaan van het Romeinse rijk werd geschreven. Geen wonder dat er zoveel ruzie is gemaakt over de interpretatie van de bijbelteksten in de Nederlandse geschiedenis.

Tijd om die koffer leeg te gooien en er nieuwe boeken in te doen. Zelf geschreven, bij voorkeur.

Afbeelding: Jos Collignon, Opiniepagina Volkskrant, 10 oktober 2009

Met dank aan Mike Hendrixen voor de titel

Net als je denkt dat het gesodemieter nou wel een keer afgelopen is, wordt er weer een blik met hel en verdoemenis predikende 3.0 feministes opengetrokken. Want het is zo slecht gesteld met de vertegenwoordiging van vrouwen in de top van het bedrijfsleven. 'We hebben rolmodellen nodig', beweert de pro-quotomploeg bij Pauw en Witteman aan tafel afgelopen donderdag, 2 oktober jl.

Wat? Rolmodellen nodig? Hoezo? Mag ik misschien zelf mijn rolmodellen kiezen? Heb er genoeg: mijn moeder nam zo'n beetje 20 jaar de dagelijkse zorg voor mij en mijn zus op zich, deed het huishouden, de boekhouding van de zaak en vrijwilligerswerk voor kerk en dorp. Mijn zus werkt als verzorgende in een verpleeginstelling, heeft samen met haar man twee jonge kinderen en studeert psychologie. Over topvrouwen gesproken. Maar Neelie Kroes zit te schitteren in de EU en hoppa, opeens moeten alle vrouwen de top van het zakenleven in. Alsof dat de enige manier is waarop je een bijdrage kunt leveren aan de maatschappij.

Als klap op de vuurpijl verschijnt afgelopen donderdag een Volkskrantbrief getiteld 'Vrouwenquotum' met daarin een reeks aan dwang grenzende maatregelen. Om al die deeltijdvrouwen toch maar in godesnaam fulltime aan het werk te krijgen. Het is te zot voor woorden: als het dienblaadje maar 'economische onafhankelijkheid' heet (als ik het goed begrijp het absolute walhalla), dan mogen daar kennelijk de meest smakeloze maatregelen op worden geserveerd.

Dat getrek aan de topvrouwenkar impliceert dat vrouwen 'achterlopen'. Dat is flauwekul. In werkelijkheid vinden vrouwen op een zeer ingenieuze manier een balans tussen zorgen en werken waar ze zich prettig bij voelen. Dat noem ik nou emancipatie. Maar dat vinden de 3.0 feministes niet fijn, want dat past niet bij hun oogkleppendefinitie ervan. En dat vrouwen niet serieus worden genomen door mannen op de werkvloer is ook flauwekul. Als je iets zinnigs te melden hebt, dan wordt er altijd geluisterd. Dat geldt voor vrouwen én mannen. En als er (structureel) niet geluisterd wordt, dan pak je je biezen en zoek je een werkgever die je talent wél waardeert. Geen hand vol maar een land vol. 

Zet die topvrouwenkar in de schuur en regel eerst eens dat vrouwen niet voortdurend lastig gevallen worden door overblijf-, luizen- en poetscorvee op scholen. Wat is dat voor een middeleeuwse veronderstelling dat moeder de vrouw alle losse eindjes op de onderwijsbegroting aan elkaar moet knopen? Ciska Dresselhuys zei het al: de vrouw als 1000-en-1-dingen-doekje. Dát is nou een (t)issue.

We hebben een cultuurprobleem in Nederland. SEO-onderzoeker Barbara Baarsma benoemde feilloos het pijnpunt bij Pauw en Witteman afgelopen donderdag: 'Een moeder die meer dan 20 uur werkt, die doet iets dat niet helemaal goed is'. Laten we de rekening van dat cultuurprobleem nou niet rücksichtslos op het bordje van vrouwen neerleggen door te beweren dat er iets mis is met haar ambitie, of dat ze zogenaamd stiekem ontevreden is. En ook al is ze stiekem ontevreden, dan is dat haar goed recht. Dat hoeft niet losgepeuterd en opgelost te worden door allerlei hijgerige 3.0 feministen. Leave us alone en get a effin' life.

