België
Bart Dirks

Het België-blog gaat nu echt in winterslaap, maar niet getreurd!
Vanaf nu op het Volkskrantblog
Binnenskamers, de meest ingewijde rubriek
van Den Haag. Sinds jaar en dag bekend van de zaterdagbijlage
het Vervolg, dwalend langs de werkkamers van de Tweede
Kamer.
Voormalig België-blogger Bart Dirks liet zich deze week voor het eerst de weg wijzen door zijn Haagse collega Sheila Sitalsing. En Binnenskamers doet prompt een poging tot buitenparlementaire actie. In de Tweede Kamer, wel te verstaan.
Bye bye Belgium, hier volgt Binnenskamers.
Voormalig België-blogger Bart Dirks liet zich deze week voor het eerst de weg wijzen door zijn Haagse collega Sheila Sitalsing. En Binnenskamers doet prompt een poging tot buitenparlementaire actie. In de Tweede Kamer, wel te verstaan.
Bye bye Belgium, hier volgt Binnenskamers.
Het moet ongeveer het ultieme bewijs van inburgering zijn: een
bonuskaart aan je sleutelbos. En ja, sinds mijn
verhuizing van Brussel naar Den Haag zit de kortingskaart
van supermarkt Albert Heijn weer aan mijn sleutelring.
In vijf jaar tijd is die supermarkt echt spotgoedkoop geworden. In België is er geen supermarktoorlog geweest; zelfs de semi-discounter Colruyt is duurder dan Appie. Fluitend doen we onze boodschappen; Nederlanders mogen dan klagen dan de inflatie oploopt tot bijna 3 procent, in België zijn ze inmiddels bij het dubbele uitgekomen. Maar ja, Brussel-Halle-Vilvoorde is kennelijk eenmaal een grotere prioriteit van de politiek dan de koopkracht.
Enfin, ik ben dus in Den Haag geland en eerlijk gezegd bevalt het best goed. Een mooie, schone stad, dicht bij de zee, dat is een luxe. De katten hebben het prima naar hun zin in ons mooie huis, de vissen en hun aquarium zijn veilig op hun nieuwe plek gearriveerd. Al is het nog even wennen, en ik mis Brussel nog elke dag wel even. Het zou ook niet goed zijn als het anders was.
Overigens liggen in mijn straat ook twee kroegen die me aan België herinneren: Eddy's Place en een stukje verderop Wally's Place. Zou het toeval zijn of heeft Eddy Wally hier iets mee te maken?
Morgen (zaterdag) verschijnt in de Volkskrant-bijlage 'het Vervolg' mijn afscheidsartikel, in de vorm van een open brief aan koning Albert II, een ingekorte versie verschijnt een dezer dagen ook in De Morgen. Maandag begin ik echt op onze politieke redactie aan het Spui. Wie weet mét weblog, maar gun me nog even de tijd.
Alle trouwe en enthousiaste lezers van mijn België-blog, nogmaals dank!
Bart
P.S.: Op maandag 29 september kun je me hier in Brussel treffen met mijn favoriete boeken, en ik neem schrijver Thomas Rosenboom mee!
In vijf jaar tijd is die supermarkt echt spotgoedkoop geworden. In België is er geen supermarktoorlog geweest; zelfs de semi-discounter Colruyt is duurder dan Appie. Fluitend doen we onze boodschappen; Nederlanders mogen dan klagen dan de inflatie oploopt tot bijna 3 procent, in België zijn ze inmiddels bij het dubbele uitgekomen. Maar ja, Brussel-Halle-Vilvoorde is kennelijk eenmaal een grotere prioriteit van de politiek dan de koopkracht.
Enfin, ik ben dus in Den Haag geland en eerlijk gezegd bevalt het best goed. Een mooie, schone stad, dicht bij de zee, dat is een luxe. De katten hebben het prima naar hun zin in ons mooie huis, de vissen en hun aquarium zijn veilig op hun nieuwe plek gearriveerd. Al is het nog even wennen, en ik mis Brussel nog elke dag wel even. Het zou ook niet goed zijn als het anders was.
Overigens liggen in mijn straat ook twee kroegen die me aan België herinneren: Eddy's Place en een stukje verderop Wally's Place. Zou het toeval zijn of heeft Eddy Wally hier iets mee te maken?
Morgen (zaterdag) verschijnt in de Volkskrant-bijlage 'het Vervolg' mijn afscheidsartikel, in de vorm van een open brief aan koning Albert II, een ingekorte versie verschijnt een dezer dagen ook in De Morgen. Maandag begin ik echt op onze politieke redactie aan het Spui. Wie weet mét weblog, maar gun me nog even de tijd.
Alle trouwe en enthousiaste lezers van mijn België-blog, nogmaals dank!
Bart
P.S.: Op maandag 29 september kun je me hier in Brussel treffen met mijn favoriete boeken, en ik neem schrijver Thomas Rosenboom mee!
[L]Door het raam van de kamer waar ik vijf jaar mijn Brusselse
stukken voor de krant en dit blog heb geschreven, zie ik nu een
imposante witte vrachtwagen staan.
"Holland" staat er met grote letters op. Daarboven: "De Gruyter & Co, Koninklijk Verhuisbedrijf."
Alsof hare majesteit zelf heeft besloten om ons hier weer op te laten halen. En dat nog wel op de nationale feestdag van België. Onze buurt is zo goed als uitgestorven; veel buren zijn al op vakantie, de kantoren en winkels zijn allemaal dicht en op de anders zo drukke Wetstraat kan je een kanon afschieten.
[R]De verhuizers hebben onze boekenkast al gedemonteerd en pakken het glaswerk in. Het aquarium blijft nog even staan; dat halen we later zelf op. De katten - Koen, Zusje en Dorus - vragen verontrust om onze aandacht; hun drink- en eetbak staan vandaag in de slaapkamer, waar ze de achtertuin in kunnen vluchten. Morgen moeten ze twee uur in de auto. Leuk vinden ze het niet, maar de dierenarts heeft een pilletje voorgeschreven dat ze kalmeert. Hopelijk wennen ze snel in den Haag.
En wij natuurlijk ook. We gaan Brussel missen, om het zwak uit te drukken. Ze noemen het de correspondentenblues, als je als journalist vertrekt uit je standplaats. Ik weet er inmiddels alles van.
[L]Hoezo feestdag?
"Holland" staat er met grote letters op. Daarboven: "De Gruyter & Co, Koninklijk Verhuisbedrijf."
Alsof hare majesteit zelf heeft besloten om ons hier weer op te laten halen. En dat nog wel op de nationale feestdag van België. Onze buurt is zo goed als uitgestorven; veel buren zijn al op vakantie, de kantoren en winkels zijn allemaal dicht en op de anders zo drukke Wetstraat kan je een kanon afschieten.
[R]De verhuizers hebben onze boekenkast al gedemonteerd en pakken het glaswerk in. Het aquarium blijft nog even staan; dat halen we later zelf op. De katten - Koen, Zusje en Dorus - vragen verontrust om onze aandacht; hun drink- en eetbak staan vandaag in de slaapkamer, waar ze de achtertuin in kunnen vluchten. Morgen moeten ze twee uur in de auto. Leuk vinden ze het niet, maar de dierenarts heeft een pilletje voorgeschreven dat ze kalmeert. Hopelijk wennen ze snel in den Haag.
En wij natuurlijk ook. We gaan Brussel missen, om het zwak uit te drukken. Ze noemen het de correspondentenblues, als je als journalist vertrekt uit je standplaats. Ik weet er inmiddels alles van.
[L]Hoezo feestdag?
Koning Albert II houdt traditiegetrouw een toespraak aan de
vooravond van de nationale feestdag van België, 21 juli. Dit jaar
werd er natuurlijk met exta belangstelling naar zijn woorden
uitgezien. Hier zijn ze. Veel zegt hij echter niet over de
crisis. Zeker voor een koning geldt: spreken is zilver,
zwijgen is goud.
Dames en Heren,
Het is nu bijna 15 jaar geleden dat Koning Boudewijn ons heeft verlaten, maar nog altijd blijft hij sterk aanwezig in de gedachtenis van onze medeburgers.
Zoals u weet, kent ons land ernstige politieke moeilijkheden. Niettemin sta ik erop eraan te herinneren dat moeilijkheden en crisissen aanleiding kunnen geven tot heropleven en tot bedaren. De scheiding der geesten is geen fataliteit.
Eenheid en verdraagzaamheid, met eerbied voor de identiteit van elke gefedereerde entiteit, zijn de enige uitweg in onze democratische samenleving. In ons land moeten wij nieuwe vormen van samenleven bedenken.
Ik wens me echter niet verder te verdiepen in de institutionele moeilijkheden van het heden, maar enkele thema's aan te halen die Koning Boudewijn na aan het hart lagen, om samen met u, na te gaan welke ontwikkeling ze de jongste 15 jaar doormaakten, en wat er nog dient gerealiseerd.
Mijn broer was zeer verknocht aan de fundamentele waarden van onze samenleving, in het bijzonder aan gerechtigheid, aan solidariteit met de zwaksten, en aan respect voor elke persoon.
Hij was met name bekommerd om de armoede. Deze heeft nieuwe vormen aangenomen en treft thans meer jongeren en eenoudergezinnen. Ze is ook nog altijd verbreid onder de bejaarden. Onderzoek door de Federale Overheidsdienst Economie toont aan dat in België één persoon op zeven, of 14,7 % van de bevolking, als arm kan worden beschouwd. Dit betekent heel concreet dat bij ons ongeveer een miljoen vijfhonderdduizend personen armoedig leven. Het betreft alleenstaanden met een inkomen van minder dan 860 euro per maand, en gezinnen van twee volwassenen en twee kinderen met een maandelijks inkomen van minder dan 1.805 euro. Dit percentage ligt hoger dan in onze buurlanden, en onze inspanningen om het significant te verlagen moeten we volhardend doorzetten. Immers, worden we niet onder de meest welvarende landen op deze planeet gerekend?
Armoede kent vele oorzaken, maar onderwijs, beroepsvorming, werkgelegenheid, en sociale huisvesting zijn bevoorrechte middelen om ze te bestrijden.
Bovendien blijven sommige ernstige misdrijven, helaas, droevig actueel. Zo, bijvoorbeeld, veroorzaakt de mensenhandel nog altijd bittere ellende onder de zwaksten. Het fenomeen wijkt niet, ondanks onze wettelijke bepalingen. Een recente studie van het Centrum voor gelijkheid van kansen toont aan dat de vormen van mensenhandel veranderen, veelzijdiger worden, en dat de slachtoffers, voor een deel, uit verschillende landen afkomstig zijn. Al is het verschijnsel wellicht minder opvallend, het bestrijden ervan moet opnieuw een prioriteit worden.
Een ander groot leed, waarover te weinig wordt gesproken, treft kwetsbare jongeren. Vooreerst is daar het geweld tegen henzelf. Het aantal zelfdodingen bij jongeren blijft in ons land vrij hoog. Een beleid met het oog op preventie, en luisterbereidheid naar jongeren in moeilijkheden, verdient te worden gestimuleerd. Recente gegevens van preventiecentra in ons land tonen aan dat één teenager op 10 zich al verminkt heeft of zelfmoord trachtte te plegen. Daarenboven is geweldpleging van jongeren tegen andere personen ook toegenomen, en dat is een teken van onbehagen bij een gedeelte van onze samenleving. Ook hier dient een preventiebeleid, gestoeld op eerbied voor elke persoon, versterkt te worden.
Maar het spreekt vanzelf dat de Overheid haar werk zal doen als, niettegenstaande alles, geweld toch voorkomt, en die jongeren zullen dan op een gepaste wijze worden begeleid.
Koning Boudewijn pleitte ook vurig voor de eenheid en de cohesie van het land, in volle respect voor zijn verscheidenheid. Hij was overtuigd dat het multicultureel karakter van ons land, een troef en een rijkdom is.
Tijdens zijn laatste toespraak in juli 1993 riep hij op, blijk te geven, en ik citeer: 'van verzoeningsgezindheid, van goede wil, van verdraagzaamheid en van federale burgerzin.' Hij vroeg, en ik citeer opnieuw: 'samen werk te willen maken van de andere problemen waarmee wij te kampen hebben. Ik denk aan de tewerkstelling, de veiligheid, het onderwijs, de Europese eenmaking.' Einde citaat.
Natuurlijk blijven die uitspraken heel actueel, en ik nodig iedereen uit ze te overwegen in dit Europees jaar van interculturele dialoog.
Ten slotte was mijn broer zeer bezorgd voor de groeiende kloof tussen rijke en arme landen. Is het nodig eraan te herinneren dat vandaag nog, minder dan 20% van de bevolking van deze aarde over meer dan 80% van het wereldinkomen beschikt. Eerlijk delen is een plicht van solidariteit die we verder moeten ontwikkelen en versterken.
