voor de mensen met wie ik het afgelopen jaar enig contact heb gehad (ik denk aan jou, Koko!!) zal het niet als een verrassing komen - maar dit is mijn laatste bericht voor het vkblog. Ik heb de Volkskrant verlaten en ga mijn eigen bedrijf beginnen, waar ik alle lessen die ik de afgelopen dik zes jaar, eerst als chef internet en vervolgens als hoofd Online, in de praktijk kan gaan brengen.

 

Mijn nieuwe kindje heet Raker, en ik ben er nu al trots op! Binnen Raker ga ik doen wat ik de afgelopen jaren voor de Volkskrant deed; alleen wordt mijn klantenkring (hopelijk) wat breder. Ik ga (media-)bedrijven en instellingen adviseren hoe om te gaan met de wondere wereld van de nieuwe media en het internet - ik blijf concepten ontwikkelen voor nieuwe sites en voor een deel ook zelf bouwen - en ik blijf af en toe nog wel een stukje schrijven.

 

Het afscheid van de krant valt me zwaar - ik heb er ruim 19 jaar opzitten, als redacteur economie, als correspondent in Brussel voor EU en NAVO, en dus als chef internet en hoofd Online. Maar de komst van de Belgen en de daarmee gepaard gaande verhuizing van onze online ontwikkelactiviteiten naar Brussel is voor mij een mooi moment om gedag te zeggen en de stap naar het vrije ondernemerschap te wagen.

 

Zonder overdrijving kan ik stellen dat het vkblog mijn belangrijkste kindje is geweest. Die enkele wrat op de neus en de dubbele onderkin - ach, als ik goed kijk zie ik ze wel, maar het is mijn kind, dus voor alle tekortkomingen heb ik een uitstekende verklaring.

 

Het vkblog bestaat nu ruim vier jaar - in internettermen is het inmiddels volwassen geworden. Ik ben er trots op dat hier zo'n bloeiende gemeenschap is ontstaan. Ik wens jullie allen veel plezier op het blog! En wie contact met mij wil hebben, kan dat doen via mijn site.

Het was, heel eventjes, het nieuws van de dag op Twitter: Paul de Leeuw hangt zijn account aan de wilgen. ‘Hallo lieve mensen! Hoe leuk ik het ook vond: ik ga van de twitter af! Niet door jullie, maar door andere factoren!!! Afkicken! Dag allemaal!’

Binnen de kortste keren vond dit nieuwtje uit de televisiewereld zijn weg naar de mainstream-media; na een uur of wat stond het bericht donderdagochtend op de sites van alle grote kranten en omroepen, om de volgende dag in de faits divers van de geschreven pers te worden opgenomen.

Lees verder ...

Hieronder de eerste versie van het stuk over burgerjournalistiek, zoals dat volgende week in de krant komt. Het is een vorm van open-source journalistiek: commentaren zijn welkom, en die zal ik, indien mogelijk, hierin verwerken. Let wel: het maximale aantal woorden voor dit verhaal is 700!

 

 

Het was, heel eventjes, het nieuws van de dag op Twitter: Paul de Leeuw hangt zijn account aan de wilgen. ‘Hallo lieve mensen! Hoe leuk ik het ook vond: ik ga van de twitter af! Niet door jullie, maar door andere factoren!!! Afkicken! Dag allemaal!’

Binnen de kortste keren vond dit nieuwtje uit de televisiewereld zijn weg naar mainstream-media;  met een uur of wat stond het bericht donderdagochtend op de sites van alle grote kranten en omroepen, om de volgende dag nog in de faits divers van de geschreven pers te worden opgenomen.

Twitter, de berichtendienst waar de leden via hun mobiel of het web een bericht van hooguit 140 tekens naartoe kunnen sturen, is inmiddels niet meer weg te denken van het web. Wie bovenstaand voorbeeld te frivool vindt, wordt wellicht wel overtuigd door de waarneming dat het een twitteraar was die als eerste foto’s van de crash van het vliegtuig van Turkish Airlines de wereld instuurde. En zo nam de wereld ook via Twitter kennis van de Iraanse revolte van de afgelopen zomer.

De berichtendienst  voegt een belangrijk wapen toe aan het arsenaal van de burgerjournalist: de actieve burger die met hulp van nieuwe media verslag doet van zijn waarnemingen en daarmee, gewild of ongewild, voor een deel de rol van traditionele journalisten overneemt. Die burger had zich met zijn weblogs en bijdragen op discussiefora  al een plek verworven in het journalistieke productieproces. Al was het maar omdat de meeste ‘professionele’ journalisten deze platforms inmiddels bij hun standaard bronnenonderzoek betrekken als ze zich oriënteren op een nieuw onderwerp.

Volgens Marc Chavannes, onder meer hoogleraar journalistiek aan de Rijksuniversiteit van Groningen, bepalen deze bloggers en twitteraars voor een deel de toekomst van de journalistiek, zo zei hij een paar weken geleden op een discussiebijeenkomst. Hij dicht hun zelfs nog een belangrijker rol toe: met hun toenemende invloed springen zij in het gat dat de steeds amechtiger opererende traditionele media achterlaten in het controleren van de macht.