(Geredigeerd maandagmiddag 13.40 uur)

Vroeger was eten simpel. Aardappelen van de boer om de hoek, verse groente uit de Heurnse moestuin van opa en oma, een soepkippetje van buurman Bernard en de vleeshap van de ambachtelijke slager uit Varsseveld. Mijn moeder schuwde spekvet en roomboter niet. En dat vonden we helemaal niet erg, want we vraten onze vingers erbij op. Maar in de 80-er jaren werd roomboter tot volksvijand verklaard. En eieren mochten opeens ook niet meer, want slecht voor je cholesterol. Inmiddels zijn de maatregelen om het dagelijkse menu (en de gezondheid) van de Nederlandse burger in goede banen te leiden anno 2009 verworden tot een circus van verwarrende keurmerken en quasi-wetenschappelijke gezondheidsclaims in het supermarktschap.

Zondebok

Maar is vet bijvoorbeeld nu echt zo slecht voor ons? Volgens voedseljournalist Michael Pollan is er een tweedeling ontstaan in de hedendaagse voedingsmiddelenleer tussen 'goede' en 'kwade' voedingsstoffen. Waarbij uiteraard het 'kwade' bestreden moet worden, en het 'goede' wordt aangemoedigd. In de VS werden verzadigde vetten 30 jaar geleden gebrandmerkt als de zondebok van de meest voorkomende chronische aandoeningen: hart- en vaatziekten, kanker en obesitas. Dit resulteerde in Amerikaanse supermarktschappen met een eindeloze reeks low-fat, fat-free en no-cholesterol voedingsproducten, met veel geraffineerde koolhydraten en suiker. Maar een onderzoek uit 2001 van de Harvard School of Public Health (Types of dietary fat and risk of coronary heart disease: a critical review) laat zien dat er geen positief verband bestaat tussen 'kwade' vetten en chronische ziekten. Volgens de laatste inzichten gaat het er niet om dat je zo min mogelijk vet eet (integendeel, je hebt vet nodig), het gaat erom bewust stil te staan bij welk vet je eet. Als gevolg van de nadruk op het eten van low-fat, low-carb en fat-free producten kregen veel Amerikanen juist te weinig vet binnen. Een citaat uit het onderzoek: 'It is now increasingly recognized that the low-fat campaign has been based on little scientific evidence and may have caused unintended health consequences.' Volgens Pollan een eufemisme van jewelste.

Drijfzand

Wat kunnen we leren van deze wetenschappelijke dwaling in de VS? In de eerste plaats is het een probleem om wetenschappelijk vast te stellen op welke manier ons eten onze gezondheid beinvloedt, aldus Pollan in zijn laatste boek 'In Defense Of Food'. Er blijkt namelijk een enorm verschil te zijn tussen wat mensen zeggen dat ze eten en wat ze echt eten. Om die reden moeten uitkomsten van onderzoeken niet alleen voortdurend gecorrigeerd worden met allerlei ingewikkelde algoritmes, maar ook met een flinke korrel zout genomen worden. In de tweede plaats schijnt het achterhalen van a) wat er in ons voedsel zit en b) hoe het op ons lichaam inwerkt verdomde lastig te zijn. In ieder geval is uit studies keer op keer gebleken dat voedsel (net als het menselijk lichaam) meer is dan de simpele optelsom van de delen ervan. De wetenschap maakt het weliswaar mogelijk om bepaalde gezonde (lees: gezondverklaarde) componenten uit onze voeding te isoleren en te bestuderen, maar daarmee is nog niet gezegd dat dit specifieke onderdeel in zijn eentje op een andere plek precies hetzelfde doet als op zijn vertrouwde stekkie tussen al die andere collega-voedingsstoffen. Gladys Block, prominent epidemiologe en professor van de School of Public Health, zei hierover tijdens een gesprek met Pollan: 'I don't believe anything I read in nutritional epidemiology anymore. I'm so skeptical at this point.'