De klimaatverandering, waarvoor het noordelijk halfrond hoofdzakelijk de verantwoordelijkheid draagt, versterkt verder die ongelijkheid, en de voedselcrisis verhoogt nog de moeilijkheden van talrijke landen.
Met de toestand in Afrika, in Centraal Afrika in het bijzonder, moeten we verder begaan zijn. De menselijke drama's die zich daar afspelen, inzonderheid de ontelbare tragedies die vrouwen en meisjes treffen mogen ons zeker niet onverschillig laten.
Om te besluiten hecht ik eraan hulde te brengen aan Koningin Fabiola die onlangs haar tachtigste verjaardag vierde. In ons aller naam wil ik haar danken voor wat zij aan de zijde van Koning Boudewijn gedurende meer dan 30 jaar is geweest, en ook voor alles wat zij nu nog doet.
Bij het herinneren aan deze thema's die Koning Boudewijn bijzonder ter harte gingen, moet men wel toegeven dat de toestanden waarin hij destijds zoveel energie heeft gestoken nu gedeeltelijk gewijzigd zijn, maar dat de fundamentele uitdagingen zijn gebleven. Als ik dit onderstreep is het omdat ieder van ons ertoe kan bijdragen onze samenleving nog rechtvaardiger en meer solidair uit te bouwen.
Dit is de wens van de Koningin, van mezelf en van gans onze familie op onze Nationale Feestdag.
Dames en Heren,
Het is nu bijna 15 jaar geleden dat Koning Boudewijn ons heeft verlaten, maar nog altijd blijft hij sterk aanwezig in de gedachtenis van onze medeburgers.
Zoals u weet, kent ons land ernstige politieke moeilijkheden. Niettemin sta ik erop eraan te herinneren dat moeilijkheden en crisissen aanleiding kunnen geven tot heropleven en tot bedaren. De scheiding der geesten is geen fataliteit.
Eenheid en verdraagzaamheid, met eerbied voor de identiteit van elke gefedereerde entiteit, zijn de enige uitweg in onze democratische samenleving. In ons land moeten wij nieuwe vormen van samenleven bedenken.
Ik wens me echter niet verder te verdiepen in de institutionele moeilijkheden van het heden, maar enkele thema's aan te halen die Koning Boudewijn na aan het hart lagen, om samen met u, na te gaan welke ontwikkeling ze de jongste 15 jaar doormaakten, en wat er nog dient gerealiseerd.
Mijn broer was zeer verknocht aan de fundamentele waarden van onze samenleving, in het bijzonder aan gerechtigheid, aan solidariteit met de zwaksten, en aan respect voor elke persoon.
Hij was met name bekommerd om de armoede. Deze heeft nieuwe vormen aangenomen en treft thans meer jongeren en eenoudergezinnen. Ze is ook nog altijd verbreid onder de bejaarden. Onderzoek door de Federale Overheidsdienst Economie toont aan dat in België één persoon op zeven, of 14,7 % van de bevolking, als arm kan worden beschouwd. Dit betekent heel concreet dat bij ons ongeveer een miljoen vijfhonderdduizend personen armoedig leven. Het betreft alleenstaanden met een inkomen van minder dan 860 euro per maand, en gezinnen van twee volwassenen en twee kinderen met een maandelijks inkomen van minder dan 1.805 euro. Dit percentage ligt hoger dan in onze buurlanden, en onze inspanningen om het significant te verlagen moeten we volhardend doorzetten. Immers, worden we niet onder de meest welvarende landen op deze planeet gerekend?
Armoede kent vele oorzaken, maar onderwijs, beroepsvorming, werkgelegenheid, en sociale huisvesting zijn bevoorrechte middelen om ze te bestrijden.
Bovendien blijven sommige ernstige misdrijven, helaas, droevig actueel. Zo, bijvoorbeeld, veroorzaakt de mensenhandel nog altijd bittere ellende onder de zwaksten. Het fenomeen wijkt niet, ondanks onze wettelijke bepalingen. Een recente studie van het Centrum voor gelijkheid van kansen toont aan dat de vormen van mensenhandel veranderen, veelzijdiger worden, en dat de slachtoffers, voor een deel, uit verschillende landen afkomstig zijn. Al is het verschijnsel wellicht minder opvallend, het bestrijden ervan moet opnieuw een prioriteit worden.
Een ander groot leed, waarover te weinig wordt gesproken, treft kwetsbare jongeren. Vooreerst is daar het geweld tegen henzelf. Het aantal zelfdodingen bij jongeren blijft in ons land vrij hoog. Een beleid met het oog op preventie, en luisterbereidheid naar jongeren in moeilijkheden, verdient te worden gestimuleerd. Recente gegevens van preventiecentra in ons land tonen aan dat één teenager op 10 zich al verminkt heeft of zelfmoord trachtte te plegen. Daarenboven is geweldpleging van jongeren tegen andere personen ook toegenomen, en dat is een teken van onbehagen bij een gedeelte van onze samenleving. Ook hier dient een preventiebeleid, gestoeld op eerbied voor elke persoon, versterkt te worden.
Maar het spreekt vanzelf dat de Overheid haar werk zal doen als, niettegenstaande alles, geweld toch voorkomt, en die jongeren zullen dan op een gepaste wijze worden begeleid.
Koning Boudewijn pleitte ook vurig voor de eenheid en de cohesie van het land, in volle respect voor zijn verscheidenheid. Hij was overtuigd dat het multicultureel karakter van ons land, een troef en een rijkdom is.
Tijdens zijn laatste toespraak in juli 1993 riep hij op, blijk te geven, en ik citeer: 'van verzoeningsgezindheid, van goede wil, van verdraagzaamheid en van federale burgerzin.' Hij vroeg, en ik citeer opnieuw: 'samen werk te willen maken van de andere problemen waarmee wij te kampen hebben. Ik denk aan de tewerkstelling, de veiligheid, het onderwijs, de Europese eenmaking.' Einde citaat.
Natuurlijk blijven die uitspraken heel actueel, en ik nodig iedereen uit ze te overwegen in dit Europees jaar van interculturele dialoog.
Ten slotte was mijn broer zeer bezorgd voor de groeiende kloof tussen rijke en arme landen. Is het nodig eraan te herinneren dat vandaag nog, minder dan 20% van de bevolking van deze aarde over meer dan 80% van het wereldinkomen beschikt. Eerlijk delen is een plicht van solidariteit die we verder moeten ontwikkelen en versterken.
De klimaatverandering, waarvoor het noordelijk halfrond hoofdzakelijk de verantwoordelijkheid draagt, versterkt verder die ongelijkheid, en de voedselcrisis verhoogt nog de moeilijkheden van talrijke landen.
Met de toestand in Afrika, in Centraal Afrika in het bijzonder, moeten we verder begaan zijn. De menselijke drama's die zich daar afspelen, inzonderheid de ontelbare tragedies die vrouwen en meisjes treffen mogen ons zeker niet onverschillig laten.
Om te besluiten hecht ik eraan hulde te brengen aan Koningin Fabiola die onlangs haar tachtigste verjaardag vierde. In ons aller naam wil ik haar danken voor wat zij aan de zijde van Koning Boudewijn gedurende meer dan 30 jaar is geweest, en ook voor alles wat zij nu nog doet.
Bij het herinneren aan deze thema's die Koning Boudewijn bijzonder ter harte gingen, moet men wel toegeven dat de toestanden waarin hij destijds zoveel energie heeft gestoken nu gedeeltelijk gewijzigd zijn, maar dat de fundamentele uitdagingen zijn gebleven. Als ik dit onderstreep is het omdat ieder van ons ertoe kan bijdragen onze samenleving nog rechtvaardiger en meer solidair uit te bouwen.
Dit is de wens van de Koningin, van mezelf en van gans onze familie op onze Nationale Feestdag.
De onbekendste minister-president in België is die van de
Duitstalige gemeenschap. Toch moet Karl Heinz Lambertz (Parti
Socialiste) samen met een oud-minister-president van het Brussels
gewest en met een Waalse oud-Kamervoorzitter een oplossing zoeken voor de crisis.
[L]En de Vlamingen? Die blijven met Yves Leterme de premier leveren. De koning heeft zijn ontslag geweigerd.
Terug naar Lambertz. Minister-president dus van 73 duizend Duitstalgen in een strookje grond aan de grens met Duitsland, onder het drielandenpunt in Vaals. Moet zich verantwoorden voor het parlementje van de "DG" (Deutschsprachige Gemeinschaft) met 25 leden.
Voor de krant en mijn boek heb ik hem opgezocht. Hij was duidelijk vereerd dat een buitenlandse journalist de moeite deed om helemaal naar Eupen te komen, en dat hij nog Duits sprak ook.
In zijn werkkamer overlaadde de minister-president me met boekjes over de buitenlandse betrekkingen en het mediabeleid van de DG en een lijvige wetenschappelijke studie. Hij vertelt over zijn ontmoetingen met de toenmalige Russische premier Poetin, over de Euregionale samenwerking en de warme banden met Liechtenstein en Oostenrijk.
'We leven hier discreet en bescheiden', aldus Lambertz, terwijl hij nog enkele brieven ondertekende die nog die dag de deur uitmoeten. In een notendop vertelde hij de bewogen geschiedenis van zijn regio. Ingelijfd door de Kelten, de Romeinen, de Franken, de Karolingers, de Bourgondiërs en de Habsburgers (zowel de Spaanse als de Oostenrijkse tak), onder bestuur van de Fransen en daarna behorend tot Pruisen. Het Verdrag van Versailles, na de Eerste Wereldoorlog, wijst het gebied toe aan België.
[R]Vanaf 1925 is het een integraal deel van het land. Maar in de Tweede Wereldoorlog lijft Hitler de Oostkantons weer in. Sinds 1945 is het weer Belgisch.
Dat alles verklaart ook nog hoe de DG aan verregaande autonomie is gekomen. ‘Door de opeenvolgende Belgische staatshervormingen, vanaf de invoering van de taalgrens begin jaren zestig, hebben wij net als de Frans- en de Nederlandstaligen in België steeds meer zelfstandigheid gekregen. Elke autonomie die onze grote broers krijgen, geldt ook voor ons. Zo zijn wij het kleinste wetgevende gebied van de EU geworden.'
De Duitstalige Belgen worden wel eens de laatste echte Belgen genoemd. Zij hebben veel te verliezen als het land uiteen valt. Hoewel...
‘Theoretisch kunnen we verder als zelfstandige staat. Dan zijn we nog altijd groter dan Liechtenstein. We zouden een statuut kunnen krijgen bij Wallonië, of ons aansluiten bij Nederland, Duitsland of Luxemburg. Maar wij zijn de laatsten die zulke scenario's wensen. We zijn degenen die België het hardst nodig hebben. Maar we zijn volwassen en creatief genoeg om ons lot in eigen handen te nemen als het nodig mocht zijn.'
Eens zien hoe creatief deze nobele onbekende de komende dagen is bij het zoeken van een oplossing in opdracht van de koning.
Foto's: Mijn artikel uit de Volkskrant over de Duitstalige gemeenschap van België en Lambertz met autostickers om de "DG" te promoten.
[L]En de Vlamingen? Die blijven met Yves Leterme de premier leveren. De koning heeft zijn ontslag geweigerd.
Terug naar Lambertz. Minister-president dus van 73 duizend Duitstalgen in een strookje grond aan de grens met Duitsland, onder het drielandenpunt in Vaals. Moet zich verantwoorden voor het parlementje van de "DG" (Deutschsprachige Gemeinschaft) met 25 leden.
Voor de krant en mijn boek heb ik hem opgezocht. Hij was duidelijk vereerd dat een buitenlandse journalist de moeite deed om helemaal naar Eupen te komen, en dat hij nog Duits sprak ook.
In zijn werkkamer overlaadde de minister-president me met boekjes over de buitenlandse betrekkingen en het mediabeleid van de DG en een lijvige wetenschappelijke studie. Hij vertelt over zijn ontmoetingen met de toenmalige Russische premier Poetin, over de Euregionale samenwerking en de warme banden met Liechtenstein en Oostenrijk.
'We leven hier discreet en bescheiden', aldus Lambertz, terwijl hij nog enkele brieven ondertekende die nog die dag de deur uitmoeten. In een notendop vertelde hij de bewogen geschiedenis van zijn regio. Ingelijfd door de Kelten, de Romeinen, de Franken, de Karolingers, de Bourgondiërs en de Habsburgers (zowel de Spaanse als de Oostenrijkse tak), onder bestuur van de Fransen en daarna behorend tot Pruisen. Het Verdrag van Versailles, na de Eerste Wereldoorlog, wijst het gebied toe aan België.
[R]Vanaf 1925 is het een integraal deel van het land. Maar in de Tweede Wereldoorlog lijft Hitler de Oostkantons weer in. Sinds 1945 is het weer Belgisch.