Diezelfde traditionele media lijken vooralsnog tamelijk  terughoudend in de acceptatie van die rol. ‘Het is goed dat nieuwe communicatiemiddelen burgers meer mogelijkheden geven om hun eigen kennis en ervaring aan te dragen in discussies of bij gebeurtenissen - in woord en beeld. Maar de nieuwsgierigheid van burgers is doorgaans beperkt van reikwijdte; die betreft vooral zijn of haar directe omgeving en/of persoonlijk belang. Als je het al burgerjournalistiek mag noemen, is die te vaak het resultaat van toevallige betrokkenheid, niet van stelselmatig onderzoek’, zegt Birgit Donker, hoofdredacteur van NRC Handelsblad.

Ter voorbereiding van dit stuk deed ik een klein experiment in ‘open source’ journalistiek gedaan: ik deed een oproep aan bezoekers op het vkblog (de weblog-omgeving van de Volkskrant) en mijn persoonlijke site. De vraag: leeft het begrip burgerjournalistiek überhaupt wel? Een eerste versie van dit stuk heeft bovendien online gestaan, om commentaren en reacties uit te lokken die het verhaal beter zouden maken.

 Opvallend: de meeste bloggers hebben er helemaal geen behoefte aan om als burgerjournalist neergezet te worden.  Zij willen vooral de vrijheid houden om te kunnen schrijven over wat hen bezighoudt. De vraag of dat als journalistiek moet worden beschouwd, lijkt vooral een academische. Wel verzucht Elsje Dijkstra: ‘Tot nu toe is het vooral de blogger die reageert op de journalist. Ik denk dat het tijd wordt dat de journalist gaat reageren op de blogger. Pak de verschillende meningen die hier op het blog worden neergezet eens bij elkaar, zet ze af tegen de informatie uit andere bronnen, lever kritiek, sta open voor kritiek op de journalistieke stukken, vraag bloggers om in hun omgeving te letten op onderwerpen die in het nieuws zijn. Te vaak lijkt het nu of de journalist en de blogger in gescheiden werelden leven.’

Die mening wordt, in iets andere termen, ook verwoord door Spits-hoofdredacteur Bart Brouwers en Henk Blanken, adjunct-hoofdredacteur van het Dagblad van het Noorden. Brouwers pleit voor ‘augmented journalism’: breng de sterke kanten van de traditionele journalistiek (de onderzoekskracht, de diepgang, het vermogen een verhaal te vertellen) samen met de transparantie, interactie, snelheid en netwerken van de nieuwe wereld. ‘En laten we eindelijk ons betrokken, kundige en geïnteresseerde publiek op een voetstuk plaatsen en samenwerken om betere resultaten te halen.’

Ter voorbereiding van een stuk over burgerjournalistiek, zou ik hier de zeer korte vraag willen stellen: is er een rol voor burgerjournalistiek, of is dit fenomeen altijd zwaar overschat geweest? Antwoorden graag in de commentaren hieronder.

 

Overigens: het is puur toeval dat dit stuk bijna exact vier jaar verschijnt na de start van het VKblog, dat immers mede is gebaseerd op het ideaal van de burgerjournalistiek...

Blogger Kokopelli heeft de afgelopen weken bar weinig geblogd. Dat betekent niet dat hij niet met het blog is bezig geweest. Integendeel. Hij is druk bezig geweest met het updaten van de gebruikershandleiding voor het blog, en met het maken van een versie in html, zodat je de handleiding ook in je browser kunt lezen.

 

De nieuwe versie is hier te downloaden (pdf) of hier te lezen (html). Ik ben Kokopelli heel dankbaar voor de tijd en moeite die hij genomen heeft.

 

In deze vakantieperiode zal er weinig geklust worden aan het blog; de toevoeging van het widget met de laatste reacties, dat nu op elke blogpagina te zien is, is voorlopig de laatste wijziging. Voor na de vakantie staat wel een paar extra toevoegingen op stapel, waarover ik nu nog niks wil zeggen, maar waarvan we zeker weten dat ze in een vraag voorzien. Wie overigens suggesties, plannen of ideeën heeft voor extra features of diensten, kan altijd hieronder, in de reactieruimte, terecht.

 

 

De verbouwing van het blog is bijna klaar. Het stucwerk is aangebracht, de tegelzetter heeft zijn werk gedaan, de binnenhuisarchitect is tevreden; alleen moet de schilder hier en daar nog een finishing touch plaatsen.

 

Praktisch alle voornemens die we hier hebben geuit, zijn gerealiseerd. Er resteert nog één zaak die we volgende week in orde zullen brengen: de blogs van redacteuren zijn bijna onvindbaar. Nou weet ik ook wel dat dat heel veel mensen hun r..t zal roesten, maar toch was er behoorlijk wat vraag naar. Inmiddels is de overzichtspagina van de redactieblogs bijna klaar, en zal de rechterkolom van de voorpagina nog enigszins aangepast worden om een linkje naar die pagina te kunnen plaatsen. Het brulbord zal verdwijnen, en alleen ingezet worden bij bijzondere mededelingen.