Smakeloos

Bullshitfactorreductie

Maar gelukkig hebben we de European Food Safety Authority in het Italiaanse Parma nog, de Europese waakhond van de voedselveiligheid. Zij zijn momenteel druk doende om een eindeloze stapel gezondheidsclaims te beoordelen van voedingsproducenten in de hele EU. In het artikel 'Weg met de praatjesmakers' uit de Volkskrant van 5 juli jl. schrijft Broer Scholtens dat er tot nu weinig overeind is gebleven van de ingediende claims. Dat geldt ook voor de gezondheidsclaim op het kinderbotertje van Unilever. De EFSA oordeelde in augustus 2008 dat de onvoldoende inname van eerder genoemde essentiele vetzuren door kinderen onvoldoende is bewezen. Daarnaast zetten zij vraagtekens bij het effect van deze toevoegingen op de gezondheid van kinderen. De afkeuringen van gezondheidsclaims wil niet zeggen dat de gezondheidsclaims op verpakkingen verdwijnen, de formuleringen worden enkel afgezwakt. Het komt erop neer dat je als voedselfabrikant niet meer mag zeggen dat de boter goed is voor je gezondheid. In plaats daarvan zeg je dat er een bepaalde 'gezonde' voedingsstof in je kuipje zit, en vervolgens zeg je er achteraan dat dat stofje de kans op bepaalde gezondheidsrisico's kan verkleinen. Oftewel: gebakken lucht.

Eet smakelijk!  

Ruim helft claims op voedingsmiddelen is onjuist

Bron: nieuwsvoordietisten.nl, 4 augustus 2009

Twijfels over Becel pro.activ

Bron: webblog Voeding en Gezondheid, 24 mei 2006

Hij wil best een jaartje naar Den Haag. Om dat crisisvarkentje even te wassen. Zijn strategie: problemen zijn kansen en die moet je aanpakken. Warempel, de verlosser is eindelijk gekomen. Waarom zijn er niet meer Dirken op deez' noodlijdende aardkloot? Als ik het goed begrijp wil Dirk helpen om zijn eigen rotzooi op te ruimen. Want ik kan me niet heugen hoeveel wanhopige klanten van één van zijn hijgerige kredietbévéés we in mijn Rabodagen uit de goot hebben mogen trekken vanwege schaamteloze overfinanciering. Het waren er in ieder geval genoeg. Fijn Dirk, dank je wel. Bij wijze van tegenprestatie wil ik best 365 dagen je hobbyvoetbalclub runnen. Ik schat in dat mijn succeskansen als voetbalcoach ongeveer gelijk zijn aan de jouwe als crisismanager. Want  ik weet geen klap van voetbal. Affijn, er is vandaag al genoeg over gezegd door Bert Wagendorp en onze Frans. I rest my case.


Van politieagent tot koning van de persoonlijke lening
KRO Profiel, 4 februari 2009

Na twee feministische golven en een derde golf waarvan we nog niet duidelijk hebben of dat een terugwijkende of vooruitrollende is, is het recht op keuzevrijheid van de vrouw over haar lichaam en haar leven inmiddels bevrijd uit de bedompte kelder waar het eeuwenlang geduldig heeft liggen wachten op betere tijden. Het recht op keuzevrijheid is teruggegeven aan de rechtmatige eigenaar: de vrouw. Althans, zo lijkt het. Want zodra ze het recht uitoefent, blijken er een indrukwekkend aantal voorschriften bij te horen, geserveerd op een bedje van orenklapperende vooroordelen en overkokende emoties.