Dat alles verklaart ook nog hoe de DG aan verregaande autonomie is gekomen. ‘Door de opeenvolgende Belgische staatshervormingen, vanaf de invoering van de taalgrens begin jaren zestig, hebben wij net als de Frans- en de Nederlandstaligen in België steeds meer zelfstandigheid gekregen. Elke autonomie die onze grote broers krijgen, geldt ook voor ons. Zo zijn wij het kleinste wetgevende gebied van de EU geworden.'
De Duitstalige Belgen worden wel eens de laatste echte Belgen genoemd. Zij hebben veel te verliezen als het land uiteen valt. Hoewel...
‘Theoretisch kunnen we verder als zelfstandige staat. Dan zijn we nog altijd groter dan Liechtenstein. We zouden een statuut kunnen krijgen bij Wallonië, of ons aansluiten bij Nederland, Duitsland of Luxemburg. Maar wij zijn de laatsten die zulke scenario's wensen. We zijn degenen die België het hardst nodig hebben. Maar we zijn volwassen en creatief genoeg om ons lot in eigen handen te nemen als het nodig mocht zijn.'
Eens zien hoe creatief deze nobele onbekende de komende dagen is bij het zoeken van een oplossing in opdracht van de koning.
Foto's: Mijn artikel uit de Volkskrant over de Duitstalige gemeenschap van België en Lambertz met autostickers om de "DG" te promoten.
En opnieuw is het de koning die een uitweg moet vinden uit het
Belgisch labyrint. Ongetwijfeld heeft hij een déjà vu, want vorig
jaar moest hij ook al twee keer aan het werk nadat Yves Leterme
zijn ontslag als formateur indiende. Nu heeft premier Leterme zijn
ontslag overigens nog steeds niet gekregen.
Niemand verwacht dat Albert II snel een compromis kan smeden. Toch wordt er alweer gesproken over een deadline: komende maandag, 21 juli. Dat is de nationale feestdag van België, waarop de vorst traditiegetrouw in militair tenue het defilé afneemt. Wereldwijd echter beter bekend als de dag waarop Leterme vorig jaar, iets minder gebruikelijk, voor een tv-camera het verkeerde volkslied inzette.
Als er íets is dat België de laatste tijd heeft opgebroken, dan zijn het wel deadlines. De contouren voor een ‘grote staatshervorming' moesten en zouden op 15 juli duidelijk zijn, zo beloofde het regeerakkoord.
Leterme zelf was trouwens niet gelukkig met die strikte datum. Die belofte was gemaakt door een Raad van Wijzen met onder meer oud-premier Dehaene, terwijl Leterme met akelige complicaties in het ziekenhuis lag. Al moet gezegd dat zónder het vastleggen van ‘15 juli' Leterme I wellicht niet eens was gevormd met Pasen.
Snelle oplossingen bestaan niet. Leterme moet spijt als haren op zijn hoofd hebben dat hij ooit als minister-president van Vlaanderen heeft beweerd dat de splitsing van het omstreden kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV) slechts ‘vijf minuten politieke moed' vergde. Die overmoed heeft het land al ruim een jaar gekost. Laten we er dan nu direct nóg vijf jaar bij optellen voor een uitweg.
Dat is althans het scenario dat de Gentse politicoloog Carl Devos uitdacht: De koning weigert het ontslag van Leterme. Er komt een tijdelijke overgangsregering van nationale unie met christen-democraten, liberalen en socialisten. Leterme I(I) blijft aan tot juni 2009, als er gewestverkiezingen zijn voor het Vlaamse, Waalse en Brusselse parlement. Gelijktijdig komen er federale verkiezingen.
Om die netjes te laten verlopen, moet er een plan worden uitgewerkt zodat die federale verkiezingen ook zonder gesplitst BHV grondwettelijk zijn. Intussen, aldus prof. Devos, begint er nu een ‘confederale dialoog' of ‘conventie'. Dat overleg heeft geen deadlines of resultaatsverbintenis.
Na juni 2009 volgen in principe vier jaar lang geen federale of regionale verkiezingen. Een zegen, want de voortdurende verkiezingskoorts in België maakt politici te kortademig. Tussen 2009 en 2013 moet er een ‘grote, echt grote' staatshervorming komen. Eentje die ingrijpender is dan het maximale compromis dat Leterme I kon bereiken. Het ‘plan-Devos' klinkt sereen en wijs.
De Franstalige partijen zullen er mogelijk mee willen instemmen - ‘geen haast' en ‘open einde' zullen hen aanspreken. Maar dat zal precies de vrees aan Vlaamse zijde zijn. Zij hebben wél met een bloeddorstige oppositie te maken en zijn zelf zeer ongeduldig. De vraag is hoeveel sereniteit en vertrouwen ze kunnen opbrengen. Vijf jaar politieke moed vergt meer lef dan vijf minuten.
Weg dus met de deadlines! Nou, nog eentje dan. De koning moet voor 21 juli zijn tv-toespraak opnemen. Dat zou woensdag gebeuren, maar het is uitgesteld tot vrijdag. Naar verluidt draaien zijn tekstschrijvers overuren.
Column uit de Volkskrant van vandaag.
Niemand verwacht dat Albert II snel een compromis kan smeden. Toch wordt er alweer gesproken over een deadline: komende maandag, 21 juli. Dat is de nationale feestdag van België, waarop de vorst traditiegetrouw in militair tenue het defilé afneemt. Wereldwijd echter beter bekend als de dag waarop Leterme vorig jaar, iets minder gebruikelijk, voor een tv-camera het verkeerde volkslied inzette.
Als er íets is dat België de laatste tijd heeft opgebroken, dan zijn het wel deadlines. De contouren voor een ‘grote staatshervorming' moesten en zouden op 15 juli duidelijk zijn, zo beloofde het regeerakkoord.
Leterme zelf was trouwens niet gelukkig met die strikte datum. Die belofte was gemaakt door een Raad van Wijzen met onder meer oud-premier Dehaene, terwijl Leterme met akelige complicaties in het ziekenhuis lag. Al moet gezegd dat zónder het vastleggen van ‘15 juli' Leterme I wellicht niet eens was gevormd met Pasen.
Snelle oplossingen bestaan niet. Leterme moet spijt als haren op zijn hoofd hebben dat hij ooit als minister-president van Vlaanderen heeft beweerd dat de splitsing van het omstreden kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV) slechts ‘vijf minuten politieke moed' vergde. Die overmoed heeft het land al ruim een jaar gekost. Laten we er dan nu direct nóg vijf jaar bij optellen voor een uitweg.
Dat is althans het scenario dat de Gentse politicoloog Carl Devos uitdacht: De koning weigert het ontslag van Leterme. Er komt een tijdelijke overgangsregering van nationale unie met christen-democraten, liberalen en socialisten. Leterme I(I) blijft aan tot juni 2009, als er gewestverkiezingen zijn voor het Vlaamse, Waalse en Brusselse parlement. Gelijktijdig komen er federale verkiezingen.
Om die netjes te laten verlopen, moet er een plan worden uitgewerkt zodat die federale verkiezingen ook zonder gesplitst BHV grondwettelijk zijn. Intussen, aldus prof. Devos, begint er nu een ‘confederale dialoog' of ‘conventie'. Dat overleg heeft geen deadlines of resultaatsverbintenis.
Na juni 2009 volgen in principe vier jaar lang geen federale of regionale verkiezingen. Een zegen, want de voortdurende verkiezingskoorts in België maakt politici te kortademig. Tussen 2009 en 2013 moet er een ‘grote, echt grote' staatshervorming komen. Eentje die ingrijpender is dan het maximale compromis dat Leterme I kon bereiken. Het ‘plan-Devos' klinkt sereen en wijs.
De Franstalige partijen zullen er mogelijk mee willen instemmen - ‘geen haast' en ‘open einde' zullen hen aanspreken. Maar dat zal precies de vrees aan Vlaamse zijde zijn. Zij hebben wél met een bloeddorstige oppositie te maken en zijn zelf zeer ongeduldig. De vraag is hoeveel sereniteit en vertrouwen ze kunnen opbrengen. Vijf jaar politieke moed vergt meer lef dan vijf minuten.
Weg dus met de deadlines! Nou, nog eentje dan. De koning moet voor 21 juli zijn tv-toespraak opnemen. Dat zou woensdag gebeuren, maar het is uitgesteld tot vrijdag. Naar verluidt draaien zijn tekstschrijvers overuren.
Column uit de Volkskrant van vandaag.
Drie uur lang pakt Radio 1 (in Hilversum) donderdag uit over de
mogelijke fusie Nederland-Vlaanderen. Merkwaardig genoeg hebben ze
het over de herenigde Nederlanden, want ze vergeten voor het gemak
dat die Nederlanden voor 1830 óók Wallonië betroffen. Een
historisch leugentje om bestwil?
Maar goed, luisteren dus allemaal! Via de ether of op Radio1.nl
[L]Aankondiging Radio 1 De Ochtenden
Onderwerpen voor de uitzending van donderdag 17 juli 2008 van 9 tot 11.30 uur. Uitzending verzorgd door de EO. Presentatie: Tijs van den Brink.
Thema-uitzending: De Herenigde Nederlanden
Dagdromen over een fusie Nederland-Vlaanderen
Een Belgische regeringscrisis hangt in de lucht deze week. Opnieuw dreigt het spaak te lopen tussen de Walen en de Vlamingen. Het land is broos en zou binnen afzienbare tijd zelfs kunnen barsten.
Sommigen dromen al openlijk over deze breuk - en zelfs al over een mogelijke hereniging van Vlaanderen met Nederland.
Radio 1 De Ochtenden droomt donderdag 17 juli mee met gesprekken, discussies en reportages over dit thema.
Vlaamse en Nederlandse voor- en tegenstanders van de fusie kruisen deze ochtend de degens. Als rode draad door het programma ontwerpen vier studenten politicologie - 2 Nederlanders en 2 Vlamingen - een nieuw staatbestel voor de ‘Herenigde Nederlanden'.
09.00 uur: Historie en noodzaak van de hereniging
Een discussie waarom er al dan niet een hereniging van de Lage Landen moet komen. Gasten zijn de Vlaamse freelance journalist Kris Michel en oud-senator Andries Postma van het CDA. Ook buigen twee historici zich over de vraag: is het eerder geprobeerd, hoe liep het fout en wat is daarvan te leren? Te gast zijn Wim Berkelaar en Eric Defoort.
10:00 uur: Passen we bij elkaar?
Er is geen chemie en binding tussen Vlamingen en Walen - dat mag inmiddels duidelijk zijn. Maar hoe zit dat met Nederlanders en Vlamingen? De Ochtenden vraagt het aan een 'gemengd' echtpaar uit Etten-Leur.
In een gesprek over de culturele overeenkomsten en verschillen zijn Bert van der Stoel (Algemeen Nederlands Verbond), Siegfried Bracke (hoofdredacteur VRT) en Axel Buyse (Vlaams ambassadeur in Den Haag) te gast.
Twee ethici - Theo Boer en Etienne Vermeersch - buigen zich over de vraag in hoe Vlamingen en Nederlanders zich op ethisch gebied verhouden. Hoe regelen we dat met ethische kwesties zoals embryoselectie, euthanasie, drugsbeleid en de scheiding van kerk en staat?
11:00 uur: Is een fusie realistisch?
In het laatste deel van de uitzending denkt een aantal gasten na over de toekomst: hoe realistisch is een fusie? Gasten zijn Piet Van Eeckhaut (SP.A) en Andries Postma (CDA).
Maar goed, luisteren dus allemaal! Via de ether of op Radio1.nl
[L]Aankondiging Radio 1 De Ochtenden
Onderwerpen voor de uitzending van donderdag 17 juli 2008 van 9 tot 11.30 uur. Uitzending verzorgd door de EO. Presentatie: Tijs van den Brink.
Thema-uitzending: De Herenigde Nederlanden
Dagdromen over een fusie Nederland-Vlaanderen
Een Belgische regeringscrisis hangt in de lucht deze week. Opnieuw dreigt het spaak te lopen tussen de Walen en de Vlamingen. Het land is broos en zou binnen afzienbare tijd zelfs kunnen barsten.
Sommigen dromen al openlijk over deze breuk - en zelfs al over een mogelijke hereniging van Vlaanderen met Nederland.
Radio 1 De Ochtenden droomt donderdag 17 juli mee met gesprekken, discussies en reportages over dit thema.
Vlaamse en Nederlandse voor- en tegenstanders van de fusie kruisen deze ochtend de degens. Als rode draad door het programma ontwerpen vier studenten politicologie - 2 Nederlanders en 2 Vlamingen - een nieuw staatbestel voor de ‘Herenigde Nederlanden'.
09.00 uur: Historie en noodzaak van de hereniging
Een discussie waarom er al dan niet een hereniging van de Lage Landen moet komen. Gasten zijn de Vlaamse freelance journalist Kris Michel en oud-senator Andries Postma van het CDA. Ook buigen twee historici zich over de vraag: is het eerder geprobeerd, hoe liep het fout en wat is daarvan te leren? Te gast zijn Wim Berkelaar en Eric Defoort.