 

Het blog draait stabiel en is snel; als we ook nog de laatste, allerhardnekkigste bug kunnen oplossen (bij sommige bloggers verhuizen widgets en infoblokken naar eigen believen op en neer in hun pagina's) kunnen we terugkijken op een weliswaar moeizaam proces, maar met een prachtig eindresultaat - vinden we zelf ten minste.

 

 

 

 

 

 

Nu het nieuwe vkblog online is en redelijk stabiel draait, is het moment gekomen om een voor mij persoonlijk belangrijke mededeling te doen: ik ben terug getreden als hoofd Online van de Volkskrant.

 

Dit besluit heb ik in februari genomen, volstrekt zelfstandig en zonder druk van wie dan ook. Per 1 juni is het geëffectueerd.

 

Ik heb bijna zes jaar de functie vervuld van hoofd Online. In die periode hebben we een hoop bereikt:

• groei van het aantal unieke bezoekers van 300 duizend naar 1.6 miljoen per maand, met bijbehorende omzetgroei
• flinke professionalisering van onze websites, modernisering van volkskrant.nl, en de realisering van een behoorlijk aantal belangrijke nieuwe sites (volkskrantblog, volkskrantreizen, hart en ziel bijvoorbeeld)
• de splitsing van de oude internetredactie in een newsroom enerzijds en de strategische innovatieclub die Volkskrant Online is anderzijds.

 

Maar het is mooi geweest. Er waait een nieuwe wind in het bedrijf, waarin een andere baas wellicht beter functioneert. Mede daarom werd het tijd om het stokje aan een ander over te geven. Voorlopig blijf ik wel betrokken bij Online, maar richt ik me meer op conceptontwikkeling, en bouw. Ook wil ik weer meer gaan schrijven. Per slot van rekening ben ik nog steeds journalist.

 

Het is overigens met trots en vol vertrouwen dat ik mijn opvolger presenteer: Bas Timmers, pur sang journalist, afkomstig uit de Newsroom.

 

1. Het is nu mogelijk om ook een rss-feed af te sluiten op één bepaald bericht, om zodoende de reacties op dat bericht te kunnen volgen. Dit vervangt de optie in het vorige volkskrantblog om je via een email op de hoogte te laten stellen van nieuwe reacties.
2. Er waren wat klachten van verschillende bloggers dat de volgorde van de widgets, favorieten enzovoorts, de ordening in de rechterkolom van hun eigen pagina's, niet goed werd bewaard. Dat was een lastige om te debuggen; uiteindelijk zijn we achter de vermoedelijke oorzaak gekomen. Een simpele klik op een link in een widget of een favoriet was al voldoende om de sortering op zijn kop te zetten. We hebben de scripts nu zo aangepast dat het sorteren niet onmiddellijk begint, en ook dat er echt 'gesleept' moet worden met de muis om het sorteren te starten.
3. We hebben de groepenfunctie enigszins aangepast: bovenin de voorpagina worden nu alleen berichten getoond van groepen die een meer dan gemiddeld aantal leden hebben.
4. En het zal de meesten al zijn opgevallen: in de rechterkolom op de voorpagina, met de nieuwste berichten, staat nu ook de naam van de auteur genoemd.

Er staat nog een paar zaken op stapel voordat we het blog weer een poos met rust laten:

1. Het wordt mogelijk om groepen te verwijderen, en de groepsleden kunnen ook bestaande groepswidgets en -evenementen bewerken.
2. Er bestaat behoefte om ook als ingelogde persoon onder een andere naam een reactie te kunnen achterlaten. De identiteit wordt bevestigd door de avatar en door de link. Dit zullen we gaan implementeren.
3. Groepen en tags krijgen ook een eigen rss-feed, zodat je alle berichten over een bepaald onderwerp gemakkelijk kunt volgen.
4. Er komt een linkje naar alle blogs van redacteuren, die ook een eigen pagina krijgen.

 

RSS staat hier veel nauwkeuriger uitgelegd dan ik het zou kunnen; daarom doe ik geen poging. Maar misschien is het wel handig even te schrijven wat RSS voor het VKblog betekent.

 

RSS vergemakkelijkt het verkeer van en naar je website, c.q. je weblog. Wie wil, kan zich abonneren op een zogeheten feed, die door RSS van je blog wordt verzorgd. Dat is eigenlijk niet meer dan een webpagina die op een bepaalde, standaard-manier wordt vormgegeven. In die webpagina staat in de regel je laatste 20 berichten, inclusief kop, een korte intro, de auteursnaam, de datum van publicatie, en nog wat andere gegevens.

 

Wie maar wil kan een 'abonnement' afsluiten op die feed. Met zo'n abonnement kun je gemakkelijk op de hoogte blijven wat er in het blog gebeurt. Je hoeft die pagina niet meer elke keer op te zoeken, de pagina brengt jou op de hoogte. Zo'n abonnement neem je via een speciale feedreader, een programmaatje dat je kunt installeren op je computer. Maar de meeste moderne browsers en emailprogramma's hebben een feedreader ingebouwd, zodat je geen reader nodig hebt. In die gevallen moet je de documentatie van je browser of emailprogramma raadplegen.