Er schijnt een Franse minister te zijn, toevallig vrouw, genaamd Dati - had tot op de dag van vandaag nog nooit van haar gehoord, sorry, wederom onder een stoeptegel gezeten - die, o bewaar me, het ongehoorde lef heeft gehad om ultrakort na de keizersnedelijke bevalling van haar dochtertje het ziekenhuis te verlaten, getooid met een opgewekt gemoed, hoge hakken en gestifte lippen. En dat terwijl elke vrouw toch hoort te weten dat dat vanwege de zusterlijke solidariteit toch echt niet kan. Dit valt toch niet uit te leggen aan al die andere verlofgenietende moeders? Hoe moeten zij dit uitleggen aan de baas? En hoe kan het dat mevrouw de minister vlak na de bevalling alweer zo strak is? Dan zal het vast geen echte vrouw zijn, maar een stuk ijzer. Als pasbevallen vrouw dien je bij het verlaten van het ziekenhuis een op zijn minst vermoeide, maar liefst uitgeputte indruk te maken gekleed in een pastelgetint hemahuispak. Je bent immers vanaf dat moment officieel geen vrouw meer, maar moeder. En je bent publiek bezit.

Uit het artikel en de reacties op 'Bescherm ijzeren vrouwen tegen zichzelf' op de opiniepagina van de Volkskrant blijkt dat een kersverse moeder anno 2009 kennelijk nog steeds niet zelf kan en mag kiezen hoe ze haar (werkende) leven inricht. En al helemaal niet als ze een minister is met internationaal aanzien, want dan heeft ze immers een 'voorbeeldfunctie' voor al die andere vrouwen die wél het fatsoen hebben om zich minimaal de eerste zes weken na de bevalling verre te houden van betaalde arbeid en zich hoogstpersoonlijk om haar jonge kroost te bekommeren. Kortom: de vrouw heeft keuzevrijheid, maar is kennelijk niet handelsbekwaam (genoeg) om het te gebruiken. Ze mag haar keuzevrijheid bewonderen, het af en toe even uit de kast pakken en liefkozend strelen, erover praten, het trots tonen aan haar familie en vrienden, maar het moet wel weer terug achter slot en grendel. De keuzevrijheid van de vrouw staat in de vitrinekast. En da's maar goed ook, want van die geëmancipeerde vrouwen, daar krijg je alleen maar ongelukken van. 

(De verkorte versie verscheen in de Opzij van maart 2009.)

Bron: Bescherm ijzeren vrouwen tegen zichzelf
Opiniepagina Volkskrant, 13 januari 2009

Als vrouw ben je altijd onderweg naar je volgende bestemming. Als single ben je een wandelende partnervacature, als je gescoord hebt wordt het tijd om dezelfde voordeur te gaan delen, als je samenwoont zeurt iedereen aan je hoofd over de bruiloft en zodra je het boterbriefje getekend hebt en een godsvermogen armer bent staat het aanstaande moederschap al in de steigers.

Mannenterreur
Het zijn echter niet alleen vrouwen die met enige regelmaat langs de maatschappelijke meetlat worden gelegd. Uit een anekdote die een vriend recent met me deelde blijkt dat mannen het af en toe ook zwaar te verduren hebben. Nadat hij enkele jaren geleden tijdens diverse feestjes steevast door dezelfde zestigplusser geterroriseerd werd met de vraag wanneer of hij nou eens een vriendin kreeg omdat hij zo langzamerhand toch eens aan kinderen moest gaan denken, maakte hij op uiterst effectieve wijze een einde aan deze terreur met de wedervraag wanneer of hij nou eens doodging. Sindsdien is het stil.


Spijtverzekering
Het is leuk om als dertiger met vrienden van gedachten te wisselen over levenskeuzes. Maar niet zelden verbaasde ik me over de stoïcijnse doofheid die optrad zodra je aangaf geen kinderen te willen. ‘Dat zei ik ook altijd.' De ogen minzaam samengeknepen, de lippen mysterieus getuit. Je kent dat wel, op zijn Matthijsvannieuwkerks. Een hoop dooddoeners heb ik voorbij horen komen. De ergste was toch wel deze: ‘Opvoeden gaat helemaal vanzelf.' Je bedoelt dat kinderen op miraculeuze wijze vanzelf groeien als je er eten instopt. De indringendheid waarmee de Zaligheid van het moederschap soms bejubeld werd (er werd nog net geen ‘halleluja' bij geserveerd) gaf me het gevoel dat ik een verloren ziel was die bekeerd moest worden naar Het Licht dat me naar Mijn Verlossing zou leiden. Verlossing waarvan, van mezelf? Op een bijna hijgerige manier werd ik gewaarschuwd voor de Grote Spijt of de Onverdraaglijke Eenzaamheid van een kinderloos bestaan. Wat zou er van me terecht komen op al die eenzame lange zondagen in het bejaardentenhuis? Het kind als spijtverzekering tegen ontbrekende koffievisites.