10:00 uur: Passen we bij elkaar?
Er is geen chemie en binding tussen Vlamingen en Walen - dat mag inmiddels duidelijk zijn. Maar hoe zit dat met Nederlanders en Vlamingen? De Ochtenden vraagt het aan een 'gemengd' echtpaar uit Etten-Leur.
In een gesprek over de culturele overeenkomsten en verschillen zijn Bert van der Stoel (Algemeen Nederlands Verbond), Siegfried Bracke (hoofdredacteur VRT) en Axel Buyse (Vlaams ambassadeur in Den Haag) te gast.
Twee ethici - Theo Boer en Etienne Vermeersch - buigen zich over de vraag in hoe Vlamingen en Nederlanders zich op ethisch gebied verhouden. Hoe regelen we dat met ethische kwesties zoals embryoselectie, euthanasie, drugsbeleid en de scheiding van kerk en staat?
11:00 uur: Is een fusie realistisch?
In het laatste deel van de uitzending denkt een aantal gasten na over de toekomst: hoe realistisch is een fusie? Gasten zijn Piet Van Eeckhaut (SP.A) en Andries Postma (CDA).
Pas negen maanden na hij de verkiezingen won, werd Yves
Leterme premier van België. Maandag bood hij de koning
zijn ontslag aan, na vier maanden. In juni had ik voor de
Volkskrant een interview met hem. Je kunt het hieronder
teruglezen.
[L]Als Yves Leterme een ochtendhumeur wil voorkomen, kan hij beter de Belgische dagbladen ongelezen laten. De kritiek op hem en zijn regering is snoeihard. Saai, besluiteloos en ongeïnspireerd zijn nog de mildere oordelen aan weerszijden van de taalgrens. De kranten en les journaux lagen dinsdagochtend om acht uur half doorgebladerd in de salon van de Lambermont, het Belgische Catshuis.
De commentaren blikken in mineur terug op ‘het verloren jaar' sinds de verkiezingen - exact twaalf maanden eerder. Alleen een sportprimeur in Het Laatste Nieuws dient de Vlaamse christen-democraat als een bliksemafleider: wielrenner Tom Boonen heeft cocaïne gebruikt. ‘Vandaag zal het vooral daarover gaan', veronderstelt de premier aan het ontbijt. Hij krijgt gelijk.
Later, over zichzelf: ‘Ik weet dat sommigen beweren: hij kan het niet, wij zouden de klus wél geklaard hebben. Ik denk er het mijne van.' Hij heeft de naam kritiek persoonlijk op te vatten en rancuneus te zijn.
Maar Leterme is naar eigen zeggen milder geworden. ‘Ik ben te druk met de problemen die sommigen hebben gecreëerd om me er veel van aan te trekken.' Toch wil het heilig vuur maar niet branden in zijn regering. Die kwam pas na negen maanden politieke crisis tot stand, kort voor Pasen. Intussen hebben de wantrouwige coalitiegenoten allemaal zo hun ultimata gesteld. Volgens het regeerakkoord moet op 15 juli bij het parlement een uitwerking liggen voor zowel het sociaal-economische beleid als voor een staatshervorming.
En dan moet ook duidelijk zijn wat de uitweg is voor het meest beladen dossier, Brussel-Halle-Vilvoorde. BHV is een kiesarrondissement waar Franstaligen in Vlaamse gemeenten toch op Franstalige kopstukken kunnen stemmen, tot grote ergernis van de Vlamingen. Kortom, de tijd dringt.
Er wordt veel gespeculeerd. Niet óf, maar wanneer uw regering valt.
‘Politiek is geen sport, ik ga geen weddenschappen aan. Eén ding is zeker: dit zijn cruciale maanden voor het land. Ik hoop dat iedereen de eigen partijbelangen kan overstijgen. Daar ben ik soms sceptisch over. Lijfsbehoud mag niet centraal staan. Ik neem al een jaar alle risico's op mij. Ik ben ook al een jaar degene die incasseert.'
Als het mislukt, vertrekt u?
‘Ik denk niet in termen van mislukken. Maar als ik een stap opzij zet, dan is het samen met mijn partij. En dan moet men eens proberen een nieuwe coalitie te vormen. Wiskundig onmogelijk, tenzij de Parti Socialiste met het Vlaams Belang wil regeren.'
U houdt toch óók voet bij stuk?
‘Ik blijf koppig, omdat men op een aantal terreinen zestig jaar vergeefs Belgische recepten heeft toegepast. Ik hoor telkens in Wallonië: nog even geduld, binnenkort gaat het beter. Maar het federale arbeidsmarktbeleid zet een rem op Wallonië, Brussel én Vlaanderen.
‘Het gewest Brussel kent werkloosheidshaarden tot 40 procent. Als men de gewestelijke diensten meer middelen geeft en meer controletaken, dan spelen ze veel korter op de bal dan het federale niveau nu kan. Het is een groot mysterie voor me waarom dit tot weinig tot daden leidt.
‘De gewesten zijn sinds twintig jaar zelfstandig bevoegd op een aantal terreinen. Wat bijvoorbeeld Vlaanderen sindsdien heeft bereikt qua onderwijs-, media- en cultuurbeleid, van thuiszorg tot palliatieve zorg: dat is wereldtop. In het unitaire België zat dat er niet in. Het verschil in visie en concept was té groot.'
Suggereert u dat Wallonië en Brussel hun kansen hebben vergooid?
‘Op andere domeinen is het Waalse gewest juist zeer sterk. In bijvoorbeeld natuurbehoud, het omgaan met de openbare ruimte.'
Dat is toch te mager om een welvarend Wallonië uit te bouwen.
‘Vandaar juist dat er meer eigen verantwoordelijkheid moet komen. Maar dat mag niet betekenen dat de Walen dus een beetje armer moeten worden. Want waarom zou een Waalse werkloze of een Waals kind moeten worden gestraft omdat zijn bestuurders vanaf dan het anders aanpakken?'
Drijft u met uw volharding de zaken niet onnodig op de spits?
‘Daar beken ik schuld: ik laat de dingen niet op hun beloop, zoals sommige van mijn voorgangers Deze staatshervorming is noodzakelijk, voor héél het land.'
België, Leterme wil het benadrukken, ligt op de breuklijn tussen de Latijnse, Romaanse, Franssprekende cultuur en de Germaanse, Nederlandstalige cultuur. Twee werelden van verschil in één land. ‘De zes miljoen Vlamingen lezen andere kranten, bekijken andere tv-stations, luisteren naar andere muziek dan de vier miljoen Walen en de Franstalige Brusselaars. In alles leven ze anders. Er zijn geen nationale partijen. België lijkt een beetje op Tsjechoslowakije. We zijn een historisch compromis op een taal- en cultuurgrens.'
U zegt: België kán niet werken.
‘Toch wel, België heeft een toekomst als we bereid zijn te hervormen. Maar je mag niet blind zijn dat bovenop die andere culturele en politieke beleving zich ook andere beleidskeuzes zijn gaan enten. We denken anders over justitie, over genetisch gemodificeerde organismen, over geluidsnormen voor luchthaven Zaventem. In rustiger tijden is dat nog te overbruggen, nu speelt dat allemaal hoog op. De breuklijn loopt ook dwars door mijn regering.'
U zong vorig jaar per ongeluk het Franse volkslied en niet het Belgische. Wat bindt de Belgen nog?
‘Precies die breuklijn en de noodzakelijke zin voor compromis. Een kans op uitwisseling, dit is een land van pragmatisme. Onze aversie voor een te grote beleving voor symboliek, het relativerende: laat ons maar normaal doen.
‘Typisch voor de Belg is zijn meerlagige identiteit. Hij is fier op zijn straat, zijn wijk, zijn dorp. Ik denk dat we ons ook Vlaming, Belg en Europeaan voelen. Uitgerekend dat factortje België is het moeilijkste te definiëren.'
Hij heeft het imago saai en kleurloos te zijn, meer boekhouder dan visionair. Leterme vindt dat burgers voor hun belastinggeld recht hebben op een overheid die hen beschermt, die garant staat voor wegen en straatverlichting, dat het niet te veel kost. ‘Goed bestuur' is zijn credo.
‘Ik heb, eerder ook als partijvoorzitter en minister-president van Vlaanderen, de politiek teruggebracht tot de essentie. Uiteraard is dat het laatste jaar wat de mist in gegaan. Misschien is dat saai en ambachtelijk, maar het berokkende me electoraal geen schade.'
Thuis, in het West-Vlaamse Ieper, heeft hij ‘een kast vol' met boeken van politici, onder wie zijn voorganger Guy Verhofstadt. ‘Je zou versteld staan van de beperkte houdbaarheidsdatum van al hun grote verhalen. Je moet eens zien wat Verhofstadt ruim tien jaar geleden schreef in zijn burgermanifesten en hoe snel dat uit de mode raakte. Na de woorden bleven de daden uit. Al die grote verhalen zijn geen idealisme, maar opportunisme en marketing.'
Waar Leterme zich ideologisch wél op laat voorstaan, is dat hij de Vlaamse christen-democratie en het Vlaams-nationalisme heeft herenigd. Zijn partij, CD&V, vormt een gezamenlijke kieslijst met de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA). Die ‘kartelpartner' streeft op termijn het einde van België na. Juist het pact met de N-VA maakt Leterme voor veel Franstaligen tot separatist. Hij ontkent het.
‘Als een wielerkoers honderd kilometer duurt, dan kan je de eerste twintig kilometer samen afleggen. Dat doen we met de N-VA. Maar ook mijn partij is duidelijk geradicaliseerd. We willen een krachtig Vlaams bestuur en een dienstbare federale overheid. Dat doel houden we overtuigd en koppig voor ogen.'
Interview uit de Volkskrant van zaterdag 14 juni 2008. Foto Stephan Vanfleteren
[L]Als Yves Leterme een ochtendhumeur wil voorkomen, kan hij beter de Belgische dagbladen ongelezen laten. De kritiek op hem en zijn regering is snoeihard. Saai, besluiteloos en ongeïnspireerd zijn nog de mildere oordelen aan weerszijden van de taalgrens. De kranten en les journaux lagen dinsdagochtend om acht uur half doorgebladerd in de salon van de Lambermont, het Belgische Catshuis.
De commentaren blikken in mineur terug op ‘het verloren jaar' sinds de verkiezingen - exact twaalf maanden eerder. Alleen een sportprimeur in Het Laatste Nieuws dient de Vlaamse christen-democraat als een bliksemafleider: wielrenner Tom Boonen heeft cocaïne gebruikt. ‘Vandaag zal het vooral daarover gaan', veronderstelt de premier aan het ontbijt. Hij krijgt gelijk.
Later, over zichzelf: ‘Ik weet dat sommigen beweren: hij kan het niet, wij zouden de klus wél geklaard hebben. Ik denk er het mijne van.' Hij heeft de naam kritiek persoonlijk op te vatten en rancuneus te zijn.
Maar Leterme is naar eigen zeggen milder geworden. ‘Ik ben te druk met de problemen die sommigen hebben gecreëerd om me er veel van aan te trekken.' Toch wil het heilig vuur maar niet branden in zijn regering. Die kwam pas na negen maanden politieke crisis tot stand, kort voor Pasen. Intussen hebben de wantrouwige coalitiegenoten allemaal zo hun ultimata gesteld. Volgens het regeerakkoord moet op 15 juli bij het parlement een uitwerking liggen voor zowel het sociaal-economische beleid als voor een staatshervorming.
En dan moet ook duidelijk zijn wat de uitweg is voor het meest beladen dossier, Brussel-Halle-Vilvoorde. BHV is een kiesarrondissement waar Franstaligen in Vlaamse gemeenten toch op Franstalige kopstukken kunnen stemmen, tot grote ergernis van de Vlamingen. Kortom, de tijd dringt.
Er wordt veel gespeculeerd. Niet óf, maar wanneer uw regering valt.
‘Politiek is geen sport, ik ga geen weddenschappen aan. Eén ding is zeker: dit zijn cruciale maanden voor het land. Ik hoop dat iedereen de eigen partijbelangen kan overstijgen. Daar ben ik soms sceptisch over. Lijfsbehoud mag niet centraal staan. Ik neem al een jaar alle risico's op mij. Ik ben ook al een jaar degene die incasseert.'
Als het mislukt, vertrekt u?
‘Ik denk niet in termen van mislukken. Maar als ik een stap opzij zet, dan is het samen met mijn partij. En dan moet men eens proberen een nieuwe coalitie te vormen. Wiskundig onmogelijk, tenzij de Parti Socialiste met het Vlaams Belang wil regeren.'
U houdt toch óók voet bij stuk?