 

Maar je kunt RSS in deze nieuwe versie van het VKblog ook op een andere manier inzetten: namelijk door op je eigen blog de feed van een andere bron te tonen. Dat heb ik bijvoorbeeld gedaan in mijn rechterkolom. Daar heb ik een widget aangemaakt, met een rss-feed erin. In dit geval de feed van de Volkskrant-nieuwssite, waarvan de laatste berichten worden getoond. Ik hoef daar verder niks aan te doen: de feed wordt automatisch elke tien minuten of zo opgehaald en getoond op mijn pagina.

 

Wil jij dat ook, dan moet je een nieuwe widget aanmaken, deze een titel en een korte inleidende tekst geven, en vervolgens de url van de feed intikken: wat is het webadres van de feed. Ten slotte kun je ook aangeven hoeveel items precies getoond moeten worden.

 

Waar vind je nou zo'n feed? Dat wordt meestal op een site aangegeven (ook hier) door het oranje blokje, dat je op het VKblog bij het archiefwidget vindt. Elke site met zo'n feed toont, meestal al op zijn voorpagina, zo'n blokje. Het adres voor de feed met laatste nieuws van de Volkskrant is http://feeds.volkskrant.nl/laatstenieuws.

 

De enige beperking die wij op dit moment stellen voor het gebruik in een widget (van een groep of van een blog) dat de feed niet afkomstig mag zijn van het vkblog zelf. We hebben gemerkt dat dat een soort oneindige loop introduceert die de pagina heel traag maakt.

De servers houden zich goed, over het algemeen, en het blog is redelijk snel. Toch hebben sommige bloggers nog veel last van het traag laden van een enkele pagina. Dat zit hem meestal in de inhoud van de pagina: die is te groot en te zwaar.

 

Vooral de blog-voorpagina's kunnen daar last van hebben. In tegenstelling tot de vorige versie van het Volkskrantblog, worden artikelen nu in hun geheel, inclusief afbeeldingen, getoond op de voorpagina. Dat zijn twintig artikelen; en als die stuk voor stuk veel afbeeldingen bevatten, wordt dat een trage pagina.

 

Daarom is zojuist een nieuwe feature geïntroduceerd: onder de knop Instellingen vind je een nieuwe optie om alleen een verkorte tekst op je blogvoorpagina te tonen. Dat zou het in principe sneller moeten maken.

 

Een andere tip die we kunnen geven: vervang in je recente berichten en in je widgets alle afbeeldingen, voor zover je die op de 'ouderwetse' manier had geplaatst (je weet wel, met de code [L] en [R]) door afbeeldingen die je met de nieuwe uploader neerzet.

 

Bij het live zetten van deze nieuwe feature ging er kort wat mis (vijf minuten) waardoor de blog-voorpagina's even niet zichtbaar waren. Dat is inmiddels weer opgelost.

We zijn meer dan een week uit de lucht geweest met het vernieuwde vkblog. Daarom dit stukje: om verantwoording af te leggen, om uit te leggen wat we in die week hebben gedaan, en om nogmaals onze verontschuldigingen uit te spreken voor de overlast en voor het feit dat we jullie, bloggers en bezoekers, zo in de steek hebben gelaten.

Een van-dag-tot-dag-beschrijving is wellicht de gemakkelijkste manier om dit te doen.

 

Dinsdag 26 mei, 14.00 uur. We gaan live. Al snel dienen zich de eerste performance-problemen aan. Die verrassen ons. In de dagen voorafgaand aan livegang, en nadat de database-migratie had plaatsgevonden, hebben we een aantal stress-tests uitgevoerd. Die gaven geen enkele aanleiding om deze problemen te verwachten.

17.00 uur. We vinden een enkele query op de database die de hoofdschuldige lijkt te zijn van de traagheid. We passen die query aan, en we zien de performance onmiddellijk omhoog gaan. Het gaat goed! Optimistisch gaan we die avond naar huis.

 

Woensdag 27 mei. Ons optimisme blijkt misplaatst. De server houdt het niet, en kraakt en piept aan alle kanten. Alle technische parameters (geheugenbelasting, cpu-load) staan in het rood. In overleg met onze hosting provider wordt er snel een reserve server bijgeplaatst. Dat gebeurt aan het begin van de middag. Dat blijkt echter het begin van een hele serie nieuwe problemen: gebruikers zijn het ene moment ingelogd, het andere niet meer; afbeeldingen zijn soms wel zichtbaar, soms niet; de klok maakt rare sprongen. Dit alles had te maken met het feit dat er geen goede synchronisatie plaatsvond tussen de servers die waren ingezet.

 

Donderdag 28 mei. We nemen het moeilijke maar noodzakelijke besluit om het blog tijdelijk te sluiten. We hebben tijd nodig om de problemen te onderzoeken en het blog te optimaliseren. De urgentie neemt toe omdat ons berichten bereiken dat sommige ingelogde bezoekers ineens in het adminsysteem van andere bloggers leken te kunnen komen. In de praktijk konden ze weinig kwaad, omdat er nog extra checks waren ingebouwd - maar hoe dan ook was dit een situatie die we niet konden laten voortduren.