Biologisch vetorecht
Maar het kan nog gekker. Toen mijn lief enkele jaren geleden tijdens een gezellig mannenonderonsje vertelde dat er geen kinderen zouden komen kreeg hij als wederwoord dat je als man gewoon niks te vertellen hebt, als je vrouw nou eenmaal kinderen wil, dan heb je dat gewoon te accepteren. Goudeerlijk en schokkend. Hoeveel mannen denken er ook zo over maar durven het, begrijpelijkerwijs, niet hardop te zeggen? Hoeveel mannen beschouwen kinderen als neveneffect van het huwelijk? We hebben de mond altijd vol over de keuzevrijheid van vrouwen, maar hoeveel keuzevrijheid hebben mannen eigenlijk als het gaat om het vaderschap? Biologisch gesproken ligt het vetorecht immers nog steeds bij hun echtgenote. Of zijn er mannen die zonder blikken of blozen de leidingen door laten knippen? Ik ken ze niet.

Bangmakerij
In het stuk 'Jong moederschap is nergens voor nodig' in de Volkskrant van vrijdag 5 juli jl. worden de bevindingen van een onderzoek van drie academici naar de leeftijd waarop Nederlandse vrouwen hun eerste kind krijgen samengevat. De onderzoekers constateren dat de ongerustheid over een toenemend aantal oudere moeders onterecht is, het lijkt er juist op dat vrouwen hun biologische klok beter hebben afgestemd op hun maatschappelijke volwassenheid: nog nooit hebben zoveel vrouwen hun eerste kind tussen hun 25^e en 35^e gekregen. Eén van de onderzoekers zegt dat de vruchtbaarheid van de vrouw weliswaar met de jaren afneemt, maar dat vrouwen ook onnodig bang worden gemaakt voor onvruchtbaarheid: twee derde van de vrouwen boven de 40 worden zwanger. De onderzoekers wijten deze ‘bangmakerij' aan de preoccupatie van gynaecologen met ongewenst kinderloze vrouwen die zij in hun praktijk voorbij zien komen.

Horrorverhalen
Maar de bangmakerij is waarschijnlijk niet alleen te wijten aan gynaecologen die lijdzaam moeten aanzien hoe zij ongewenst kinderloze vrouwen ondanks hun uiterste pogingen niet aan een zwangerschap kunnen helpen. Laat bij wijze van sociaal experiment op een willekeurig feestje het citaat 'Op de leeftijd van 40 jaar kan men nog zwanger worden en zijn de complicaties voor de kinderen voldoende beperkt om dat risico te nemen' uit het voornoemde onderzoek vallen en je wordt gegarandeerd getrakteerd op een portie verontwaardiging over het ongebreidelde egoïsme van zwangere 40-plussers met in het kielzog daarvan de nodige vulgaire details over horrorzwangerschappen en dito bevallingen. De moraal laat zich kennelijk niet zomaar knechten door de wetenschap. Een ding is zeker: wetenschappelijk gesproken is mijn houdbaarheidsdatum met vijf jaar verlengd. Halleluja!

Oude moeders zijn egoisten

Bron: Opiniepagina Volkskrant, 15 juli 2009 

Verstandige gezinsplanning: niet te laat, maar ook niet te vroeg kinderen krijgen.
Bron: Nederlands Tijdschrift Geneeskunde 5 juli 2008

Oude moeders
De Nederlandse vrouw is gemiddeld 30 jaar als ze haar eerste kind krijgt. 'Dat is eigenlijk te oud', zeggen artsen en gynaecologen in Zembla.
Bron: Zembla 27 april 2008