‘Ik blijf koppig, omdat men op een aantal terreinen zestig jaar vergeefs Belgische recepten heeft toegepast. Ik hoor telkens in Wallonië: nog even geduld, binnenkort gaat het beter. Maar het federale arbeidsmarktbeleid zet een rem op Wallonië, Brussel én Vlaanderen.
‘Het gewest Brussel kent werkloosheidshaarden tot 40 procent. Als men de gewestelijke diensten meer middelen geeft en meer controletaken, dan spelen ze veel korter op de bal dan het federale niveau nu kan. Het is een groot mysterie voor me waarom dit tot weinig tot daden leidt.
‘De gewesten zijn sinds twintig jaar zelfstandig bevoegd op een aantal terreinen. Wat bijvoorbeeld Vlaanderen sindsdien heeft bereikt qua onderwijs-, media- en cultuurbeleid, van thuiszorg tot palliatieve zorg: dat is wereldtop. In het unitaire België zat dat er niet in. Het verschil in visie en concept was té groot.'
Suggereert u dat Wallonië en Brussel hun kansen hebben vergooid?
‘Op andere domeinen is het Waalse gewest juist zeer sterk. In bijvoorbeeld natuurbehoud, het omgaan met de openbare ruimte.'
Dat is toch te mager om een welvarend Wallonië uit te bouwen.
‘Vandaar juist dat er meer eigen verantwoordelijkheid moet komen. Maar dat mag niet betekenen dat de Walen dus een beetje armer moeten worden. Want waarom zou een Waalse werkloze of een Waals kind moeten worden gestraft omdat zijn bestuurders vanaf dan het anders aanpakken?'
Drijft u met uw volharding de zaken niet onnodig op de spits?
‘Daar beken ik schuld: ik laat de dingen niet op hun beloop, zoals sommige van mijn voorgangers Deze staatshervorming is noodzakelijk, voor héél het land.'
België, Leterme wil het benadrukken, ligt op de breuklijn tussen de Latijnse, Romaanse, Franssprekende cultuur en de Germaanse, Nederlandstalige cultuur. Twee werelden van verschil in één land. ‘De zes miljoen Vlamingen lezen andere kranten, bekijken andere tv-stations, luisteren naar andere muziek dan de vier miljoen Walen en de Franstalige Brusselaars. In alles leven ze anders. Er zijn geen nationale partijen. België lijkt een beetje op Tsjechoslowakije. We zijn een historisch compromis op een taal- en cultuurgrens.'
U zegt: België kán niet werken.
‘Toch wel, België heeft een toekomst als we bereid zijn te hervormen. Maar je mag niet blind zijn dat bovenop die andere culturele en politieke beleving zich ook andere beleidskeuzes zijn gaan enten. We denken anders over justitie, over genetisch gemodificeerde organismen, over geluidsnormen voor luchthaven Zaventem. In rustiger tijden is dat nog te overbruggen, nu speelt dat allemaal hoog op. De breuklijn loopt ook dwars door mijn regering.'
U zong vorig jaar per ongeluk het Franse volkslied en niet het Belgische. Wat bindt de Belgen nog?
‘Precies die breuklijn en de noodzakelijke zin voor compromis. Een kans op uitwisseling, dit is een land van pragmatisme. Onze aversie voor een te grote beleving voor symboliek, het relativerende: laat ons maar normaal doen.
‘Typisch voor de Belg is zijn meerlagige identiteit. Hij is fier op zijn straat, zijn wijk, zijn dorp. Ik denk dat we ons ook Vlaming, Belg en Europeaan voelen. Uitgerekend dat factortje België is het moeilijkste te definiëren.'
Hij heeft het imago saai en kleurloos te zijn, meer boekhouder dan visionair. Leterme vindt dat burgers voor hun belastinggeld recht hebben op een overheid die hen beschermt, die garant staat voor wegen en straatverlichting, dat het niet te veel kost. ‘Goed bestuur' is zijn credo.
‘Ik heb, eerder ook als partijvoorzitter en minister-president van Vlaanderen, de politiek teruggebracht tot de essentie. Uiteraard is dat het laatste jaar wat de mist in gegaan. Misschien is dat saai en ambachtelijk, maar het berokkende me electoraal geen schade.'
Thuis, in het West-Vlaamse Ieper, heeft hij ‘een kast vol' met boeken van politici, onder wie zijn voorganger Guy Verhofstadt. ‘Je zou versteld staan van de beperkte houdbaarheidsdatum van al hun grote verhalen. Je moet eens zien wat Verhofstadt ruim tien jaar geleden schreef in zijn burgermanifesten en hoe snel dat uit de mode raakte. Na de woorden bleven de daden uit. Al die grote verhalen zijn geen idealisme, maar opportunisme en marketing.'
Waar Leterme zich ideologisch wél op laat voorstaan, is dat hij de Vlaamse christen-democratie en het Vlaams-nationalisme heeft herenigd. Zijn partij, CD&V, vormt een gezamenlijke kieslijst met de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA). Die ‘kartelpartner' streeft op termijn het einde van België na. Juist het pact met de N-VA maakt Leterme voor veel Franstaligen tot separatist. Hij ontkent het.
‘Als een wielerkoers honderd kilometer duurt, dan kan je de eerste twintig kilometer samen afleggen. Dat doen we met de N-VA. Maar ook mijn partij is duidelijk geradicaliseerd. We willen een krachtig Vlaams bestuur en een dienstbare federale overheid. Dat doel houden we overtuigd en koppig voor ogen.'
Interview uit de Volkskrant van zaterdag 14 juni 2008. Foto Stephan Vanfleteren
Hoe moet het verder in de
dramatische politieke crisis van België? De volgende scenario's
worden door commentatoren genoemd.
1) Leterme blijft aan
De koning heeft het ontslag van Leterme nog niet aanvaard van de regering-Leterme. Hij wil eerst de partijvoorzitters en andere politici raadplegen. Het probleem is dat zich niet zo snel een alternatief voordoet. Een regering zonder Leterme is waarschijnlijk ook een regering zonder de Vlaamse christen-democraten en de Nieuw-Vlaamse Alliantie. Dat is praktisch vrijwel ondenkbaar, zei Leterme vorige maand in de Volkskrant: "Tenzij de Parti Socialiste met het Vlaams Belang wil verder gaan."
2) Een andere premier?
De Waalse liberaal Didier Reynders, nu vice-premier, wordt genoemd als opvolger. Maar die zegt dat de zittende Leterme moet doorgaan. Hij heeft waarschijnlijk geen belang bij het premierschap. Hij weet dat de Vlaamse partijen een staatshervorming willen en dat kan hij bij de Franstalige kiezers in Wallonië en Brussel niet verkopen.
3) Verhofstadt terug?
De voormalige premier smeedde in december 2008 ook al een noodregering, die tot Pasen is aangebleven. Verhofstadt heeft zich uit de actieve Belgische politiek teruggetrokken en de vraag is wat hij te winnen heeft. Maar als redder in nood wordt hij wel genoemd.
4) Nieuwe verkiezingen?
De regeringspartijen lijken daar toch voor terug te schrikken. De vraag is ook wat het zou oplossen; de kans is groot dat vooral de Vlaamse kiezers enkel nog zullen radicaliseren. Niet alleen het Vlaams Belang, maar vooral ook de Lijst Dedecker zouden profiteren van verkiezingen.
Er is nog een praktisch probleem: juridisch zijn verkiezingen zeer ingewikkeld, omdat er nog geen oplossing is voor het omstreden kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV). Feitelijk zijn verkiezingen nu ongrondwettelijk, zo hebben de hoogste rechters in een arrest gezegd. Maar Vlamingen en Walen zijn het totaal oneens over een oplossing voor BHV.
5) Het einde van België?
Die conclusie is voorbarig, al is het scenario van regeringscrisis op regeringscrisis wel precies hoe Vlaams Belang het uiteenvallen voor zich ziet. Als het land onregeerbaar blijft, is dat einde volgens de partij onvermijdelijk. "Vlaanderen heeft helaas meer dan een jaar tijd verloren. De politici moeten niet wachten op nieuwe oekazes van het Paleis, maar zelf de moed hebben om finaal de stekker uit de Belgische constructie te trekken."
Maar de regeringspartijen spreken nu niet in die termen. Toch sprak Yves Leterme klare taal in de verklaring die hij vannacht liet uitsturen: "Het blijkt dat de tegengestelde visies tussen de gemeenschappen over het noodzakelijk tot stand te brengen nieuwe evenwicht in onze staatsinrichting vandaag niet te overbruggen zijn. Dit toont aan dat het overlegmodel op louter federaal niveau zijn limieten heeft bereikt. Toch blijft een staatshervorming een wezenlijk onderdeel van een regeerakkoord."
1) Leterme blijft aan
De koning heeft het ontslag van Leterme nog niet aanvaard van de regering-Leterme. Hij wil eerst de partijvoorzitters en andere politici raadplegen. Het probleem is dat zich niet zo snel een alternatief voordoet. Een regering zonder Leterme is waarschijnlijk ook een regering zonder de Vlaamse christen-democraten en de Nieuw-Vlaamse Alliantie. Dat is praktisch vrijwel ondenkbaar, zei Leterme vorige maand in de Volkskrant: "Tenzij de Parti Socialiste met het Vlaams Belang wil verder gaan."
2) Een andere premier?
De Waalse liberaal Didier Reynders, nu vice-premier, wordt genoemd als opvolger. Maar die zegt dat de zittende Leterme moet doorgaan. Hij heeft waarschijnlijk geen belang bij het premierschap. Hij weet dat de Vlaamse partijen een staatshervorming willen en dat kan hij bij de Franstalige kiezers in Wallonië en Brussel niet verkopen.
3) Verhofstadt terug?
De voormalige premier smeedde in december 2008 ook al een noodregering, die tot Pasen is aangebleven. Verhofstadt heeft zich uit de actieve Belgische politiek teruggetrokken en de vraag is wat hij te winnen heeft. Maar als redder in nood wordt hij wel genoemd.
4) Nieuwe verkiezingen?
De regeringspartijen lijken daar toch voor terug te schrikken. De vraag is ook wat het zou oplossen; de kans is groot dat vooral de Vlaamse kiezers enkel nog zullen radicaliseren. Niet alleen het Vlaams Belang, maar vooral ook de Lijst Dedecker zouden profiteren van verkiezingen.
Er is nog een praktisch probleem: juridisch zijn verkiezingen zeer ingewikkeld, omdat er nog geen oplossing is voor het omstreden kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV). Feitelijk zijn verkiezingen nu ongrondwettelijk, zo hebben de hoogste rechters in een arrest gezegd. Maar Vlamingen en Walen zijn het totaal oneens over een oplossing voor BHV.
5) Het einde van België?
Die conclusie is voorbarig, al is het scenario van regeringscrisis op regeringscrisis wel precies hoe Vlaams Belang het uiteenvallen voor zich ziet. Als het land onregeerbaar blijft, is dat einde volgens de partij onvermijdelijk. "Vlaanderen heeft helaas meer dan een jaar tijd verloren. De politici moeten niet wachten op nieuwe oekazes van het Paleis, maar zelf de moed hebben om finaal de stekker uit de Belgische constructie te trekken."
Maar de regeringspartijen spreken nu niet in die termen. Toch sprak Yves Leterme klare taal in de verklaring die hij vannacht liet uitsturen: "Het blijkt dat de tegengestelde visies tussen de gemeenschappen over het noodzakelijk tot stand te brengen nieuwe evenwicht in onze staatsinrichting vandaag niet te overbruggen zijn. Dit toont aan dat het overlegmodel op louter federaal niveau zijn limieten heeft bereikt. Toch blijft een staatshervorming een wezenlijk onderdeel van een regeerakkoord."
|
Vanavond heeft Eerste Minister Yves Leterme het ontslag van
zijn regering aan de Koning aangeboden. Het regeerakkoord van deze federale regering bepaalt dat tegen half juli de regering in het parlement een verklaring inzake de staatshervorming zal afleggen. Sinds de start van deze regering hebben onder leiding van de Eerste Minister de vertegenwoordigers van de regeringspartijen en van Ecolo en Groen!, de ministers van institutionele hervormingen en de voorzitters van Kamer en Senaat grondig en uitvoerig diverse pistes besproken en onderzocht, om de noodzakelijke hervormingen te realiseren. Ondanks alle inspanningen en doorzettingsvermogen stelt de Eerste Minister vast dat de in het regeerakkoord voorziene timing niet gerespecteerd wordt. Het blijkt dat de tegengestelde visies tussen de gemeenschappen over het noodzakelijk tot stand te brengen nieuwe evenwicht in onze staatsinrichting vandaag niet te overbruggen zijn. Dit toont aan dat het overlegmodel op louter federaal niveau zijn limieten heeft bereikt. Toch blijft een staatshervorming een wezenlijk onderdeel van een regeerakkoord. De Eerste Minister dankt zijn collega's voor het geleverde werk, dat de laatste dagen werd vorm gegeven via een begroting in evenwicht en een sociaal-economisch meerjarenplan. |
Ce soir, le Premier Ministre Yves Leterme, a présenté la
démission de son gouvernement au Roi. L'accord de gouvernement de ce gouvernement fédéral énonce que le gouvernement fera, avant la mi-juillet, une déclaration au Parlement en ce qui concerne la réforme de l'Etat. Depuis la mise en place de ce gouvernement, des représentants des partis qui y siègent et d'Ecolo et Groen!, les ministres des réformes institutionnelles et les présidents de la Chambre et du Sénat ont, sous la direction du Premier Ministre, abordé et étudié de manière approfondie et circonstanciée diverses pistes pour permettre la réalisation des réformes nécessaires. Malgré tous les efforts et toute la persévérance, le Premier Ministre constate que le timing prévu dans l'accord de gouvernement n'est pas respecté. Il s'avère que les visions opposées entre les communautés concernant le nécessaire nouvel équilibre à créer dans notre construction étatique sont aujourd'hui inconciliables. Cela démontre que le modèle de concertation au niveau exclusivement fédéral a atteint ses limites. Pourtant une réforme de l'Etat reste un élément essentiel d'un accord de gouvernement. Le Premier Ministre remercie ses collègues pour le travail accompli, qui ses derniers jours a pris la forme d'un budget en équilibre et d'un plan socio-économique pluri-annuel. |
|
(Persbericht per mail, 4.06 uur vannacht) |
Het einde van België maak ik als correspondent niet meer mee, wel
het einde van de regering-Leterme. Zo lijkt het althans.