 

Vrijdag 29 mei. Samen met enkele externe consultants lopen we de hele code door. We hopen op een 'eureka'-moment: dat die externen in één keer konden zeggen: 'hoe kan je dit nou doen?? Je weet toch dat dit niet werkt!' Voor mijn part hadden ze ons verrot gescholden. Dat gebeurt helaas niet. De externen vinden geen showstoppers, geen enorme obstakels of blunders die de traagheid kunnen verklaren. Ze geven echter wel advies over een aantal mini-optimalisaties.

 

Zaterdag 30 mei-maandag 1 juni. De ontwikkelaars hebben geen vrij in het pinkster-weekeinde. Zij voeren de adviezen uit die de externe consultants hebben aangeleverd. Die hebben met name betrekking op het cachen van de verschillende pagina's.

 

Dinsdag 2 juni. De serverconfiguratie is nog niet in orde. We laten de hostingprovider de klokken gelijk zetten op de verschillende servers. En dan kan het grote opruimen beginnen. Ons bug-meldingsysteem was opnieuw volgelopen, en door alle wijzigingen in de code moesten ook alle functionele tests opnieuw plaatsvinden. Dat heeft ons ontwikkelteam tussen dinsdag en vandaag gedaan.

 

Dat we meer dan een week uit de lucht zijn geweest, vinden we heel erg. Dat het niet langer dan een week heeft geduurd, hebben we voor een groot deel te danken aan het team van trouwe testers dat ons heeft bijgestaan. Ik wil er eigenlijk twee speciaal uitlichten: Kokopelli en Grutte Pier. Beiden hebben keihard gewerkt. Maar de standaard disclaimer is van toepassing. Vinden jullie iets dat niet deugt, niet werkt, of anderszins niet bevalt: de schuld ligt geheel en al bij de Volkskrant, en niet bij hun.

Het afgelopen weekend hebben we hard gewerkt aan de optimalisatie van het blog. Met name het aantal database-queries is fors gereduceerd. Veel meer resultaten van deze queries worden nu in cache opgeslagen; maar dat leidt op zijn beurt tot andere problemen, waar voor een deel onze provider morgenochtend op aangesproken gaat worden.

 

Het gaat hierbij met name om het gelijk trekken van de caches over de verschillende servers, en het gelijk zetten van de klokken op de servers. Het feit dat deze caches en klokken nu niet gelijk lopen, leidt tot allerlei vreemde verschijnselen. Afhankelijk van waar je request naartoe gestuurd wordt, kan het zijn dat je wijzigingen wel of niet worden getoond. Ze staan weliswaar in de database, maar ze moeten natuurlijk ook zichtbaar zijn.

 

Hetzelfde geldt voor het verschijnsel van wel of niet ingelogd zijn. Ook dat is een kwestie van gelijktrekken van de verschillende webservers waarop het vkblog draait.

 

Wel zien we dat de optimalisatie in onze stresstests wel degelijk resultaat heeft afgeworpen. We hebben een gebruik gesimuleerd waarbij 100 gebruikers tegelijkertijd 50 verschillende pagina's per seconde opvroegen. In realiteit wordt de server nooit zo zwaar belast.

We zagen de belasting van de database laag blijven (door de caching), terwijl de webserver (die de vorige keer bij deze belasting tot 150 % cpu-load aangaf) nu niet verder kwam dan 30%. Dat is dus bemoedigend. Maar we juichen nog niet. Morgen keren de experts terug - en moet de provider nog wat werk verzetten.

 

 

De ontwikkeling van het nieuwe volkskrantblog is in de eindfase beland. Deze week knopen we de laatste eindjes aan elkaar. Als we geen onvoorziene problemen meer tegenkomen, zullen we begin volgende week live gaan met het nieuwe blog.

Helaas kunnen we dat niet doen zonder het huidige blog een dag plat te leggen. De planning is om maandagochtend 25 mei de stekker uit het blog te trekken. Er kunnen dan geen nieuwe berichten meer worden geplaatst of andere activiteiten ontplooid; het blog kan ook niet gelezen worden. Die maandag gebruiken we om de database, die alle content van het blog bevat, te migreren naar het nieuwe vkblog. Ook moet er dan getest worden of de migratie helemaal goed is gegaan.

Die tests zullen doorgaan zolang als nodig; maar als alles goed gaat, zijn we daar in de loop van dinsdag mee klaar en kunnen we het nieuwe blog openstellen voor de gebruikers.

Halverwege deze week zullen we alvast een uitgebreide handleiding beschikbaar stellen, zodat iedereen alvast kan lezen wat er allemaal gaat veranderen.

Tests die we de afgelopen weken hebben uitgevoerd, wijzen uit dat alle content wordt gemigreerd. Het kan echter zijn dat op sommige plekken de layout van infoblokken of artikelen er iets anders komt uit te zien. Dat is helaas niet helemaal te vermijden; en dit betekent wellicht dat bloggers die het aangaat wat tijd moeten steken in het opnieuw op orde brengen van hun weblog. We vermoeden dat dit minder dan 5 procent van de bloggers is.

De url's van artikelen veranderen; maar alle bestaande artikelen worden keurig doorverwezen, dus je oude bezoekers raak je niet kwijt. Prefixen (subdomeinen) blijven ook gewoon bestaan.

Vrijdag besluiten we of de verhuizing inderdaad kan doorgaan, en dat zullen we op deze plek bekend maken.

Eind januari publiceerde ik hier een klein stukkie met een oproep voor betatesters. Tegelijk sprak ik de verwachting uit dat de betafase ongeveer een maand zou duren, en dat we dus ergens begin maart live zouden gaan. Dat was al een maand of drie later dan waar we vorig jaar zomer op hoopten... In ons grenzeloos en naïef optimisme dachten we toen nog dat we voor het eind van het jaar de nieuwe versie wel af zouden hebben.

Het is nu eind april - en waar is het nieuwe blog? Nog niet live in ieder geval. De betatest liep veel slechter dan verwacht. De testers waren ook erg kritisch, over nieuwe functies die niet duidelijk waren en over het bedieningsgemak, dat te wensen overliet. En we liepen ook tegen tegenslag aan met de server waarop we moesten ontwikkelen en testen.

Toen de serverproblemen voorbij waren, besloten we begin van deze maand om een aantal belangrijke besluiten terug te draaien en een deel van het blog opnieuw te ontwikkelen. Die nieuwe ontwikkeling verkeert nu in zijn laatste stadium. Volgende week verwachten we opnieuw met de test te kunnen beginnen, met de lessen van de vorige fase in ons achterhoofd. Ik durf geen nieuwe uitspraak meer te doen over de livegang; maar voor het eind van het jaar gaan we zeker halen ;)

Het zal niemand zijn ontgaan dat ook de Volkskrant economisch zware tijden doormaakt. Het mag als een teken van vastberadenheid worden beschouwd dat we ook in deze tijd van inkrimpende redacties nog steeds zoveel tijd kunnen vrijmaken voor de bouw van een nieuwe versie van het blog. We geloven onverminderd in het belang van het blog als platform voor VK-liefhebbers en -haters, of gewoon mensen die het een prettige omgeving vinden. Mocht er iemand twijfelen aan het voortbestaan van het blog: niet doen. We gaan gewoon verder.

Een moment van onoplettendheid kan je zomaar een maand lang frustraties bezorgen.

Zojuist telefoon gehad van een medewerker van KPN. Hij had een vraag: zijn er nog problemen bekend bij jullie van abonnees van een van de KPN-providers (KPN zelf, Hetnet en Planet) om de Volkskrant-websites te bereiken?
Nee, antwoordde ik naar waarheid. Sinds een week of wat lijkt alles opgelost te zijn, we krijgen in ieder geval geen klachten meer.
Aha, zei de meneer. Dat kan kloppen. Want ze hebben op 9 februari een server aangezet (in techno-speak: een reverse-dns server) die per ongeluk was uitgezet. En dat uitzetten had nooit gebeurd mogen zijn, want leidde tot de grote problemen. En sinds 9 februari zouden de problemen dus verleden tijd moeten zijn.

Wat leert mij dit voorval? Dat zelfs de grootste molochs in beweging te krijgen zijn als maar voldoende klanten van zich laten horen. Alle mails en telefoontjes naar helpdesks hebben dus wel degelijk geholpen?, vroeg ik de meneer. Jazeker, zei hij. En ook de traceroutes die mensen hebben opgestuurd en onder andere hier hebben gepubliceerd. Die helpen allemaal om het probleem te identificeren.

En, sloot hij af, hij heeft meteen de medewerkers in de 'eerste lijn' (de helpdeskers van Planet, Hetnet en KPN) geïnstrueerd om nieuwe problemen met vk.nl en de andere getroffen sites naar hem door te zetten. Dus: klagen helpt! Wel degelijk. Soms ten minste.

“Beste meneer/mevrouw,
Onze lijn is in principe dat we geen artikelen verwijderen uit ons archief. Zoals u wellicht begrijpt is ons archief van grote journalistieke, historische en commerciële waarde, en er is ons veel aan gelegen om dat zoveel mogelijk intact te houden.
Op deze regel kunnen natuurlijk uitzonderingen worden gemaakt. Daar moeten dan echter wel zwaarwegende redenen voor zijn.
Op het eerste gezicht zie ik die niet in de argumenten die u aanvoert.”

Dat is het standaard-antwoord dat de meeste mensen terugkrijgen als ze verzoeken om een aanpassing te doen in het archief van de Volkskrant. Die vraag is des te actueler nu we sinds deze week een veel grotere historie aan Volkskrant-artikelen gratis online beschikbaar stellen. Het zijn er nu 700 duizend; en je kunt er donder op zeggen dat het aantal mensen dat al googlend op hun eigen naam stuit (en daar niet altijd geflatteerd uitkomt) gaat toenemen.