De Belgische premier Yves Leterme heeft de strijd na bijna vier maanden opgegeven. Hij is er niet in geslaagd ‘de tegengestelde meningen tussen de Vlaamse en Franstalige partijen in zijn regering te verenigen’, aldus zijn zegsman Peter Poulussen aan de telefoon. Dat heeft geleid tot een ‘domino-effect’.
De Vlaamse christen-democraat is maandagavond laat naar koning Albert II gegaan om zijn ontslag aan te bieden, bevestigt Poulussen. Het was rond middernacht nog onduidelijk of de vorst het ontslag heeft aanvaard. Poulussen: ‘Het kan ook zijn dat de koning het weigert in het landsbelang of eerst de partijvoorzitters consulteert.’
Dinsdag moest Leterme een voorstel aan het parlement presenteren voor een ‘grote staatshervorming’. Maar het werd de laatste dagen duidelijk dat die belofte uit het regeerakkoord onhaalbaar was. Daarop raakte het geduld op bij zijn eigen partij, de CD&V, en bij de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-vA) waarmee het CD&V samen een lijst vormt.
Bovendien dreigde de regering van Vlaanderen, geleid door Letermes partijgenoot Kris Peeters, niet akkoord te gaan met een alternatieve ‘dialoog tussen de gemeenschappen’. Belgische media spreken van een ‘koningsdrama’.
De steun van de Vlaamse regering was cruciaal. Deze wilde alleen maar 400 miljoen euro bijdragen aan de federale begroting als Leterme een substantieel plan zou presenteren.
Leterme was in juni 2007 de grote winnaar van de verkiezingen. Daarop volgde een moeizame formatie tussen Vlaamse en Franstalige partijen. De regering-Leterme I werd pas vlak voor Pasen beëindigd met de belofte dat er op 15 juli een staatshervorming zou zijn. De Franstalige partijen bleven daar echter tegen.
De Belgische premier Yves Leterme heeft de strijd na bijna vier maanden opgegeven. Hij is er niet in geslaagd ‘de tegengestelde meningen tussen de Vlaamse en Franstalige partijen in zijn regering te verenigen’, aldus zijn zegsman Peter Poulussen aan de telefoon. Dat heeft geleid tot een ‘domino-effect’.
De Vlaamse christen-democraat is maandagavond laat naar koning Albert II gegaan om zijn ontslag aan te bieden, bevestigt Poulussen. Het was rond middernacht nog onduidelijk of de vorst het ontslag heeft aanvaard. Poulussen: ‘Het kan ook zijn dat de koning het weigert in het landsbelang of eerst de partijvoorzitters consulteert.’
Dinsdag moest Leterme een voorstel aan het parlement presenteren voor een ‘grote staatshervorming’. Maar het werd de laatste dagen duidelijk dat die belofte uit het regeerakkoord onhaalbaar was. Daarop raakte het geduld op bij zijn eigen partij, de CD&V, en bij de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-vA) waarmee het CD&V samen een lijst vormt.
Bovendien dreigde de regering van Vlaanderen, geleid door Letermes partijgenoot Kris Peeters, niet akkoord te gaan met een alternatieve ‘dialoog tussen de gemeenschappen’. Belgische media spreken van een ‘koningsdrama’.
De steun van de Vlaamse regering was cruciaal. Deze wilde alleen maar 400 miljoen euro bijdragen aan de federale begroting als Leterme een substantieel plan zou presenteren.
Leterme was in juni 2007 de grote winnaar van de verkiezingen. Daarop volgde een moeizame formatie tussen Vlaamse en Franstalige partijen. De regering-Leterme I werd pas vlak voor Pasen beëindigd met de belofte dat er op 15 juli een staatshervorming zou zijn. De Franstalige partijen bleven daar echter tegen.
Het is aftellen geblazen in België. Ja, ook voor Yves Leterme, maar daar gaat het hier
niet over. Nog een dikke week en de verhuiswagen staat voor de
deur. Bye Bye Belgium. Het is dat we het nog zo druk hebben met
werk en met voorbereidingen van de verhuizing, dat we nauwelijks
toekomen aan afscheid nemen.
Gelukkig kreeg ik afgelopen donderdag nog de kans om België op z'n mooist te zien. Ik kwam met de trein terug van het Europees Parlement in Straatsburg. Het tracé van Luxemburg via Aarlen (Arlon) en Namen (Namur) naar Brussel, dwars door de Ardennen, is beeldschoon. Het blijft de hele weg mooi, tot je aan je bestemming komt.
Wat is Wallonië toch groen en groot! Kertorens, boerderijen, groene valleien met dorpjes, grote dennebossen... leeg is het ook, want een groot deel van de reis heb je geen bereik met je telefoon. Heerlijk.
Ik zat aan mijn laptop een interview uit te werken, maar mijn oog werd steeds naar het raam getrokken. Zeker toen er, terwijl het al schemerde, loodzware wolken kwamen aandrijven en we stapvoets door een stortbui reden. Veel passagiers zaten te steunen - is dat nu vakantieweer, waarom dat oponthoud - maar mij kon de reis niet lang genoeg duren.
Ik kreeg zin om aan de noodrem te trekken en gewoon ergens uit te stappen, in dorpjes die ik na vijf jaar België toch niet heb leren kennen. Nog elf dagen te gaan...
Gelukkig kreeg ik afgelopen donderdag nog de kans om België op z'n mooist te zien. Ik kwam met de trein terug van het Europees Parlement in Straatsburg. Het tracé van Luxemburg via Aarlen (Arlon) en Namen (Namur) naar Brussel, dwars door de Ardennen, is beeldschoon. Het blijft de hele weg mooi, tot je aan je bestemming komt.
Wat is Wallonië toch groen en groot! Kertorens, boerderijen, groene valleien met dorpjes, grote dennebossen... leeg is het ook, want een groot deel van de reis heb je geen bereik met je telefoon. Heerlijk.
Ik zat aan mijn laptop een interview uit te werken, maar mijn oog werd steeds naar het raam getrokken. Zeker toen er, terwijl het al schemerde, loodzware wolken kwamen aandrijven en we stapvoets door een stortbui reden. Veel passagiers zaten te steunen - is dat nu vakantieweer, waarom dat oponthoud - maar mij kon de reis niet lang genoeg duren.
Ik kreeg zin om aan de noodrem te trekken en gewoon ergens uit te stappen, in dorpjes die ik na vijf jaar België toch niet heb leren kennen. Nog elf dagen te gaan...
Fotograaf Michiel Hendryckx reisde dwars door Nederland
in opdracht van De Standaard. Dat gebeurde in het kader
van de reeks Hollandse Maatjes van die krant.
Zijn oordeel over Nederland is niet onverdeeld gunstig. "In zo'n samenleving leven, echt waar, ik zou zot komen." Bekijk en beluister hem hier (en wat een mooie foto's!!)
Michiel Hendryckx, hier links aan de keukentafel, is gefotografeerd door zo'n andere held, Stephan Vanfleteren.
Zijn oordeel over Nederland is niet onverdeeld gunstig. "In zo'n samenleving leven, echt waar, ik zou zot komen." Bekijk en beluister hem hier (en wat een mooie foto's!!)
Michiel Hendryckx, hier links aan de keukentafel, is gefotografeerd door zo'n andere held, Stephan Vanfleteren.
Een voordeel van verhuizen van Brussel naar Den Haag is de zee. Een
kwartiertje fietsen, en we staan vanaf ons huis op de blanke top
der duinen. En ja, de duinen heb ik enorm gemist aan de Belgische,
of zo u wilt, Vlaamse kust.
[L]Ik zal er geen geheim van maken: de betonnen muur van Blankenberge tot De Panne - uitzonderingen daargelaten - heeft me maar matig kunnen bekoren. De flatgebouwen mogen een prachtig uitzicht bieden; vanaf het strand grijnst de lelijkheid je tegemoet. En ja, je kunt overal aan de vloedlijn lekker Zeeuwse mosselen eten, maar is dat echt nodig?
Het feit dat tienduizenden Belgen zich een appartementje aan de kust kunnen veroorloven, wordt de ‘democratisering van het toerisme' genoemd - een eeuw geleden was een verblijf in Oostende vooral weggelegd voor types als de sjah van Perzië en de Russische keizerlijke familie. Maar de naoorlogse projectontwikkelaars hebben weinig eer gelegd in hun bouwsels. Van appartementencomplexen in Middelkerke als residentie Darwin, residentie Brisbane, Espace I en II, Aramis en Pearl Beach vind ik alleen de naam mooi.
Dan liever de Nederlandse kust. Neem in Amsterdam de trein naar Santpoort-Noord en je kunt kilometers door ongerepte duinen wandelen. Op elke top denk je: nu moet de zee toch in zicht komen, maar nee, je moet nog minstens één afdaling en klimpartij geduld hebben. Of twee, of drie. Daarna kun je in ruim een uur over het strand naar Zandvoort wandelen en de trein terug naar Amsterdam nemen.
Niet dat de hele Nederlandse kust ongerept is. Zandvoort zelf verdient geen schoonheidsprijs en Scheveningen, onderdeel van Den Haag, vind ik evenmin een parel aan de Noordzee. Het luxueuze Kurhaus uit 1884 is prachtig, maar het is omringd door de lelijkst denkbare architectuur. Fantasieloze restaurants, vormeloze strandtenten, een puist als bioscoop - daar wordt een mens niet vrolijk van. En, toegegeven, het eten smaakt er half zo goed als aan de Vlaamse kust.
Ik schrok dan ook toen vorige week in de kranten opgetogen stukken verschenen over Kijkduin. Die verborgen badplaats behoort ook tot Den Haag, en wordt gezien als het achtergebleven zusje van Scheveningen. Er zijn wat winkels en restaurants, maar veel aantrekkingskracht heeft het niet op het massatoerisme.
Houden zo, maar nee: het moet een gezellige familiebadplaats worden, een beach resort. Er moeten duizend nieuwe woningen komen om de upgrading mogelijk te maken met een helihaven, een wellnesscentrum en een jachthaven. Van hoogbouw zal geen sprake zijn, stelt de verantwoordelijke Haagse wethouder (schepen) gerust, waarbij hij in de Volkskrant wel benadrukte dat hoogbouw voor hem begint vanaf vijftig meter. Tot die hoogte spreekt hij van ‘hoogteaccenten'.
Als dat maar goed gaat. Al kan het beter uitpakken dan ik vrees; de Vlaamse kustgemeenten hebben hun boulevards de laatste jaren immers ook niet onverdienstelijk opgeknapt. Toch verlang ik terug naar hoe Kijkduin er amper 35 jaar geleden moet hebben uitgezien: niet meer dan een strandopgang en een gevulde koek in een houten keet met de Niveavlag in top.
Deze column verschijnt vandaag in het kader van het thema "Hollandse Maatjes" in de Vlaamse krant De Standaard. FOTO: het strand in Nieuwpoort, foto Marcel van den Bergh / de Volkskrant
[L]Ik zal er geen geheim van maken: de betonnen muur van Blankenberge tot De Panne - uitzonderingen daargelaten - heeft me maar matig kunnen bekoren. De flatgebouwen mogen een prachtig uitzicht bieden; vanaf het strand grijnst de lelijkheid je tegemoet. En ja, je kunt overal aan de vloedlijn lekker Zeeuwse mosselen eten, maar is dat echt nodig?