Ons uitgangspunt staat als een huis, daarvan ben ik overtuigd. We zullen binnenkort ook een andere wijziging op de site doorvoeren die de geschiedenis nog wat meer recht doet. Het komt natuurlijk met enige regelmaat voor dat we artikelen moeten wijzigen omdat ze worden ingehaald door de actualiteit of omdat ze niet helemaal correct blijken. Tot nog toe was er eigenlijk geen manier om die wijzigingen bij te houden en te tonen, wat ons nog wel eens op het verwijt kwam te staan dat we de ‘geschiedenis verdraaiden’. We staan op het punt om die geschiedenis voortaan wel te tonen, zoals ook bijvoorbeeld bij en.nl gebeurd. Daar worden wijzigingen keurig bijgehouden, en die zijn ook voor de bezoeker na te kijken.

Maar even terug naar dat archief. Af en toe bereikt ons het verwijt dat ons uitgangspunt ‘wel wat menselijker’ mag. Wat doe je met uitspraken van iemand die niet helemaal verantwoordelijk gehouden kan worden voor wat hij zei, vanwege bijvoorbeeld ziekte of minderjarigheid? Vroeger was het simpel voor de journalist. Je publiceerde in de papieren krant, die lag de volgende dag bij het oud papier, en na twee dagen was de naam van betreffend persoon alleen zichtbaar voor professionele archivarissen, journalisten en documentalisten. De rest van de wereld vergat hem.

Maar met de komst van internet is de verantwoordelijkheid van de journalist toegenomen. Wat hij nu publiceert, en hoe hij het publiceert, is over tien en honderd jaar nog na te gaan voor iedereen die een toetsenbord kan hanteren. Hoe gaan we dan om met het kind dat in zijn jeugdige overmoed ooit heeft gezegd nooit een baan bij een multinational te accepteren, en nu tegen de ene na de andere afwijzing bij zijn sollicitaties aanloopt? Of met de manisch-depressieve man die zijn familie door het slijk haalt? Of met het slachtoffer van het zedenmisdrijf dat geïnterviewd wordt en niet stilstaat bij het feit dat haar naam ook wordt gepubliceerd? Blijven we volhouden dat de archieven heilig zijn?

Anderzijds: stel dat de redactie in uitzonderlijke gevallen wel zou overgaan tot aanpassing van het archief. Waar leg je dan de grens? Hoe schrijnend moet een situatie zijn voordat je zwicht? En hoe onderzoek je al die claims? Neem je voor waar aan wat een verzoeker beweert?

Op dit moment liggen er twee van zulke vragen voor. De ene is van een ex-gemeenteraadslid die ooit op weinig complimenteuze wijze werd beschreven door collega-raadsleden, nota bene van zijn eigen partij. Hij heeft nu last van dat stuk bij het vinden van een baan en vraagt ons om het artikel, een paar jaar oud, te verwijderen. Het andere is van een moeder die ooit een interview afstond over haar autistische kind, daar nu spijt van heeft, en het betreffende artikel eveneens geschrapt wil zien. Op beide verzoeken antwoorden wij nee. Maar dat nee moet geen automatisme worden. We moeten er goed over blijven doordenken.

Klanten van hetnet.nl en planet.nl ondervinden al weken lang last van de slechte bereikbaarheid van verschillende websites van de volkskrant.
Om het probleem te helpen onderzoeken, scheelt het als zij wat diagnostische informatie naar ons kunnen toesturen. Gebruik daarvoor het linkje onder mijn profieltab.

De beste manier om die informatie te verzamelen is via een zogeheten traceroute: dat is een klein instrumentje dat in de meeste besturingssystemen voorhanden is. Ik zal hier de procedure voor een windows-pc geven; gebruikers van mac en linux-systemen kunnen in de regel zelf uitzoeken hoe het werkt.

Op een windows-pc dien je een dos-commandovenster te openen. Klik op start->uitvoeren, en tik dan cmd in het venster.
In het dos-venster geef je vervolgens het commando tracert www.volkskrantblog.nl. Je computer probeert vervolgens verbinding te maken met het volkskrantblog, en geeft daarbij de stappen weer die het op het internet moet maken om tot de server van het volkskrantblog te komen. Elke tussenstap wordt ook voorzien van een tussentijd.

Kopieer en plak de informatie vervolgens in een tekstbestandje.
Doe daarna hetzelfde, maar voor een ander internetadres: tracert www.volkskrant.com.
Ook deze informatie plakken.
Doe de operatie ten slotte nog eens voor het internetadres: tracert extra.volkskrant.nl

Stuur de informatie vervolgens naar mij via de link rechtsboven in mijn profieltab.

Aan het eind van de komende week hopen we het nieuwe volkskrantblog zover klaar te hebben dat het uitgetest kan gaan worden. In softwaretermen heet dat de betafase: een groep gebruikers (maximaal 20) gaat door het blog heen en alle oude en nieuwe functionaliteiten uittesten. Niet alleen op bugs en andere ongeregeldheden, maar ook op functionaliteit. Wat werkt prettig, welke knoppen zitten op de goede plaats en welke niet?

Er zijn geen speciale kwalificaties nodig om te kunnen testen. Wat we wel willen: de betatesters moeten zich verplichten om het nieuwe blog niet in het openbaar te bespreken en de url van de betaversie niet bekend te maken. Op het 'betablog' staat immers allerlei testinformatie, die uiteindeliijk mogelijk ook hackers in de kaart kan spelen. In de definitieve versie wordt die testinformatie natuurlijk verwijderd. Bovendien willen we vermijden dat er onrust ontstaat over allerlei nieuwe features die mogelijk de definitieve versie niet zullen halen.

Voor de betatesters wordt een speciaal platform ingericht waar ze het nieuwe blog kunnen becommentariëren en hun fouten kunnen  melden.

We verwachten en hopen dat de betafase maximaal een maand gaat duren. Er wordt gewerkt met een kopie van de database, die enkele maanden oud is. Niemand hoeft dus bang te zijn dat wat hij of zij uitvoert op de betaversie, ook in zijn werkelijke blog te zien zal zijn.

Alleen aanmeldingen die per mail bij mij binnenkomen, zijn geldig. Gebruik daarvoor de standaard-mailfunctie van het blog (de link bij mijn profiel, rechtsboven).

Het nieuwe jaar is niet zo best begonnen wat mij betreft. De al lang geleden beloofde vernieuwing van het Volkskrantblog heeft een flinke vertraging opgelopen. Tot een paar weken terug hadden we de hoop dat we, zoals gepland, eind van het jaar het nieuwe blog zouden kunnen presenteren.

Er kwam veel tussen: een paar andere projecten liepen behoorlijk - dat wil zeggen: maanden - uit de planning. En daarnaast ligt er een grote druk op de online afdeling om nieuwe sites te produceren. Dat is enerzijds goed nieuws, omdat het betekent dat de leiding van deze krant onverkort vasthoudt aan het uitgangspunt dat online informatievoorziening van levensbelang is voor de journalistieke en commerciële ontwikkeling van de Volkskrant. Sterker nog, waar zo'n beetje alle afdelingen het komend jaar kosten moeten reduceren, mag Online als een van de weinige clubs doorgroeien.

De extra mankracht hebben we hard nodig. Want de continue ontwikkeling van nieuwe projecten betekent als vanzelf dat het onderhoud van bestaande producten, zoals ook het Volkskrantblog, te lijden heeft. Ik bedoel dit niet als een excuus, wel als een verklaring. Het excuus bied ik bij dezen aan. We vinden het heel vervelend dat we onze belofte niet kunnen inlossen.

Het goede nieuws is dat er nu wel zicht is op afronding. IJs en weder dienende, verwachten we nu eind januari een werkende beta-versie live te hebben. Dan kan er getest worden, zodat we in februari live kunnen gaan. Eind januari zullen we in één alomvattend document ook de wijzigingen op een rij zetten, vergezeld van een gebruiksaanwijzing.

De vernieuwing van het Volkskrantblog gaat zoals gepland in het vierde kwartaal door. De komende paar weken gaan we definitieve beslissingen nemen over de manier waarop we de verbouwing in goede banen willen leiden. We geven hoe dan ook de garantie dat alle oude berichten keurig worden overgezet naar de nieuwe omgeving; maar dat vereist vanzelfsprekend een goede planning en grote zorgvuldigheid. In het verleden zijn er nog wel eens wat kleinigheden fout gegaan; maar dit keer willen we er een modeloperatie van  maken...

Nog even voor de duidelijkheid: de verbouwing dient twee hoofddoelen.
1. de integratie met de rest van de Volkskrantsite vergroten door middel van het slim gebruiken van tags (sleutelwoorden) die het gemakkelijk maken van links tussen volkskrantblog-berichten en andere berichten op de site.
2. de code stroomlijnen en op  moderne leest schoeien, zodat het Volkskrantblog beter te onderhouden is in de toekomst.

Daarnaast is er nog een reeks nevendoelen, waarover hier en hier wordt geschreven. En ook dit bericht is wellicht nog handig om even na te slaan.

Als de vernieuwing achter de rug is, willen we ook een campagne starten om het Volkskrantblog opnieuw onder de aandacht van het publiek te trekken. Daarmee hopen we vers bloed binnen te halen.

Zodra we meer details weten over planning en uitvoering, laten we dat weten; dat zal waarschijnlijk in de eerste week van oktober het geval zijn.

Ten slotte: op het Volkskrantblog wordt een teller aangeboden van Motigo. Die teller maakt stevig gebruik van javascript, dat door de huidige software wordt geweerd. Dat is nooit een probleem geweest, omdat de software wel het gebruik van afbeeldingen toestaat, waarmee de Motigo code tot voor kort keurig werkte. Motigo heeft echter zijn beleid enigszins aangepast, waardoor de tellers nu stuk zijn.

Wij gaan geen energie meer steken in de reparatie van dit gat in de dienstverlening; in het nieuwe blog komt een andere statistieken-functie.