Het feit dat tienduizenden Belgen zich een appartementje aan de kust kunnen veroorloven, wordt de ‘democratisering van het toerisme' genoemd - een eeuw geleden was een verblijf in Oostende vooral weggelegd voor types als de sjah van Perzië en de Russische keizerlijke familie. Maar de naoorlogse projectontwikkelaars hebben weinig eer gelegd in hun bouwsels. Van appartementencomplexen in Middelkerke als residentie Darwin, residentie Brisbane, Espace I en II, Aramis en Pearl Beach vind ik alleen de naam mooi.
Dan liever de Nederlandse kust. Neem in Amsterdam de trein naar Santpoort-Noord en je kunt kilometers door ongerepte duinen wandelen. Op elke top denk je: nu moet de zee toch in zicht komen, maar nee, je moet nog minstens één afdaling en klimpartij geduld hebben. Of twee, of drie. Daarna kun je in ruim een uur over het strand naar Zandvoort wandelen en de trein terug naar Amsterdam nemen.
Niet dat de hele Nederlandse kust ongerept is. Zandvoort zelf verdient geen schoonheidsprijs en Scheveningen, onderdeel van Den Haag, vind ik evenmin een parel aan de Noordzee. Het luxueuze Kurhaus uit 1884 is prachtig, maar het is omringd door de lelijkst denkbare architectuur. Fantasieloze restaurants, vormeloze strandtenten, een puist als bioscoop - daar wordt een mens niet vrolijk van. En, toegegeven, het eten smaakt er half zo goed als aan de Vlaamse kust.
Ik schrok dan ook toen vorige week in de kranten opgetogen stukken verschenen over Kijkduin. Die verborgen badplaats behoort ook tot Den Haag, en wordt gezien als het achtergebleven zusje van Scheveningen. Er zijn wat winkels en restaurants, maar veel aantrekkingskracht heeft het niet op het massatoerisme.
Houden zo, maar nee: het moet een gezellige familiebadplaats worden, een beach resort. Er moeten duizend nieuwe woningen komen om de upgrading mogelijk te maken met een helihaven, een wellnesscentrum en een jachthaven. Van hoogbouw zal geen sprake zijn, stelt de verantwoordelijke Haagse wethouder (schepen) gerust, waarbij hij in de Volkskrant wel benadrukte dat hoogbouw voor hem begint vanaf vijftig meter. Tot die hoogte spreekt hij van ‘hoogteaccenten'.
Als dat maar goed gaat. Al kan het beter uitpakken dan ik vrees; de Vlaamse kustgemeenten hebben hun boulevards de laatste jaren immers ook niet onverdienstelijk opgeknapt. Toch verlang ik terug naar hoe Kijkduin er amper 35 jaar geleden moet hebben uitgezien: niet meer dan een strandopgang en een gevulde koek in een houten keet met de Niveavlag in top.
Deze column verschijnt vandaag in het kader van het thema "Hollandse Maatjes" in de Vlaamse krant De Standaard. FOTO: het strand in Nieuwpoort, foto Marcel van den Bergh / de Volkskrant
"De overwinning van de Duitse ploeg woensdag aanstaande tijdens de
halve finale van het EK voetbal zou een symbolische overwinning
voor Europa zijn." Dat zei Vlaams Belang-voorman Filip Dewinter dit
weekend op het congres van de Duitse rechts-conservatieve partij
Republikaner in München. Turkije hoort voglens hem immers niet
thuis in de Europese Unie.
Lees verder bij De Morgen.
Lees verder bij De Morgen.
Het zou zomaar kunnen dat de real life soap rondom de
familie Pfaff zich binnenkort verplaatst van de villa in
Brasschaat naar de rechtbank van Antwerpen. Jean-Marie Pfaff (54),
ex-doelman van de Rode Duivels, zou al tien jaar geen
belastingaangifte meer hebben gedaan. De fiscus deed een
huiszoeking bij de Pfaffs, de bekendste tv-familie van
Vlaanderen.
[L]Het onderzoek richt zich volgens de Vlaamse zakenkrant De Tijd op drie elementen: een belastinggeschil dat teruggaat tot de jaren negentig, onduidelijke geldstromen rond de vennootschap DKLC (Debby, Kelly, Lyndsey en Carmen, vernoemd naar Pfaffs dochters en echtgenote) en voordelen in nature die de Pfaffs krijgen sinds ze als Bekende Vlamingen hun eigen tv-serie hebben - variërend van gratis breedbeeld-tv's en nieuw ingerichte eetkamer tot dure auto's. Ook zou een aantal huizen verborgen zijn gehouden voor de fiscus.
Hugo Camps schamperde donderdag in zijn column in De Morgen over het vercommercialiseerde gezinsleven van de Pfaffs. ‘Het probleem van Jean-Marie is zijn eindeloze glorie. Eén stap buiten de deur en hij wordt gefêteerd. Het volk staat in de rij om hem plasmaschermen, badtegels en Siciliaans keukengerief naar het hoofd te slingeren. Dagelijks wordt hij ontvoerd naar restaurants en brasseries, naar sauna's en meubelboulevards, en waarom? Voor wat stijfsel in de kraag en een paar krullen in het haar. Zelf eens een frisse pint betalen is hem niet gegund. Zo gaat het al dertig jaar.'
[R]Desondanks ging hij al vijf keer failliet. Maar sinds de soap De Pfaffs, voor het eerst uitgezonden in 2001, zit de ex-keeper beter bij kas. De belastingfraude zou om enkele honderdduizenden euro's gaan.
Echtgenote Carmen is verontwaardigd. ‘Die mannen van de fiscus kijken naar onze soap met een notaboekje op hun knieën', zei ze in Het Laatste Nieuws. ‘Hebben ze zelf tegen mij gezegd. Ze zien wat we eten en drinken, en wat er zo allemaal in ons huis staat en met welke auto's en fietsen we rijden. Aan hun bureaus vragen ze zich dan af waarmee we dat allemaal betalen.'
Ze ontkent dat het gezin al jaren de belasting ontduikt. ‘Hoe kan een bekend figuur in België tien jaar lang geen aangifte doen? Waar hálen ze het? En welke woning zouden we verborgen houden? Ons tuinhuisje?'
Foto: de Pfaffs en een plaatje uit de oude doos.
[L]Het onderzoek richt zich volgens de Vlaamse zakenkrant De Tijd op drie elementen: een belastinggeschil dat teruggaat tot de jaren negentig, onduidelijke geldstromen rond de vennootschap DKLC (Debby, Kelly, Lyndsey en Carmen, vernoemd naar Pfaffs dochters en echtgenote) en voordelen in nature die de Pfaffs krijgen sinds ze als Bekende Vlamingen hun eigen tv-serie hebben - variërend van gratis breedbeeld-tv's en nieuw ingerichte eetkamer tot dure auto's. Ook zou een aantal huizen verborgen zijn gehouden voor de fiscus.
Hugo Camps schamperde donderdag in zijn column in De Morgen over het vercommercialiseerde gezinsleven van de Pfaffs. ‘Het probleem van Jean-Marie is zijn eindeloze glorie. Eén stap buiten de deur en hij wordt gefêteerd. Het volk staat in de rij om hem plasmaschermen, badtegels en Siciliaans keukengerief naar het hoofd te slingeren. Dagelijks wordt hij ontvoerd naar restaurants en brasseries, naar sauna's en meubelboulevards, en waarom? Voor wat stijfsel in de kraag en een paar krullen in het haar. Zelf eens een frisse pint betalen is hem niet gegund. Zo gaat het al dertig jaar.'
[R]Desondanks ging hij al vijf keer failliet. Maar sinds de soap De Pfaffs, voor het eerst uitgezonden in 2001, zit de ex-keeper beter bij kas. De belastingfraude zou om enkele honderdduizenden euro's gaan.
Echtgenote Carmen is verontwaardigd. ‘Die mannen van de fiscus kijken naar onze soap met een notaboekje op hun knieën', zei ze in Het Laatste Nieuws. ‘Hebben ze zelf tegen mij gezegd. Ze zien wat we eten en drinken, en wat er zo allemaal in ons huis staat en met welke auto's en fietsen we rijden. Aan hun bureaus vragen ze zich dan af waarmee we dat allemaal betalen.'
Ze ontkent dat het gezin al jaren de belasting ontduikt. ‘Hoe kan een bekend figuur in België tien jaar lang geen aangifte doen? Waar hálen ze het? En welke woning zouden we verborgen houden? Ons tuinhuisje?'
Foto: de Pfaffs en een plaatje uit de oude doos.
Nederlanders moeten niet te hard rekenen op een fusie met
Vlaanderen. ‘Dat is science fiction natuurlijk', zegt de
Belgische premier Yves Leterme zaterdag in een interview met de
Volkskrant. ‘De aanleiding doet zich niet voor.'
In een aantal opiniepeilingen de laatste maanden spraken Nederlanders zich uit voor een fusie met Vlaanderen. Geert Wilders riep premier Balkenende op daarover met zijn Vlaamse collega te gaan praten, omdat België volgens hem een ‘puinhoop' is. Ook veel Vlamingen bleken de afgelopen tijd wel te voelen voor een samengaan.
[L]Maar volgens Leterme is het een ‘simplisme' om te denken dat België na een jaar politieke crisis uiteen gaat vallen. ‘De Vlamingen kijken wel met sympathie naar Nederland, zoals de Walen sympathie hebben voor Frankrijk, maar de interactie tussen Wallonië en Vlaanderen is veel groter. Niet alleen praktisch, maar ook emotioneel. België heeft een toekomst, als we bereid zijn hervormingen door te voeren.'
Volgens de Belgische premier kijken de Belgen meer naar Nederland dan omgekeerd. Hij vindt het een ‘eretitel' om met premier Balkenende te worden vergeleken.
‘Er is geen afgunst tegenover Nederland, dat is een te sterk woord. Maar er is soms wel een gevoel van frustratie: jullie hebben geen last van faalangst en bescheidenheid. Tegelijkertijd denken we in België soms dat we op andere gebieden beter af zijn.'
Leterme is blij dat volgende week het nieuwe Benelux-akkoord wordt getekend, de samenwerking tussen België, Nederland en Luxemburg. Hij pleit ervoor dat de Benelux ook meer aansluiting zoekt bij de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen.
‘Samen hebben we enorme troeven. Het transportbeleid moeten we samen doen, er is een economische potentie met 40 miljoen inwoners. De Maas-Rijn-Schelde-delta is het meest welvarende gebied van Europa.'
In een aantal opiniepeilingen de laatste maanden spraken Nederlanders zich uit voor een fusie met Vlaanderen. Geert Wilders riep premier Balkenende op daarover met zijn Vlaamse collega te gaan praten, omdat België volgens hem een ‘puinhoop' is. Ook veel Vlamingen bleken de afgelopen tijd wel te voelen voor een samengaan.
[L]Maar volgens Leterme is het een ‘simplisme' om te denken dat België na een jaar politieke crisis uiteen gaat vallen. ‘De Vlamingen kijken wel met sympathie naar Nederland, zoals de Walen sympathie hebben voor Frankrijk, maar de interactie tussen Wallonië en Vlaanderen is veel groter. Niet alleen praktisch, maar ook emotioneel. België heeft een toekomst, als we bereid zijn hervormingen door te voeren.'
Volgens de Belgische premier kijken de Belgen meer naar Nederland dan omgekeerd. Hij vindt het een ‘eretitel' om met premier Balkenende te worden vergeleken.
‘Er is geen afgunst tegenover Nederland, dat is een te sterk woord. Maar er is soms wel een gevoel van frustratie: jullie hebben geen last van faalangst en bescheidenheid. Tegelijkertijd denken we in België soms dat we op andere gebieden beter af zijn.'
Leterme is blij dat volgende week het nieuwe Benelux-akkoord wordt getekend, de samenwerking tussen België, Nederland en Luxemburg. Hij pleit ervoor dat de Benelux ook meer aansluiting zoekt bij de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen.
‘Samen hebben we enorme troeven. Het transportbeleid moeten we samen doen, er is een economische potentie met 40 miljoen inwoners. De Maas-Rijn-Schelde-delta is het meest welvarende gebied van Europa.'
Tja, België kan het deze sportzomer wel schudden. Dat de rode
duivels niet meedoen aan het EK voetbal is geen nieuws, maar
Tom Boonen die niet aan de start verschijnt van de
Tour de France? Dat is een zware klap voor de Vlamingen (en de
rest van België).
Toch is het zo. Zijn cocaïnegebruik - buiten competitie - wordt hem zwaar aangerekend. Dinsdag werd hij bedankt voor de Ronde van Zwitserland maar nu ook door de organisatoren van de Ronde van Frankrijk. Ze hebben woensdagavond laten weten dat Tornado Tom niet welkom is. Vorig jaar won hij nog twee ritten en de groene trui.
Gisteren gokte ik nog dat de Belgen hem de snuif coke wel zouden vergeven, nu weet ik niet zo goed meer op wie ze boos zullen zijn: op Tom en de Tour.
Op sportief vlak moet het voor België van de Olympische Spelen komen, deze zomer. Maar aangezien Justine Henin onlangs is gestopt met tennissen, is daar ook al een kans minder op een medaille.
Het debat over Tom wordt goed gevoerd. Lees ook Ann De Cramer: Tommeke, Tommeke, wat snuif je nu?
Toch is het zo. Zijn cocaïnegebruik - buiten competitie - wordt hem zwaar aangerekend. Dinsdag werd hij bedankt voor de Ronde van Zwitserland maar nu ook door de organisatoren van de Ronde van Frankrijk. Ze hebben woensdagavond laten weten dat Tornado Tom niet welkom is. Vorig jaar won hij nog twee ritten en de groene trui.
Gisteren gokte ik nog dat de Belgen hem de snuif coke wel zouden vergeven, nu weet ik niet zo goed meer op wie ze boos zullen zijn: op Tom en de Tour.
Op sportief vlak moet het voor België van de Olympische Spelen komen, deze zomer. Maar aangezien Justine Henin onlangs is gestopt met tennissen, is daar ook al een kans minder op een medaille.
Het debat over Tom wordt goed gevoerd. Lees ook Ann De Cramer: Tommeke, Tommeke, wat snuif je nu?
Een belangwekkend bericht op het intranet van ons prachtige uitgeefbedrijf.
"De afdeling centrale administratie heet voortaan Shared Service Center Administratie, afgekort SSC Administratie."
Voor SSC Administratie is klantgerichtheid en resultaatverantwoordelijkheid van essentieel belang, aldus het bericht. Een controller leidt de toko, die naar mijn idee binnen de kortste keren zelfstandig naar de beurs kan. Want het is wel duidelijk dat de targets en goals goed zijn gedefinieerd.
[L]Ik kan natuurlijk niet achterblijven. Uw bloggende correspondent uit België voor de Volkskrant noemt zich voortaan Brussels Online Content Provider Correspondent, afgekort BOCP Correspondent. Op de foto links ziet u mijn eerste strategic enterprise staff meeting, eerder vanmiddag.
U als lezer wordt gepromoveerd tot Virtual Readers Community Member Volkskrantblog, afgekort VRCM Volkskrantblog. Als u als lezer ook een controller aanstelt, kunt ook u trouwens binnenkort op de beurs cashen.
En het leukste is: het gaat vanzelf weer over, bij de volgende reshuffle zal de management mode wel KIS heten (Keep It Simple) en wordt het gewoon weer Centrale Administratie.
Tot die tijd spelen we maar weer eens het ouderwertse gezelschapsspel bullshit bingo.
"De afdeling centrale administratie heet voortaan Shared Service Center Administratie, afgekort SSC Administratie."
Voor SSC Administratie is klantgerichtheid en resultaatverantwoordelijkheid van essentieel belang, aldus het bericht. Een controller leidt de toko, die naar mijn idee binnen de kortste keren zelfstandig naar de beurs kan. Want het is wel duidelijk dat de targets en goals goed zijn gedefinieerd.
[L]Ik kan natuurlijk niet achterblijven. Uw bloggende correspondent uit België voor de Volkskrant noemt zich voortaan Brussels Online Content Provider Correspondent, afgekort BOCP Correspondent. Op de foto links ziet u mijn eerste strategic enterprise staff meeting, eerder vanmiddag.
U als lezer wordt gepromoveerd tot Virtual Readers Community Member Volkskrantblog, afgekort VRCM Volkskrantblog. Als u als lezer ook een controller aanstelt, kunt ook u trouwens binnenkort op de beurs cashen.
En het leukste is: het gaat vanzelf weer over, bij de volgende reshuffle zal de management mode wel KIS heten (Keep It Simple) en wordt het gewoon weer Centrale Administratie.
Tot die tijd spelen we maar weer eens het ouderwertse gezelschapsspel bullshit bingo.
'Tornado Tom' kan bij de Vlamingen wel een potje breken. Rijbewijs
kwijtgeraakt wegens te hard rijden? Moet kunnen. Vriendin Lore
ingeruild voor een meisje van zestien, de Nederlandse Sophie? Ach,
dat is alweer voorbij. In Monaco gaan wonen vanwege de belastingen?
Logisch toch.
En dat hij zich als gladiator liet fotograferen? Wel, er zijn schevere schaatsen te rijden.
Wat telkens voor de publieke opinie telde, is dat Boonen een verdienstelijke wielrenner is en nog zeer sympathiek ook. En doping, daar wilde hij niets van weten.
"XTC, cocaïne: je moet wel goed gek zijn. Die zaken blijven perfect te traceren", zei hij in januari 2007 in de Gazet van Antwerpen.
Dat eerste deel van zijn uitspraak is hij kennelijk vergeten, het laatste deel blijkt te kloppen. Vandaag werd duidelijk dat hij bij een dpoingtest is betrapt op gebruik van cocaïne. Niet meteen een onschuldig huismiddeltje om de kuiten te smeren, zou je zo zeggen. Het lijkt me evenmin dat je er harder van gaat fietsen (maar ik kan me vergissen). Pijnlijk is het wel. Verboden ook, zelfs voor niet-wielrenners.
Tom werd betrapt tijdens een test buiten de competitie, op 26 mei, twee dagen voor de Ronde van België. Voor zijn imago zal het niet goed zijn, en er loopt een gerechtelijk onderzoek. Zijn club Quick Step gaat de zaak "grondig evalueren".
Dat kan nog een vervelend staartje krijgen, terwijl de Tour de France volgende maand begint. Maar wat doen de fans?
Mijn gokje: het zal even slikken zijn, maar de Vlamingen gaan ook dit Tom Boonen heel snel weer vergeven.
En dat hij zich als gladiator liet fotograferen? Wel, er zijn schevere schaatsen te rijden.
Wat telkens voor de publieke opinie telde, is dat Boonen een verdienstelijke wielrenner is en nog zeer sympathiek ook. En doping, daar wilde hij niets van weten.
"XTC, cocaïne: je moet wel goed gek zijn. Die zaken blijven perfect te traceren", zei hij in januari 2007 in de Gazet van Antwerpen.
Dat eerste deel van zijn uitspraak is hij kennelijk vergeten, het laatste deel blijkt te kloppen. Vandaag werd duidelijk dat hij bij een dpoingtest is betrapt op gebruik van cocaïne. Niet meteen een onschuldig huismiddeltje om de kuiten te smeren, zou je zo zeggen. Het lijkt me evenmin dat je er harder van gaat fietsen (maar ik kan me vergissen). Pijnlijk is het wel. Verboden ook, zelfs voor niet-wielrenners.
Tom werd betrapt tijdens een test buiten de competitie, op 26 mei, twee dagen voor de Ronde van België. Voor zijn imago zal het niet goed zijn, en er loopt een gerechtelijk onderzoek. Zijn club Quick Step gaat de zaak "grondig evalueren".
Dat kan nog een vervelend staartje krijgen, terwijl de Tour de France volgende maand begint. Maar wat doen de fans?
Mijn gokje: het zal even slikken zijn, maar de Vlamingen gaan ook dit Tom Boonen heel snel weer vergeven.

Bart Dirks
- België bestaat, cultuurwijzer van een gespleten land.
Uitgever Bert Bakker, 320 pagina's, 18,95 euro. ISBN 978 90 351
3298 6 Verkrijgbaar in de boekhandel, bij
Als we het
in Nederland over België hebben, gaat het negen van de tien keer
over Vlaanderen. We vergeten Wallonië nogal snel. Daarom alle lof
voor het groepje Nederbelgen in Wallonië dat een wekelijkse
e-mail-nieuwsbrief over het Franstalige landsdeel maakt en ook een
website onderhoudt. Neem een kijkje op
Gui Polspoel
praat met Bart Dirks, Nederlander en tot eind juli correspondent
van de Volkskrant in België. Een mooie en interessante afsluiter
van het eerste seizoen 'Polspoel'.
Je kunt er
natuurlijk alle historische monumenten bekijken. Maar Mechelen is
niet voor niets de kinderstad bij uitstek. Probeer eens een
spijkerbed of eet een ijsje met de ooievaars in de dierentuin.
'Ik vind
wel dat je erg ver gaat in het leren kennen van ons landje. . . tot
op de bodem' meesmuilt een Brusselaar. 'Luik doet mij denken aan de
Belgische maffia, aan jongerencriminaliteit, aan een hele gure
stationsbuurt.' Het kleeft al langer aan Luik. George Simenon,
geestelijk vader van commissaris Maigret, verliet zijn
geboorteplaats op zijn negentiende: 'Mijn hele leven heb ik gewacht
om te ontsnappen.' Toegeven, de reputatie van Luik/Liège (200
duizend inwoners) houdt niet over. Grijs, arm, crimineel, corrupt.
Belgen noemen de stad wel Palermo aan de Maas, vanwege de greep die
het Luiks-Italiaanse criminele milieu lange tijd had op de stad
zijn bestuur. 
*
*
... alvast
naar een voorproefje van de nieuwe dEUS...
Radio anno
2008 staat voor niets! Beluister en bekijk het interview met Bart
Dirks bij Studio Desmet Live, van woensdag 16 april.
Voor een leuk
eettentje in Brussel klik je
Hij begroet
me hartelijk, alsof hij me al jaren kent. In onze ogen misschien
een tikje te, maar het klopt alvast met het beeld dat wij
Vlamingen, van onze noorderburen hebben. Maar wat zijn onze
eigenaardigheden in Nederlandse ogen? Wat zijn onze kleine kantjes?
Wat zijn onze pluspunten? We vroegen het Bart Dirks, een
Nederlander die al vele jaren te midden van Vlamingen en Walen
woont en werkt.
Vijf jaar
lang was hij correspondent in België voor de Volkskrant. Binnen
enkele maanden keert hij terug naar zijn redactie in Nederland. Al
die tijd heeft hij ons land geobserveerd en genanalyseerd, zo ook
de voorbije politieke crisis. Hij heeft er ook een boek over
geschreven. Bart Dirks.
Met pijn in
het hart verlaat de Nederlandse journalist Bart Dirks (35) over een
paar maanden Brussel. Dirks, België-correspondent voor de
Volkskrant, laat als afscheid een dikke turf na: België
bestaat heet het boek onderkoeld. Een stevige, maar zeer
begripvolle kijk op dit complexe land en zijn inwoners. Lees het
interview in de krant
Brussel is
veel meer dan Manneken Pis en de grote markt. De gemeenten Elsene
en Sint-Gillis bewijzen dat. De Belgische hoofdstad is de optelsom
van negentien zelfstandige gemeentes. Brussel zelf, met de
gewichtige postcode 1000, de Grote Markt en Manneken Pis, vormt het
hart. Vastgeplakt liggen onder meer Anderlecht (van de
voetbalclub), en Schaarbeek (waar Raymond van het Groenewoud
geboren werd). Aan de zuidkant liggen zij aan zij twee van de
aangenaamste Brusselse gemeentes: Elsene (in het Frans Ixelles, 77
duizend inwoners) en Sint-Gillis (Saint-Gilles), 44 duizend
inwoners.
Belgische
gevangenissen zijn niet uit het nieuws te slaan. Er zijn muiterijen
en gedetineerden klagen over de woonomstandigheden, de
bezoekregelingen, het langdurig voorarrest of de overbevolking.
Half april wist een gevangene met een helikopter te ontsnappen uit
de moderne gevangenis van Lantin (bij Luik). Even spectaculair was
de uitbraak, vorig jaar zomer, van 28 gedetineerden uit de 150 jaar
oude gevangenis van Dendermonde. Voor de voorbijganger zijn de oude
Belgische gevangenissen een lust voor het oog. Ze ogen als kastelen
met fraaie kantelen. Maar van binnen zijn ze hopeloos verouderd. De
inrichting doet volgens criminologen geen recht aan de hedendaagse
opvattingen van straf en resocialisatie. Haast elke maand is er wel
een gevangenis waar de cipiers staken voor betere
arbeidsomstandigheden of extra collega’s. De bewaarders van
de gevangenis van Merksplas staakten eerder dit jaar, omdat
gedetineerden een klacht hadden ingediend bij de Commissie van
Toezicht over de soms agressieve houding van enkele bewaarders. De
commissie gaf de procureur de opdracht een onderzoek in te stellen.
In België zijn de straffen doorgaans hoger dan in Nederland. Maar
de voorlopige invrijheidstelling (VI) is in het algemeen na
eenderde van de straftijd. In Nederland is de vrijlating na
tweederde van de tijd. Maar omdat de Nederlandse straffen lager
zijn,verschillen de totale straftijd in België en Nederland niet
veel van elkaar. Op de foto de entree van gevangenis Leuven
Centraal. Foto: Joost van den Broek/de Volkskrant. Lees ook
Londen,
Parijs, Jakarta, Nairobi, New York... waar zitten de
correspondenten van de Volkskrant? Nou, 